«Α» για ασφάλεια

Γεια σου Πιτσιρίκο μου!
Σου γράφω σήμερα τις άσχετες με την επικαιρότητα σκέψεις μου, με αφορμή μια ατάκα σου σ’ ένα από τα podcast σου (όταν εμείς χτίζαμε Παρθενώνες), ότι εδώ στην Ελλάδα κυκλοφορεί πολύ η αντίληψη ότι «μέχρι εδώ ήταν η ζωή μας, κι ό,τι ζήσαμε, ζήσαμε», και πόσο αυτή η αντίληψη σε θυμώνει.

Αυτή η αντίληψη, λοιπόν, δεν είναι μόνο αποτέλεσμα της κρίσης, ή δεν σχετίζεται μόνο με την κρίση και με την επακόλουθη στενότητα να απολαύσουμε περισσότερες εμπειρίες που θα απαιτούσαν χρήματα.

Όχι.

Αυτή η αντίληψη είναι βαθιά ριζωμένη στην νοοτροπία μας· πραγματικά δεν έχω ιδέα γιατί.

Μέχρι τα 20 πρέπει να έχεις επιλέξει το επάγγελμα που θα κάνεις σε όλη σου τη ζωή.

Μέχρι τα 25 πρέπει να έχεις τελειώσει τις σπουδές σου -και το στρατιωτικό τα αγόρια- και ν’ αρχίζεις να ψάχνεις για δουλειά.

Μέχρι τα 30 πρέπει να έχεις βολευτεί σε μια δουλειά που να είναι ή να μοιάζει μόνιμη και να έχεις κάνει μια σοβαρή σχέση.

Μέχρι τα 35 πρέπει να έχεις παντρευτεί και ίσως να έχεις και το πρώτο σου παιδί.

Μέχρι τα 40, πάντως, οριστικά, πρέπει να έχεις κάνει τα παιδιά σου, να ‘χεις τη γυναίκα ή τον άντρα σου, και τη δουλειά σου.

Αυτή, περίπου, είναι ο κεντρική οδηγία για το πώς και το πότε θα ζήσουμε τις ζωές μας.

Αν δε με πιστεύεις, παρατήρησε ότι, μόλις περάσουν αυτά τα χρονικά σημεία σταθμοί, οι γύρω σταματάνε να σε ρωτάνε.

Άμα, λ.χ. στα 35 δεν έχεις βρει σταθερή δουλειά, σταματάνε να σε ρωτάνε με ενδιαφέρον. Ή ρωτάνε, αλλά δε δίνουν μεγάλη σημασία στο τι τους λες.

Άμα στα 40 δεν έχεις παντρευτεί, σταματάνε να σε ρωτάνε.

Που να δεις άμα είσαι γυναίκα και δεν έχεις κάνει παιδιά. Δεν σε ρωτάνε από διακριτικότητα, γιατί είναι βέβαιοι ότι έχεις κάποιο πρόβλημα γονιμότητας.

Κουνάνε το κεφάλι συγκαταβατικά.

Απογοητεύονται. Απελπίζονται πια από σένα.

Δεν έπιασες τους στόχους μέσα στα προκαθορισμένα πλαίσια.

Μέχρι τα 40 πρέπει να έχεις δουλειά, γυναίκα (ή άντρα) και παιδιά.

Μετά;

Μετά, τέλος.

Κάθεσαι στη δουλειά που διάλεξες ή κατέληξες να κάνεις, και περιμένεις τη σύνταξη, τρέμοντας μην τυχόν και σε διώξουν.

Κάθεσαι με τον άνθρωπο που διάλεξες ή κατέληξες να παντρευτείς, ευτυχισμένος ή δυστυχισμένος, τρέμοντας μην τυχόν και χωρίσεις και αναστατωθείς, εσύ ή το περιβάλλον σου (η Μανούλα).

Μετά τα 30 – άντε τα 40- τίποτα.

Άμα θελήσεις να σπουδάσεις, γίνεσαι είδηση.

Άμα πας να μάθεις μια ξένη γλώσσα, είσαι αστείος.

Άμα θες να χωρίσεις, είσαι δακτυλοδεικτούμενος.

Άμα θες να παρατήσεις τη δουλειά σου και να κάνεις κάτι διαφορετικό, κάτι τελείως άλλο, είσαι τρελός.

Γιατί συμβαίνει αυτό εδώ, Πιτσιρίκο;

Στο εξωτερικό, το ξέρουμε όσοι έχουμε επαφές με ανθρώπους που ζουν αλλού, δεν συμβαίνει αυτό. Πάντως, όχι στην Ευρώπη.

Οι άνθρωποι στα 35 τους μπορεί να ξεκινήσουν έναν νέο κύκλο σπουδών, τελείως διαφορετικού αντικειμένου απ’ ό,τι έκαναν μέχρι τώρα.

Στα 50 τους μπορεί να πάνε για ένα μεταπτυχιακό σ’ ένα θέμα που τους ενδιαφέρει.

Στα 60 τους μπορεί να παρακολουθήσουν κάποια σειρά μαθημάτων, επειδή τους ενδιαφέρει το θέμα, μόνο για να διευρύνουν τον ορίζοντα των γνώσεών τους.

Αλλάζουν καριέρες στα 45, όχι από ανάγκη, αλλά από επιθυμία.

Χωρίζουν, αν δεν είναι πια ευτυχισμένοι, στα 40, στα 50 ή στα 70 τους.

Στα 80 ξαναπαντρεύονται, αν το νιώσουν.

Εδώ, τίποτα.

Φορτώνεσαι ισοβίως τις επιλογές που έκανες κάποια στιγμή στη ζωή σου, που μπορεί να ήσουν τόσο διαφορετικός απ’ ό,τι είσαι σήμερα, που να σου μοιάζουν σαν επιλογές ενός άλλου προσώπου, μιας άλλης ζωής.

Δε μπορώ να μην αναρωτιέμαι το γιατί.

Είναι η μιζέρια και η ηττοπάθεια της κουλτούρας μας;

Ο φόβος για το άγνωστο;

Η τάση μας να δίνουμε μεγάλη βαρύτητα στις επιταγές της κοινωνίας, που δεν υπάρχει στις πιο «δυτικές» νοοτροπίες;

Η τάση μας να «τακτοποιηθούμε»;

Πραγματικά αναρωτιέμαι.

Δεν έχω ακόμα καταλήξει αν φταίει η Μανούλα, που μας έχει μάθει να ζούμε μέσα στο βρακί της, και μας έχει περάσει όλα τα κατοχικά φοβικά σύνδρομα της δικής της ζωής.

Ή αν έχει ευθύνη και η Ορθοδοξία, με το «έχει ο θεός», και άλλα τέτοια, που μας διδάσκει να είμαστε χαϊβάνια, περιμένοντας τη Χάρη Του να διορθώσει τα κακώς κείμενα της ζωής μας.

Ή το σύστημα, που, μέσω της παιδείας, παράγει στρατιωτάκια που παίρνουν θέση στην προκαθορισμένη γραμμή παραγωγής, και αποθαρρύνει οποιαδήποτε αντίσταση ή επανάσταση· αν θεωρήσουμε ότι η αλλαγή καριέρας θα ήταν μια επανάσταση.

Ή ίσως όλα τα παραπάνω.

Συνεργάζονται, παράγοντας μια σαδιστική νοοτροπία τύπου «αυτό διάλεξες, λούσου το!».

Ζήσε δυστυχισμένος μια ζωή με την επιλογή σου, για να τιμωρηθείς γι’ αυτήν.

Ή, για να μην είμαι τόσο σκληρή και απόλυτη, ίσως να μην είναι ακριβώς αυτό.

Μπορεί να είναι η νοοτροπία «ε, αυτό σου έτυχε, ζήσε μ’ αυτό, τι να κάνεις…».

Δηλαδή, όχι να τιμωρείσαι, αλλά πάντως να μην ξεσηκωθείς και πας κι αλλάξεις ρότα, τώρα στα 45 σου!

Κανονικά θα έλεγα ότι οι νέες επιλογές που μπορεί να κάνει κάποιος στα 40 ή στα 50 του, θα ήταν οι επιλογές της καρδιάς του, ώριμες επιλογές μετά από κάμποσα χρόνια συνειδητοποιημένης σκέψης.

Αλλά όχι εδώ στην Ελλάδα.

Δεν έχω τέτοιες απαιτήσεις από το μέσο Έλληνα.

Να σκεφτεί, δηλαδή, τι είναι αυτό που τον κάνει ευτυχισμένο, και να τα βροντήξει όλα κάτω και να πάει να κυνηγήσει τ’ όνειρό του.

Ν’ αλλάξει γυναίκα.

Ν’ αλλάξει δουλειά.

Ν’ αλλάξει τόπο και τρόπο ζωής.

Τόση ανάγκη πια για σταθερότητα; Τόση ανασφάλεια πια;

Και, καλά, τώρα τίποτα γύρω μας δεν είναι σταθερό, πριν όμως;

Πριν, υπήρχε και χρήμα και ευκαιρίες και δυνατότητες να πας να κάνεις ό,τι ήθελες.

Όχι, εσύ εκεί, να ταχτοποιηθείς.

Τώρα, όλα γκρεμίζονται, κι εσύ γαντζώνεσαι απ’ τις τελευταίες νησίδες σταθερότητας σ’ ένα σύμπαν που καταρρέει.

Ριάλιτι, διακοπές δανεικές και δουλειές που δε σε πληρώνουν, αρκεί να υπάρχουν.

Αν χτυπάς κάρτα στις 8.00, όλα είναι ΟΚ.

Αν πας 3 μέρες στην Πάρο, όλα είναι ΟΚ.

Αν βλέπεις Survivor, ο κόσμος όπως τον ξέρεις υπάρχει ακόμα.

Νομίζω κάποιος το είχε γράψει στο μπλογκ σου, ή και εσύ: πουλήσαμε την ελευθερία μας με αντάλλαγμα την ασφάλεια. Εννοώντας ότι το κάναμε τώρα, επί μνημονίων, ή και μετά δημοψηφίσματος.

Λάθος.

Πάντα αυτό κάναμε.

Η ελευθερία μας ποτέ δεν ήταν προτεραιότητα μπροστά στην ασφάλεια.

Πάντα επιλέγαμε την ασφάλεια, σε δουλειές, σε γυναίκες, σε καθημερινές προσωπικές επιλογές.

Γιατί τώρα να κάνουμε κάτι διαφορετικό;

Το είπε κι ο συντοπίτης σου, σχεδόν 200 χρόνια πριν:

«Όσοι το χάλκεον χέρι βαρύ του φόβου αισθάνονται, ζυγόν δουλείας, ας έχωσι· θέλει αρετήν και τόλμην η ελευθερία».

Τα φιλιά μου

Έφη

(Αγαπητή Έφη, μετά την χρεοκοπία ήρθαν τα πάνω κάτω. Ποιες δουλειές και ποιοι γάμοι; Όσο για την ασφάλεια, ας μην την υποτιμάμε. Τα κράτη υπάρχουν, κυρίως, για να παρέχουν ασφάλεια στους πολίτες τους. Αν δεν έχουν ασφάλεια οι πολίτες ενός κράτους, γίνονται πρόσφυγες και μετανάστες. Και τα κράτη δεν έχουν λόγο ύπαρξης. Δεν πουλήσαμε την ελευθερία μας. Απλά, οι περισσότεροι άνθρωποι δεν θέλουν να είναι ελεύθεροι. Δεν το αντέχουν. Να είσαι καλά.)

H αναδημοσίευση των κειμένων του pitsirikos.net επιτρέπεται μόνο κατόπιν άδειας. Επικοινωνήστε στο pitsiriko@gmail.com.