Ο αντικαπνιστικός νόμος στον δρόμο για την Αναρχία

Αγαπημένε μου πιτσιρίκο,
Έχω καιρό να σου γράψω, αλλά μπούρου μπούρου για τον αντικαπνιστικό νόμο, μου κατέβηκαν κάποιες σκέψεις και είπα να τις μοιραστώ μαζί σου και με τους υπόλοιπους φίλους του μπλογκ, μιας που είναι όλοι τους ανοιχτόμυαλα παιδιά. Να σπάσουμε και λίγη πλάκα.

Στην προσπάθεια μου λοιπόν να ερεθίσω τα ζωώδη ένστικτα του μένους των καπνιστών -ως καπνιστής ο ίδιος από τα 17 μου- δηλώνω την αλληλεγγύη μου, στους αδελφούς μη καπνιστές.

Που λες, πιτσιρίκο, αν κανείς διαβάσει τους παλιούς αναρχικούς, στους οποίους τα κοινωνικά και εργατικά κινήματα χρωστάνε πολλά, τόσο για τους αγώνες τους, όσο και για τις θυσίες και τις διώξεις τους, τόσο από τους φασίστες καπιταλιστές, όσο και από τους, κατά τα άλλα, “αδελφούς” κομμουνιστές, θα καταλάβει εύκολα πως το ύψιστο ιδανικό κάθε αναρχικού, είναι η ελευθερία.

Όχι μόνο η δική του, αλλά όλων.

Η ελευθερία, όχι ως εργαλείο εξουσίας, όπως στην περίπτωση των καπιταλιστών και κάθε λογής φασίστα. Η ελευθερία, δηλαδή, να κατέχεις, να εξουσιάζεις και επομένως να εκμεταλλεύεσαι και να επιβάλλεις την θέληση σου.

Όχι, αυτό δεν είναι ελευθερία, αυτό είναι ασυδοσία. Αυτό είναι η ελευθερία των τυράννων.

Η ελευθερία που εξυψώνει η Αναρχία, είναι εργαλείο απελευθέρωσης από την καταπίεση της εξουσίας. Απελευθέρωση από τις ιεραρχικές δομές που διαστρεβλώνουν τις σχέσεις των ανθρώπων μεταξύ τους και προκαλούν βία, εκμετάλλευση, καταπίεση, μιζέρια και πόλεμο.

Αντίθετα, οι αναρχικοί, εμπνευσμένοι από τους διαφωτιστές του ανθρωπισμού, θεωρούν την ελευθερία, όχι μόνο ως ιδανικό της προσωπικής τους ύπαρξης, αλλά και ως ιδανικό μιας ολοκληρωμένης κοινωνίας, μιας κοινωνίας σε ισορροπία, ειρήνη και αδελφοσύνη.

Το ύψιστο ιδανικό της ελευθερίας του ατόμου, σε αρμονία με το κοινωνικό σύνολο. Μια κοινωνία ελεύθερων ανθρώπων, σε ελεύθερες, εθελοντικές σχέσεις συνεργασίας και συνύπαρξης.

Με τα λόγια της Έμμα Γκόλντμαν: “Η Αναρχία συμβολίζει την απελευθέρωση του πνεύματος, από την εξουσία της θρησκείας, την απελευθέρωση του σώματος, από τον εξαναγκασμό της ιδιοκτησίας, την απελευθέρωση από τα δεσμά και τους περιορισμούς του κράτους, υπέρ μιας κοινωνικής δομής εθελοντικών κοινωνικών συμβάσεων, από ελεύθερους ανθρώπους.”

Και δεν είναι μόνο η ελευθερία του να υπάρχεις, χωρίς τις ψεύτικες ιεραρχικές δομές που μας έχουν ταΐσει από την κούνια μας, τις ιεραρχίες του φύλου, του έθνους, της καταγωγής, της κοινωνικής τάξης, της σεξoυαλικής προτίμησης, του χρώματος του δέρματος, της θρησκείας και των πιστεύω του καθενός.

Για αυτούς που την εμπνεύστηκαν, είναι ο διαιτητής ειρηνοποιός, ανάμεσα στην ατομική ελευθερία και την συλλογική ενότητα και αρμονία.

Η Αναρχία, μπορεί να ξεκινάει από αυτό, από το να απαιτεί από κάθε μορφή εξουσίας και ιεραρχίας να δικαιολογήσει την ύπαρξη της, και αν δεν μπορεί, να απαιτεί την διάλυση της, αλλά δεν σταματά εκεί.

Πάει πολύ πιο βαθιά, στον πυρήνα του τι σημαίνει να είναι κανείς ελεύθερος.

Γιατί η ελευθερία, αν είναι πραγματικά δικαίωμα, αν είναι πραγματικά ιδανικό για μια κοινωνία ανθρώπων, τότε επιφέρει ευθύνη. Βαριά ευθύνη.

Αυτό είναι το να είναι κανείς πραγματικά ελεύθερος. Όχι η έλλειψη περιορισμού, αλλά η κατανόηση των ορίων του. Η κατανόηση της ευθύνης, που επιφέρει ένα τέτοιο δώρο, μια τέτοια δύναμη. Η δύναμη της ελεύθερης βούλησης.

Είναι η ευθύνη που έχει κάθε άνθρωπος που μοιράζεται την ύπαρξή του με μια κοινωνία ανθρώπων. Με ένα σύνολο. Η ευθύνη του να μην βλάπτεις τον άνθρωπο δίπλα σου. Η ευθύνη, όχι απλά να του επιτρέπεις να υπάρχει, ως μια διαφορετική, ξεχωριστή οντότητα, με τις δικές του ιδέες, προσωπικότητα, προτιμήσεις, αξίες και ιδανικά, αλλά και να μάχεσαι για το δικαίωμα του στην διαφορετικότητα, μέσω της αλληλεγγύης.

Να μάχεσαι, ακόμα και στην διαφορετικότητα του από εσένα. Ειδικά τότε!

Διαφορετικά, αν η δική σου ελευθερία είναι σημαντικότερη από τη δική του, τότε εσύ είσαι που πρέπει να δικαιολογήσεις την ανισότητα της ελευθερίας σου. Εσύ, πρέπει να εξηγήσεις την εξουσία σου να υπερέχεις, και επομένως, την ελευθερία του να επιβάλλεις την δική σου βούληση και διαφορετικότητα.

Είναι άλλωστε διαφορετικό, το να κάνεις κάτι το οποίο είναι απλά διαφορετικό, από το να κάνεις κάτι βλαβερό. Όπως είναι και διαφορετικό, το να κάνεις κάτι βλαβερό για σένα, από το να κάνεις κάτι βλαβερό σε κάποιον άλλο, παρά τη θέληση του.

Και μ’ αυτά και μ’ αυτά, φτάνουμε στον αντικαπνιστικό νόμο.

Ως καπνιστής, κατανοώ την ενόχληση που μπορεί να προκαλέσει μια τέτοια ρύθμιση. Την πέρασα άλλωστε, όταν μετανάστευσα στο Άμστερνταμ, όπου το κάπνισμα απαγορεύεται σε όλους τους κλειστούς, δημόσιους χώρους.

Ως άνθρωπος, πραγματικά απορώ, πως αυτό είναι κάτι για το οποίο χρειαζόμαστε το κράτος για να το επιβάλλει.

Αντί να το έχουμε επιβάλλει οι ίδιοι στους εαυτούς μας, χρειαζόμαστε τον μπαμπούλα του κράτους να μας το επιβάλλει δια νόμου και προστίμων, δια μπάτσων και ρουφιάνων του 1142.

Αντί να συνειδητοποιήσουμε ότι η ένστασή μας σε αυτόν τον νόμο, δεν είναι αποτέλεσμα της επιβολής του νόμου, αλλά αποτέλεσμα του εθισμού μας, οργανικού και ψυχολογικού, σε μια ουσία, για τον οποίο εθισμό κανένας καπνιστής δεν αισθάνεται άνετα να μιλάει, καθόμαστε και γκρινιάζουμε γιατί δεν θα μπορούμε να εξασκούμε το θεμελιώδες μας δικαίωμα να φυσάμε τον καρκινογόνο μας καπνό στα μούτρα των ανθρώπων που δεν μοιράζονται τον ίδιο εθισμό με μας.

Μας βγάζει έξω από τα ρούχα μας, που δεν μας καταλαβαίνουν, αυτοί οι ξενέρωτοι, που χωρίς να τους ρωτήσει ποτέ κανείς, επί δεκαετίες, συνεχίζουν να αναπνέουν παθητικά το δηλητήριο μας.

Τολμάς να μιλήσεις σκουλήκι; Τολμάς να διαμαρτυρηθείς ενάντια στην ελευθερία μου να σου επιβάλλω τον εθισμό μου; Πάνε κάτσε αλλού! Εδώ είναι μαγαζί καπνιστών.

Να βγεις εσύ έξω και να ξεπαγιάσεις. Ή καλύτερα, κάτσε σπίτι σου και μην βγαίνεις καθόλου. Το έξω, η διασκέδαση, είναι γι’ αυτούς που καπνίζουν.

Ή θα βγαίνεις έξω και θα ρουφάς τον καπνό μας και θα το βουλώνεις, ή κάτσε σπίτι να παίζεις επιτραπέζια με τους υπόλοιπους ξενέρωτους.

Τι; Συνεχίζεις; Μου θες και εξόδους με τα παιδιά σου;

Δηλαδή, κάτσε, για να το χωνέψω, έγινες γονέας και τολμάς να θέλεις να πιεις έναν καφέ με τους φίλους σου και να πάρεις και το παιδί σου μαζί; Γιαγιά δεν έχει να το κρατήσει;

Για συμμαζέψου σε παρακαλώ, που μου θες και εξόδους. Πάρε το μούλικό σου και πήγαινέ το σε κανα πάρκο, που θες και καφετέριες και εστιατόρια και ταβέρνες.

Και συ, προλετάριε, που δουλεύεις στα μπαρ και στα καφέ, στα εστιατόρια, τα κλαμπ, τις ταβέρνες και τα μπουζούκια. Εσύ, μικρέ μου υπηρέτη, που σερβίρεις τα ποτά μας επί 10 ώρες στο πόδι, επί 12 και 15 το καλοκαίρι, δεν πιστεύω να έχεις αντίρρηση;

Δεν πιστεύω να έχεις ένσταση να εισπνέεις το καπνό όλων μας, κάθε μέρα, για όσες ώρες δουλεύεις; Άμα δεν σου αρέσει, να βρεις αλλού δουλειά. Κι αν δεν μπορείς, πρόβλημά σου. Να πας στο Άμστερνταμ να σερβίρεις, που καπνίζουν έξω από τα μαγαζιά. Εδώ είναι Ελλάδα!

Λεφτεριά στους καπνιστές και την Ελ Ντοράντο!

Μα, τι σχέση έχουν αυτά τα δυο Κώστα;

Έχουν και παρα έχουν. Γιατί διαμαρτύρεσαι για την καταπίεση της ελευθερίας σου, εσύ, που με τον εθισμό σου σε μια ουσία βλάπτεις και τους άλλους, παρα τη θέλησή τους, την στιγμή που η απαγόρευση, αν και περιοριστική, δεν σε βλάπτει.

Απλά σε ξεβολεύει και σου αφαιρεί το δικαίωμα να βλάπτεις τους άλλους.

Όπως και οι περιβαλλοντικοί νόμοι, όταν εφαρμόζονται, βλάπτουν την κερδοφορία της Ελ Ντοράντο και κάθε σάπιας εταιρίας που βασίζει τα κέρδη της στην ελευθερία της να καταστρέφει το φυσικό περιβάλλον.

Γιατί αν δεν καταλαβαίνεις αυτή τη διαφορά, δεν καταλαβαίνεις ούτε τη διαφορά μεταξύ της βίας του καταπιεστή και της βίας του καταπιεζόμενου να απελευθερωθεί.

Αλλά το μεράκι του επαναστάτη θέλει τσιγάρο, μωρό μου. Θέλει καύλα, πάθος, καρκίνο και αναπνευστικά προβλήματα.

Τι θα ήταν η “Καζαμπλάνκα”, αν ο Μπόγκαρτ μασουλούσε τσίχλα αντί να καπνίζει; Τι θα ήταν ο Τζέιμς Ντιν, αν έγλειφε γλειφιτζούρι αντί να ανάβει το τσιγάρο με τη γόπα του προηγούμενου; Τι θα ήταν ο Τσε, χωρίς πούρο;!

…..

Λες και δεν γνωρίζουμε, ότι πριν τις πετρελαϊκές, που φρόντισαν να αποκρύψουν τις βλαβερές συνέπειες της εξόρυξης υδρογονανθράκων για το περιβάλλον, την φτώχεια και τον πόλεμο, ξοδεύοντας δισεκατομμύρια σε εκστρατείες παραπληροφόρησης του κοινού και λαδώματα πολιτικών από άκρη σε άκρη του πλανήτη, υπήρχε μια άλλη βιομηχανία, από την οποία αντέγραψαν αυτές τις τακτικές. Η καπνοβιομηχανία.

Ναι, αυτές οι εταιρίες, που κάποτε ήταν μεγαθήρια, από τις οποίες αγοράζουμε τον αγαπημένο μας εθισμό.

Αυτές οι εταιρίες που είναι υπεύθυνες, για το γεγονός ότι το κάπνισμα είναι τόσο εθιστικό, αλλά και τόσο καταστρεπτικό, για την υγεία όλων μας. Αυτές που τοποθέτησαν 70 καρκινογόνες ουσίες, στην αγαπημένη μας ενασχόληση μετά το σeξ.

Τις ίδιες εταιρείες που ξόδεψαν δισεκατομμύρια, για να θάψουν οποιαδήποτε μελέτη αποδείκνυε την βλαβερότητα του καπνίσματος και για να προσλάβουν τους καλύτερους διαφημιστές και μαρκετίστες της αγοράς, ώστε να βεβαιωθούν ότι θα συνεχίζουμε να καταναλώνουμε την αγαπημένη μας μάρκα, όσο σαπίζουμε τα πνευμόνια μας, και των άλλων, ενώ αυτοί πλουτίζουν.

Τις εταιρείες αυτές, στις οποίες θα έπρεπε ο κόσμος να είχε βάλει λουκέτο από τη στιγμή που αποκαλύφθηκε ότι όχι μόνο γνώριζαν, αλλά και ενεργούσαν εγκληματικά στο να αποκρύψουν την εθιστική και βλαβερή φύση του προϊόντος τους, και τα στελέχη των οποίων θα έπρεπε να είχαμε στείλει με ισόβια στη φυλακή προ πολλού.

Αλλά το σύστημα ξέρει καλά να γλείφει τις πληγές του. Όχι μόνο δεν τιμωρήθηκε κανείς, αλλά πλέον υπάρχει μια ολόκληρη βιομηχανία για να κόψει κανείς το τσιγάρο, δίπλα ακριβώς στην βιομηχανία που το προωθεί.

Φάρμακα, ψυχολόγοι, βελονιστές, χαρτορίχτρες, ό,τι τραβάει το βίτσιο σου. Τσίχλες, πατσάκια, σκατάκια και κάθε λογής μπιχλιμπίδια, για να σε βοηθήσουν να κόψεις αυτή τη βλαβερή συνήθεια και να γλιτώσουν οι ασφαλιστικές τα έξοδα των γιατρών σου και της νοσηλείας σου.

Δεν χρειάζεται καν να το κόψεις. Μπορείς να ατμίζεις!

Εκατομμύρια επιλογές για το ηλεκτρονικό σου τσιγάρο. Γεύσεις, ατμοποιητές, σε όλα τα χρώματα, τα σχήματα, για κάθε τσέπη και κάθε αισθητική.

Τι θα κάνουν άλλωστε όλοι αυτοί οι Κινέζοι; Θα κάθονται ή μόνο κινητά θα φτιάχνουν;

Ενάντια σε όλα αυτά, δεν χρειάζεται να επαναστατήσεις. Κάνε τουμπεκί και πάρε μια τζούρα. Ααααχ, αυτός είναι γκαϊφές.

Όχι, κράτα τον θυμό σου για τον φλώρο που δεν καπνίζει και τολμά να ζητά να τον σεβαστείς, μετά από τόσα χρόνια που του επιβάλλεις να εισπνέει τον καπνό σου, παρα τη θέληση του.

Είναι πολλά τα φράγκα, βλέπεις. Αλλά ας μην τα συζητάμε αυτά, ξεφεύγουμε από το θέμα.

Το θέμα του να συνεχίζω να κάνω ό,τι γουστάρω, επειδή το έκανα πριν και επειδή δεν γουστάρω να αλλάζω συνήθειες στα καλά καθούμενα.

Το θέμα της επιλεκτικής ημιμάθειας, εκεί που μας βολεύει, αναπολώντας το δοξασμένο παρελθόν των καπνιστών, ενώ τώρα ξέρουμε καλύτερα. Λες και οι ρεμπέτες, οι επαναστάτες και οι δημιουργοί του παρελθόντος, έμειναν στην ιστορία επειδή κάπνιζαν.

Γιατί είμαι μάγκας και το κέφι μου θα κάνω, και θα καπνίσω και ένα τσιγάρο παραπάνω.

Ρούφα το! Έεεετσι, ξέρεις εσύ.

Η αλήθεια είναι, ότι κανείς δεν γουστάρει τον ρουφιάνο του 1142. Ούτε τον μπάτσο που θα έρθει να κόψει πρόστιμο, σαν καλό εργαλείο της εξουσίας, που εν μια νυκτί, επιβάλλει με τον μόνο τρόπο που ξέρει, την βία της εξουσίας, τους νόμους κατα το δοκούν.

Αλήθεια, γιατί τους χρειαζόμαστε αυτούς;

Χρειάζεται κανείς το κράτος, για να μην κλέψει τον συνάνθρωπο του; Για να μην τον χτυπήσει, για να μην τον πληγώσει, για να μην τον περιορίσει και να μην του επιβληθεί;

Χρειάζεται κανείς το κράτος, για να σέβεται την ελευθερία του διπλανού του;

Δε νομίζω.

Γι΄αυτό, εσύ επαναστάτη, ναι, σε σένα μιλάω, την επόμενη φορά που θα σου πει κάποιος, “Με συγχωρείς, αλλά ο καπνός σου με ενοχλεί”, θυμήσου, πως η σωστή απάντηση είναι, “Εμένα να με συγχωρείς, θα το σβήσω αμέσως.”

Από το μακρινό, άκαπνο Αμστελόδαμο, με αγάπη. Και σεβασμό.

Κώστας

Υ.Γ. Η επανάσταση μπορεί να μην έρθει ποτέ από τους βίγκαν, frozen yogurt χιπστεράδες, αλλά σίγουρα δεν θα έρθει και από τους ψευτόμαγκες που θεωρούν πως η ελευθερία τους να εξασκούν το βλαβερό τους βίτσιο, υπερβαίνει της ελευθερίας των μη καπνιζόντων να μην ανέχονται να το υποφέρουν.

Υ.Γ.2 Αντί να διαμαρτύρεται ο κόσμος για τον αντικαπνιστικό νόμο, που είναι ένας δίκαιος νόμος, ας διαμαρτυρηθεί για τον τρόπο που εφαρμόζεται, χωρίς περίοδο προσαρμογής, χωρίς κοινωνικό διάλογο για την σταδιακή εφαρμογή του, εφόσον αποτελεί μια πολιτική με σαφείς επιπτώσεις στην υγεία του πληθυσμού και στην τσέπη του, με μόνο σκοπό τον διχασμό της κοινωνίας, την συνήθεια της καθημερινής καταστολής και την αύξηση του κρατικού μποναμά από τα πρόστιμα.

Υ.Γ.3 Και επειδή, όπως λες πιτσιρίκο, μπουζούκια χωρίς τσιγάρο δεν έχουν κανένα νόημα, καιρός είναι να τελειώνουμε με τις λουμπενοδιασκεδάσεις του κώλoυ μια ώρα αρχύτερα. Κι ας σταματήσουμε να μπερδεύουμε τον Τσιτσάνη, τον Βαμβακάρη και τα ρεμπέτικα κουτούκια, με το γυφτοκιτσαριό των σύγχρονων μπουζουκιών του Πλούταρχου και του Σφακιανάκη, λες και πάμε να προστατεύσουμε την εθνική μας κληρονομιά. Απλά δείχνει την ρηχότητα μας.

(Φίλε Κώστα, στην αρχή του κειμένου έγραψες ότι θα σπάσουμε πλάκα αλλά σε βλέπω πολύ σοβαρό με το θέμα. Μάλλον επειδή δεν είσαι εδώ και πιστεύεις ό,τι διαβάζεις. Κώστα, δεν πιστεύεις, βέβαια, πως υπάρχει πρόβλημα για τους καπνιστές στην Ελλάδα, σε μια χώρα που δεν κάνει κρύο και έχει τρομερή ηλιοφάνεια. Μην τρελαθούμε κιόλας. Κώστα, εγώ δεν θα μπλέξω στη συζήτηση με τα δικαιώματα -καπνιστών, αντικαπνιστών κλπ- γιατί με απωθεί. Γέμισε ο πλανήτης δικαιωματιστές. Νομίζω πως οδηγούμαστε στη χαζομάρα με τις αναλύσεις για τα δικαιώματα. Γενικά, οι πολλές αναλύσεις δεν κάνουν καλό. Δεν χρειάζεται να τα αναλύουμε όλα. Τι να αναλύσουμε; Ότι οι ασφαλιστικές εταιρείες δεν επιθυμούν το κάπνισμα γιατί χάνουν χρήματα; Εκτός αν πιστεύει κάποιος πως το θέμα του καπνίσματος προέκυψε για την υγεία και το περιβάλλον. Και ο Άγιος Βασίλης υπάρχει. Επίσης, να σου θυμίσω πως λούμπεν έλεγαν και τα ρεμπέτικα στην εποχή τους. Δεν ήταν πάντα “κλασικός” ο Βαμβακάρης. Οπότε, ας μη βιαζόμαστε να φανούμε προοδευτικοί γιατί μπορεί να νομίζουμε πως είμαστε μοντέρνοι και στην πραγματικότητα να είμαστε στον προπερασμένο αιώνα. Να είσαι καλά, Κώστα. Την αγάπη μου.)

H αναδημοσίευση των κειμένων του pitsirikos.net επιτρέπεται μόνο κατόπιν άδειας. Επικοινωνήστε στο pitsiriko@gmail.com.