Η σπηλιά των απογόνων του Πλάτωνα

Γεια σου φίλε Πιτσιρίκο,
Η γελοιότητα έχει ξεπεράσει κάθε όριο στην Ελλάδα, αυτό θα έπρεπε να είναι εμφανές ακόμα και για όσους έχουν αντίληψη μπαμπουίνου.

Το να τσακώνεται κανείς στο Facebook για το τι είπε ο τάδε μεγαλοδικηγόρος, για τον τάδε κατηγορούμενο, φιλοξενούμενος στο τάδε πρωϊνάδικο είναι γελοίο.

Επίσης, γελοίο -όπως πολλές φορές έχεις πει κι εσύ και άλλοι φίλοι- είναι το να μιλά κάποιος για δικαιοσύνη στην Ελλάδα, μετά από όσα έχουν προηγηθεί τα τελευταία χρόνια.

Οι Έλληνες ξεχνούν το πολύ πρόσφατο παρελθόν, αν και θυμούνται μια χαρά τον Πλάτωνα και τον Αριστοτέλη· φυσικό είναι, αφού είναι …απόγονοί τους.

Αυτού του είδους η γελοιότητα μου θυμίζει κάτι Αμερικάνους -ο Άρης θα τα ξέρει καλύτερα- που θεωρούν τον Χριστό προσωπικό τους φίλο, που θα γυρίσει στη Γη για να σώσει εκείνους, ειδικά.

Κι όπως εκεί, έτσι κι εδώ, έχουμε το ίδιο γελοίο παράδοξο: Οι δήθεν απόγονοι των αρχαίων δεν έχουν ιδέα τι έλεγαν αυτοί οι έρμοι οι αρχαίοι.

Είχες γράψει παλιότερα για ένα περιστατικό στο θέατρο, σε μια παράσταση του Αριστοφάνη, που κάτι κυρίες είχαν σκανδαλιστεί με όσα άκουγαν και, πιθανόν νομίζοντας ότι ήταν μοντέρνα διασκευή, έλεγαν τι πράματα είναι αυτά, σαν δεν ντρέπονται, και τέτοια άλλα ωραία και μικροαστικά.

Προσωπικά, πάντως, δεν μου κάνει τόσο εντύπωση η γελοιότητα, όσο το ότι γίνεται αποδεκτή ως κάποιου είδους κανονικότητα.

Οπότε, ας ξαναπάμε πίσω στους αρχαίους, και στην αλληγορία της σπηλιάς.

Μιας που κυκλοφορεί στο ίντερνετ, πολλοί πιθανόν την ξέρουν κι ίσως και την αναπαράγουν για να ρίξουν καμιά γκόμενα· έχω μάθει όλα να τα περιμένω.

Μερικοί ίσως ξέρουν ότι ο Πλάτωνας έγραψε αυτή την αλληγορία, αν και μάλλον λιγότεροι ξέρουν ότι γράφτηκε στην «Πολιτεία», την οποία ακόμα λιγότεροι έχουν διαβάσει.

Μιας που το ανέφερα, την «Πολιτεία», όπως και ό,τι άλλο έχω διαβάσει από αρχαίους, την έχω διαβάσει στα αγγλικά, αφού έφυγα από την Ελλάδα, κι αυτό είναι κάτι που θα έπρεπε να μας βάλει σε σκέψεις ως κοινωνία.

Σε κάθε περίπτωση, δεν θα επεκταθώ, αφού πολλοί φιλόσοφοι έχουν δώσει διαφορετικές -κι ως ένα βαθμό αντικρουόμενες- ερμηνείες.

Παρενθετικά, θεωρώ απολαυστικό -και πολύ μεταμοντέρνο- το ότι μια αλληγορία που, κατά βάση, μιλάει για την αντίληψη της πραγματικότητας, έχει τόσες πολλές ερμηνείες.

Πάντως, η κρίσιμη λεπτομέρεια είναι ότι, από όσο ξέρω, όσοι φιλόσοφοι μίλησαν για την αλληγορία της σπηλιάς, δεν είπαν ότι η δική τους ερμηνεία είναι η μία και μοναδική αλήθεια.

Αντίθετα, οι απόγονοι του Πλάτωνα που είναι σιδεροδέσμιοι στη σπηλιά, όχι μόνο θεωρούν ότι αυτή είναι η μία και μοναδική πραγματικότητα, αλλά περνάνε υπέροχα.

Έτσι τουλάχιστον φαίνεται να συμβαίνει, γιατί, αν δεν περνούσαν υπέροχα, δεν θα είχαν όρεξη για αυτή την ατέλειωτη γελοιότητα.

Κι όπως και στην αλληγορία, αν κανείς καταφέρει και φύγει από τη γελοιότητα και γυρίσει για να βοηθήσει τους υπόλοιπους, τον παίρνουν με τις πέτρες.

Οπότε, συμπέρασμα, αν κανείς καταφέρει και φύγει από τη σπηλιά των απογόνων του Πλάτωνα, καλύτερα να μην τολμήσει να γυρίσει πίσω.

Δεν μπορείς να ξυπνήσεις κάποιον που προσποιείται ότι κοιμάται.

Πώς φεύγει κανείς από τη σπηλιά;

Μερικοί φεύγουν κυριολεκτικά, μεταναστεύοντας.

Άλλοι φεύγουν μεταφορικά, βρίσκοντας μια γωνίτσα κάπου -στη Ζάκυνθο, στην Κρήτη, στα Γιάννενα- και φτιάχνοντας μια πραγματικότητα που είναι όμορφη κι έχει νόημα.

Και στην Αθήνα μπορεί κανείς να το κάνει, αλλά φαντάζομαι ότι είναι πιο δύσκολο.

Οι σπηλιές και τα δεσμά, άλλωστε, βρίσκονται στο μυαλό μας· από εκεί πρέπει να αποδράσουμε.

Να είσαι καλά

Χρήστος

Υ.Γ.1 Αφορμή για το κείμενο ήταν ένα όνειρο που είδα. Βρισκόμουν σε ένα προαύλιο σχολείου στην Ελλάδα, και γινόταν μάθημα γυμναστικής. Κι ο γυμναστής έλεγε στα παιδιά ότι πρέπει να δυναμώσουν τους μύες ώστε να μπορούν να σηκώνουν τις βαλίτσες στα ξενοδοχεία. Και τότε επεμβαίνω και λέω, καλά, είναι πράγματα αυτά; Αχθοφόρους και σερβιτόρους θα τους κάνετε όλους; Και τότε, τόσο ο γυμναστής όσο και τα παιδιά γέλασαν, ο γυμναστής είπε «τι λέει ρε ο μ@λάκας» και συνέχισαν σαν να μην είχε συμβεί τίποτα. Μάλλον προφητικό το όνειρο.

Υ.Γ.2 Είπες στο podcast χθες κάτι για ασφάλιση, και το τι σημαίνει για κάποιον να πρέπει να δουλέψει για να πάρει φάρμακα. Ομολογώ ότι, μετά από δυο δεκαετίες στη Φινλανδία, αυτό ήταν κάτι που είχα ξεχάσει. Από ό,τι διάβασα, νομίζω πρόσφατα η νομοθεσία άλλαξε -δεν είμαι σίγουρος για τα πρακτικά- αλλά αυτό δεν αλλάζει τα δεδομένα: Μέχρι πρόσφατα, σε χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, υποτίθεται σε ανεπτυγμένη κοινωνία (χαχα), αν ήσουν άνεργος κι αρρώσταινες, tough luck, κάτσε σπίτι σου -αν δεν στο έχουμε πάρει- και μην μας ενοχλήσεις καθώς πεθαίνεις. Δεν θυμάμαι αν ήσουν εσύ ή κάποιος φίλος του μπλογκ που είχε πει, αν μια κοινωνία δεν μπορεί να περιθάλψει τους πολίτες της, δεν έχει σκοπό ύπαρξης.

(Φίλε Χρήστο, εκτός από την γελοιότητα, έχει απλωθεί και μια μπόχα στην Ελλάδα αυτό το διάστημα. Και μοιάζει δύσκολο να την αποφύγεις, ακόμα κι αν βρίσκεσαι στην πιο όμορφη γωνιά της χώρας. Έχει αλλάξει πια ο νόμος για την περίθαλψη αλλά στην άθλια κατάσταση που βρίσκεται το Εθνικό Σύστημα Υγείας, αυτό δεν σημαίνει και πολλά πράγματα. Χρήστο, το μόνο παρήγορο είναι πως η Ελλάδα παραμένει όμορφη, αν και κάνουμε ό,τι περνάει από το χέρι μας, για να την ασχημύνουμε. Να είσαι καλά. Την αγάπη μου.)

Το pitsirikos.net χρειάζεται τη βοήθειά σου

Στήριξε οικονομικά το pitsirikos.net, αν θεωρείς πως καλό είναι να υπάρχουν στην Ελλάδα και κάποιες φωνές που δεν δουλεύουν για τον Μαρινάκη, τον Αλαφούζο, τον Σαββίδη και τα άλλα παιδιά, οπότε μπορεί να διαβάσεις ή να ακούσεις κάτι διαφορετικό από αυτό που συμφέρει τους ολιγάρχες. Οι τρόποι στήριξης εδώ.

H αναδημοσίευση των κειμένων του pitsirikos.net επιτρέπεται μόνο κατόπιν άδειας. Επικοινωνήστε στο pitsiriko@gmail.com.