Σε έναν τρελό κόσμο, μόνο οι τρελοί είναι λογικοί

Γεια σου αγαπητέ Πιτσιρίκο,
Στα τελευταία κείμενα που σου έστειλα, έβγαλα μια απαισιοδοξία, οπότε σκέφτηκα ότι καιρός είναι να σου γράψω και κάτι πιο ελπιδοφόρο. Και τι πιο ελπιδοφόρο από το να μιλήσουμε για παιδιά.

Από μικρό κι από τρελό μαθαίνεις την αλήθεια, λέει η παροιμία.

Κι είναι σωστό.

Αναρωτιέμαι, όμως, αν σκέφτεται ποτέ κανείς τι κοινό έχουν τα παιδιά με τους τρελούς.

Έτσι όπως το βλέπω εγώ, οι τρελοί είναι παιδιά που αρνούνται να μεγαλώσουν.

Οι τρελοί τρελαίνονται γιατί έρχεται σε σύγκρουση αυτό που νιώθουν με ό,τι βλέπουν γύρω τους.

Κάποτε ήμασταν παιδιά.

Μετά μεγαλώσαμε, και μας είπαν «τώρα ήρθε η ώρα να σοβαρευτείς».

Κι οι περισσότεροι από εμάς σοβαρευτήκαμε.

Σπουδάσαμε, βρήκαμε μια δουλεία, παντρευτήκαμε.

Μετά κάναμε και παιδιά. Πήραμε δάνειο για ένα τριάρι.

Το μικροαστικό όνειρο ολοκληρώθηκε με έναν σκύλο και ένα αυτοκίνητο.

Πού και πού κάποιος ξεπροβάλλει δειλά-δειλά από το πλήθος και αναρωτιέται, καμιά φορά δυνατά:

«Ρε παιδιά, κάτι δεν πάει καλά. Νιώθω ένα κενό μέσα μου».

Και του λένε τότε όλοι:

«Καλά, τρελός είσαι; Έχεις φτιάξει τη ζωούλα σου, έχεις δουλίτσα, παιδάκια, σπιτάκι. Τρελός είσαι να νιώθεις έτσι;»

Οι περισσότεροι, Πιτσιρίκο, σ’ εκείνη τη φάση κουνάνε το κεφάλι τους και σωπαίνουν.

Ελάχιστοι χαμογελάνε πονηρά και αποφασίζουν να ακολουθήσουν τα λόγια του τρελού στο «Ραν», του Κουροσάβα:

«Σε έναν τρελό κόσμο, μόνο οι τρελοί είναι λογικοί».

Κι έτσι τρελαίνονται, και ξαναγίνονται παιδιά.

Κάνουν ό,τι γουστάρουν, σαν να μην τους βλέπει κανείς.

Μερικοί τρέχουν στο δρόμο, άλλοι γελάνε, άλλοι τραγουδάνε.

Ό,τι δηλαδή κάνουν και τα παιδιά.

Παρακολούθησα κάποτε μια διάλεξη του Ken Robinson, ειδικού σε θέματα εκπαίδευσης και δημιουργικότητας. Κι έμαθα για ένα πείραμα που είχε γίνει.

Ζήτησαν από μια ομάδα μικρών παιδιών να βρουν διαφορετικές χρήσεις για μικρά, καθημερινά αντικείμενα, όπως έναν συνδετήρα.

Οι περισσότεροι άνθρωποι μπορούν να σκεφτούν 10-15 τέτοιες χρήσεις.

Οι μεγαλοφυΐες μπορούν να βρουν ως και 200.

Στο πείραμα αυτό, λοιπόν, τα παιδιά προσχολικής ηλικίας σκόραραν κατά 98% στο επίπεδο μεγαλοφυΐας.

Μερικά χρόνια αργότερα επανέλαβαν το τεστ στα ίδια παιδιά, όταν αυτά είχαν μεγαλώσει λίγο.

Το ποσοστό είχε πέσει αισθητά.

Μέχρι την ηλικία των 16 ετών, το ποσοστό ήταν στα ίδια επίπεδα με τους ενήλικες.

Κάτι κάνουμε στα παιδιά καθώς μεγαλώνουν. Τα στέλνουμε σχολείο, κατ’ αρχάς.

Τους λέμε να κάθονται σε μια γωνιά και να μην κάνουν θόρυβο, ενόσω τους ζητάμε να αποστηθίσουν κατεβατά από κείμενα. Για ώρες ολόκληρες.

Εντελώς αφύσικη κατάσταση, αλλά πρέπει να μάθουν πώς γίνεται.

Γιατί μετά, όταν τα παιδιά μεγαλώσουν, τους λέμε να σοβαρευτούν και να βρουν δουλειά, για να μπορούν να πάρουν στεγαστικό δάνειο, σαν καλοί πολίτες.

Η εργασία απελευθερώνει.

Δεν ξέρω πόσοι από εμάς έχουμε προσέξει πώς όλα τα αυταρχικά καθεστώτα προωθούν την εργασία.

Ναζισμός, Σταλινισμός, και πάνω απ’ όλα ο καπιταλισμός.

Νομίζω εσύ το είχες πει πρόσφατα, πως οι αρχαίοι Έλληνες φιλόσοφοι -αυτοί που θαυμάζουμε σήμερα χωρίς να τους έχουμε καν διαβάσει- ήταν τεμπέλαροι που κάθονταν όλη μέρα κάτω από τις ελιές και σκέφτονταν.

Το να είσαι παιδί, να είσαι τρελός, και να είσαι τεμπέλης, είναι το ένα και το αυτό, κι έχω και μια προσωπική ιστορία να διηγηθώ που νομίζω ότι το αποδεικνύει.

Πριν περίπου είκοσι χρόνια, όταν έμενα Ελλάδα ακόμα, έκανα το καλοκαίρι στο νησί ιδιαίτερα Αγγλικά σε ένα παιδάκι.

9-10 χρονών ο πιτσιρικάς, χαρά θεού έξω, Ιούνιος μήνας.

Σαν αγρίμι στο κλουβί, με τον ηλίθιο -εμένα- που του ζήταγε να κάνουν εξάσκηση στον συγκριτικό και τον υπερθετικό βαθμό.

Προσπαθούσε το φουκαριάρικο όσο γινόταν, αλλά τα μάτια του ήταν στο παράθυρο.

Ονειρευόταν την παραλία, τα άλλα αγόρια που έτρεχαν και πηδούσαν στα νερά, και έψαχναν καβουράκια στην άμμο καθώς αποτραβιόνταν τα κύματα.

Κάποια στιγμή φτάνουμε στην τριάδα «lazy, lazier, laziest».

Ρωτάω λοιπόν τον πιτσιρικά τι σημαίνουν αυτά, περιμένοντας με το δίχως φαντασία μυαλό μου να μου πει «τεμπέλης, πιο τεμπέλης, ο πιο τεμπέλης».

Γυρίζει λοιπόν και με βλέπει -ακόμα το θυμάμαι το βλέμμα του, και ποτέ δεν θα το ξεχάσω- και μου λέει με ένα χαμόγελο: «τεμπέλης, τεμπέλαρος, τεμπελχανάς».

Γελάσαμε κι οι δυο και καταλάβαμε ότι το μάθημα είχε τελειώσει. Μιλήσαμε για άσχετα πράματα για 5-10 λεπτά, και μετά έφυγε για να παίξει.

Δεν ξέρω πού είναι ο πιτσιρικάς σήμερα -κοντά 30 χρονών θα είναι- αλλά ελπίζω να είναι ένας τρελός τεμπελχανάς που παίζει ακόμα, που τρέχει ακόμα, και που ακόμα λέει στους «μεγάλους» και «γνωστικούς» την αλήθεια:

Άλλη ζωή δεν έχει εκτός από αυτήν, αδέρφια, οπότε μην την παίρνετε και πολύ στα σοβαρά.

Να είσαι καλά

Χριστόφορος

Υ.Γ. Μείνε πάντα Πιτσιρίκος!

(Αγαπητέ Χριστόφορε, για αυτό το κενό που νιώθουν οι άνθρωποι -αν και έχουν κάνει όλα τα «σωστά» και «παραδοσιακά» στη ζωή τους, σπουδές, γάμους, παιδιά, περιουσία- μίλησα στο σημερινό podcast. Χριστόφορε, έχει δίκιο ο Ρουσό που έγραψε πως ο άνθρωπος γεννιέται καλός και η κοινωνία τον καταστρέφει. Εγώ θα έλεγα πως ο άνθρωπος γεννιέται «φυσικός» και στην πορεία μεταλλάσσεται και γίνεται «αφύσικος». Στον Βούδα αποδίδεται η φράση «Ζήσε τη ζωή σου με τον ίδιο τρόπο που θα ήθελες τα παιδιά σου να ζήσουν τη δική τους». Πόσοι το κάνουν αυτό; Εγώ δεν ξέρω κανέναν. Βλέπω πολλούς γονείς που ακούνε τους Καρράδες και τις Πάολες μπροστά στα τρίχρονα. Να μην ξεφύγουν τα παιδιά. Να γίνουν λούμπεν σαν τους γονείς τους. Τα παιδιά μας θυμίζουν τη φύση των πραγμάτων -από την κοιλιά της μάνας τους κατευθείαν στο στήθος της- αλλά εμάς δεν μας αρέσει η φύση των πραγμάτων. Τα παιδιά είναι μεγάλοι ποιητές και λένε απίστευτα πράγματα. Αλλά γίνονται κι αυτά καπιταλιστικά γουρούνια -αν και δεν το επέλεξαν αυτά το σύστημα- και θα βουλιάξουν στην ιδιωτεία και τον ατομικισμό. Τα παιδιά θα έπρεπε -αφού μάθουν ανάγνωση, γραφή, πρόσθεση, αφαίρεση, πολλαπλασιασμό και διαίρεση να επιλέγουν αυτά μόνα τους τους δασκάλους τους. Τα σχολεία-κιμαδομηχανές είναι πολύ επικίνδυνα για τα παιδιά. Να είσαι καλά, Χριστόφορε. Την αγάπη μου.)

H αναδημοσίευση των κειμένων του pitsirikos.net επιτρέπεται μόνο κατόπιν άδειας. Επικοινωνήστε στο pitsiriko@gmail.com.