Σύνοψη

Το 2008 που κατέρρευσε η Lehman Brothers με βρήκε το πρώτο κύμα της κρίσης στο ιατρείο που διατηρούσα στον Πειραιά. Είδα τότε δεκάδες ανθρώπους -που διατηρούσαν μέχρι τότε ένα πολύ ικανοποιητικό επίπεδο ζωής- να μένουν άνεργοι και να καταστρέφονται μέσα σε ένα βράδυ επειδή έκλεισε το ναυτιλιακό γραφείο στο οποίο εργάζονταν ή επειδή έπαψε να τροφοδοτεί η ναυτιλία με νέα συμβόλαια τις επιχειρήσεις συντήρησης των πλοίων που διατηρούσαν.

Το πρώτο αυτό κύμα με ανάγκασε να ψάξω να δω τι συμβαίνει και να συνειδητοποιήσω πως τα ψωμιά της ελληνικής οικονομίας ήταν πλέον λίγα.

Σε όποιον μιλούσα για όλα αυτά γελούσε (στην καλύτερη περίπτωση).

Εκείνη την εποχή, άλλωστε, «η ελληνική οικονομία ήταν θωρακισμένη» και «λεφτά υπήρχαν».

Μετά ήρθε η χρεοκοπία, υπογράφηκαν και τα μνημόνια, και η ζωή μας μέρα με την μέρα δυσκόλεψε.

Τα υπόλοιπα γνωστά και χιλιοειπωμένα.

Μαζί με την ανέχεια και την φτώχεια, αυξάνονταν γύρω μου και η άγνοια.

Οι αρνητές της χρεοκοπίας –πολιτικής, οικονομικής και κοινωνικής– αυξάνονταν διαρκώς αντί να μειώνονται.

Συνειδητότητα μηδέν.

Τέλος του 2013, φύγαμε.

Δεν ήθελα να φύγω. Έπρεπε να φύγω.

Πρώτος σταθμός η Βρετανία. Τρελό σοκ. Ευτυχώς υπήρχε (και υπάρχει) αγάπη. Μια χαρά και ένα δάκρυ, που λένε.

Έξι μήνες μετά, οι πρώτες διακοπές στην Ελλάδα. Τις ρούφηξα! Ήλιος, θάλασσα και πάνω από όπλα ουρανός.

Ο ουρανός μου λείπει περισσότερο από το καθετί.

Ο ουρανός στην Ελλάδα είναι μοναδικός, δεν υπάρχει πουθενά αλλού στον κόσμο.

Μέσα στο αεροπλάνο της επιστροφής νομίζω σου έγραψα το πρώτο μου κείμενο. Ήταν να μην κάνω την αρχή, όπως βλέπεις!

Η ξενιτιά δεν μου αρέσει, όμως, όπως σου έγραψα και μια άλλη φορά, πιστεύω ότι επίδρασε θετικά πάνω μου.

Γνώρισα άλλους ανθρώπους, άλλες νοοτροπίες και συμπεριφορές.

Αντιμετώπισα καταστάσεις που δεν φανταζόμουν ποτέ ότι θα συναντούσα, απέκτησα επαγγελματικές εμπειρίες που στην Ελλάδα δεν υπήρχε πιθανότητα να έχω.

Κι ακόμα μαθαίνω, κι ακόμα γνωρίζω καινούργια πράγματα.

Κι ακόμα στεναχωριέμαι που είμαι μακριά από την Ελλάδα.

Ένα από τα πράγματα που έμαθα τα χρόνια που βρίσκομαι μακριά από την πατρίδα μου είναι πως παντού στον κόσμο οι άνθρωποι μοιάζουν.

Παντού υπάρχουν καλοί κι ευγενικοί τύποι, παντού υπάρχουν δύστροποι και μοχθηροί άνθρωποι που δεν αγαπούν ούτε τα ίδια τους τα σπλάχνα.

Παντού υπάρχουν ρατσιστές και μισάνθρωποι. Και στην πλούσια Ελβετία και στην φτωχή Ελλάδα.

Επίσης, η ανοησία δεν αποτελεί χαρακτηριστικό ενός μονάχα λαού.

Η ανοησία καλλιεργείται και στις μέρες μας χαρακτηρίζει τα κατώτερα κοινωνικά στρώματα σχεδόν παντού.

Αρκεί να δει κανείς την εικόνα του πλήθους που υποδέχεται εκστασιασμένο τις ιερές παντόφλες του άγιου Παπάριου στην Ελλάδα ή χειροκροτάει την άμαξα που μεταφέρει το ζεύγος των τριτοτέταρτων στην σειρά διαδόχων του αγγλικού θρόνου.

Η εκπαίδευση χωλαίνει και ο κρετινισμός θερίζει.

Εκείνο στο οποίο διαφέρει η Ελλάδα από τις δυτικές ευρωπαϊκές χώρες – και αυτό δεν είναι αποτέλεσμα των μνημονίων – είναι το γεγονός πως η αντικοινωνική συμπεριφορά των Ελλήνων είναι ένας σχεδόν θεσμοθετημένος κανόνας.

Αυτό συνέβαινε πριν τα μνημόνια, αυτό συμβαίνει και τώρα.

Πώς θα είναι η Ελλάδα σε 10-20 χρόνια;

Δεν εξαρτάται από την ίδια το πώς θα είναι.

Αν δεν έχει τιναχτεί στον αέρα η παγκόσμια οικονομία ή η υφήλιος από κάποιον μεγάλο πόλεμο, η Ελλάδα θα είναι όπως και σήμερα, λίγο καλύτερα ή λίγο χειρότερα δεν έχει ιδιαίτερη σημασία.

Η φτώχεια και η κοινωνική απομόνωση των πολλών θα έχει παγιωθεί και δεν θα ενοχλεί κανέναν.

Μήπως όμως ενοχλεί και σήμερα;

Στην Βρετανία η φτώχεια και η ταξική διαστρωμάτωση είναι ορατή παντού.

Οι φτωχοί πάνε στο NHS τσάμπα, παίρνουν κάποια επιδόματα και κανείς δεν ασχολείται περισσότερο μαζί τους, ούτε αυτοί αντιδρούν στην εξουσία.

Στην Ελλάδα θα συμβεί το ίδιο –ή μήπως συμβαίνει ήδη;– μόνο που ούτε NHS θα υπάρχει, ούτε επιδόματα θα δίνονται.

Αν πάλι σκάσει η παγκόσμια βόμβα, τότε η Ελλάδα θα μεταβληθεί σε κατοικημένη κόλαση και οι χώρες στις οποίες εμείς σήμερα ζούμε σε Ελλάδα.

Με λίγα λόγια δηλαδή, θα γίνει παντού της κολάσεως, οπότε μικρή σημασία θα έχει το πώς θα είναι τότε η Ελλάδα.

Είμαι ευχαριστημένος;

Από κάποια πράγματα ναι, από κάποια όχι.

Βρίσκω μια καινούργια περίεργη ισορροπία, την εργάσιμη βδομάδα μόνος στην μία χώρα, τα σαββατοκύριακα με την οικογένεια μου σε μια άλλη χώρα.

Καμία από αυτές δεν είναι η δική μου.

Είναι δύσκολο;

Φυσικά και είναι δύσκολο.

Όμως, είμαστε τυχεροί που είμαστε αυτοί που είμαστε και που έχουμε την σχέση που έχουμε.

Και με όλα αυτές τις δυσκολίες, ξέρω πια πως υπάρχει κάπου που θα ήταν πολύ πιο δύσκολα από εδώ

. Στην χώρα που αγαπώ, στην χώρα από την οποία δεν ήθελα να φύγω.

Θέλω να γυρίσω στην Ελλάδα;

Φυσικά και θέλω, μόνο που δεν μπορώ να το κάνω τώρα, ούτε φυσικά να ζήσω με τον τρόπο που ζούσα παλαιότερα.

Ίσως μετά από 10-15 χρόνια να κάνω τον γιατρό-ψαρά-καλλιεργητή σε κάποιο μικρό νησί του Αιγαίου.

Στις μέρες μας, άλλωστε, είναι δύσκολο να μιλήσεις για το τι θα συμβεί στην ζωή σου σε 6 μήνες, πόσο μάλλον σε μερικά χρόνια.

Πιο τυχερή από όλους μας, είναι η μικρή μας κόρη, αλλά δεν το ξέρει ακόμα.

Μιλάει ήδη σαν native speaker τρεις γλώσσες και σε λίγα χρόνια θα γνωρίζει και μια τέταρτη.

Μαθαίνει και μεγαλώνει αλλιώς και σίγουρα θα έχει περισσότερες πιθανότητες να πετύχει ότι αγαπά στην ζωή της από το αν μέναμε στην Ελλάδα.

Ενστικτωδώς –αφού εμείς οι γονείς της δεν έχουμε τίποτα που να παραπέμπει σε πατριώτη ή εθνικιστή– αγαπά την πατρίδα της και νιώθει περήφανη που είναι Ελληνίδα.

Φυσικά, αρχίζει να αγαπά και την χώρα στην οποία μεγαλώνει, την Ελβετία.

Σε λίγα χρόνια θα έχει στην τσέπη της το κόκκινο διαβατήριο με τον λευκό σταυρό, και δεν θα χρειάζεται να πηγαίνει στο …ελληνικό πρεσβείος, ούτε να την κοιτάζουν και να την ξανακοιτάζουν περίεργα στα αεροδρόμια του κόσμου όπως τον πατέρα της.

Αυτός θα παραμείνει με το ελληνικό διαβατήριο, είναι αρκετά μεγάλος για να αιτηθεί την υπηκοότητα μιας άλλης χώρας.

Ούτε ενδιαφέρεται για κάτι τέτοιο πια.

Πολλές φορές σκέφτομαι την μικρή μετά από κάποια χρόνια να μου λέει πως σκέφτεται να γυρίσει στην Ελλάδα και ιδρώνω.

Ταράζομαι αλλά, μετά από λίγο, χαλαρώνω.

Σκέφτομαι να της λέω, πως θα έχει την κατάρα μου αν γυρίσει για να δουλέψει στην χαβούζα της Αθήνας, και την ευχή μου αν πάει σε κάποιο νησί να ζήσει ελεύθερη σαν χίπης.

Γιατί το καλοκαίρι δεν είναι για τους φτωχούς αλλά για τους αληθινά ελεύθερους ανθρώπους.

Γιατί η Ελλάδα είναι καλοκαίρι, και ήλιος, και θάλασσα, και χαμηλές ελιές σκλαρφαλωμένες στον βράχο.

Γιατί η Ελλάδα δεν είναι οι Έλληνες.

Η Ελλάδα είναι ο ουρανός!

Φιλιά από την Εσπερία

Ηλίας

(Γεια σου Ηλία μου! Ηλία, με το πού ήρθε το δικό σου κείμενο, προσπέρασα μερικές δεκάδες κείμενα φίλων αναγνωστών από το εξωτερικό, οι οποίοι δεν θα δυσανασχετήσουν, γιατί είσαι η ψυχή του μπλογκ -μαζί με τον Βασίλη, τον εθνικό μας ψυχίατρο- και έχεις προτεραιότητα. Ηλία, αν δεν είχε χρεοκοπήσει η Ελλάδα και δεν είχες φύγει, μάλλον δεν θα μου είχες γράψει ποτέ. Περίεργο δεν είναι αυτό; Άρα, ευλογημένη η χρεοκοπία, ευλογημένη και η μετανάστευση. Ηλία, με την ευκαιρία, σε ευχαριστώ για όλα. Την αγάπη μου. Μέχρι τον ελληνικό ουρανό!)

(Επειδή έχω λάβει πάρα πολλά μέιλ φίλων αναγνωστών από το εξωτερικό που είχαν την καλοσύνη να ανταποκριθούν στην παράκλησή μου να γράψουν τις εμπειρίες τους, να πω πως θα τα ανεβάσω όλα τα κείμενα. Και αυτά που έχω λάβει και αυτά που θα λάβω. Μόνο, δώστε μου λίγο χρόνο. Δεν μπορώ να τα ανεβάσω όλα σε μια μέρα. Τώρα πλησιάζουν μεσάνυχτα και δεν έχω φάει ακόμα το ένα και μοναδικό γεύμα της ημέρας. Ευχαριστώ!)

H αναδημοσίευση των κειμένων του pitsirikos.net επιτρέπεται μόνο κατόπιν άδειας. Επικοινωνήστε στο pitsiriko@gmail.com.