Πέφτοντας από τα σύννεφα: Η περίπτωση της ελληνικής ΑΟΖ

Γεια σου, φίλε μου Πιτσιρίκο! Τα τελευταία 24ωρα και με αφορμή την υπογραφή της σχετικής συμφωνίας ανάμεσα στην Τουρκία και την κυβέρνηση στην Τρίπολη της Λιβύης, η Ελλάδα – κυβέρνηση και πολίτες– ανακάλυψε ξαφνικά ότι η χώρα έχει δικαίωμα ανακήρυξης Ζώνης Αποκλειστικής οικονομικής εκμετάλλευσης (ΑΟΖ).

ΜΜΕ και σπουδαίοι «αναλυτές» θυμήθηκαν την συνθήκη για το Δίκαιο της Θάλασσας, η επικύρωση της οποίας από τα περισσότερα κράτη-μέλη του ΟΗΕ χρονολογείται από τον μακρινό Οκτώβρη του 1996.

Κι ακολούθησαν οι αναλύσεις για την «μέση γραμμή» και τα σχετικά με το αν έχουν ή δεν έχουν ΑΟΖ τα νησιά άρθρα της συνθήκης.

Κανένας, όμως, δεν θυμήθηκε ένα από τα βασικότερα άρθρα εκείνης της συνθήκης και πιο συγκεκριμένα εκείνο που επιτρέπει στα παράκτια κράτη να επεκτείνουν τα χωρικά τους ύδατα στα 12 ναυτικά μίλια.

Κι ο λόγος είναι προφανής. Η Ελλάδα δεν προχώρησε στην επέκταση των χωρικών της υδάτων γιατί φοβήθηκε το casus belli της Τουρκίας.

Κι επειδή η πατρίδα «έκλασε μέντες» στην περίπτωση αυτή κάτι που δεν ταιριάζει στον εθνικό μύθο των διαχρονικών ηρώων, σταμάτησε η οποιαδήποτε συζήτηση για το θέμα.

Άλλωστε, η Αθήνα από τα χρόνια μετά την μεταπολίτευση έχει συμβιβαστεί με την ιδέα ότι η εκμετάλλευση του υποθαλάσσιου πλούτου του Αιγαίου χρειάζεται την σύμφωνη γνώμη της Άγκυρας.

Πρόκειται για την περίφημη ιδέα της «συνεκμετάλλευσης» που πρώτοι έβαλαν πάνω στο τραπέζι οι Αμερικανοί.

Για όσους αφελώς πιστεύουν ότι η υπόθεση αυτή εργασίας δεν έχει προχωρήσει τα προηγούμενα χρόνια επειδή οι ελληνικές κυβερνήσεις –δεξιές, κεντρώες και αριστερές– δεν συναίνεσαν, οι εξελίξεις μέσα στους επόμενους μήνες θα έχουν χαρακτήρα αποκαλυπτικό.

Η αλήθεια είναι πως η Ελλάδα, τουλάχιστον από την εποχή της πρώτης πρωθυπουργίας Σημίτη και την κρίση των Ιμίων έχει σιωπηλά αποδεχτεί την συνεκμετάλλευση του Αιγαίου με τους Τούρκους, υπό την προϋπόθεση της αμερικανικής επιδιαιτησίας.

Κάτι τέτοιο, βέβαια, δεν έχει μέχρι σήμερα συμβεί, κυρίως επειδή η Τουρκία δεν είναι ευχαριστημένη από την μοιρασιά των ελληνικών περιουσιακών στοιχείων και επιδιώκει με παραδειγματική επιμονή το όσο το δυνατό μεγαλύτερο κέρδος από την συναλλαγή.

Για κακή όμως τύχη των ελληνικών κυβερνήσεων φαίνεται πως η πιθανότητα ανεύρεσης σημαντικότατων κοιτασμάτων υδρογονανθράκων νοτιοανατολικά της Ρόδου και νοτίως της Κρήτης είναι πολύ μεγάλη.

Το χειρότερο για το προτεκτοράτο των Αθηνών είναι πως η Άγκυρα δεν φαίνεται διατεθειμένη να μην συμμετάσχει στην μοιρασιά του πλούτου που βρίσκεται μέσα στην μη ανακηρυγμένη ακόμα ελληνική ΑΟΖ.

Η Τουρκία μάλιστα φαίνεται πως θα ακολουθήσει παρόμοια τακτική με εκείνη που χρησιμοποίησε για την αμφισβήτηση της Κυπριακής ΑΟΖ.

Μόνο που στην περίπτωση αυτή τον ρόλο του τουρκοκυπριακού ψευδοκράτους ως μοχλού πίεσης έναντι της Ελλάδας ετοιμάζεται να τον παίξει η κυβέρνηση-φάντασμα στην Τρίπολη της Λιβύης.

Στην παρούσα φάση, η Τουρκία προβάλλει παράλογες απαιτήσεις, ισχυριζόμενη ότι τα νησιά -ανεξαρτήτως μεγέθους- έχουν μονάχα υφαλοκρηπίδα και καθόλου ΑΟΖ.

Το γεγονός, όμως, ότι προβάλλουν παράλογες απαιτήσεις, δεν καθιστά την ηγεσία της Τουρκίας παράλογη.

Κινούμενοι μεθοδικά και συστηματικά σε αυτή την κατεύθυνση έχουν ήδη κάνει σαφές στις μεγάλες πολυεθνικές εταιρίες ότι δεν πρόκειται να υπάρξει απρόσκοπτη εκμετάλλευση του πλούτου της Ανατολικής Μεσογείου χωρίς την συμμετοχή της Τουρκίας στη μοιρασιά των διαφαινόμενων κερδών.

Ήδη, η «επίλυση» του Κυπριακού ζητήματος πέφτει ξανά στο τραπέζι και μοιάζει να είναι μια μοναδική ευκαιρία για τις πετρελαϊκές εταιρίες να ρυθμίσουν τις διαφορές τους με την Τουρκία του Ερντογάν, προωθώντας μέσω του ΟΗΕ μια «λύση» για το «καλό και το συμφέρον όλων».

Το ζήτημα θα είχε ήδη κλείσει, αν ο Ερντογάν δεν επιδίωκε μια συνολική διευθέτηση των διαφορών όχι μόνο με την Κύπρο αλλά και την Ελλάδα.

Όσο αφορά την τελευταία, ο αντιπερισπασμός είναι η θαλάσσια ζώνη νοτίως της Κρήτης, αλλά ο πραγματικός στόχος είναι το Καστελόριζο και η θαλάσσια περιοχή νότια και ανατολικά της Ρόδου, της Καρπάθου και της Κάσου.

Στόχος της Άγκυρας είναι μια συνολική διαπραγμάτευση με την Ελλάδα που θα είναι το αποτέλεσμα στρατιωτικής πίεσης και διπλωματικής πίεσης από τους κοινούς μας «συμμάχους» για την εξεύρεση μιας λογικής «λύσης», ενός αμοιβαίου αποδεκτού συμβιβασμού.

Η Τουρκία θα δεχτεί ότι κάποια ελληνικά νησιά -όπως πχ η Κρήτη- έχουν ενδεχομένως ΑΟΖ, ενώ άλλα, όπως πχ η Ρόδος, μόνο χωρικά ύδατα στα 6 ναυτικά μίλια, και κάποια άλλα, όπως το Καστελόριζο, ούτε το ένα ούτε το άλλο.

Σε αντίθεση με εκείνο που ισχυρίζονται οι διάφοροι «σοβαροί αναλυτές», η προσφυγή στα διεθνή δικαστήρια είναι πολύ πιο πιθανό να οδηγήσει σε μια ετυμηγορία παρόμοια με αυτή που περιέγραψα πιο πάνω, παρά σε μια δικαίωση των ελληνικών θέσεων.

Το νησιωτικό σύμπλεγμα του Καστελόριζου (νήσοι Μεγίστη, Στρόγγυλή και Ρο) έχει έκταση 12 km2 και πληθυσμό 500 περίπου κατοίκων, αν θεωρηθεί πως δικαιούται να έχει ΑΟΖ περιορίζει δραματικά όπως μπορεί να δει κανείς στους χάρτες την τουρκική ΑΟΖ.

Είναι πολύ πιθανό να μην αναγνωριστούν από τα διεθνή δικαστήρια οι ελληνικές απαιτήσεις και, ως εκ τούτου, δεν θα φαινόταν καθόλου περίεργη ή απίθανη μια προσφυγή της Άγκυρας για το ζήτημα αυτό.

Υπάρχει όμως και κάτι άλλο το οποίο οι παροικούντες την Ιερουσαλήμ έχουν κάθε δικαίωμα να υποπτεύονται ότι συμβαίνει:

Ο εντός ή εκτός εισαγωγικών παραλογισμός του Ερντογάν είναι το τέλειο άλλοθι για μια συμφωνία που έχει ήδη υπογραφεί από την ελληνική πλευρά καθ’ υπόδειξη των «συμμάχων και εταίρων» μας.

Αν ήταν διαφορετικά τα πράγματα, η Ελλάδα θα προχωρούσε -όπως άλλωστε δικαιούται σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο- στην επέκταση των χωρικών της υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια αγνοώντας το τουρκικό casus belli και ταυτόχρονα θα καλούσε την Άγκυρα σε διαπραγματεύσεις σχετικά με την οριοθέτηση της μεταξύ τους ΑΟΖ.

Στην πραγματικότητα, θα οδηγηθούμε σε μια ακόμη ήττα, προαποφασισμένη από τους καλούς μας «συμμάχους και εταίρους».

Μόνο η έκταση και το μέγεθος αυτής της ήττας δεν μου είναι ακόμα ξεκάθαρα. Αλλά σίγουρα δεν θα είμαι ανάμεσα σε αυτούς που θα πέσουν ξανά από τα σύννεφα.

Φιλιά από την Εσπερία

Ηλίας

(Φίλε Ηλία, δεν ξεχνάω πως η Ελλάδα έγινε το 1981 μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης -ΕΟΚ τότε-, κυρίως για να προστατευθεί απέναντι στην Τουρκία, αφού η τουρκική εισβολή στην Κύπρο ήταν πρόσφατη τότε. Μετά από 38 χρόνια, ας σκεφτούμε τι ακριβώς έχει συμβέί στη χώρα μας. Αλλά δεν μπορούμε να σκεφτούμε. Από τη μια ανατρέπεται το αποτέλεσμα ενός δημοψηφίσματος και μια χώρα υποθηκεύεται για πάντα -μετά από μια χρεοκοπία για την οποία δεν αποδόθηκε Δικαιοσύνη- και από την άλλη οι Έλληνες μιλάνε για ανεξαρτησία και εθνική περηφάνια. Μιλάμε για καθυστερημένους. Δεν γίνεται να μην αντιλαμβάνονται πολιτικοί και άρχουσα τάξη πως, για να υπάρχει ομοψυχία και ενότητα στην ελληνική κοινωνία, δεν γίνεται να έχουν ξεσκίσει τη χώρα, την Δικαιοσύνη, την Δημοκρατία. Και οι πολίτες θα έπρεπε να έχουν καταλάβει πως, όταν μένεις θεατής στο έγκλημα, είσαι συνένοχος. Οι Έλληνες θα πάρουν αυτό που τους αξίζει. Η ύβρις δεν περνάει έτσι. Να είσαι καλά, Ηλία. Την αγάπη μου.)

Το pitsirikos.net χρειάζεται τη βοήθειά σου

Στήριξε οικονομικά το pitsirikos.net, αν θεωρείς πως καλό είναι να υπάρχουν στην Ελλάδα και κάποιες φωνές που δεν δουλεύουν για τον Μαρινάκη, τον Αλαφούζο, τον Σαββίδη και τα άλλα παιδιά, οπότε μπορεί να διαβάσεις ή να ακούσεις κάτι διαφορετικό από αυτό που συμφέρει τους ολιγάρχες. Οι τρόποι στήριξης εδώ.

H αναδημοσίευση των κειμένων του pitsirikos.net επιτρέπεται μόνο κατόπιν άδειας. Επικοινωνήστε στο pitsiriko@gmail.com.