Αρκάς και Γαβράς, οι δύο όψεις της δικής μας έλλειψης κριτικής σκέψης

Του Θεόδωρου Χατζηκώστα
Ως άνθρωπος που οδεύει προς την 5η δεκαετία της ζωής του, μπορώ να πω πως είχα αρχίσει να διαβάζω Αρκά πολύ πριν γίνει δημοφιλής με ευρεία αποδοχή.

Και το γράφω αυτό γιατί ποτέ δεν μπήκα στο τριπάκι να χειροκροτώ ή να θεοποιώ τον δημιουργό.

Ναι, κατάφερνε να σε κάνει να σπάσεις ένα χαμόγελο, είχε καλές δουλειές, είχε και μέτριες.

Ο όγκος της δουλειάς του και η ποικιλία αυτής -θυμάμαι να έχει σχεδιάσει μικρές ιστορίες σε περιοδικό πληροφορικής ακόμη, κάπου στα ‘90s- του έχουν δώσει το προνόμιο να θεωρείται ένας από τους πιο δημοφιλείς δημιουργούς της Ελλάδας.

Προσωπικά, αρέσκομαι να διαβάζω τις ιστορίες του στην αναμονή κάποιου γιατρού, ή στην θαλπωρή του κρεβατιού μου.

Ένας διάλογος με καλό στήσιμο, άλλος με κείμενο που θα μπορούσε να γράψει και ο Σεφερλής. Προσωπική γνώμη και σε όποιον αρέσει. Ο ίδιος ο δημιουργός θα μπορούσε να απαντήσει «κάν’ το εσύ καλύτερα» και μάλλον θα είχε και δίκιο!

Ας αφήσουμε λοιπόν τον μυστηριώδη Αρκά που μπορεί μάλιστα να …πέθανε, να έδωσε τα κλειδιά του μαγαζιού αλλού, ή να είναι πέντε άτομα που αποφάσισαν να ενταχθούν στην Χρυσή Αυγή.

Ας πιάσουμε τον Κώστα Γαβρά, έναν άνθρωπο που πρεσβεύει την Ελλάδα στο εξωτερικό εδώ και πενήντα χρόνια.

Που, όταν οι εγχώριοι έβγαζαν βιντεοκασέτες με τίτλους «Ο Ιππότης της λακκούβας» και «Βαμβακούλος και η γκολάρα του», εκείνος κέρδιζε BAFTA και Όσκαρ.

Ογδόντα έξι χρονών άνθρωπος, δεν νομίζω πως νοιάζεται για το χρήμα ή την επιτυχία.

Οι παραπάνω δύο δημιουργοί λοιπόν, σε μια νύχτα, μετατράπηκαν σε λαμόγια, ή φασίστες, σε τύπους που κάνουν αρπαχτές, σε ύποπτους έως μη-υπαρκτούς ανθρώπους, σε δαίμονες εν ολίγοις.

Η όλη ιστορία με τον Αρκά –αν θυμάμαι καλά- ξεκίνησε με ένα υπονοούμενο σε ένα ποστάρισμά του, που προσπάθησαν να οικειοποιηθούν και οι δύο πολιτικές παρατάξεις του νέου δικομματισμού μας!

Όταν λοιπόν ο Αρκάς διευκρίνισε για ποιον χτυπά η καμπάνα και ακόμη χειρότερα, όταν προς έκπληξη όλων, όρμηξε στα βαθειά παίρνοντας ξεκάθαρη θέση στα πολιτικά δρώμενα κατά του ΣΥΡΙΖΑ με την σειρά σκίτσων «Τα νεανικά χρόνια ενός πρωθυπουργού», τότε έγινε το έλα να δεις.

Ο Αρκάς, σε μια νύχτα πρόδωσε κάθε ΠΑΣΟΚικό μας συναίσθημα και συντάχθηκε με την συντήρηση, κάτι που για καλλιτέχνη ισούται με καταδίκη λιθοβολισμού· στην καλύτερη!

Και φυσικά, του την είχαν στημένη, όχι τόσο για τα αστεία με τις χοντρές, όσο για την νέα του ενασχόληση, το κράξιμο της πολιτικής ορθότητας, που τους έδωσε το έναυσμα να τον χαρακτηρίσουν ως τον νέο Γκέμπελς της Δεξιάς.

Ο Γαβράς, από την πλευρά του, καταξιωμένος και ηλικιωμένος, μπήκε στον πειρασμό να κάνει μια ταινία πάνω στο θέμα της διαπραγμάτευσης του ΣΥΡΙΖΑ, ναι αυτής που κατέληξε σε φιάσκο.

Χρησιμοποίησε ως υλικό το βιβλίο μα κυρίως, τις ηχογραφημένες συνομιλίες του Eurogroup του Βαρουφάκη.

Κοινώς, δεν διάβασε απλά μια μονόπλευρη ιστορία κάποιου νάρκισσου.

Αυτό που έκανε ήταν να διαβάσει μεν την …μονόπλευρη ιστορία του νάρκισσου που ονομάζεται Βαρουφάκης, να ακούσει τις συνομιλίες, να έχει έτσι μια ολοκληρωμένη άποψη και τέλος, να αποφασίσει αυτό να το μεταφέρει στην μεγάλη οθόνη.

Η ταινία δεν παίχτηκε ακόμη στην Ελλάδα.

Φαντάζομαι πως, όταν αυτό γίνει, η Ομάδα Αλήθειας, ως νέα παραθρησκευτική οργάνωση, θα περιφρουρεί τους κινηματογράφους, μήπως και τυχόν κάποιος πληρώσει εισιτήριο!

Αυτό που θέλω να πω, είναι πως χωρίς κανείς να ξέρει τίποτα εκτός από το trailer, βρίζει, αφορίζει και απαρνιέται να δει αυτό το «έκτρωμα», μαχόμενος με το πληκτρολόγιό του με επιχειρήματα το κόστος που πλήρωσε ο ίδιος από την τσέπη του ή την ελιτιστική συμπεριφορά του Βαρουφάκη και των ενδυματολογικών του επιλογών ανάλογα με την περίσταση.

Ας το δούμε λοιπόν νηφάλια, σαν να μην ζούμε στην Ελλάδα:

Υπάρχουν ξαφνικά δύο ακραίες τάσεις ενάντια σε καλλιτέχνες που εκφράζουν την άλλη πλευρά.

Και δεν είναι τόσο τυχαίες ή μη κατευθυνόμενες όσο νομίζουμε.

Έχω βαρεθεί να διαβάζω αρνητικά άρθρα για τον Αρκά από sites της πλάκας, click-bait sites που τα 8 στα 10 τους άρθρα ασχολούνται με «ατυχήματα» τηλεπαρουσιαστριών ή για το πώς «τουμπανιάστηκε» το γκομενάκι που όταν ήταν 16 χρονών, έπαιζε στην τάδε σειρά.

Sites που ανήκουν σε ομίλους που είναι θετικά προσκείμενοι στον ΣΥΡΙΖΑ, με παχυλούς τίτλους του τύπου «γιατί το έκανες αυτό Αρκά;» ή «Το σκίτσο του Αρκά που ξεχείλισε το ποτήρι» κτλ.

Φυσικά και η ΝΔ έχει τα δικά της έμμισθα ή άμισθα trolls, δεν είμαι σίγουρος πως λειτουργεί η αγορά σε αυτούς γιατί είναι και νεοφιλελεύθεροι.

Για παράδειγμα, η Ομάδα Αλήθειας μέχρι της εκλογές καλώς έκραζε τις άπειρες βλακείες του ΣΥΡΙΖΑ μα κατόπιν των εκλογών μετατράπηκε σε όργανο προπαγάνδας που μας ενημερώνει γεμάτο χαρά πως ξεκλείδωσε και νέα …επένδυση στην Ολυμπιάδα.

Έτσι λοιπόν, μάθαμε από διάφορους ειδήμονες εδώ και εκεί, πως ο Κώστας Γαβράς τσέπωσε τα λεφτά μας, ηρωοποίησε τον Βαρουφάκη (λες και είδαν την ταινία!), πως ακολουθεί το αφήγημα του ΣΥΡΙΖΑ κτλ.

Το πρόβλημα που προκύπτει από όλα τα παραπάνω, δεν είναι οι internet-ικοί στρατοί των trolls που πρέπει να «σκοτώσουν» τον χαρακτήρα που αντιτίθεται στα πιστεύω του αφεντικού τους.

Δυστυχώς, σε μια χώρα κρίσης, η ανεξάρτητη δημοσιογραφία είναι είδος προς εξαφάνιση και το λειτούργημα βανδαλίζεται από ανεπάγγελτους καλοθελητές.

Ποιο είναι το αληθινό πρόβλημα; Η επιστροφή του δικομματισμού, του φανατισμού, των ακραίων συμπεριφορών και κυρίως, η πλήρης καταστροφή της δημοκρατίας μας, η εξαφάνιση του διαλόγου, η εξάλειψη της κριτικής σκέψης.

Αναλογίσου το, λίγο:

Ίσως είσαι και εσύ ένας από αυτούς που συμφώνησε πως ο Αρκάς το παράκανε, συνεπικουρούμενος από τα αγαπημένα σου sites που έγραψαν δύο αράδες γι΄αυτό.

Έψαξες για την θέση της άλλης πλευράς, αξιολόγησες πόσα από αυτά που έγραψες ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα;

Ή μπορεί να είσαι αυτός που κράζει τον Γαβρά λες και αυτός είναι ο απόφοιτος ΙΕΚ που είχε ξάδερφο τον Παππά και πήρε την επιχορήγηση των 500.000€ για να φτιάξει μια ταινία που βγάζει λάδι τον ΣΥΡΙΖΑ και θεοποιεί τον Βαρουφάκη, χωρίς φυσικά πρώτα να δεις την ταινία ή να σκεφτείς πώς είναι δυνατόν ένας τόσο πολυτιμημένος σκηνοθέτης να ασχοληθεί με ένα τόσο ευαίσθητο θέμα.

Δεν μπορούμε να επιστρέψουμε στην εποχή των δύο καφενείων του χωριού, στους φασίστες δεξιά και πρασινοφρουρούς στα αριστερά.

Δεν είναι επιχείρημα να χαρακτηρίζεις τον έναν φασίστα επειδή έχει την Χ γνώμη ή τον άλλον άπλυτο μπαχαλάκια επειδή έχει την Y γνώμη.

Δεν μπορεί να υπάρξει παραγωγική διαδικασία διαλόγου, όταν δεν υπάρχουν επιθέσεις προς τα επιχειρήματα παρά μόνον, επιθέσεις προς αυτούς που τα εκφέρουν.

Ας ανοίξουμε λοιπόν όλοι τα μάτια μας, κι ας προσπαθήσουμε να είμαστε αντικειμενικοί πρωτίστως για το δικό μας καλό και όχι απλά –τυφλά- να προσπαθούμε να μεταλαμπαδεύσουμε την «σοφία» μας και την γνώμη μας στον άλλον, κωφεύοντας όταν έρχεται η σειρά του απέναντι να εκφράσει την δική του άποψη.

Επειδή οι πολιτικές δυνάμεις αποζητούν την πόλωση, εμείς δεν πρέπει οικειοθελώς να γίνουμε πιόνια τους.

Αντ΄ αυτού πρέπει να επιδείξουμε υπευθυνότητα και ψυχραιμία.

Και αυτό θα το καταφέρουμε πρώτιστα, αρνούμενοι να παπαγαλίζουμε γνώμες τρίτων!

Διαμορφώνοντας την δική μας μοναδική άποψη, από πολλές διαφορετικές και ανεξάρτητες μεταξύ τους πηγές.

Σκεπτόμενοι από μόνοι μας, χωρίς την ανάγκη να έχουμε στον σβέρκο μας τρίτους κοπαδίτες να μας σερβίρουν μασημένες απόψεις.

Μόνον έτσι, η δημοκρατία μας θα επιβιώσει και θα αποφύγει έναν νέο διχασμό που θα εξυπηρετεί για ακόμη μια φορά, τους έχοντες, εκείνους τους ολίγους δηλαδή ανθρώπους που σε οδηγούν στην αβουλία και στο θυμό.

Μην τους κάνεις την χάρη, μην επιτρέπεις σε κανέναν να σε χειραγωγεί και να σε οδηγεί μακριά από το συμφέρον σου.

Σκέψου το για ένα λεπτό.

Ή δύο!

Χατζηκώστας Θεόδωρος
teodoreh@hotmail.com

(Αγαπητέ κύριε, σας ευχαριστώ για το κείμενό σας. Σκέφτομαι πως είναι δύσκολο να υπάρξει κριτική σκέψη σε μια χώρα που χρεοκόπησε και δεν έγινε κεντρικό αίτημα από όλους το πιο λογικό πράγμα: η απονομή δικαιοσύνης για την χρεοκοπία. Δεν σχολιάζω κάτι άλλο· απλά, διαβάζοντας τις σκέψεις σας, θυμήθηκα το “Πώς στρώθηκε ο δρόμος για τον φασισμό”. Να είστε καλά. Την αγάπη μου.)

H αναδημοσίευση των κειμένων του pitsirikos.net επιτρέπεται μόνο κατόπιν άδειας. Επικοινωνήστε στο pitsiriko@gmail.com.