Οδηγός επιβίωσης της καθημερινότητας: Ρουτίνα και χρόνος

Αγαπημένε μου πιτσιρίκο,
Στην καθημερινότητα μας είναι αδύνατο να αποφύγουμε τις μικρές, θλιβερές, ενοχλητικές ρουτίνες. Για πολλούς, αυτό είναι η ουσία της καθημερινότητας. Η ρουτίνα.

Αλλά το νόημα της καθημερινότητας δεν είναι η βασανιστική επανάληψη της προηγούμενης μέρας. Αυτό είναι η επιφάνεια, ο αφρός. Η ουσία της καθημερινότητας, βρίσκεται στην δύναμη της επιλογής.

Όλων εκείνων των επιλογών που μας παρουσιάζονται καθημερινά και που δεν εκμεταλλευόμαστε.

Όλα τα βασανιστικά λεπτά της ημέρας, κολλημένοι σε κάποιο μποτιλιάρισμα, όλες οι ώρες που ξοδεύουμε περιμένοντας σε κάποια ουρά, είναι ευκαιρίες για σκέψη, κι αν δεν κάνει κανείς τη συνειδητή επιλογή να διαλέξει το τι θα σκεφτεί και το πώς θα σκεφτεί, θα είναι καταδικασμένος να κάνει τις ίδιες σκέψεις, να αισθάνεται τα ίδια συναισθήματα, κάθε φορά που θα βρίσκεται κολλημένος στην κίνηση, κάθε φορά που θα περιμένει σε κάποια ουρά.

Θα είναι εκνευρισμένος και μίζερος.

Γιατί η ουσία της καθημερινότητας ενός τέτοιου ανθρώπου, που αποφεύγει να αποφασίσει συνειδητά το τι θα σκεφτεί ή το πώς θα σκεφτεί, σχετίζεται με την δική του ανάγκη να γυρίσει γρήγορα σπίτι, με την δική του κούραση, με την δική του επιθυμία να ξεκουραστεί μετά από μια δύσκολη μέρα στο γραφείο.

Γιατί το δικαιούται γαμώτο!

Και τι δουλειά έχουν όλοι αυτοί τριγύρω του, να μπαίνουν εμπόδιο στον δρόμο του, στις ανάγκες του, στις επιθυμίες του;

Δες τους. Δες πώς είναι, σαν πρόβατα, με πεθαμένο βλέμμα. Δες πόσο ενοχλητικοί και αγενείς είναι. Δες τους πώς γκαρίζουν, όταν μιλάνε στα κινητά τους τηλέφωνα μπροστά σε όλους. Αναίσθητοι.

Κι αυτή η καταραμένη ουρά ακόμα να κουνηθεί. Μα τι έχω κάνει για να το αξίζω αυτό; Τι αμαρτίες πληρώνω;

Βέβαια, το να σκέφτεται κανείς με τέτοιο τρόπο δεν απαιτεί καμία προσπάθεια. Δεν είναι επιλογή να σκέφτεσαι έτσι, είναι νοητικός αυτόματος πιλότος.

Το να σκέφτεται κανείς συνειδητά είναι το να αποφεύγει τις αυτόματες σκέψεις, τον νοητικό αυτόματο πιλότο. Να κοιτάζει τη ζωή υπό διαφορετικά πρίσματα.

Μπορεί, για παράδειγμα, να επιλέξει να σκεφτεί διαφορετικά, όταν δει την χοντρή κυρία που φωνάζει στο παιδί της, στην ουρά για το ταμείο του σούπερ μάρκετ.

Ίσως, να μην είναι πάντα έτσι. Ίσως, να ‘χει περάσει τα τελευταία τρία βράδια άυπνη, στο νοσοκομείο, περιθάλποντας τον άντρα της που υποφέρει από καρκίνο του πνεύμονα.

Ίσως, αυτή η κυρία να είναι αυτή η κακοπληρωμένη υπάλληλος της νομαρχίας που βοήθησε την αδελφή σου τις προάλλες να ξεπεράσει τα εκνευριστικά γραφειοκρατικά γρανάζια των δημόσιων υπηρεσιών, που κάνουν τη ζωή μας δύσκολη.

Φυσικά, μπορεί να μην ισχύει τίποτα από όλα αυτά, αλλά δεν είναι και απίθανο. Εξαρτάται από το τι αποφασίζεις να σκεφτείς.

Αν είσαι σίγουρος, άνευ αμφιβολίας, για το ποια είναι η πραγματικότητα, χωρίς να σκεφτείς καμία εναλλακτική στις αυτόματες σκέψεις σου, τότε η καθημερινότητα θα παραμείνει ενοχλητική και μίζερη.

Αν από την άλλη δεν είσαι σίγουρος, και είσαι διατεθειμένος να ξεφύγεις από την αυτόματη σκέψη και να δεις την πραγματικότητα από πολλαπλά πρίσματα, τότε η καθημερινότητα σου μπορεί να αποκτήσει ένα νέο νόημα, μακριά από τη μιζέρια της ενοχλητική επανάληψης, βρίσκοντας σημεία επαφής με όλους τους ανώνυμους, τυχαίους ανθρώπους που συναντάμε καθημερινά.

Σημεία επαφής με γνώμονα την αλληλεγγύη, την αδελφοσύνη και την κατανόηση.

Αλλά ακόμα κι αν τα θεωρείς όλα αυτά φρου-φρου κι αρώματα, κράτα απλά τη μοναδική αλήθεια με Α κεφαλαίο: Εσύ αποφασίζεις πώς θα δεις τα πράγματα.

Αυτή είναι η πραγματική ουσία, το νόημα της καθημερινότητας. Η ελευθερία να αποφασίζεις πώς θέλεις να τη βιώσεις.

-Γιατί η ζωή είναι μικρή…-

Το ‘χεις ακούσει χιλιάδες φορές. Ίσως να το έχεις πει και συ ο ίδιος. Είναι λίγοι όμως οι άνθρωποι που ζουν τη ζωή τους, με βάση αυτή την πανανθρώπινη αλήθεια.

Οι περισσότεροι από εμάς ζούμε τη ζωή μας, λες και θα ζήσουμε για πάντα.

Δεν βαριέσαι, έτσι είναι η ζωή. Αυτό λέμε, όταν κουρνιάζουμε στη ζεστασιά της παραίτησης. Όταν δεν βλέπουμε καμία εναλλακτική, λες και όλοι οι άνθρωποι στον κόσμο ζούνε με τον ίδιο τρόπο, υπο τις ίδιες συνθήκες.

Προσπερνάμε τη σοφία που μας δίνει η γνώση ότι η ζωή είναι μικρή, και επομένως απίστευτα πολύτιμη. Γιατί η σοφία της γνώσης αυτής απαιτεί ένα άλλο είδος ζωής, ένα άλλο είδος συμπεριφοράς και τρόπου σκέψης.

Ένας άνθρωπος που αναγνωρίζει ότι η ζωή είναι μικρή, δεν ασχολείται με μικρότητες. Λέει αυτό που εννοεί, χωρίς υπεκφυγές και υπονοούμενα. Επικεντρώνει την προσοχή του σε πράγματα που έχουν ουσία, γιατί γνωρίζει πως η προσοχή που δίνει στο καθετί έχει αξία.

Γνωρίζει πως το χάσιμο χρόνου είναι χάσιμο ζωής. Πως για καθετί ανούσιο, φθηνό και επιφανειακό που επιλέγει να επενδύσει τον χρόνο του, υπάρχουν εκατοντάδες άλλα ουσιώδη, ποιοτικά και αξιόλογα πράγματα που θα μπορούσε να κάνει.

Ένας τέτοιος άνθρωπος, αισθάνεται πως κάθε νέα μέρα είναι ένα δώρο, ένα δώρο για το οποίο πρέπει να φανεί αντάξιος. Αναγνωρίζει πως η πολυτιμότητα της ζωής, δεν περιορίζεται μόνο σε εκείνον, αλλά σε καθετί ζωντανό, σε κάθε άνθρωπο, σε κάθε ζώο, σε κάθε φυτό. Αισθάνεται πιο συνδεδεμένος με τον κόσμο γύρω του και δεν βλέπει τον εαυτό του ως μονάδα, ως ξεχωριστή οντότητα, αλλά ως κομμάτι ενός γενικότερου συνόλου.

Θυμάται πως, όσο μακριά κι αν κοίταξαν οι επιστήμονες στην πλανητική μας γειτονιά, δεν βρήκαν τίποτε ζωντανό, και για εκατοντάδες δισεκατομμύρια χιλιόμετρα μακριά προς πάσα κατεύθυνση, η μόνη φωνή που θα ακούσει είναι ο αντίλαλος της δικής του, ταξιδεύοντας πάνω σε μια υγρή μπλέ μπάλα γύρω από τον ήλιο.

Γιατί, εκτός από μικρή, η ζωή είναι εξαιρετικά σπάνια.

Γι’ αυτό και είναι τόσο σημαντικό, για όσους την έχουν και είναι αρκετά τυχεροί να την μοιράζονται με φίλους και με την οικογένειά τους, να μην αφήνουν μέρα να περνάει που να μην τους λένε πως τους αγαπούν και πως νοιάζονται γι’ αυτούς.

-…για να ‘ναι θλιβερή μωρό μου-

Κι αν κάποιος σε πληγώσει, δεν σπαταλάς τον χρόνο σου βράζοντας στο ζουμί σου, γεμίζοντας την ψυχή σου με θυμό και μίσος, τρίβοντας τις πληγές σου.

Γιατί θυμάσαι πως σύντομα θα πεθάνεις.

Γιατί θυμάσαι πως τις περισσότερες φορές, η αντίδραση μας στις προσβολές των άλλων, έχει επίσης να κάνει με το πώς τις εκλαμβάνουμε.

Δεν είναι μόνο οι άλλοι που μας προσβάλλουν, είμαστε και μεις που προσβαλλόμαστε.

Αν ένας τυχαίος άνθρωπος στον δρόμο σε βρίσει, τότε τι νόημα έχει να αντιδράσεις με τον ίδιο τρόπο. Αντιδρώντας με τον ίδιο τρόπο, δίνεις σε αυτόν δύναμη, αναγνώριση ότι μπορεί να έχει επίδραση πάνω σου και μάλιστα τόσο μεγάλη, που να σε βγάζει εκτός εαυτού.

Ένας άνθρωπος που δεν σε γνωρίζει, που δεν ξέρει τίποτα για σένα, αποκτά βαρύτητα στη ζωή σου και δύναμη στο να σου προκαλεί τόσο έντονα συναισθήματα θυμού, που συνήθως σε ακολουθούν όλη μέρα, επηρεάζοντας τη διάθεσή σου και τη συμπεριφορά σου με τους άλλους.

Ξεχνάς ότι η γνώμη ενός τυχαίου ανθρώπου στον δρόμο για σένα ή, γενικότερα, η γνώμη των ανθρώπων που δεν σε γνωρίζουν πραγματικά, δεν έχει καμία απολύτως αξία. Για τον πολύ απλό λόγο ότι δεν σε γνωρίζει και ούτε και εσύ εκείνον.

Γι’ αυτό σταματάς να ενοχλείσαι και να σπαταλάς τον χρόνο σου σε μικροπρέπειες, τα λες χύμα και σταράτα, κι αν σε καταλάβουν, τους συγχωρείς.

Αν όχι, θυμάσαι πως τίποτα από όλα αυτά δεν θα έχουν σημασία σε μια εβδομάδα, σε ένα μήνα, σε ένα χρόνο και, εφόσον θα το ξεπεράσεις ούτως ή άλλως, καλύτερα να γλυτώσεις τον πολύτιμο χρόνο σου και να το ξεπεράσεις τώρα.

Από το μακρινό Αμστελόδαμο, με αγάπη,

Κώστας

(Αγαπητέ Κώστα, η σκέψη είναι πολύ δύσκολο πράγμα. Απαιτεί εφόδια. Και οι περισσότεροι άνθρωποι δεν τα έχουν. Για να σκεφτεί κάποιος, πρέπει να έχει εκπαιδευτεί να σκέφτεται. Και η σκέψη διώκεται και παρουσιάζεται σαν κάτι βαρετό και κουραστικό, αν και είναι ακριβώς το αντίθετο. Το να σκέφτεσαι είναι συναρπαστικό. Και επικίνδυνο. Ειδικά, αν σκέφτεσαι με το δικό σου μυαλό και όχι με το μυαλό των άλλων. Να είσαι καλά. Την αγάπη μου.)

H αναδημοσίευση των κειμένων του pitsirikos.net επιτρέπεται μόνο κατόπιν άδειας. Επικοινωνήστε στο pitsiriko@gmail.com.