Φιλότιμο

Το BBC έκανε ένα αφιέρωμα στο “φιλότιμο”, με τίτλο “Η ελληνική λέξη που δεν μπορεί να μεταφραστεί”.

Στο αφιέρωμα του BBC, το φιλότιμο περιγράφεται ως “αγάπη για την τιμή” αλλά ο αρθρογράφος παραδέχεται πως αυτό δεν περιγράφει την ακριβή έννοια της λέξης.

Στη συνέχεια του άρθρου, ο αρθρογράφος ρωτάει διάφορους Έλληνες για τη σημασία της λέξης “φιλότιμο” και ο καθένας δίνει μια διαφορετική ερμηνεία.

Θα έλεγα -χωρίς πολλές αναλύσεις- πως φιλότιμο σημαίνει να έχεις αξιοπρέπεια.

Όταν λέμε σε κάποιον “δεν έχεις φιλότιμο;”, εννοούμε “δεν έχεις αξιοπρέπεια;”.

Αν έχεις αξιοπρέπεια, είσαι και ευσυνείδητος, οπότε αυτό είναι το φιλότιμο.

Το “φιλότιμο” δεν είναι η μοναδική λέξη στη σημασία της οποίας δίνουν διαφορετική ερμηνεία οι Έλληνες.

Αν κάποιος βγει στον δρόμο και ρωτήσει τι σημαίνει Δημοκρατία, θα κουφαθεί από τις απαντήσεις που θα πάρει.

Αν δεν το κάνει κάποιος, θα το κάνω εγώ όταν επιστρέψω στην Αθήνα (σ.σ. Εδώ που είμαι τώρα είναι κάπως δύσκολο να το κάνω, αφενός γιατί έχει μόνο ξένους τουρίστες και αφετέρου θα είναι κάπως περίεργο να ρωτάω με το μικροφωνάκι μου τους σερβιτόρους στην ταβέρνα και το καφέ “τι σημαίνει Δημοκρατία”. Μπορεί να αρχίσουν να φτύνουν μέσα στον καφέ μου ή στη σαλάτα μου.).

Ζούμε σε μια εποχή που οι λέξεις έχουν χάσει τη σημασία τους ή έχουν αλλάξει σημασία.

Επίσης, οι περισσότεροι άνθρωποι έχουν την τάση να φέρνουν τις λέξεις και την έννοιά τους στα μέτρα τους.

Οι άνθρωποι μιλούσαν κάποτε για φιλότιμο, γιατί είχε σημασία το πρόσωπο στην κοινωνία και η γνώμη της κοινωνίας για το πρόσωπο· βέβαια, ζούσαν και σε κοινωνίες που δεν ήταν απρόσωπες.

Δεν έλεγαν τυχαία οι άνθρωποι “για ένα κούτελο ζούμε”. Το εννοούσαν.

Σήμερα ποιος λέει “για ένα κούτελο ζούμε”;

Σήμερα, οι περισσότεροι άνθρωποι έχουν εντελώς χεσμένη την αξιοπρέπειά τους, οπότε ποιο φιλότιμο να αναζητήσουν;

Αν προσέξετε, σήμερα οι περισσότεροι άνθρωποι δεν κατηγορούν τους άλλους επειδή δεν έχουν φιλότιμο ή αξιοπρέπεια.

Όχι, αυτό που θέλουν να αποδείξουν είναι πως και οι άλλοι είναι σκατάδες όπως και οι ίδιοι.

Δηλαδή, δεν θέλω να έχεις φιλότιμο αλλά να αποδείξω πως είσαι σκατάς όπως κι εγώ.

Οι λέξεις έχουν απομείνει σαν κουφάρια, να περιγράφουν νοήματα και αιτήματα άλλων κοινωνιών και άλλων εποχών.

Με την ευκαιρία, δεν θέλω να ακουστώ σαν γεροδάσκαλος αλλά οι περισσότεροι Έλληνες δεν μπορούν ούτε να μιλήσουν, ούτε να γράψουν.

Αφασία λόγου και σκέψης.

Όχι το νόημα των λέξεων δεν καταλαβαίνουν αλλά δεν θέλουν και να το μάθουν.

Δεν μιλάμε για ορθογραφία, γραμματική και συντακτικό.

Εκεί χάνεται η μπάλα. Όλες οι λέξεις σε πόλεμο μεταξύ τους.

Καλά, σχολείο δεν πήγαν αυτοί οι άνθρωποι;

Νομίζω πως σύντομα πολλοί Έλληνες θα επικοινωνούν μεταξύ τους με κραυγές, σπρωξιές και νοήματα.

Και τότε θα καταλάβουν πολύ καλά τι σημαίνει φιλότιμο.

Το pitsirikos.net χρειάζεται τη βοήθειά σου

Στήριξε οικονομικά το pitsirikos.net, αν θεωρείς πως καλό είναι να υπάρχουν στην Ελλάδα και κάποιες φωνές που δεν δουλεύουν για τον Μαρινάκη, τον Αλαφούζο, τον Σαββίδη και τα άλλα παιδιά, οπότε μπορεί να διαβάσεις ή να ακούσεις κάτι διαφορετικό από αυτό που συμφέρει τους ολιγάρχες. Οι τρόποι στήριξης εδώ.

H αναδημοσίευση των κειμένων του pitsirikos.net επιτρέπεται μόνο κατόπιν άδειας. Επικοινωνήστε στο pitsiriko@gmail.com.