Υπάρχει μια διέξοδος;

There must be some kind of way out of here
said the Joker to the Thief…

Στο απόλυτο αδιέξοδο της εποχής του αναφέρεται ο ποιητής, αγαπημένε μου Πιτσιρίκο, λες και μόνο η εποχή του βρισκόταν σε αδιέξοδο, ενώ όλες οι προηγούμενες ήταν μια χαρά δρομολογημένες.

Ψάχνουμε την λύση, τελικά, ή ψάχνουμε την έξοδο; Προσπαθούμε να κερδίσουμε το παιχνίδι ή να το εγκαταλείψουμε και να πάμε να παίξουμε με κάτι πιο διασκεδαστικό;

Δεν γνωρίζω την απάντηση αλλά γνωρίζω τον λόγο για αυτή μου την άγνοια. Εδώ και κάποια χρόνια έχω αντιληφθεί πως, όσο και να έχουμε μάθει να βάζουμε ταμπέλες στον κόσμο, ο καθένας παίζει στο δικό του παιχνίδι και αντιμετωπίζει τα δικά του αδιέξοδα.

Κάθε φορά που αρχίζουμε μια φράση με “ο κόσμος…”, “ο λαός…”, “η εργατική τάξη…” χάνουμε το σημαντικό στοιχείο της διαφοροποίησης των ατόμων. Γιατί, πριν ενταχθείς σε μια ομάδα είσαι άτομο, με ιδιαιτερότητα και μοναδικότητα, με αδυναμίες και εφόδια, με επιθυμίες και αποστροφές.

Για κάποιο λόγο, μας είναι δύσκολο να κατανοήσουμε την διαφορετική επιλογή των άλλων και συχνά τείνουμε να συγχέουμε το αποτέλεσμα με την αιτία. Στη χημεία τα άτομα με τις ιδιαίτερες ιδιότητές τους συνδέονται και σχηματίζουν μόρια, τα μόρια υλικά και τα υλικά, κάτω από διαφορετικές συνθήκες, επιδεικνύουν διαφορετικές ιδιότητες. Όχι αντίστροφα.

Έτσι και στις ανθρώπινες κοινωνίες, αντίστοιχα, οι άνθρωποι με τις μοναδικές τους ιδιότητες σχηματίζουν μικρότερες και μετά μεγαλύτερες ομάδες, οι οποίες ανάλογα με τις συνθήκες συμπεριφέρονται διαφορετικά. Δεν παύουν ποτέ να απαρτίζονται από άτομα, ίδια ή διαφορετικά μεταξύ τους.

Παρατηρεί κανείς, όπως και στο παράδειγμα της χημείας, πως διαφορετικά άτομα και μόρια, ακόμα και διαφορετικά υλικά, μπορεί να έχουν ένα πολύ ευρύ φάσμα ιδιοτήτων και συμπεριφορών που να μοιάζουν σε σημείο που να μην μπορείς να ξεχωρίσεις την πραγματική τους σύσταση κάτω από ορισμένες συνθήκες.

Ο χούλιγκαν που σε δέρνει, είτε είναι βάζελος είτε είναι γαύρος, το ένα και το αυτό. Τα άρματα μάχης που σε ποδοπατάνε μπορεί να είναι αυτά της χούντας των συνταγματαρχών ή των σοβιετικών στην Πράγα. Η γενοκτονία μπορεί να είναι των φονταμενταλιστών μουσουλμάνων ή των ναζί, ή των Ερυθρών Χμερ.

Οι βασανιστές και οι δολοφόνοι, οι προπαγανδιστές δημοσιογράφοι, οι εκπρόσωποι των θρησκειών, δεν έχουν χρώμα και ιδεολογία. Βρέθηκαν εξαιτίας των ιδιοτήτων τους σαν άτομα να παίζουν τον ρόλο που παίζουν, να εκπληρώνουν απλά την λειτουργία που τους επιβάλλει η φύση τους.

Πρόσφατα, εξαιτίας της εμπλοκής μου σε κάποιες υποθέσεις, βρέθηκα να παρατηρώ από μέσα το επίπεδο απίστευτης ανικανότητας και απύθμενης ηλιθιότητας που κυριαρχεί σε υψηλά κλιμάκια.

Εμπάθεια, βλακεία, προχειρότητα, άγνοια. Άνθρωποι που επηρεάζουν την ζωή πολλών δεν είναι ικανοί για βασική σκέψη και απλό σχεδιασμό.

Είναι πραγματικά εντυπωσιακό το ότι τόσο λίγοι, τόσο ανίκανοι, μπορούν να υπερνικούν και να εξουσιάζουν τους πολλούς. Θυμίζει το παράσιτο, που με δέκα κύτταρα όλα κι όλα μπαίνει στο σώμα του ελέφαντα και τον σκοτώνει για πλάκα.

Το σύστημα εξουσίας, αυτό το παρασιτικό δημιούργημα, είναι δομημένο με τέτοιο τρόπο που να προωθεί και να διαιωνίζει την επιβίωσή του και όχι την επιβίωση αυτών τους οποίους υποτίθεται πως υπηρετεί.

Για όποιον έχει διαβάσει το 1984 του Όργουελ αυτό είναι ήδη γνωστό, αλλά και για τους περισσότερους από τους υπόλοιπους γίνεται εμπειρικά αντιληπτό μετά από κάποια ηλικία.

Άτομα με κοινές ιδιότητες όπως η δίψα για εξουσία, η ροπή τους προς την χρήση ψυχολογικής και σωματικής βίας και η απληστία, ενώνονται και σχηματίζουν ομάδες που ενσωματώνονται μεταξύ τους για να ολοκληρώσουν το σύστημα.

Στο τέλος το σύστημα δεν ξεχωρίζει, είτε είναι φτιαγμένο από τους ανθρώπους είτε από τα ζώα (μια ακόμη οργουελική αναφορά στην Φάρμα των Ζώων).

Η περιθωριοποίηση, στην καλύτερη των περιπτώσεων, ο εκμηδενισμός και η συντριβή οποιασδήποτε ατομικότητας που αντιτίθεται στην επιβίωση του συστήματος είναι δεδομένα. Το σύστημα διαθέτει την ισχύ (όπως είχα γράψει και παλιότερα), την ικανότητα να ασκεί δύναμη για μεγάλα χρονικά διαστήματα, υπερνικώντας την οποιαδήποτε αντίσταση.

Μεγάλη παγίδα στις αντιδράσεις ενάντια στο σύστημα είναι πως αν και δεν αρχίζουν, καταλήγουν να οργανώνονται από άτομα που θα ήθελαν να εγκαταστήσουν το δικό τους σύστημα, άρα έχουν κοινές ιδιότητες με αυτούς που πολεμούν. Πόσοι επαναστάτες στην ιστορία της ανθρωπότητας παρέδωσαν την εξουσία μετά την επανάσταση;

Δεν μου έρχεται κανένας στο μυαλό, ίσως και να υπάρχει κάποιος. Αυτοί πάντως που την παρέλαβαν οργάνωσαν πάλι ένα σύστημα.

Προσωπικά, δεν μου αρέσει η συντριβή, οπότε προτιμώ να κινούμαι στο μέτρο του δυνατού στο περιθώριο του συστήματος, προσπαθώντας να διατηρήσω ένα κομμάτι από την ατομική μου ελευθερία. Σε ό,τι δεν μπορώ, συμβιβάζομαι.

Δεν μπορώ να αλλάξω το παιχνίδι, δεν μπορώ να εγκαταλείψω την σκακιέρα, οπότε προσπαθώ να είμαι ένα από τα πιόνια που θα μείνουν όρθια όποιος και να νικήσει την παρτίδα. Δεν σημαίνει πως θα με αφήσουν και πως δεν θα με πάρει και εμένα η μπάλα όταν γίνει το μεγάλο ντου.

Ξέρω πως στην φαντασία τους πολλοί είναι ήρωες και αγωνιστές, αλλά το ζήτημα δεν είναι αν φαντάζεσαι εν καιρώ ειρήνης πως, όταν θα πέφτουν οι κανονιές, θα γίνεις αυτόματα Ράμπο 3. Αυτό το κάνεις εύκολα, σαν τους τύπους που λένε “έτσι και την πιάσω αυτή στα χέρια μου θα την βγάλω λωρίδες” και, όταν έρθει η στιγμή, δεν τους σηκώνεται ούτε με γερανό.

Ευχάριστη δραστηριότητα ο αυvαvισμός, αλλά τον παίζεις μόνος σου ξάπλα και τα ακροβατικά είναι όλα στο μυαλό σου. Το σeξ είναι απαιτητική φάση, η επανάσταση και ο αγώνας το ίδιο.

Υπάρχει μια διέξοδος τελικά; Τι απάντησε ο Παλιάτσος στον Ληστή;

No reason to get excited, the thief, he kindly spoke

There are many here among us who feel that life is but a joke

But you and I, we’ve been through that, and this is not our fate

So let us not talk falsely now, the hour is getting late

Είναι πολύ σημαντικό να προσπαθεί κανείς να κατανοήσει τις ιδιότητές του σαν άτομο, ώστε να συνειδητοποιήσει τον ρόλο του και να αντιληφθεί το δυναμικό που διαθέτει και τα όριά που του επιβάλλονται στις εκάστοτε συνθήκες. Αυτή η διεργασία δεν τελειώνει ποτέ, γιατί ακόμα και αν ολοκληρωθεί (σχεδόν αδύνατο) το πρώτο κομμάτι, αυτό της κατανόησης, οι συνθήκες μεταλλάσσονται συνεχώς και πάντα ανακαλύπτει κανείς κάτι που δεν ήξερε για τον εαυτό του.

Οπότε το ταξίδι αυτό δεν τελειώνει και, ακόμα και όταν φαίνεται μονότονο, κρύβει πολλές εκπλήξεις.

Την αγάπη μου, από την ερημιά του κόσμου

Βασίλης

Υ.Γ. Η οπλοποίηση της πανδημίας (από το αγγλικό weaponize, το ίντερνετ λέει ότι μεταφράζεται έτσι) είναι γεγονός ανεξάρτητο από την ύπαρξή της. Κατά τη γνώμη μου, θα οδηγήσει τόσο στον έλεγχο και περιορισμό των δημοκρατικών ελευθεριών όσο και στην συσπείρωση των φονταμενταλιστικών ομάδων και στην αμφισβήτηση της κοινής λογικής και της επιστήμης. Είμαι σχεδόν σίγουρος πως, χωρίς την πανδημία, οι αμερικανικές εκλογές θα ήταν μονόδρομος για τους Δημοκρατικούς γιατί όλο αυτό το συνονθύλευμα θρησκευτικής συνωμοσιολογικής σκοταδιστικής ακροδεξιάς θα είχε μικρότερη δυναμική. Αυτά, βέβαια, τα ξέρει ο Άρης καλύτερα απ’ όλους.

Υ.Γ.2 Πάλι στα χωράφια του Άρη. Θα βοηθούσε σίγουρα την εκλογή των Δημοκρατικών αν το γ@μωχόλλυγουντ, αντί να κόφτεται και να το παίζει προοδευτικό, έβγαινε και έλεγε στην μάπα όλων πως θα ψηφίσει σύσσωμο Ρεπουμπλικάνους, γιατί στα @ρχίδια τους οι μαύροι φτωχοί και οι λευκοί φτωχοί και όλοι οι άρρωστοι που δεν βλέπουν νοσοκομείο και γιατρό ούτε με το τηλεσκόπιο, αφού με τα λεφτά αυτών βγάζουν τα δισ., για τα οποία δεν πληρώνουν φόρους. Αλλά δεν το κάνουν, σου λέει διαφημίζω τις δημοκρατικές και προοδευτικές μου ιδέες. Αν κερδίσουν οι Δημοκρατικοί, είναι καλό promotion για λίγες πενταροδεκάρες -και αν- σε φορολογία, αν χάσουν το παίζω κλαμμένο μ**νί και κερδίζω κάτι μύρια σε φόρους από τους Ρεπουμπλικάνους. Παίζει από μέσα τους να εύχονται να βγαίνουν οι Ρεπουμπλικάνοι, τώρα που το σκέφτομαι καλύτερα.

Υ.Γ.3 Από την Σκύλλα στην Χάρυβδη πάμε, σαν τον Οδυσσέα. Ευτυχώς, εγώ άραξα στο νησί με την πανέμορφη Κίρκη και τα μαγικά της. Αφήνω την Ιθάκη για τους πιο ανήσυχους.

(Φίλε Βασίλη, δεν μπορώ να σκεφτώ καλύτερο ξεκίνημα για την καραντίνα -και λίγο πριν πάω για μπάνιο- από το κείμενό σου. Βασίλη, αν οι Δημοκρατικοί ήθελαν να νικήσουν εύκολα τους Ρεπουμπλικάνους, δεν είχαν παρά να επιλέξουν για υποψήφιο Πρόεδρο και στις δυο τελευταίες εκλογικές αναμετρήσεις τον Μπέρνι Σάντερς. Αλλά είναι προφανές πως το κατεστημένο των Δημοκρατικών προτιμούσε τον Τραμπ για πρόεδρο από τον Σάντερς. Επίσης, θεωρώ -και μπορεί να κάνω λάθος- πως ο Τραμπ θα έπαιρνε με περίπατο τις εκλογές απέναντι στον ανύπαρκτο Μπάιντεν χωρίς την πανδημία, γιατί τα είχε πάει καλά στην οικονομία μέχρι τότε, και οι άνθρωποι ψηφίζουν για την τσέπη τους. Βέβαια, μικρή σημασία έχει ποιος νίκησε στις εκλογές. Και το ξέρεις. Δυο κόμματα, ένα σύστημα, ένα κατεστημένο. Τα υπόλοιπα είναι για τα χάπατα. Βασίλη, από ένα νησί κοντά στην Ιθάκη, σου στέλνω την αγάπη μου. Και στην Κίρκη.)

Το pitsirikos.net χρειάζεται τη βοήθειά σου

Στήριξε οικονομικά το pitsirikos.net, αν θεωρείς πως καλό είναι να υπάρχουν στην Ελλάδα και κάποιες φωνές που δεν δουλεύουν για τον Μαρινάκη, τον Αλαφούζο, τον Σαββίδη και τα άλλα παιδιά, οπότε μπορεί να διαβάσεις ή να ακούσεις κάτι διαφορετικό από αυτό που συμφέρει τους ολιγάρχες. Οι τρόποι στήριξης εδώ.

H αναδημοσίευση των κειμένων του pitsirikos.net επιτρέπεται μόνο κατόπιν άδειας. Επικοινωνήστε στο pitsiriko@gmail.com.