Ο μύθος της ανάπτυξης

Πιτσιρίκο, η κυβέρνηση της Βραζιλίας υιοθετεί μία πολιτική καταστροφής του περιβάλλοντος, όπως γράφει η Le Monde.

Με αιχμή του δόρατος τον αρμόδιο υπουργό Ricardo Salles, πιστό στρατιώτη του προέδρου Jair Bolsonaro, που διέψευσε τις όποιες ελπίδες υπήρχαν ότι μία ακροδεξιά κυβέρνηση θα μπορούσε να δεσμευτεί για το οικολογικό ζήτημα, παρά τη μάχη που δίνεται γενικότερα κατά της αποψίλωσης του δάσους του Αμαζονίου και της κλιματικής υπερθέρμανσης.

Ο Salles υποστήριξε σε ραδιοφωνική συνέντευξή του ότι «η Βραζιλία υπέφερε από το Σύνταγμα του 1988, το οποίο δημιούργησε πολλές υποχρεώσεις» και κατηγόρησε τις κυβερνήσεις της αριστεράς των τελευταίων 20 ετών ότι ανέπτυξαν το ιδεολογικό εργαλείο της γραφειοκρατίας, επιβραδύνοντας την οικονομική ανάπτυξη της χώρας.

Ο ίδιος έχει την εμμονή που διακρίνει και τον Bolsonaro ότι «η μαρξιστική κουλτούρα διείσδυσε στη χώρα» και έχει αρχίσει να ξηλώνει τον έναν μετά τον άλλον τους κρατικούς οργανισμούς για την προστασία του περιβάλλοντος, κυνηγώντας όχι μάγισσες, αλλά «σοσιαλιστικές ιδέες».

Δεν του ξέφυγε ούτε το ίδρυμα Chico Mendes (ICMbio), το οποίο πήρε το όνομά του από τον ήρωα του Αμαζονίου που δολοφονήθηκε το 1989 και που ο Salles αγνοούσε την ύπαρξή του.

Τα στελέχη του ιδρύματος που ήταν επιφορτισμένα με την εποπτεία και την προστασία της βιοποικιλότητας στα φυσικά πάρκα αντικαταστάθηκαν από πρώην στρατιωτικούς αστυνομικούς του Σάο Πάολο, οι οποίοι, όπως και ο υπουργός, πιστεύουν μόνο στην «τάξη» και την «αποτελεσματικότητα».

Την ίδια στιγμή, η Βραζιλία αναδείχτηκε «παγκόσμια πρωταθλήτρια» στην καταστροφή τροπικών δασών το 2018, παρά τη μείωση κατά 37% της αποψίλωσής τους σε σύγκριση με το 2017, όπως μεταδίδει το Reuters.

H Βραζιλία έχασε 13.471 τετραγωνικά χιλιόμετρα τροπικού δάσους το 2018, μία περιοχή ίσης έκτασης με την πολιτεία Κονέκτικατ των ΗΠΑ. Παρ’ όλα αυτά, επιτεύχθηκε μία σημαντική μείωση σε σχέση με τις απώλειες του 2017.

Αυτές οι απώλειες παρθένου δάσους -ζωτικής σημασίας για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας- μειώθηκαν μετά από δύο χρόνια καταστροφικών πυρκαγιών, αλλά παραμένουν πάνω από τα επίπεδα της περασμένης δεκαετίας.

Έτσι κι αλλιώς, στην πλειοψηφία τους οι απώλειες του 2018 οφείλονται στο κόψιμο δέντρων και όχι στις πυρκαγιές, ενώ βάζουν σε κίνδυνο τις προσπάθειες να μειωθεί η αποψίλωση δασών στη χώρα, που είχαν αρχίσει με επιτυχία τα πρώτα χρόνια της δεκαετίας του 2000.

Στη Βραζιλία βρίσκεται το 60% του τροπικού δάσους του Αμαζονίου, που απορροφά μεγάλες ποσότητες του διοξειδίου του άνθρακα και είναι το μεγαλύτερο όπλο στη μάχη κατά της υπερθέρμανσης.

Δεύτερη πίσω από τη Βραζιλία έρχεται η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό που έχασε 4.812 τετραγωνικά χιλιόμετρα τροπικού δάσους το 2018.

Από τον Ιούλιο του 2017 ως τον Ιούλιο του 2018, η αποψίλωση στη Βραζιλία αυξήθηκε κατά 13,7% στα 7.900 τετραγωνικά χιλιόμετρα δάσους.

Ακτιβιστές και μη κυβερνητικές οργανώσεις φοβούνται ότι η αποψίλωση των δασών μπορεί να εκτιναχθεί τώρα με την κυβέρνηση Bolsonaro, που ανέλαβε την εξουσία από την 1η Ιανουαρίου 2019.

Ο Bolsonaro έχει πει ότι η χώρα πρέπει να βάλει ένα τέλος στη βιομηχανία των προστίμων για περιβαλλοντικές παραβάσεις, που είναι ένα από τα βασικά εργαλεία για την προστασία του περιβάλλοντος.

Ο Βραζιλιάνος πρόεδρος σύστησε, μάλιστα, ένα σώμα, που διαγράφει τα πρόστιμα, ενώ ζήτησε και μείωση της προστασίας των περιοχών, όπου κατοικούν οι ιθαγενείς του Αμαζονίου για να ενθαρρύνει την οικονομική ανάπτυξη.

Αυτή η οικονομική ανάπτυξη, αυτή η καραμέλα που πιπιλάνε όλοι την τρέχουσα δεκαετία, είναι το μεγαλύτερο ψέμα και η χειρότερη καταστροφή.

Ψέμα, διότι τα κέρδη από αυτή την ανάπτυξη καρπώνονται ελάχιστοι και καταστροφή διότι τις επιπτώσεις της τις βιώνουν όλοι. Στην καθημερινότητα, στην υγεία, στην ίδια τη ζωή.

Μάλλον η «ανάπτυξη» είναι ένας μύθος, κάτι σαν παρηγοριά στον άρρωστο, για τους φτωχούς και εξαθλιωμένους, έτσι ώστε να έχουν την ψευδαίσθηση ότι η κατάστασή τους θα αλλάξει, θα βελτιωθεί.

Από την «ανάπτυξη», άλλωστε, κινδυνεύει και η αγαπημένη μου ακτή.

Πρώτα, οι καντίνες -ουσιαστικά καφετέριες καλοκαιρινές- και τώρα λένε θα φτιάξουν και εγκαταστάσεις ναυταθλητικές.

Και πουθενά έστω ένας σκουπιδοτενεκές.

Tουλάχιστον δεν είχε πολλά σκουπίδια την Παρασκευή στη δαντελένια ακρογιαλιά, αλλά ούτε και στα κρυστάλλινα -και με νοτιά- νερά από όπου μάζεψα μία μεγάλη σακούλα και μερικά ακόμα πλαστικά.

Και μέσα από τη θάλασσα είδα και μία κυρία να μαζεύει κι αυτή σακούλες, μπουκάλια και ποτήρια πλαστικά από τη μεγάλη αμμουδιά.

Βαγγέλης Σπανός

(Αγαπητέ φίλε, η λύση για τον πλανήτη δεν είναι η ανάπτυξη αλλά η αποανάπτυξη. Αλλά υποθέτω πως δεν συμφωνούν οι πολυεθνικές και οι οικονομικές ελίτ του πλανήτη, που είναι άπληστες. Μια λύση για τα σκουπίδια στην παραλία -εκτός από το να υπάρχουν παντού σκουπιδοτενεκέδες με καπάκι- είναι να αναλάβουν την καθαριότητα αυτοί που έχουν καντίνες ή άλλες επαγγελματικές ασχολίες στο χώρο. Πολύ υψηλά νοήματα για την Ελλάδα, όπου οι καφετέριες και τα εστιατόρια που είναι στου Μακρυγιάννη -δίπλα στο Μουσείο της Ακρόπολης- βγάζουν τα σκουπίδια τους πάνω στον πεζόδρομο μέρα-μεσημέρι, ενώ τα μηχανάκια παρκάρουν πάνω στον πεζόδρομο και τα αυτοκίνητα περνούν ανενόχλητα, λες και είναι δρόμος. Να είστε καλά. Την αγάπη μου.)

H αναδημοσίευση των κειμένων του pitsirikos.net επιτρέπεται μόνο κατόπιν άδειας. Επικοινωνήστε στο pitsiriko@gmail.com.