Ιδανικοί αυτόχειρες

Είμαστε οι ιδανικοί αυτόχειρες, αγαπημένε μου Πιτσιρίκο. Όχι σε αυτή τη χώρα μόνο, αλλά σε ολόκληρο τον πλανήτη. Σε αυτή τη χώρα, πάντως, πρέπει να έχουμε κάτι το μοναδικό.

Το χειρότερο στο να είναι κανείς αυτόχειρας στην Ελλάδα πρέπει να είναι το φρικτό γέλιο των ανθρώπων.

Ούτε τα δάκρυα, ούτε η ερημιά των τόπων.

Προχθές το πρωί, μπαίνοντας στο αυτοκίνητο για να πάω στο ιατρείο, βρίσκω το ραδιόφωνο αναμμένο. Επειδή πάμε εναλλάξ με τη γυναίκα μου στη δουλειά, συμβαίνει κάθε φορά. Συνήθως, το σβήνω αμέσως και βάζω την μουσική μου.

Αυτή τη φορά, η φωνή του παραγωγού κάποιου τοπικού ραδιοφωνικού σταθμού με χτυπά κατευθείαν στο νεύρο. Ακούγεται, πώς να το περιγράψω, σαν ένας μίνι-Τράγκας. Λιγότερο πάθος και ένταση, το ίδιο ενοχλητικό στυλ.

Δεν προλαβαίνω να πατήσω το κουμπί για να σβήσει και λέει κάτι για «πληροφορίες για την υπόθεση του αυτόχειρα».

Κάτσε λέω, άρχισαν τα όργανα και εδώ; Προχθές είχα έναν άκρως υψηλού κινδύνου ασθενή, τον παρέπεμψα στο νοσοκομείο και δεν τον κράτησαν το βράδυ. Λες;

Να μην τα πολυλογώ, συνδέεται ο παραγωγός με μια εξωτερική ρεπόρτερ, κάνοντας μια εισαγωγή του τύπου «η κυρία τάδε θα μας πει για την υπόθεση του αυτόχειρα, τον καύσωνα, αν έχει φάει καμία τυρόπιτα ή θα μας πέσει κάτω από τη ζέστη και την αδυναμία» και γενικότερα ένα χιουμοράκι του κώλoυ, ενώ μιλά on-air για κάποιον που έβαλε τέλος στη ζωή του.

Εδώ, για να μην παρεξηγηθώ, θα διευκρινίσω πως οι γιατροί και οι νοσοκόμοι κάνουν χιούμορ για τα πιο τραγικά περιστατικά, αλλά, όταν έχεις δεκαπέντε τραγικά περιστατικά τον μήνα, αν δεν κάνεις χιούμορ, θα πας σπίτι σου και θα αυτοπυρποληθείς.

Δεν είναι από έλλειψη συμπόνοιας, είναι καθαρά ένας τρόπος για να πας παρακάτω και να κάνεις τη δουλειά σου, χωρίς να σε κυριεύσει η απελπισία και η ματαιότητα.

Κάπου τα μπερδεύουν ο παραγωγός με την ρεπόρτερ, η οποία έχει χάσει λίγο τη μπάλα από την ατάκα του συναδέλφου της. Στη συζήτηση μπαίνει και το επεισόδιο με τις κοπελίτσες που πνίγηκαν στην πισίνα του ξενοδοχείου.

Ξεσπαθώνει και εκεί ο τύπος. «Ντερλίκωσαν και πήγαν, και δεν ήξεραν κολύμπι» λέει ο δαιμόνιος παραγωγός, πριν γυρίσει στον υπερήλικα που βρέθηκε απαγχονισμένος από τη σύζυγό του και προσπαθήσει να μάθει σε ποιο χωριό συνέβη το περιστατικό.

Το φριχτό γέλιο των ανθρώπων, Πιτσιρίκο μου. Δεν έχει να κάνει μόνο με τους άγνωστους ανθρώπους.

Ο άνθρωπος που έστειλα προχθές στο νοσοκομείο ήταν ένα περιστατικό από αυτά που στη διαβάθμιση της αυτοκτονικής πιθανότητας με βάση τις σουηδικές κατευθυντήριες γραμμές, χαρακτηρίζεται υψηλού κινδύνου και εισάγεται -θέλοντας και μη- στο νοσοκομείο.

Εδώ είναι Βαλκάνια, Πιτσιρίκο μου, δεν είναι παίξε-γέλασε. Δεν έχει κατευθυντήριες γραμμές και μαλ@κίες, δεν είμαστε φλωράκια εδώ!

Πήγε στο νοσοκομείο, ο συνάδελφος δεν τον έβαλε λόγω έλλειψης κλινών και θα πήγαινε την επόμενη ημέρα για επανεξέταση. Έτσι μου είπε ο φίλος του ο οποίος τον είχε συνοδέψει στο ιατρείο μου, όταν πήρα τηλέφωνο την επόμενη ημέρα για να δω τι έγινε.

Μετά από αυτό το τηλεφώνημα, γύρισα στη δουλειά μου με την κλινική μου στη Σουηδία. Περνά μια ώρα περίπου, και με παίρνει η γυναίκα μου εμφανώς εκνευρισμένη.

Ήρθε λέει οικείο πρόσωπο του ασθενούς, και ζητούσε από τη γυναίκα μου -που ήταν στο ιατρείο- να δει τον φάκελο για να δει «πώς έβγαλα εγώ αυτό το συμπέρασμα»!

Η γυναίκα μου φυσικά είπε πως δεν μπορεί να δείξει φακέλους ασθενούς άλλου ιατρού και πως μόνο ο ασθενής έχει δικαίωμα να ζητήσει τον φάκελό του έτσι κι αλλιώς.

Μου έφερε στο μυαλό το περιστατικό με έναν συνάδελφο χειρουργό που είπε στον σύζυγο της ασθενούς ότι πρέπει να χειρουργηθεί άμεσα και πως, αν φύγει από το νοσοκομείο, κινδυνεύει η ζωή της, για να λάβει την απάντηση «και εσύ ρε γιατρέ, γιατί τόσο ενδιαφέρον για τη γυναίκα μου;».

Κάπως έτσι βρέθηκα και εγώ, Πιτσιρίκο μου, πώς να το έβγαλα άραγε το συμπέρασμα;

Το φριχτό γέλιο των ανθρώπων Πιτσιρίκο μου, αυτό θα μας θάψει όλους. Ο φόβος μην πει η γειτονιά, οι φίλοι, οι γνωστοί. Μην χάσουμε μερικά μεροκάματα γιατί έχουμε δόσεις να πληρώσουμε, ας χάσουμε τη ζωή μας μια και καλή.

Εδώ θα γίνω ελαφρά τεχνικός και θα πω δυο λόγια για τον κίνδυνο και την πιθανότητα αυτοκτονικής ενέργειας.

Χιλιάδες έρευνες έχουν γίνει, και αυτό που έχει αποδειχθεί είναι πως δεν υπάρχει απολύτως κανένας τρόπος να προβλέψουμε την αυτοκτονία.

Περίπου οι μισοί αυτόχειρες δεν έχουν ζητήσει ποτέ βοήθεια από τις υπηρεσίες υγείας.

Πάμε παρακάτω.

Αυτό που γνωρίζουμε είναι πως κάποιες καταστάσεις και συμπτώματα αυξάνουν το ρίσκο αυτοκτονικής ενέργειας.

Δίνοντας ένα απλό παράδειγμα: Στο ποδόσφαιρο, όσο πιο κοντά στο τέρμα, όσο περισσότεροι οι επιθετικοί και λιγότεροι οι αμυντικοί που βρίσκονται μπροστά και όσο καλύτερος ο επιθετικός και χειρότερος ο τερματοφύλακας, τόσο μεγαλύτερες οι πιθανότητες να μπει γκολ.

Όταν δε φτάσεις να σουτάρεις από το σημείο του πέναλτι φάτσα με τον τερματοφύλακα, οι πιθανότητες για γκολ είναι τεράστιες.

Ποτέ δεν είσαι σίγουρος πως θα μπει, όμως, ούτε καν από το πέναλτι. Ακόμα και ο καλύτερος ποδοσφαιριστής μπορεί να βρει δοκάρι.

Το ίδιο συμβαίνει με την αυτοκτονικότητα.

Υπάρχουν παράγοντες, προστατευτικοί και επιβαρυντικοί, τους οποίους ζυγίζουμε. Κάνουμε δηλαδή μια συνεκτίμηση του πόσο δυνατός είναι ο επιθετικός (η ασθένεια) και πόσοι αμυντικοί μπλοκάρουν το τέρμα, πόσοι συμπαίχτες συνδράμουν τον επιτιθέμενο στην φάση κλπ.

Ποτέ δεν είμαστε μαθηματικά βέβαιοι πως κάποιος δεν θα αποπειραθεί να αυτοκτονήσει.

Υπάρχουν, όμως, τα περιστατικά, όπως αυτό που μου έτυχε προχθές, που συνυπολογίζοντας όλους τους παράγοντες, η πιθανότητα είναι τόσο υψηλή που φτάνει σχεδόν την βεβαιότητα.

Αυτός ο άνθρωπος θα προσπαθήσει να βλάψει τον εαυτό του -και ίσως και άλλους- αργά ή γρήγορα, αν δεν πάρει φαρμακευτική αγωγή.

Η βαριά κατάθλιψη σβήνει τα κυκλώματα που λειτουργούν σαν ηθικοί φραγμοί, εξ ου και μανάδες σκοτώνουν τα παιδιά τους κλπ.

Το περίεργο είναι να σου φαίνεται παράδοξο το ότι ένας ειδικός ιατρός βγάζει ένα συμπέρασμα που εσύ, σαν απλός πολίτης απασχολούμενος σε κάποιον άλλο τομέα, δεν έβγαλες.

Αλλά στην Ελλάδα είμαστε όλοι ειδικοί σε όλα…

Το ποδήλατό μου πήγα για φτιάξιμο προχθές, και καθόμουν και τον άκουγα τον άνθρωπο να μου περιγράφει τι χρειάζεται και σκεφτόμουν «μαλ@κα πώς το πήγες αυτό το ποδήλατο το τελευταίο τρίμηνο στη Σουηδία μέσα στις βροχές και δεν έσπασε πουθενά να σκοτωθείς».

Όπως και να έχει το πράγμα, το θετικό με το ελεύθερο επάγγελμα είναι πως από τη στιγμή που το περιστατικό παραπέμπεται στο δημόσιο, έχει βγει το αυγό από τον πισινό σου και έχει πάει και έχει μπει στου συναδέλφου που παίρνει τρεις και εξήντα.

Δεν το λέω ειρωνικά, στη Σουηδία είμαι αυτός που του καταλήγει ακόμα το αυγό στον πισινό, και στην Ελλάδα υπήρξα για αρκετά χρόνια σε αυτή τη θέση.

Αυτό, όμως, από το οποίο μόνο ο διαλογισμός με σώνει για να μην εκραγώ, είναι η συμπεριφορά του κόσμου προς τους οικείους τους, σε μια χώρα που όλοι κομπάζουν για το πόσο νοιάζονται και κόβονται – σε αντίθεση με τους ξένους που δεν δίνουν δεκάρα.

Καταλαβαίνω πως ο κόσμος δουλεύει, τρέχει, έχει υποχρεώσεις. Καταλαβαίνω πως το στρες μασάει τα μυαλά στη μυλόπετρα της καθημερινότητας. Καταλαβαίνω πως δεν μπορείς, και να θες ακόμα, να ασχοληθείς με τον δικό σου άνθρωπο που έχει πρόβλημα.

Αυτό που με παραξενεύει είναι το να αμφισβητείς το πόρισμα του ειδικού. Όχι για το πρεστίζ, δεν το εννοώ έτσι. Θα μπορούσα να είμαι ο ποδηλατάς, ο ηλεκτρολόγος, ο μηχανικός αυτοκινήτου.

Πώς είναι δυνατό να οδηγείς ένα σμπαραλιασμένο αμάξι και όταν σου λέω πως έχει χαλάσει και τι έχει χαλάσει να με ρωτάς πώς το έβγαλα το συμπέρασμα;

Για να κατέληξες στο γκαράζ, κάτι έχει χαλάσει. Τόσο απλό είναι.

Αυτά.

Την αγάπη μου σου στέλνω, από την ζεστή και όμορφη Ρόδο

Βασίλης

(Φίλε Βασίλη, δεν ξέρω τι να πω. Κατά την ταπεινή μου γνώμη. οι άνθρωποι είναι όλο και πιο απρόβλεπτοι στη συμπεριφορά τους, γιατί ζουν μακριά από τη φύση τους και τις επιθυμίες τους. Επίσης, οι άνθρωποι βλέπουν ότι έχουν κάποιο ιατρικό πρόβλημα και, αντί να το αντιμετωπίσουν, συνεχίζουν να δουλεύουν και να κάνουν πως δεν υπάρχει. Είχα δει έναν πασίγνωστο ψυχολόγο που μιλούσε για ιστορίες ανθρώπων που ήξεραν ότι θα πεθάνουν και σκέφτονταν τι θα γίνει με την δουλειά τους. Τώρα, σε ό,τι αφορά την απανθρωπιά, νομίζω πως αυξάνεται εξαιτίας του ατομικισμού, της εγωπάθειας και του ναρκισσισμού. Και όπως άκουσα πρόσφατα, «οι νάρκισσοι δεν πάνε στο γιατρό». Θα έπρεπε να πηγαίνουν. Να είσαι καλά, Βασίλη. Αποδοχή. Την αγάπη μου.)

H αναδημοσίευση των κειμένων του pitsirikos.net επιτρέπεται μόνο κατόπιν άδειας. Επικοινωνήστε στο pitsiriko@gmail.com.