Η χαμένη ευκαιρία των ανθρώπων να μάθουν

Στην πραγματικότητα δεν έχουν περάσει και πάρα πολλά χρόνια από τότε που οι προπαππούδες και παππούδες των σύγχρονων καλοζωισμένων Ευρωπαίων έφευγαν μετανάστες για την Αμερική.

Το φαινόμενο της μετανάστευσης ήταν μαζικό και δεν περιοριζόταν μόνο ή κυρίως στις χώρες του ευρωπαϊκού Νότου.

Δεν ήταν δηλαδή μονάχα οι Ιταλοί και οι Έλληνες, ούτε ακόμα και οι Ιρλανδοί που ζούσαν μέσα στην λασπουριά και την υγρασία αλλά θεωρούνταν από εκείνες τις εποχές «νότιοι» κι αυτοί, «νέγροι» τις Ευρώπης.

Εκατομμύρια άνθρωποι από την Γερμανία, την Βρετανία, τις Κάτω Χώρες, την Σουηδία και τις λοιπές Σκανδιναβικές χώρες ταξίδευαν με τα υπερωκεάνια για τις αναπτυσσόμενες ταχύτατα ΗΠΑ που διψούσαν για νέο αίμα, ανάμεσα στο δεύτερο μισό του 19ου και τις πρώτες δεκαετίες του 20ού αιώνα.

Τα εκατομμύρια αυτά των βορειοευρωπαίων που γέμισαν τις εκτάσεις της αμερικανικής ηπείρου με φθηνά εργατικά χέρια δεν έφυγαν από τα μέρη που γεννήθηκαν επειδή ήθελαν να γνωρίσουν τον κόσμο ή επειδή ήθελαν να αποκτήσουν νέες εμπειρίες στην ζωή τους.

Έφυγαν εξαιτίας της τρομακτικής φτώχειας και των απανωτών λιμών που μάστιζαν τις χώρες της σημερινής ΕΕ.

Εγκατέλειπαν άρον-άρον τις πατρίδες τους, χωρίς να περιμένουν κάποια πρόσκληση εργασίας από την χώρα του προορισμού τους.

Αν θέλαμε να χρησιμοποιήσουμε την σημερινή νεοφιλελεύθερη και ακροδεξιά φρασεολογία, οι άνθρωποι αυτοί ήταν κάποιοι βρωμεροί λαθρομετανάστες, οι Μεξικανοί και Λατίνοι του περασμένου αιώνα που παραβίαζαν την πόρτα του αμερικανικού παραδείσου.

Από το 1892, μάλιστα, πολλοί από αυτούς είχαν το δικό τους hot spot, την νήσο Έλις στα ανοιχτά του λιμανιού της Νέας Υόρκης.

Από εκεί, μέσα στην βρωμιά, στον φόβο και σε εκείνο το φοβερό κι απροσδιόριστο συναίσθημα που βρίσκεται μεταξύ της παράλογης ελπίδας και της απόλυτης απελπισίας, κοιτούσαν το άγαλμα της Ελευθερίας και θυμόντουσαν κλαίγοντας την πατρίδα που έχασαν, την ώρα που αδημονούσαν να πατήσουν το χώμα της νέας πατρίδας που έψαχναν.

Δεν πέρασε πολύ καιρός -τα εκατό χρόνια που μεσολάβησαν από το τότε μέχρι το σήμερα δεν είναι πολλά- και τα εγγόνια και τα δισέγγονα των τότε βρωμερών λαθρομεταναστών έγιναν οι σύγχρονοι θεματοφύλακες της «καθαρότητας» των ευρωπαϊκών λαών και διώκτες των προσφύγων –από τον πόλεμο και την φτώχεια διωγμένων ανθρώπων– που τους κτυπούν σήμερα την πόρτα.

Και να σκεφτεί κανείς ότι ήταν οι γονείς τους που προσκαλούσαν τους «μαύρους» από τις αποικίες και τις φτωχές χώρες της Μεσογείου για έρθουν στις δυτικοευρωπαϊκές μητροπόλεις για να εργαστούν και να βοηθήσουν στην ανοικοδόμηση των κατεστραμμένων από τον πόλεμο οικονομιών τους.

Πριν από τον πόλεμο, βέβαια, είχε βλαστήσει σχεδόν παντού στην Ευρώπη ο φασισμός και το μίσος που έφερε τελικά την καταστροφή και σκόρπισε τον θάνατο.

Μετά τη λήξη του πολέμου, υποτίθεται πως ήρθε η «δημοκρατία» –στην δυτική της μορφή– και ο «σοσιαλισμός», στην σταλινική και μετά γραφειοκρατική του μορφή.

Ο «σοσιαλισμός» μας τελείωσε το 1991 και μας έμεινε η «δημοκρατική Ευρώπη» να περιφέρει τις ανύπαρκτες αξίες της μέσα στο «υπέροχο κοινό ευρωπαϊκό μας σπίτι».

Σήμερα η Ευρώπη πιστεύει ότι είναι ακόμα «δημοκρατική» αλλά συμπεριφέρεται φασιστικά, καλλιεργώντας το μίσος και τον τυφλό εθνικισμό στις κοινωνίες των κρατών μελών της.

Σήμερα η Ευρώπη θεωρεί πως είναι δικαίωμά της να προστατεύει τα σύνορά της, δίνοντας μισθούς δεσμοφύλακα στην Τουρκία και στην Ελλάδα, και συμβόλαια θανάτου στις πολιτοφυλακές των ληστών που λυμαίνονται τον πλούτο της Λιβύης και των χωρών της υποσαχάριας Αφρικής.

Σήμερα ο Ορμπαν της Ουγγαρίας μοιάζει με αγγελούδι μπροστά στον απροκάλυπτα φασίστα Σαλβίνι που κυβερνά ουσιαστικά την Ιταλία.

Και η ιστορία δεν θα σταματήσει εδώ.

Έπονται –αργά ή γρήγορα– η Γαλλία και η Γερμανία.

Και η σειρά θα είναι αντίστροφη: First, they take Berlin, then they will take Paris!

Αυτό, πάντως, που αρκετοί αναλυτές θεωρούν σχεδόν αναπόφευκτο, την διάλυση δηλαδή της Ευρωζώνης εφόσον επικρατήσουν οι ακροδεξιοί, εγώ το θεωρώ αδύνατο.

Οι «δημοκράτες» και οι σοσιαλδημοκράτες έκαναν πριν δέκα περίπου χρόνια το όνειρο του Χίτλερ για μια οικονομικά ενωμένη Ευρώπη με την Γερμανία στον ρόλο της ατμομηχανής πραγματικότητα και έδεσαν τις μεγαλύτερες οικονομίες της Ευρώπης στο γερμανικό άρμα του Ευρώ.

Το μαγαζί δεν πρόκειται να διαλυθεί ούτε να κλείσει.

Οι ακροδεξιοί στην ευρωζώνη θα βρουν τον τρόπο να συνεννοηθούν όχι μονάχα μεταξύ τους αλλά και με τους ευρωπαίους ολιγάρχες και τις μεγάλες πολυεθνικές.

Χρειάζονται μόνο έναν κοινό εχθρό και έχουν την δυνατότητα καλλιεργώντας παντού το μίσος να κατασκευάσουν περισσότερους εχθρούς από όσους χρειάζονται, τόσο εξωτερικούς όσο και εσωτερικούς.

Οι ευρωπαϊκές κοινωνίες θα συνεχίζουν να εκλέγουν κοινοβούλια και να ισχυρίζονται πως είναι «δημοκρατικές», στην πραγματικότητα όμως θα είναι βουτηγμένες μέσα σε ένα κοκτέιλ μίσους, εθνικισμού, αδιαφορίας και ατομικισμού.

Θα έχουν την ταμπέλα της «δημοκρατίας» αλλά θα αποτελούν στην ουσία ένα καινούργιο μοντέλο του παλιού γνωστού φιδιού, διασταύρωση φασισμού με νεοφιλελεύθερο χρηματοπιστωτικό καπιταλισμό.

Ο σύγχρονος ορισμός της τερατογένεσης.

Και η ιστορία του ανθρώπου πάνω στην γη προσδιορίζει επακριβώς το τι πρόκειται να ακολουθήσει μετά.

Φιλιά από την Εσπερία

Ηλίας

Υ.Γ. Στις 15 Αυγούστου του 1945, ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος τέλειωνε. H Ιαπωνία συνθηκολόγησε άνευ όρων, λίγες μέρες μετά την ρίψη της δεύτερης αμερικανικής ατομικής βόμβας στο Ναγκασάκι, στις 9 του ίδιου μήνα. Είχε προηγηθεί δυο μέρες νωρίτερα η ισοπέδωση μιας άλλης γιαπωνέζικης πόλης, της Χιροσίμα. Η θλιβερή αυτή επέτειος του πυρηνικού ολοκαυτώματος που έβαλε την τελεία στην ιστορία του πλέον αιματηρού πολέμου στην ανθρώπινη ιστορία, δεν μας θυμίζει -σε όσους το θυμίζει τώρα πια- το παρελθόν, μας δείχνει επίσης και τι πρόκειται να συμβεί –σε χιλιάδες φορές μεγαλύτερη κλίμακα– στην περίπτωση ενός νέου μεγάλου πολέμου. Τρία χρόνια πριν σου είχα ένα κείμενο για την Χιροσίμα και το Ναγκασάκι, «Το ντουλάπι». Δεν νομίζω ότι μπορώ να γράψω για αυτό κάτι άλλο.

(Φίλε Ηλία, οι άνθρωποι πιστεύουν ακόμα σε φυλές και σε ανωτερότητες. Δεν έχουν καταλάβει πως υπάρχει μια μόνο φυλή, η ανθρώπινη, και πως όλοι οι πόλεμοι είναι εμφύλιοι. Από την άλλη, καταλαβαίνω από ανθρωπιστικής πλευράς την μετανάστευση στην Ευρώπη εκατομμυρίων ανθρώπων από φτωχές και κατεστραμμένες χώρες, αλλά αυτό είναι και σε βάρος τους και σε βάρος των εργατικών τάξεων των ευρωπαϊκών χωρών. Τρίβουν τα χέρια τους οι κεφαλαιοκράτες με τόσα πρόθυμα και φτηνά χέρια, που μάλιστα είναι και έτοιμα να σκοτωθούν μεταξύ τους. Γιατί η Ευρώπη δεν είναι η αραιοκατοικημένη από Ινδιάνους Βόρεια Αμερική των περασμένων αιώνων, πριν την …ανακαλύψουν οι λευκοί άνδρες. Και βέβαια, οι Ευρωπαίοι δεν είναι Ινδιάνοι. Ηλία, μετά την πτώση της Σοβιετικής Ένωσης, η Ευρώπη έχασε τον αντίπαλο που χρειάζονται οι δημοκρατίες, για να αυτοπροσδιορίζονται ως δημοκρατίες. Ελλείψει του απαραίτητου αντιπάλου, τον δημιούργησαν οι ίδιοι με τους ακροδεξιούς. Μόνο που οι δημοκρατίες που έχουν ανάγκη την ύπαρξη ακροδεξιών κομμάτων -για να ορίζονται ως δημοκρατίες- δεν είναι δημοκρατίες. Το έλλειμμα δημοκρατίας στις ευρωπαϊκές χώρες μεγαλώνει, με τη συναίνεση των πολιτών της Ευρώπης. Ναι, η Ιστορία επαναλαμβάνεται. Μέσα σε γενική αδιαφορία. Κι αν εκατό χρόνια πριν υπήρχε σε εκατοντάδες εκατομμύρια ανθρώπους η ελπίδα ενός νέου κόσμου -με το όραμα του σοσιαλισμού ζωντανό-, σήμερα αυτό δεν υπάρχει. Και το αντίθετο της ελπίδας δεν είναι η απελπισία -όπως λανθασμένα νομίζουν πολλοί- αλλά η αδιαφορία και η ιδιωτεία. «Εμείς κοιτούσαμε τη δουλειά μας και εκτελούσαμε εντολές». Τι αστείο που είναι να δικαιώνεται ο Χίτλερ, μέσα σε εορτασμούς και πανηγύρια για δημοκρατίες. Τρελό γέλιο. Ηλία, αλίμονο σε αυτούς που το μυαλό τους τους βοηθάει να καταλαβαίνουν. Οι υπόλοιποι χαμπάρι δεν έχουν πάρει. Και είναι ευτυχισμένοι. Οι άνθρωποι δεν μαθαίνουν από την Ιστορία. Εγώ, από τη μελέτη της Ιστορίας, έμαθα πως οι άνθρωποι δεν μαθαίνουν από την Ιστορία. Κι όποιος έχει διαβάσει την Ιστορία, είναι καταδικασμένος στην απελπισία. Να είσαι καλά, Ηλία. Την αγάπη μου.)

H αναδημοσίευση των κειμένων του pitsirikos.net επιτρέπεται μόνο κατόπιν άδειας. Επικοινωνήστε στο pitsiriko@gmail.com.