Οδηγός επιβίωσης και ανεργίας στη Φινλανδία

Γεια σου φίλε Πιτσιρίκο,
Εδώ και μέρες σκέφτομαι να μιμηθώ το παράδειγμα των υπόλοιπων φίλων του μπλογκ και να γράψω έναν οδηγό μετανάστευσης για τη Φινλανδία, αλλά αποφάσισα να διαφοροποιηθώ.

Έτσι, αποφάσισα να γράψω έναν οδηγό επιβίωσης και ανεργίας.

Δηλαδή, έναν οδηγό για το πώς επιβιώνω εδώ πάνω απολαμβάνοντας την ανεργία μου, για την οποία έχω ξαναγράψει, σε ένα κείμενο που σου έστειλα την άνοιξη, με τίτλο «Η ανεργία απελευθερώνει».

Ούτως ή άλλως, εδώ πάνω ήρθα πριν 20 χρόνια -να φανταστείς, πρωθυπουργός ήταν ο Σημίτης ακόμα- και κάποια πράγματα σίγουρα έχουν αλλάξει από τότε σχετικά με τις διαδικασίες μετανάστευσης.

Οπότε, ας περάσουμε στην επιβίωση, αρχίζοντας από τα βασικά.

Όποιος δεν του αρέσει το ατέλειωτο σκοτάδι -το χειμώνα- και το φως στις 3:00 τη νύχτα -το καλοκαίρι-, καλύτερα να μείνει μακριά.

Δεν είναι απλά ότι ο ήλιος το Δεκέμβριο ανατέλλει στις 10:00 και δύει στις 15:00, αλλά και το ότι στο ενδιάμεσο ίσα που σέρνεται πάνω από τον ορίζοντα, σαν μεθυσμένος Φινλανδός που γυρίζει σπίτι από το μπαρ.

Α, και όταν μιλάμε για καλοκαίρι, υπάρχει ένα αστείο που λέμε εδώ: «τα καλοκαίρια στη Φινλανδία είναι πολύ όμορφα· πέρσι έπεσε Τρίτη».

Άνετα μπορεί να χιονίζει το Μάιο, να βρέχει με 10 βαθμούς τον Ιούνιο, να έχει «καύσωνα» με 25 βαθμούς για δυο εβδομάδες τον Ιούλιο, και μετά από Αύγουστο να αρχίζει να κατρακυλάει προς το μηδέν σιγά σιγά.

Η γλώσσα είναι επίσης κάτι που έρχεται σαν σοκ στην αρχή, γιατί και οι Φινλανδοί είναι «έθνος ανάδελφον», και τα φινλανδικά δεν έχουν συγγένεια ούτε με γερμανικογενείς ούτε με λατινογενείς γλώσσες.

Για να τρομάξω κανέναν, συχνά τους παραθέτω την μεγαλύτερη φινλανδική λέξη, η οποία κάποτε υπήρχε σε εγχειρίδιο της πολεμικής αεροπορίας: lentokonesuihkuturbiinimoottoriapumekaanikkoaliupseerioppilas, η οποία σημαίνει, περίπου, «φοιτητής υπαξιωματικός σε ρόλο βοηθητικού μηχανικού για αεριωθούμενες μηχανές αεροσκαφών».

Βέβαια, φαντάζομαι ότι όποιος σχεδιάζει τη μεγάλη απόδραση από το τρελάδικο που λέγεται Ελλάδα, είναι έτοιμος για όλα.

Οπότε, ας πάμε στο ζουμί της υπόθεσης.

Χώρες όπως η Φινλανδία είναι παράδεισος για όσους δεν θέλουν να δουλέψουν, όπως εγώ.

Φυσικά, κανείς πρέπει να είναι λίγο ευέλικτος αλλά και έτοιμος ψυχολογικά· η ελευθερία απαιτεί θέληση.

Να είσαι άνεργος και να ονειρεύεσαι ακριβά αυτοκίνητα, ταξίδια στις Μαλδίβες, και εβδομαδιαίο δείπνο σε εστιατόριο Michelin, είναι δύσκολο.

Αν πάλι κάποιος, σαν κι εμένα, δεν θέλει να έχει αυτοκίνητο, προτιμάει τρεις βδομάδες στις Κυκλάδες με ψωμί κι ελιά, και το αγαπημένο του φαγητό είναι οι φακές κι η χωριάτικη, ε, τότε, we’re in business που λένε και στο χωριό μου.

Ο καλύτερος τρόπος για να απολαύσει κανείς την ανεργία του στη Φινλανδία είναι να κάνει αυτό που έκανα εγώ: να έχει ένα υψηλού επιπέδου τίτλο σπουδών -που μεταφράζεται σε διδακτορικό- σε θεωρητικό αντικείμενο, όπως η φιλοσοφία.

Ο λόγος;

Το ότι, όπως ανακάλυψα, όταν έχεις τέτοιο πτυχίο, είναι δύσκολο για την αρμόδια αρχή να σου πει «πήγαινε να δουλέψεις σε αποθήκες», για να χρησιμοποιήσω το παράδειγμα του Γιώργου από τη Γερμανία.

Οπότε, αν δεν υπάρχουν δουλειές στο αντικείμενό σου -καλά κρασιά, δηλαδή- κάθεσαι και πληρώνεσαι επίδομα ανεργίας εις τον αιώνα τον άπαντα.

Μια στο τόσο -εδώ χρειάζεται η ευελιξία που είπα- ίσως χρειαστεί να πας σε κάποια συνάντηση, συνέντευξη, ή άλλη τέτοια ηλιθιότητα, όπου εκείνοι προσποιούνται ότι σε βοηθούν να βρεις δουλειά κι εσύ προσποιείσαι ότι ενδιαφέρεσαι.

Κι οι φορολογούμενοι προσποιούνται ότι είναι καλύτερα έτσι, παρά να κοπούν τα περιττά έξοδα, οι μ@λακίες και οι μεσάζοντες, και να έρθει το βασικό εισόδημα.

Υπάρχουν κάποιες ιδιωτικές εταιρείες εδώ που προσφέρουν υπηρεσίες ευρέσεως εργασίας, κατάρτισης, και άλλες τέτοιες μπούρδες, και που στοιχίζουν δεκάδες εκατομμύρια ευρώ το χρόνο στους φορολογουμένους, γιατί το κράτος αγοράζει αυτές τις υπηρεσίες από αυτά τα παράσιτα.

Βασικό εισόδημα, παιδιά, να κοπεί η σπατάλη.

Να πω εδώ κάτι σημαντικό: τα επιδόματα στη Φινλανδία και όλα όσα περιέγραψα παραπάνω ισχύουν για όποιον ήδη είναι μόνιμος κάτοικος της χώρας, και μάλιστα με ορισμένες προϋποθέσεις.

Για παράδειγμα, αν δηλώσεις ως λόγο μετανάστευσης τις σπουδές, η κατάσταση περιπλέκεται αν αργότερα θελήσεις να ζητήσεις κάποιο επίδομα.

Δηλαδή, πρέπει ο αρχικός λόγος της μετανάστευσης να ήταν ή εργασία ή οικογενειακοί λόγοι· ερωτικός λαθρομετανάστης, δηλαδή, όπως ήμουν εγώ.

Αν μάλιστα κανείς καταφέρει να μάθει και τη γλώσσα και μείνει τουλάχιστον για 5 χρόνια, μπορεί και να πάρει φινλανδική υπηκοότητα, και μετά ποιος τον πιάνει.

Οπότε, το καλύτερο για όσους θέλουν να απολαύσουν την ανεργία τους και να βρουν την ηρεμία τους, είναι να έρθουν για να δουλέψουν για λίγο, ώστε μετά να μπορέσουν να είναι άνεργοι.

Σε ένα τρελό κόσμο, μόνο οι τρελοί είναι λογικοί, Πιτσιρίκο μου.

Το ιδεώδες για τον υποψήφιο άνεργο θα ήταν να έχει ήδη υψηλού επιπέδου πτυχίο, να έρθει να δουλέψει για λίγο, και μετά να μείνει άνεργος.

Αλλά και αν κανείς μεταναστεύσει για δουλειά και μετά πάει να σπουδάσει, έχει αργότερα δικαίωμα στα επιδόματα.

Εγώ αυτό έκανα: τέλος Απριλίου του 2004 ήταν όταν μου καρφώθηκε η ιδέα να σπουδάσω -για να μη χρειαστεί να δουλέψω-, Μάιο διάβασα τα δύο βιβλία για τις εισαγωγικές, Ιούνιο έδωσα εξετάσεις και πέρασα τρίτος ανάμεσα σε 500 υποψηφίους.

Λύσεις υπάρχουν, και στις στέλνει η ζωή.

Σάμπως κι εγώ τότε που έδινα εξετάσεις -και μέχρι πριν λίγα χρόνια- είχα συνειδητοποιήσει ότι κυνηγούσα την ανεργία;

Όχι· ο ηλίθιος νόμιζα ότι βελτιώνω τις πιθανότητες εκμετάλλευ…. εργασίας μου.

Αλλά, αργά ή γρήγορα, μαθαίνουμε -κάποιοι από εμάς- να βλέπουμε το τι πραγματικά αξίζει στη ζωή.

Τώρα το επόμενο σχέδιο είναι να γίνουμε μετανάστες στην Ελλάδα, τουλάχιστον part-time: να ερχόμαστε από Απρίλιο έως Οκτώβριο, σαν κάτι παππούδες από τη Μελβούρνη.

Τρελοί, πάντως, να μετακομίσουμε μόνιμα δεν είμαστε.

Μακροχρόνιος τουρίστας, ναι· μόνιμος κάτοικος, όχι.

Να είσαι καλά,
Χρήστος

Υ.Γ. Η φωτογραφία είναι από μια σειρά γραμματοσήμων που έβγαλαν τα Φινλανδικά Ταχυδρομεία για να τιμήσουν τον Touko Laaksonen, περισσότερο γνωστό ως Tom of Finland. Το να ζεις σε μια χώρα που κυκλοφορούν τέτοια γραμματόσημα και δεν μαζεύονται παπάδες και θεούσες έξω από το κοινοβούλιο, κατά τη γνώμη μου σε κάνει να ξεχνάς σκοτάδια και χιόνια. Έχω φυλάξει ένα τέτοιο γραμματόσημο, αν ποτέ θελήσω να στείλω χριστουγεννιάτικη κάρτα στην Αρχιεπισκοπή Αθηνών.

(Αγαπητέ Χρήστο, είσαι ο άνθρωπός μου. Πάντα θεωρούσα πως η δουλειά είναι για αυτούς που δεν έχουν κάτι καλύτερο να κάνουν -όπως έγραψε ο Όσκαρ Ουάιλντ- αν και δούλεψα μάλλον πολύ στη ζωή μου· κάποτε δούλεψα τέσσερα χρόνια σερί, χωρίς ούτε ένα ρεπό και χωρίς να πάω ούτε μια φορά στην θάλασσα που λατρεύω. Όσο δούλευα, τίποτα καλό δεν μου συνέβαινε. Όταν σταμάτησα να δουλεύω, άρχισαν να έρχονται τα καλά το ένα πίσω από το άλλο. Χρήστο, όταν ήμουν πολύ νέος -γιατί εγώ πάντα θα είμαι νέος, ως πιτσιρίκος-, γνώρισα μια πολύ όμορφη και πολύ γλυκιά κοπέλα από τη Σκανδιναβία που με ερωτεύτηκε και θα την αγαπούσα κι εγώ λίγο πιο πολύ, αν δεν ήμουν τόσο νέος, αν δεν είχα τόσο μεγάλη ιδέα για τον εαυτό μου και αν δεν ήμουν τόσο “δεν ξέρω την τύφλα μου”. Από αυτή την κοπέλα, που σπούδαζε το ένα πράγμα μετά το άλλο, έμαθα πως υπάρχουν χώρες που το κράτος σε πληρώνει, για να σπουδάζεις μια ολόκληρη ζωή. Και αυτό είναι το σωστό. Η δουλειά είναι πολύ αντιδημιουργικό πράγμα και δεν σε βοηθάει να εξελιχτείς ως άνθρωπος και να πας στο επόμενο στάδιο και να γίνεις σαμάνος. Εγώ είμαι πια σαμάνος της τεμπελιάς. Άργησα αλλά τα κατάφερα. Βέβαια, υπάρχουν άνθρωποι που θέλουν να με βάλουν να δουλέψω σε δουλειές που έχουν σχέση με το γράψιμο, λέγοντάς μου πως πρέπει να “εκμεταλλευτώ” το ταλέντο μου, αλλά εγώ φροντίζω να τους αποφεύγω -με ελάχιστες εξαιρέσεις, αφού υπάρχουν και κάποιοι λίγοι άνθρωποι που μου κεντρίζουν το ενδιαφέρον- γιατί θεωρώ πως όποιος θέλει να σε βάλει να δουλέψεις, είναι πάρα πολύ κακός άνθρωπος. Χρήστο, το σχέδιο να ζεις στον ευρωπαϊκό βορά τον χειμώνα και από τον Απρίλιο ως το Οκτώβριο στην Ελλάδα είναι πολύ ωραίο. Υπάρχουν πολλοί βορειοευρωπαίοι που το κάνουν αυτό. Όπως υπάρχουν και κάποιοι βορειοευρωπαίοι που δουλεύουν σχεδόν όλο τον χρόνο από τα ελληνικά νησιά, μέσω Διαδικτύου, παίρνοντας βέβαια τη μισθάρα της χώρας τους και όχι τον βασικό μισθό της Ελλάδας. Έχω γνωρίσει κάποιους από αυτούς. Τους έχω γνωρίσει στα καφέ πίσω από την παραλία που αράζω τα μεσημέρια του καλοκαιριού, για να αποφύγω τον καυτό ήλιο και να ανεβάσω κάνα κείμενο στο μπλογκ. Χρήστο, κάποιοι παπάδες πρέπει να έχουν όλη τη συλλογή του Tom of Finland. Αν στείλεις χριστουγεννιάτικη κάρτα στην Αρχιεπισκοπή Αθηνών με αυτό το γραμματόσημο, σε παρακαλώ να μου στείλεις μια φωτογραφία. Πάντως, μην τους στείλεις φέτος, γιατί είναι στα νοσοκομεία με κορωνοϊό. Να είσαι καλά, Χρήστο. Την αγάπη μου.)

Το pitsirikos.net χρειάζεται τη βοήθειά σου

Στήριξε οικονομικά το pitsirikos.net, αν θεωρείς πως καλό είναι να υπάρχουν στην Ελλάδα και κάποιες φωνές που δεν δουλεύουν για τον Μαρινάκη, τον Αλαφούζο, τον Σαββίδη και τα άλλα παιδιά, οπότε μπορεί να διαβάσεις ή να ακούσεις κάτι διαφορετικό από αυτό που συμφέρει τους ολιγάρχες. Οι τρόποι στήριξης εδώ.

H αναδημοσίευση των κειμένων του pitsirikos.net επιτρέπεται μόνο κατόπιν άδειας. Επικοινωνήστε στο pitsiriko@gmail.com.