Η ιστορία δεν είναι επιστήμη

Πιτσιρίκο, σου γράφω με αφορμή το κείμενο του φίλου αναγνώστη που σου έγραψε με αφορμή το άρθρο του κ. Δήμου για το ’21. Θέλω να πω λοιπόν ότι η ιστορία δεν είναι επιστήμη. Δεν είναι ελέγξιμη και επαληθεύσιμη. Είναι απλά γεγονότα που απορρέουν από αυτά που προηγήθηκαν και καθορίζουν αυτά που θα ακολουθήσουν. Γεγονότα που τα ζουν και τα διαμορφώνουν άνθρωποι σε ένα συγκεκριμένο τόπο και χρόνο. Κι ο καθένας τα βιώνει με το δικό του τρόπο και τα μεταφέρει από τη δική του οπτική και συχνά-πυκνά οι απόψεις των ανθρώπων που έζησαν τα ίδια γεγονότα, έρχονται σε αντίθεση.

Και μετά ακολουθεί ο ιστορικός που τα λέει από τη δική του οπτική ενώ άλλα τα αποσιωπεί και συχνά υπηρετεί και κάποιο συγκεκριμένο σκοπό.

Για παράδειγμα, η αριστερή και η δεξιά ιστορική αλήθεια για τον εμφύλιο είναι πολύ διαφορετικές και προφανώς περιλαμβάνουν αλήθειες και ψέμματα κι οι δυο.

Και μπορεί η ιστορική πραγματικότητα να είναι μία αλλά έχει και πολλές πλευρές και δεν είναι σίγουρο ότι θα καταγραφούν όλες ή ότι εμείς θα τις μάθουμε όλες.

Πώς λοιπόν μπορούμε να μιλάμε για ιστορική αλήθεια, όταν ακόμα και στις θετικές επιστήμες, η “αλήθεια” καμιά φορά καταρρίπτεται;

Αυτό που μας μένει, είναι να διαβάζουμε την ιστορία με κριτικό πνεύμα, αναζητώντας και τις διαφορετικές πλευρές και τις μαρτυρίες. Αλλά μια ζωή την έχουμε και πως να τα προλάβουμε όλα;

Κατά τα άλλα, συμφωνώ με όσα λέει για τους Έλληνες που πάντα τρώγονται μεταξύ τους (κι ίσως αυτό να μην είναι αποκλειστικά δικό μας χαρακτηριστικό), για τις βαρβαρότητες και τα πισώπλατα μαχαιρώματα από όλες τις πλευρές σε πολέμους και επαναστάσεις, για τους εθνικούς μας μύθους, για τον απαράδεκτο τρόπο που διδασκόμαστε την ιστορία στο σχολείο κλπ.

Δεν μπορώ να ξεχάσω την εύλογη απορία που είχα στο δημοτικό γιατί ο Μέγας Αλέξανδρος ήτανε “καλός” που κατέλαβε την Ανατολή, ενώ οι Τούρκοι ήταν “κακοί” που κατέλαβαν την Ελλάδα.

Για να μην αναφέρω και τη διαστροφή της ανθρωπότητας να αποκαλεί “Μέγα” κάτι κατακτητές σαν τον Ναπολέοντα και τον Αλέξανδρο.

Θα συμφωνήσω επίσης πως τα πράγματα θα ήταν λίγο καλύτερα, αν μαθαίναμε κι όλες αυτές τις μικρότητες που συχνά πάνε παρέα με τους ηρωισμούς.

Γιατί τελικά ο άνθρωπος είναι ένα (απο)γοητευτικό συνονθύλευμα όλων αυτών.

Τέλος, θέλω εδώ και πολύ καιρό να απαντήσω σε έναν άλλον αναγνώστη που έγραφε ότι δεν έχει νόημα να πετάς μόνος σου βοτσαλάκια σε μια λίμνη για να φτιάξεις ένα νησί (ή κάπως έτσι) κι επειδή είναι κρίμα να μου μείνει απωθημένο, θα το πω εδώ.

Έχει νόημα να πετάς βοτσαλάκια ακόμα και μοναχός σου. Μπορεί κάποια στιγμή να βρεθούν και κάποιοι άλλοι που θα ρίξουν τα βοτσαλάκια τους πάνω στα δικά σου κι ίσως κάποτε γίνει και το νησάκι.

Αλλά ακόμη κι αν τα βοτσαλάκια σου τα σκορπίσει το νερό, είναι θέμα αξιοπρέπειας βρε αδερφέ, να ζούμε τη ζωή μας, όσο γίνεται, σύμφωνα με τα πιστεύω μας.

Φυσικά, είναι σαφώς προτιμότερο να πετάς βοτσαλάκια με παρέα.

Μια κοινή θνητή (ευτυχώς)

Αθανασία

(Αγαπητή φίλη, είναι κουραστικό να πετάς βοτσαλάκια μόνος σου. Μπορεί και μάταιο. Να είστε καλά.)

Το pitsirikos.net χρειάζεται τη βοήθειά σου

Στήριξε οικονομικά το pitsirikos.net, αν θεωρείς πως καλό είναι να υπάρχουν στην Ελλάδα και κάποιες φωνές που δεν δουλεύουν για τον Μαρινάκη, τον Αλαφούζο, τον Σαββίδη και τα άλλα παιδιά, οπότε μπορεί να διαβάσεις ή να ακούσεις κάτι διαφορετικό από αυτό που συμφέρει τους ολιγάρχες. Οι τρόποι στήριξης εδώ.

H αναδημοσίευση των κειμένων του pitsirikos.net επιτρέπεται μόνο κατόπιν άδειας. Επικοινωνήστε στο pitsiriko@gmail.com.