Μεταμόρφωση ή εξαφάνιση;

Αγαπημένε αδερφέ πιτσιρίκο,
Δεν μου αρέσουν οι καταστροφολογίες. Τις θεωρώ έλλειψη φαντασίας.
Επιμονή σε ένα ένστικτο που μας βόλευε πολύ, όταν ζούσαμε στην αδιάφορη για την επιβίωση μας Φύση, αλλά που είναι περιττό σε μια φάση της ιστορίας όπου ο άνθρωπος έχει τη δύναμη να μεταλλάξει το φυσικό του περιβάλλον.

Δυστυχώς, όμως, η Λογική δεν έχει καταφέρει να εισχωρήσει στον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι παίρνουν αποφάσεις.

Τα γεγονότα που καθορίζουν την πραγματικότητα, θυσιάζονται στον βωμό της ιδεολογίας και της παράδοσης.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η χαλαρότητα με την οποία αντιμετωπίζει η ανθρωπότητα τις επιπτώσεις, τωρινές και δυνητικές, της κλιματικής αλλαγής.

Ποτέ στην ιστορία δεν υπήρξε ένας κίνδυνος που να αφορά ολόκληρο το ανθρώπινο είδος.

Οι ορδές του Τζένγκις Χαν, του Μεγαλέξανδρου, του Καίσαρα και η καταστροφική δύναμη των Ναζί και των συμμάχων που τους πολέμησαν, μαζί, δεν κλάνoυν μία μπροστά στη κλιματική αλλαγή.

Γιατί ποτέ στην ιστορία, όση δύναμη και αν είχε ένας ηγέτης, δεν είχε τη δυνατότητα να απειλήσει την επιβίωση του ανθρώπινου είδους ή την καταστροφή του φυσικού περιβάλλοντος.

Η πρόκληση της άμβλυνσης των ανθρώπινων αιτιών που ενισχύουν την κλιματική αλλαγή, σε καταστροφικά για την ανθρωπότητα επίπεδα, είναι η μεγαλύτερη πρόκληση που έχει αντιμετωπίσει ποτέ ο άνθρωπος.

Το ίδιο μεγάλη είναι η ανωριμότητα και η απάθεια με την οποία την αντιμετωπίζει.

Οι κυβερνήσεις, έχοντας απολέσει την ισχύ τους να αλλάξουν τα πράγματα, προς εξασφάλιση της επικυριαρχίας των αγορών και της υπόσχεσης για μια ουτοπία της αφθονίας, σφυράνε αδιάφορα.

Οι αγορές αδιαφορούν πλήρως, διότι η ελάχιστη απαίτηση, για να αντιμετωπιστεί η πρόκληση αυτή, είναι η πλήρης αποδόμηση του καπιταλισμού και της ιδεολογίας του κέρδους.

Οι καταναλωτές-πολίτες, περιμένουν από τις κυβερνήσεις και τις αγορές να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα, χωρίς να είναι διατεθειμένοι να θυσιάσουν τα έξυπνα γκατζετάκια τους, που έχουν γίνει προέκταση του εαυτού τους.

Κοινώς, τρεις λαλούν και δυο χορεύουν.

Μέσα σε όλο αυτό το κομφούζιο, μια ομάδα Φινλανδών βιοφυσικών και βιοοικονομολόγων, εξέδωσε μια επιστημονική μελέτη ονομαζόμενη, “Μεταμόρφωση: Η Οικονομία” (Transformation: The Economy), την οποία ενίσχυσαν τα Ηνωμένα Έθνη, για να συμπεριληδθεί στην “Έκθεση Παγκόσμιας Βιώσιμης Ανάπτυξης των Η.Ε.” (UN Global Sustainable Development Report), που θα δημοσιευτεί το 2019.

Η έκθεση αναφέρεται, μεταξύ άλλων, στη πρωτοποριακή δουλειά του οικολόγου συστημάτων Charles Hall, του πανεπιστημίου Νέας Υόρκης, και του οικονομολόγου Kent Klitgaard, του κολλεγίου Wells, με τίτλο “Ενέργεια και ο Πλούτος των Εθνών”.

Σύμφωνα με αυτή, οι επιστήμονες υποστηρίζουν πως η κυρίαρχη καπιταλιστική οικονομική θεωρία, έχει διαζευχθεί πλήρως από τις πιο θεμελιώδεις αρχές των επιστημών.

Συνοπτικά, υποστηρίζουν πως ο καπιταλισμός, αντί να μετριάσει, έχει ενισχύσει την εστίαση του στη βραχυπρόθεσμη μεγιστοποίηση του κέρδους, χωρίς να έχει οποιοδήποτε ενδιαφέρον για τις επιπτώσεις αυτού στο γενικότερο κοινωνικό καλό.

Η κλιματική αλλαγή και η μαζική εξαφάνιση των ειδών επιταχύνουν, την ίδια ώρα που οι κοινωνίες αντιμετωπίζουν αυξανόμενη ανισότητα, ανεργία, χαμηλή οικονομική ανάπτυξη, αυξανόμενα επίπεδα χρέους και ανίκανες κυβερνήσεις.

Σε αντίθεση με τον τρόπο που οι κυβερνήσεις και οι θεσμοί αντιμετωπίζουν τα προβλήματα αυτά, η έκθεση υποστηρίζει ότι αυτές οι κρίσεις είναι άμεσα αλληλένδετες και επομένως μπορούν να αντιμετωπιστούν μόνο ως σύνολο, όχι ξεχωριστά.

Η οικονομική μεταμόρφωση που απαιτείται, χρειάζεται να επικεντρωθεί σε μια δραστική μείωση του συνολικού επιπέδου ενέργειας που χρησιμοποιούμε.

Για να επιτευχθεί αυτό, χρειάζονται ριζικές τομές στον τομέα των μεταφορών, των τροφίμων και των κατασκευών.

Ο σχεδιασμός πόλεων πρέπει να προσαρμοστεί στη προώθηση του περπατήματος, της ποδηλασίας και τις μαζικής στροφής στα μέσα μαζικής μεταφοράς, τα οποία θα πρέπει να επανασχεδιαστούν, ώστε να λειτουργούν χωρίς εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα.

Οι διεθνείς μεταφορές και η πολιτική αεροπορία δεν μπορούν πλέον να αναπτύσσονται με τους τωρινούς ρυθμούς.

Η κλιματική αλλαγή και η καλλιέργεια βασιζόμενη στο πετρέλαιο, έχουν οδηγήσει πολλές χώρες στην εξάρτηση από εισαγωγές τροφίμων από κεντρικές περιοχές παραγωγής. Η μεταστροφή σε αυτάρκεις καλλιέργειες, τόσο στις αναπτυγμένες, όσο και στις φτωχές χώρες, είναι επιτακτική.

Η διατροφή μας, που βασίζεται κυρίως σε γαλακτοκομικά και κρέας, θα πρέπει να αντικατασταθεί από διατροφές περισσότερο προσανατολισμένες σε φρούτα και λαχανικά.

Τα υλικά της κατασκευαστικής βιομηχανίας, όπως το τσιμέντο και το ατσάλι, θα πρέπει να αντικατασταθούν από εναλλακτικά δομικά υλικά τα οποία να μπορούν να αποθηκεύουν τον άνθρακα.

Η μελέτη, μεταξύ άλλων, αναφέρει πως οι καπιταλιστικές αγορές δεν είναι ικανές να εφαρμόσουν τις αλλαγές που απαιτούνται.

Οι κυβερνήσεις θα πρέπει να αναλάβουν τα ηνία των αποφάσεων και της εφαρμογής τους, ενώ οι θεσμοί θα χρειαστεί να αναμορφώσουν τις αγορές ώστε να προσαρμοστούν με στόχο την ανθρώπινη επιβίωση.

Οι επιστήμονες παραδέχονται πως οι προοπτικές γι’ αυτό είναι φυσικά ελάχιστες, αλλά η αλλαγή έρχεται, είτε είμαστε διατεθειμένοι να αλλάξουμε, είτε όχι.

Περιγράφοντας το νέο οικονομικό μοντέλο που θα πρέπει να αναπτυχθεί, ώστε να καταφέρουμε να γλιτώσουμε από την καταστροφή του ανθρωπίνου πολιτισμού και τον αφανισμό του είδους, ο ανεξάρτητος ερευνητής του Ινστιτούτου BIOS και επικεφαλής της έρευνας, Paavo Järvensivu, είπε τα εξής:

“Στο ενδεχόμενο μιας πλήρους μεταστροφής της οικονομίας, ο καπιταλισμός όπως τον ξέρουμε, δεν θα υπάρχει. Η οικονομική δραστηριότητα θα οδηγείται από τη διατήρηση των ίσων ευκαιριών της ποιοτικής ζωής και της δραματικής μείωσης των εκπομπών αερίων, παρά από το κέρδος…

…μια κατεύθυνση μέσω ενός οικονομικού συστήματος με σαφή πλανητικά όρια: μοναδικές, αυτόνομες οικονομίες και κοινωνίες που ασκούν ρυθμιζόμενο διεθνές εμπόριο για συγκεκριμένους λόγους, όπως η επισιτιστική ασφάλεια, αντί για χάρη του ελεύθερου εμπορίου ως αυτοσκοπό…

Τα άτομα, οι οργανισμοί και τα έθνη θα αντιμετωπίζουν την οικονομία ως ένα εργαλείο πραγματοποίησης μια ποιοτικής ζωής και όχι ως μια αυτοτελή οντότητα.

Η οικονομική δραστηριότητα θα αποκτήσει νόημα, όχι επιτυγχάνοντας οικονομική ανάπτυξη, αλλά ανακατασκευάζοντας τις υποδομές και τις πρακτικές προς ένα κόσμο χωρίς ορυκτά καύσιμα, με δραστική μείωση στο βάρος που ασκείται στα φυσικά οικοσυστήματα.

Στις πλούσιες χώρες, οι πολίτες θα έχουν λιγότερη αγοραστική δύναμη, σε σχέση με σήμερα, αλλά θα είναι διανεμημένη πιο ισομερώς.

Σημαντικοί διεθνείς θεσμοί, όπως το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, το οποίο είναι γνωστό για τις πολιτικές που προωθεί αναφορικά με τις ιδιωτικοποιήσεις και την εξαγωγική εκβιομηχάνιση, θα πρέπει να ανακατασκευαστούν.”

Όσοι πιστεύουν ότι τις αλλαγές θα τις ζήσουν μόνο τα παιδιά μας και τα εγγόνια μας, ζούνε σε άλλη πραγματικότητα.

Παρ’ όλα αυτά, η παράδοση στην καταστροφολογία, οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια στον μηδενισμό του κυνισμού, που κυριαρχεί ήδη στην σημερινή πολιτική και οικονομική μας ζωή.

Το 1998, 20 μόλις χρόνια πριν, κανείς δε θα μπορούσε να προβλέψει ή να φανταστεί τον κόσμο του σήμερα, τις τεχνολογίες που αναπτύχθηκαν, τις επιδράσεις τους στις κοινωνίες, αλλά και τις προοπτικές που δυνητικά μπορούν να προσφέρουν.

Πάνω σε αυτή την ισχνή ελπίδα, βασίζω την τρεμάμενη αισιοδοξία μου για το μέλλον που θα ζήσουμε.

Όπως είχε πει και ο Antonio Gramsci στα Γράμματα από τη φυλακή, “Είμαι απαισιόδοξος λόγω νοημοσύνης, αλλά αισιόδοξος λόγω θέλησης”.

Από το μακρινό Αμστελόδαμο, με αγάπη,

Κώστας

Υ.Γ. Ο μεγαλο-μαφιόζος διαπλεκόμενος εθνικός μας τραπεζίτης Στουρνάρας, μιλώντας σε συνέδριο για τη βιώσιμη ανάπτυξη, τόνισε ότι το κόστος της κλιματικής αλλαγής για τη χώρα μας έως το 2100, υπολογίζεται σε μια μείωση 2% του ΑΕΠ, ετησίως. Σε ευρώ, αυτό μεταφράζεται σε ένα κόστος της τάξης των 701 δις. Δεδομένου το ότι το να αναφέρεις τις λέξεις Ελλάδα και βιώσιμη ανάπτυξη στην ίδια πρόταση, είναι αστείο από μόνο του, και δεδομένου ότι η Ελλάδα είναι ένα χρεοκοπημένο προτεκτοράτο που αδυνατεί να παρέχει τα βασικά στους πολίτες της, ακόμα και σε μια περίπτωση μιας κρατικής υπέρβασης βασισμένη σε ένα στρατηγικό βιώσιμο σχέδιο (χαχαχαχα), είναι πρακτικά αδύνατο το κόστος αυτό να μειωθεί αρκετά. Αυτό σημαίνει αυτομάτως, πως, αν μας έχει γονατίσει το χρέος των 320 δισ., ας προσθέσουμε ακόμα 701 δισ., φτάνοντας στο αστρονομικό 1,23 τρισ. Καληνύχτα.

(Αγαπητέ φίλε, είναι προφανές πως ο καπιταλισμός έχει τινάξει τα πέταλα και πως όλα τα αιτήματα του σοσιαλισμού είναι ζωντανά. Ο καπιταλισμός οδηγεί στον σοσιαλισμό. Αλλά ποιος να το παραδεχτεί; Οι άπληστοι; Αυτοί που κινδυνεύουν να σκάσουν από τον πλούτο; Ή οι λούμπεν προλετάριοι που δεν θέλουν να ενωθούν γιατί, τελικά, γουστάρουν τις αλυσίδες τους; Αυτοί ακόμα δεν έχουν αντιληφθεί πως ο κατπιταλισμός -ειδικά στην πιο άγρια μορφή του της οικονομίας της αγοράς- είναι ο ορισμός της εκμετάλλευσης και της αδικίας. Και ζητούν έναν πιο …ανθρώπινο καπιταλισμό. Περαστικά τους. Και καλή ψυχή. Να είσαι καλά. Την αγάπη μου.)

Το pitsirikos.net χρειάζεται τη βοήθειά σου

Στήριξε οικονομικά το pitsirikos.net, αν θεωρείς πως καλό είναι να υπάρχουν στην Ελλάδα και κάποιες φωνές που δεν δουλεύουν για τον Μαρινάκη, τον Αλαφούζο, τον Σαββίδη και τα άλλα παιδιά, οπότε μπορεί να διαβάσεις ή να ακούσεις κάτι διαφορετικό από αυτό που συμφέρει τους ολιγάρχες. Οι τρόποι στήριξης εδώ.

H αναδημοσίευση των κειμένων του pitsirikos.net επιτρέπεται μόνο κατόπιν άδειας. Επικοινωνήστε στο pitsiriko@gmail.com.