Τι είναι η δημοκρατία, μπαμπά;

Γεια σου αγαπητέ μου Πιτσιρίκο,
Έμπνευση για το παρόν κείμενο ήταν το δικό σου πρόσφατο κείμενο για την επανάληψη του 2010.

Είναι -ή μάλλον θα έπρεπε να είναι- προφανές ότι το σύστημα αναπαράγει χρήσιμους ηλίθιους, που δίνουν …ηθικό πλεονέκτημα στους άλλους.

Καλώς ή κακώς, ζούμε σε έναν κόσμο που, σε μεγάλο βαθμό, ορίζεται από συσχετισμούς και αντιθέσεις.

Η έννοια του «ψηλός» έχει νόημα μόνο μαζί με το «κοντός», γι’ αυτό κιόλας συχνά λέμε «ψηλότερος από» και «κοντύτερος από».

Βέβαια, άσχετα με το τι γνώμη μπορεί να είχε ο Χέγκελ για το θέμα, έννοια όπως «λίγο έγκυος» δεν μπορεί να υπάρξει.

Ομοίως, δεν βλέπω πώς κάποιος μπορεί να είναι «λίγο φασίστας» ή «ελαφρώς ρουφιάνος».

Αλλά, προφανώς, δεν σκέφτονται όλοι έτσι. Δίπλα στον κάργα φασίστα, ο λίγο πιο εκλεπτυσμένος φασίστας γίνεται αυτόματα δημοκράτης.

Να, όμως, μια ερώτηση: Μπορούμε να πούμε «Λίγο-πολύ, δημοκρατία έχουμε»;

Αν ρωτήσεις 100 ανθρώπους τι είναι η δημοκρατία, οι περισσότεροι δεν θα σου δώσουν σωστή απάντηση.

Στην Ελλάδα, ειδικά, οι περισσότεροι μάλλον θα σου πουν ότι δημοκρατία σημαίνει «κάνω ό,τι γουστάρω, δημοκρατία δεν έχουμε;»

Κάποιοι θα πουν ότι δημοκρατία σημαίνει ότι αποφασίζουμε από κοινού για την καλύτερη δυνατή λύση ή απάντηση σε κάποιο ζήτημα.

Μερικοί, πιο ψυλλιασμένοι, θα πουν ότι δημοκρατία σημαίνει ότι εκλέγουμε τους καλύτερους εκπροσώπους μας, και μετά εκείνοι είναι αυτοί που αποφασίζουν.

Ακόμα και σ’ αυτή την περίπτωση, η δημοκρατία δεν είναι παρά ο φερετζές της ολιγαρχίας, αλλά εδώ υπάρχει κι ένα άλλο, σοβαρότερο λάθος.

Μπορεί να σοκάρω κανέναν, όμως στη δημοκρατία δεν εκλέγουμε τους καλύτερους αλλά τους δημοφιλέστερους.

Υπάρχει διαφορά.

Ακόμα χειρότερα, υπάρχει μια περίεργη -σχεδόν αιμομικτική- ταύτιση των δύο εννοιών: Ως καλύτερος ορίζεται ο δημοφιλέστερος. «Πήρε τους περισσότερους ψήφους, άρα είναι ο καλύτερος».

Αλήθεια;

Και πάλι, συγγνώμη αν θα σοκάρω κάποιον, αλλά το πρόβλημά μας σήμερα δεν είναι ότι η δημοκρατία δεν δουλεύει όπως πρέπει, αλλά το ότι δουλεύει ακριβώς όπως την έχουμε βάλει να δουλέψει.

Εδώ, βέβαια, να θυμηθούμε και το πόσο περίεργη είναι η «δημοκρατία» σαν λέξη. Όπως η «αγάπη», ή η «ελευθερία», έτσι και η δημοκρατία σημαίνει πολλά διαφορετικά πράγματα.

Άλλη η δημοκρατία της αρχαίας Αθήνας, άλλη η κληρονομική δημοκρατίας της σύγχρονης Ελλάδας, κι άλλη η «Λαϊκή Δημοκρατία της Κορέας».

Ακόμα και μέσα σε πιο στενά πλαίσια, όπως αυτά των κοινοβουλευτικών δημοκρατιών της Δύσης, σαφώς και υπάρχουν διαφορές ανάμεσα σε χώρες και μορφές δημοκρατίας. Δεν είναι ίδια η δημοκρατία της Ελλάδας και π.χ. της Φινλανδίας.

Αλλά οι διαφορές αυτές είναι περισσότερο, όπως αυτές ανάμεσα στην Κρητική και την Αχαϊκή διάλεκτο. Ελληνικά είναι και τα δύο.

Και στη Φινλανδία εκπροσώπους επιλέγουμε, κι εκείνοι αποφασίζουν· περισσότερο ενάντια στον λαό παρά υπέρ του.

Η δημοκρατία είναι όπως ο καπιταλισμός, γι’ αυτό κιόλας πάνε χέρι-χέρι.

Κι ο καπιταλισμός αυτός είναι, δεν υπάρχει «καλός καπιταλισμός» αλλά ήμασταν γκαντέμηδες και μας έτυχε ο «κακός καπιταλισμός». Ο καπιταλισμός, όπως η δημοκρατία, δουλεύει ακριβώς όπως τον βάλαμε να δουλέψει.

Έτσι και η δημοκρατία κάνει αυτό που πρέπει να κάνει: Μας αφήνει να επιλέξουμε τους δημοφιλέστερους – κατά κάποιο τρόπο τους πιο αντιπροσωπευτικούς τύπους- και μετά να τους αποκαλούμε τους καλύτερους.

Τύποι όπως ο Γεωργιάδης κι ο Μπογδάνος -ή π.χ. ο Πολάκης κι ο Παππάς, μην μείνουν παραπονεμένοι οι απέναντι- είναι αντιπροσωπευτικοί των Ελλήνων γιατί είναι οι …καλύτεροι, και είναι οι καλύτεροι γιατί είναι οι πιο αντιπροσωπευτικοί.

Τι φοβερή σύμπτωση, δηλαδή, να διαλέγουμε πάντα τους καλύτερους. Μα πόσο γ@μάτοι είμαστε εμείς οι Έλληνες!

Η κοινοβουλευτική δημοκρατία του σήμερα είναι ένα πολίτευμα βασιζόμενο στην δημοφιλή ηλιθιότητα. Κι ένα τέτοιο σύστημα εξασφαλίζει ότι μόνο η ηλιθιότητα είναι δημοφιλής.

Να είσαι καλά,

Χρήστος

Υ.Γ.1 Ο Πλάτων είχε καταλάβει τι κατάληξη έχει ένα πολίτευμα όπου η δημοφιλία (το κύριο συστατικό εκλογής) έρχεται σε αντίθεση με την κριτική (το κύριο συστατικό καλών αποφάσεων). Αν κανείς έχει όρεξη, ας διαβάσει την Πολιτεία (βιβλίο Ή), που μιλάει για το πώς οι γέροντες καλοπιάνουν και μιμούνται τους νέους, για να μην φανούν φορτικοί και δεσποτικοί.

Υ.Γ.2 Στη Φινλανδία, το βραβείο για τον δημοφιλέστερο ηλίθιο πηγαίνει στον Teuvo Hakkarainen, που βγήκε βουλευτής με τους «Αληθινούς Φινλανδούς» το 2011. Το βιογραφικό του, εκτός από το ότι ήταν ιδιοκτήτης ξυλουργείου, περιελάμβανε κλοπές από εκκλησίες. Αφού πέρασε δύο τετραετίες ξοδεύοντας τα λεφτά των φορολογουμένων σε πράγματα όπως ταξιδάκια, πάρτι και κέντρα αποτοξίνωσης από τον αλκοολισμό, το 2019 πήγε στις Βρυξέλλες, αφού ο …σοφός φινλανδικός λαός τον εξέλεξε και ευρωβουλευτή. Η αλήθεια είναι ότι από τότε που πήγε εκεί μας έχει αφήσει ήσυχους, οπότε ίσως και να ήταν σωστή η εκλογή.

(Φίλε Χρήστο, “Η Δημοκρατία είναι το χειρότερο πολίτευμα γιατί δεν υπάρχουν πια άλλα πολιτεύματα”. Το πρόβλημα της αστικής δημοκρατίας μετά την πτώση της Σοβιετικής Ένωσης είναι πως δεν έχει εχθρό για να συγκρίνεται και να δικαιώνεται. Οτιδήποτε άσχημο συμβαίνει, το χρεώνουν πια στην “δημοκρατία”. Οι αστικές δημοκρατίες έχουν ανάγκη από έναν “εχθρό”. Όσο για την Ελλάδα, δεν υπάρχει αξιοπρεπής άνθρωπος που θα δεχόταν να γίνει βουλευτής στη Βουλή ενός προτεκτοράτου. Οπότε, έχει γεμίσει η Βουλή με γελοίους. Να είσαι καλά, Χρήστο. Την αγάπη μου.)

Το pitsirikos.net χρειάζεται τη βοήθειά σου

Στήριξε οικονομικά το pitsirikos.net, αν θεωρείς πως καλό είναι να υπάρχουν στην Ελλάδα και κάποιες φωνές που δεν δουλεύουν για τον Μαρινάκη, τον Αλαφούζο, τον Σαββίδη και τα άλλα παιδιά, οπότε μπορεί να διαβάσεις ή να ακούσεις κάτι διαφορετικό από αυτό που συμφέρει τους ολιγάρχες. Οι τρόποι στήριξης εδώ.

H αναδημοσίευση των κειμένων του pitsirikos.net επιτρέπεται μόνο κατόπιν άδειας. Επικοινωνήστε στο pitsiriko@gmail.com.