«Χάνος είμαι, χάνομαι…»

Πιτσιρίκο, κάποια σπάνια είδη που απαντώνται μόνο σε τοπικό επίπεδο, όπως το κίουι (είδος πουλιού) στη Νέα Ζηλανδία, το οκάπι (είδος αντιλόπης) στο Κονγκό κ.λ.π. μπορεί να κινδυνεύσουν από το γεγονός ότι ο άνθρωπος μετατρέπει τα ενδιαιτήματά τους σε αγροτικές εκτάσεις και αστικές ζώνες, όπως αναφέρει η Le Monde.

Mία διεθνής έρευνα, μάλιστα, έδειξε ότι άλλα είδη που προσαρμόζονται καλύτερα στα τροποποιημένα από τον άνθρωπο ενδιαιτήματά τους ευημερούν και πολλαπλασιάζονται, όπως π.χ. τα περιστέρια, τα σπουργίτια, κάποια γεράκια, τα ποντίκια της πόλης και οι αρουραίοι του αγρού.

Όλα αυτά τα βρίσκουμε σχεδόν παντού.

Αντίθετα, υπάρχει μία μείωση στους πληθυσμούς άγριων ζώων και φυτών που είναι πιο ευάλωτα στις αλλαγές που γίνονται στο περιβάλλον τους, καθώς ο άνθρωπος εκμεταλλεύεται τη γη.

Όπως ένα είδος κουκουβάγιας, ένα είδος σκαθαριού και η λεοπάρδαλη του χιονιού.

Η έρευνα ανέλυσε εκατομμύρια δεδομένα από 19.334 είδη, ανάμεσά τους 7.111 φυτά, 7.048 ασπόνδυλα και 5.145 σπονδυλωτά ζώα σε 81 χώρες.

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η απώλεια της βιοποικιλότητας σε περιοχές που υπάρχει ανθρώπινη παρέμβαση είναι 30% με 50% μεγαλύτερη, σε σχέση με βιότοπους ανέγγιχτους από τον άνθρωπο.

Επίσης, η ανθρώπινη επίδραση είναι πιο έντονη στις τροπικές απ’ ό,τι στις εύκρατες περιοχές.

Όλα αυτά τα ευρήματα δείχνουν ένα μεγάλο πρόβλημα για τη βιοποικιλότητα, αλλά και για τους ανθρώπους, κυρίως όσον αφορά την υποβάθμιση οικοσυστημάτων, κάτι που πρέπει να επιλυθεί.

Γιατί αυτή η απώλεια της βιοποικιλότητας εγκυμονεί τον κίνδυνο να χαθεί η ανθεκτικότητα των οικοσυστημάτων μπροστά στις παγκόσμιες αλλαγές.

Για να αποφευχθεί κάτι τέτοιο ο οικολόγος Denis Couvet προτείνει την ανάπτυξη δασικών πρακτικών που ευνοούν τη βιοποικιλότητα και τη μείωση της συστημικής γεωργίας προς όφελος της οικολογικής γεωργίας.

Αυτό απαιτεί οικολογικές δομές, όπως φράχτες, ελαιώνες, δάση. Χρειάζεται μία αναδόμηση της πολυμορφίας των ενδιαιτημάτων, όπου ζουν σπάνια είδη και να καταναλώνουμε λιγότερο για να μειώσουμε την ανθρώπινη πίεση στα οικοσυστήματα.

H ουσία από όλα τα παραπάνω είναι ότι απ’ όπου περνάει ο άνθρωπος εξαφανίζονται τα μισά ζώα.

Γιατί δυστυχώς δεν έχουμε μέτρο, όπως εύκολα γίνεται αντιληπτό και στη θάλασσα.

Αν οι άνθρωποι μπορούσαν να πιάσουν όλα τα πλάσματά της, δεν θα άφηναν ούτε ένα.

Και μπορεί την Τετάρτη που αγρίεψε λίγο ο βοριάς να μην βγήκαν αλιευτικά και να μην είχε ψαράδες κατά μήκος της δαντελένιας ακρογιαλιάς, είδα, όμως, ένα χάνο να έχει καταπιεί την άκρη μίας κομμένης πετονιάς.

Προφανώς, και το αγκίστρι.

Παλιότερα είχα απελευθερώσει μία πέρκα, έναν σκαρμό και έναν λύχνο που έσερναν πετονιά 2-3 μέτρων και μπόρεσα και την έπιασα από την άλλη άκρη από εκεί που ήταν το αγκίστρι, χωρίς να το καταλάβουν τα ψάρια και να φύγουν.

Αντίθετα, η πετονιά του χάνου είχε μόλις 10 εκατοστά μήκος, οπότε ήταν σαν να προσπαθώ να πιάσω με τα χέρια το ψάρι.

Ακόμα και με απόχη δύσκολα θα τα κατάφερνα.

Και μπορεί και το άτυχο ψάρι να είχε καταπιεί την πετονιά με το αγκίστρι μέχρι το στομάχι του.

Επιβεβαιώνοντας κι ένα παλιό γνωμικό των ψαράδων: «Πέρκα είμαι πιάνομαι, χάνος είμαι χάνομαι, γύλος είμαι σε γελώ και το δόλωμα χαλώ».

Το σκέφτηκα καθώς μετά είδα κάτι γύλους να κολυμπούν λίγο πιο μακριά από τον καταδικασμένο (;) χάνο, παρέα με σαργούς, χειλούδες, σάλπες, κακαρέλους, το χειμωνιάτικο σκαθάρι και γαϊτανούρια, αλλά όχι και κέφαλους, χταπόδια, μελανούρια και βασιλικά καβούρια.

Βαγγέλης Σπανός

(Αγαπητέ φίλε, μπορεί ο πληθυσμός της Ελλάδας να μειώνεται αλλά ο πληθυσμός του πλανήτη αυξάνεται με ταχύτατο ρυθμό. Σε πέντε χρόνια, ο πληθυσμός του πλανήτη θα ξεπεράσει τα 8 δισεκατομμύρια, ενώ το 2100 θα είναι πάνω από 11. Λογικά, όσο αυξάνονται οι άνθρωποι, θα εκλείπουν κάποια είδη ζώων. Βέβαια, η πλήρης επικράτηση του ανθρώπου μάλλον θα είναι η ήττα του. Δεν ξέρω πώς ακριβώς θα είναι η Γη αλλά μάλλον θα είναι πολύ εφιαλτική. Εμείς θα χαθούμε μαζί με τους χάνους και δεν θα το ζήσουμε αυτό. Να είστε καλά. Την αγάπη μου.)

H αναδημοσίευση των κειμένων του pitsirikos.net επιτρέπεται μόνο κατόπιν άδειας. Επικοινωνήστε στο pitsiriko@gmail.com.