Η σημειολογία στην καθημερινή ζωή των τρωκτικών

Καλησπέρα ξανά, πιτσιρίκο, σύντεκνοι και συντέκνισσες, κοπελιές και κοπέλια από το(ν) μαγευτικό Malmö· σύμφωνα με τα κρητικά μου, είναι “ο” Μάλμος κατά το “ο” Μπάλος.

Η αλήθεια είναι πως σύμφωνα με τα τελευταία woke πρωτόκολλα, για να μην κατηγορηθώ για σεξισμό θα έπρεπε συμπεριλάβω όλα τα γένη και να γράψω κοπελ@ και συντεκν@. Ελπίζω να μου συγχωρεθεί και να μην με απολύσουν από τη δουλειά μου, κύριε εισαγγελέα.

Ήταν κάπου γύρω στο 2016, εγώ ζούσα στη Γερμανία, και ένας φίλος μου υπηρετούσε στο στρατό και θυμάμαι να του στέλνω μήνυμα για την είδηση ότι πέθανε ο Ουμπέρτο Έκο. Ο φίλος μου απάντησε πως “πέθανε άλλος ένας από τους μεγάλους κάφτηδες αυτού του κόσμου”.

Το “κάφτης” ήταν χαϊδευτικό – μια υπόρρητη αποδοχή μεταξύ ανθρώπων που διαβάζουν κανένα βιβλίο που και που πως η κοινή αντίληψη είναι πως αυτά τα πράγματα είναι βαρετά και πως όποιος ασχολείται με αυτά έχει τη ρετσινιά του αντικοινωνικού.

Με τα βιβλία του Έκο είχα γνωριστεί σαν φοιτητής, καταφέρνοντας κάπως να τελειώσω το σχετικά δύσκολο στην αρχή “Εκκρεμές του Φουκώ”.

Μετά έπιασα “Το Όνομα του Ρόδου” και πιο πρόσφατα το “Μπαουντολίνο”. Άλλα το βιβλιαράκι που μου έκανε ίσως περισσότερο εντύπωση από όλα ήταν ένα βιβλίο με δοκίμιά του, μαζεμένα από εφημερίδες της εποχής και που στα ελληνικά κυκλοφορούσε με τον τίτλο “Η σημειολογία στην καθημερινή ζωή”.

Ίσως επειδή, σε αντίθεση με τα μυθιστορήματα, αφορούσε την πραγματικότητα, που τελευταία έχει γίνει πιο συναρπαστική από οποιοδήποτε μυθιστόρημα.

Τι έγραφε λοιπόν αυτός ο κάφτης κάπου στα μακρινά 80s; Δεν έχω το ακριβές κείμενο μπροστά μου, άλλα το νόημα ήταν περίπου το εξής:

“Η δύναμη της Ελίτ δεν είναι τόσο το ότι έχει ένα μήνυμα με λογική συνέπεια, όσο το ότι μπορεί να επιβάλλει αυτό το μήνυμα όποιο και αν είναι”.

Δεν έχει σημασία η ποιότητα αυτού που συζητάτε, αρκεί να (μην) συζητάτε αυτό που (δεν) θέλουμε εμείς.

Αυτή τη φράση την σκέφτομαι όλο και πιο συχνά.

Περνάει από το μυαλό μου κάθε πρωί στα social media που βλέπω να τρεντάρουν οι Καλημέρες (πάρα πολύ σημαντικές οι Καλημέρες), ενώ γύρω πέφτουν πτώματα.

Ένας παλιόφιλος απο την Κρήτη το έλεγε πολύ καλά, όταν σχολίαζε στις παλιές εποχές τις τηλεόρασης το σκεπτικό με το οποίο έπαιρναν συνέντευξη οι ρεπόρτερ από καθημερινούς ανθρώπους:

Κοιτάξτε τι σκέφτονται οι όμοιοί σας· και άρα τι πρέπει να σκέφτεστε και εσείς.

Άλλα ούτε ο Γκέμπελς στα πιο υγρά του όνειρα δεν θα είχε σκεφτεί αυτό που γίνεται σήμερα.
Πλέον οι Ελίτ έχουν real time analytics κάθε στιγμή για όλα όσα συζητούν οι δούλοι, και μπορούν να διαμορφώσουν το μήνυμα ανάλογα.

Το τι συζητάνε οι όμοιοί σας, και άρα πρέπει να συζητάτε και εσείς για να είστε κουλ, φαίνεται απο τα πληρωμένα trends, και το τί επιτρέπεται να συζητάνε όλοι μαζί, φιλτράρεται απο τα community guidelines και τους “αλγόριθμους”.

Αλγόριθμους που είναι τόσο αυτοματοποιημένοι και έξυπνοι που, όλως τυχαίως, φιλτράρουν πάντα το περιεχόμενο με τρόπο που συμφωνεί με αυτό που επιτρέπεται να συζητηθεί σύμφωνα με την ελίτ και όχι με τους ομοίους σας.

Γενικά, κάποια στιγμή μετά την εκλογή του Τραμπ, οι ελίτ αποφάσισαν πως παραέγινε αυτό το κακό με τον κάθε τυχάρπαστο να εκφράζει την άποψή του ελεύθερα στις κοινωνικές πλατφόρμες. Ο επικοινωνιακός Πάπας των ΜΜΕ έχασε το αλάθητο και την αυθεντία του και έπρεπε να εκδώσει ανάθεμα, και το ανάθεμα είχε το όνομα “fake news”.

Από τότε, η προοδευτική δύση που τόσο φθονούσε τη σοβιετική δικτατορία έχει περάσει σε …σοβιετικά επίπεδα ελέγχου της πληροφορίας (εξάλλου ο φθόνος είναι συντετριμμένος θαυμασμός).

Με την πανδημία, οι ελίτ βρήκαν την τέλεια δικαιολογία για τον ακόμα πιο ολοκληρωτικό έλεγχο. Τα fake news προκαλούν μέχρι και το θάνατο, αφού κάνουν τον κόσμο επιφυλακτικό στην μια και μοναδική γραμμή των κρατών. Άρα, δικαιολογημένα τα κράτη που έπρεπε να επέμβουν· για την καλή υγεία των δούλων πάντα.

Το shadow banning, δηλαδή η απόκρυψη αναρτήσεων σε πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης απο τον “αλγόριθμο”, κειμένων που δεν συμφωνούν με τη γραμμή -και του οποίου έχει πέσει θύμα και ο πιτσιρίκος στο Facebook είναι συνηθισμένα πλέον πράγματα που επιβάλλονται για την προστασία μας από τα μολυσματικά κείμενα των αιρετικών που απειλούν το ευαγγέλιο του ΤΙΝΑ (There is no alternative) και τη σωτηρία της ψυχής μας.

Η διαδικασία του πώς ο ολοκληρωτισμός έρχεται πάντα με πρόφαση το καλό μας, έχει περιγραφεί τόσο διεξοδικά από παλιότερους συγγραφείς επιστημονικής φαντασίας που δεν χρειάζεται κανείς να προσθέσει ούτε λέξη.

Αυτό που κάνει τον Έκο επίκαιρο, όμως, είναι πως, ενώ συμβαίνουν πρωτόγνωρες καταστροφές, η κύρια αφήγηση αφορά κάτι τελείως διαφορετικό από αυτό που κανονικά θα έπρεπε να απαιτεί ουσιαστική και πραγματική λύση.

Οι ελίτ λοιπόν έπρεπε να στρέψουν την προσοχή του κόσμου μακριά από τα φλέγοντα και πολύ πραγματικά προβλήματα που τον τυραννούν.

Η συνταγή είναι πολύ απλή: Από τη μία μπορείς να βγάζεις κάθε μέρα μια μη-είδηση, για να βγαίνει ο κάθε κύρης και κυράτσα από τα ρούχα του, και να πιστεύει πως δήθεν κάνει κάτι που επηρεάζει τα “κοινά”.

Για παράδειγμα, την μέρα που περνάς αντιεργατικούς νόμους, βγάζεις μια πρακτικά μη-είδηση δολοφονίας (γιατί δολοφονίες γίνονταν πάντα) και τη βαφτίζεις γυναικοκτονία.

Από την άλλη μπορείς να ανακοινώσεις ένα μη-μέτρο για να αντιμετωπίσεις το πρόβλημα.

Πχ, lockdown μεταξύ 1-6 το βράδυ για την αντιμετώπιση της πανδημίας.

Ο παραλογισμός είναι εκεί εξαιτίας της εξουσίας, μας λέει ο Έκο. Για να ασχοληθούμε μαζί του και να αποκρύψει κάτι άλλο.

Για να το επικαιροποιήσω, σημαντικός ο Θεοδωράκης, άλλα πιο σημαντική εν καιρώ πανδημίας είναι η απόλυση των υγειονομικών, των οποίων το εμβολιαστικό status είναι απλά μια αστεία πρόφαση, και στόχος είναι η περαιτέρω διάλυση και ιδιωτικοποίηση του συστήματος υγείας.

Ο κοινωνικός αυτοματισμός που δημιουργήθηκε είχε ως αποτέλεσμα αυτό να περνάει σχετικά αθόρυβα, με τους υγειονομικούς που αντιδρούν να αντιμετωπίζονται σαν επικίνδυνοι συνωμοσιολόγοι, ακριβώς όπως θα ήθελε η εξουσία.

Και λειτουργεί εξαιρετικά καλά όλο αυτό. Σφαγές ατέλειωτες στα social media για το αν η “γυναικοκτονία” είναι ο σωστός όρος, και αν το αρνείσαι είσαι φασίστας. Η ταχύτητα του πόσο γρήγορα αλλάζει η ατζέντα της πληροφόρησης με κάθε τέτοια είδηση είναι εντυπωσιακή.

Ειλικρινά, είμαι σίγουρος πως σε κάποια εταιρεία υπάρχουν τυπάδια που γελάνε με όλα αυτά. Σε φάση “έλα μωρέ θα πετάξουμε μια μ@λακία εκεί πέρα και μετά θα σφάζονται οι καθυστερημένοι”. Υποψιάζομαι, πιτσιρίκο, πως δεν είσαι μόνος που κάνει χάζι με το triggering του κάθε τυχαίου.

Όταν διάβαζα τον όρο “συγκινησιακή πανούκλα” που έγραφε ο Vilhelm Reich μου φαινόταν κάπως υπερβολικός, άλλα πλέον δεν έχω απορία για το τι τον εξώθησε να
γράψει έναν τέτοιον όρο. Άλλα τι θυμήθηκα και με τον Reich. Υποτίθεται κυνηγημένος απο οπισθοδρομικούς ανθρώπους, αν ζούσε στις μέρες μας οι σύγχρονοι προοδευτικοί άνθρωποι θα τον είχαν περάσει απο cancelling που ούτε καν θα είχε ονειρευτεί.

Γενικά, τα τελευταία χρόνια μου έχουν λύσει πολλές απορίες για την ιστορία της ανθρωπότητας. Τα κυνήγια μαγισσών, ο μακαρθισμός, ο φασισμός, η λογοκρισία, το ολοκαύτωμα, πάντα αναρωτιόμουν πως και γιατί αυτοί οι πρωτόγονοι άνθρωποι τα άφηναν να συμβαίνουν και δρούσαν τόσο παράλογα. Όλα μοιάζουν απόλυτα ερμηνεύσιμα μετά από τα τελευταία 5-6 χρόνια.

Κάθε φορά λοιπόν που αγανακτούμε με τα άχρηστα “νέα” και την παράνοιά τους, βλέπουμε το πρόβλημα από την λάθος πλευρά του. Το ζήτημα δεν είναι να δείξουμε πως είναι παράλογα. Με το να ασχολούμαστε με αυτά τα νέα είμαστε ήδη υποκείμενα της εξουσίας, της δύναμής της να μας κάνει να αναλώνουμε την ενέργειά μας σε σκουπίδια. Ουσιαστική αντίσταση δεν είναι το να κοροϊδέψεις την παράνοια των ειδήσεων -άλλη εύκολη παγίδα που απλά τονώνει την αίσθηση ανωτερότητάς σου- άλλα να μην τα καταναλώσεις και να πράξεις.

Ο Άρης έχει γράψει μια ατακάρα σε ένα από τα κείμενά του που το συμπυκνώνει όλο αυτό πολύ ωραία: Τους δίνουμε αξία επειδή ασχολούμαστε μαζί τους. Αν τους ξεπεράσουμε και ορίσουμε τις ζωές μας άμεσα, δεν έχουν καμμία αξία όλοι αυτοί.

Ο Έκο περιγράφει κάτι ακόμα με όμορφο τρόπο στο βιβλιαράκι του όταν μιλάει για τα σπορ.
Υπάρχουν αυτοί που αθλούνται, υπάρχουν οι θεατές/φίλαθλοι, υπάρχουν αυτοί που σχολιάζουν αυτούς που αθλούνται (ΜΜΕ), μετά αυτοί που σχολιάζουν πως σχολίασαν οι σχολιαστές αυτούς που αθλούνται.

Με κάθε σκαλοπατάκι σε αυτήν την κλίμακα, απομακρυνόμαστε από την άμεση πράξη της άθλησης όλο και πιο πολύ, άλλα οι άνθρωποι νιώθουν πως συμμετέχουν με κάποιο τρόπο
στην άθληση καθεαυτή.

Αντί να λύσουμε το πρόβλημα, μαλώνουμε για το αν το λύσανε αυτοί που (δήθεν) διαλέξαμε να μας εκπροσωπήσουν και να λύσουν το πρόβλημα για εμάς.

Βασικά ούτε καν αυτό, συζητάμε για το αν η επικοινωνιακή διαχείριση ότι δήθεν το λύσανε είναι καλύτερη (“Κάψατε τη μισή Εύβοια” αντί “Το Μάτι είχε περισσότερους νεκρούς”).

Από αυτή την άποψη, το να μαλώνεις για τις ειδήσεις σου δίνει την εντύπωση πως κάνεις κάτι για να λύσεις ένα πρόβλημα.

Οι ειδήσεις σου δίνουν επίσης πολλά (άχρηστα μεν άλλα πολλά) πράγματα για να ασχολείσαι. Εξάλλου ένας σύγχρονος άνθρωπος πρέπει να ασχολείται με πράγματα, πολλά πράγματα. Να μην είναι “μονοδιάστατος”.

Αρκεί να ασχολείται με τα σωστά πράγματα, όχι αυτά που κάνουν τζιζ. Ακόμα και νομπελίστας να είσαι, απαγορεύεται να σχολιάσεις αν είναι επιστημονική μια πολιτική απόφαση.

Είναι η εποχή των Lobby και των χόμπι· νομίζω η Στροφορμή σε ένα podcast είχε πεί για τα hobby και το πώς αυτά ουσιαστικά μας τρώνε χρόνο απο το να κάνουμε
μια ουσιαστική αλλαγή στις ζωές μας. Τις ουσιαστικές αποφάσεις τις παίρνουν τα Lobby.

Άλλα ακόμα καλύτερο υποτίθεται από το να ασχολείσαι με αυτά τα (μη) πολιτικά ξεμαλλιάσματα είναι να ασχολείσαι με πολλά πράγματα που φέρνουν κέρδος, ή που είναι χρήσιμα στις επιχειρήσεις γιατί είπαμε η δουλειά είναι ιερή.

Και δεν πρέπει ποτέ μα ποτέ να έχεις χρόνο να κάτσεις κάτω να σκεφτείς “Τι σκατά κάνω εγώ εδώ πέρα;”.

Εύχομαι λοιπόν όσο περισσότερο χρόνο μπορεί να βρει ο καθένας για να ανακαλύψει τα δικά του αφηγήματα.

Να σταματήσουμε να είμαστε σαν χαμστεράκια που τρέχουμε στη ρόδα αυτής της ατέλειωτης χωρίς νόημα “ενημέρωσης”.

Ορίστε εκεί που λέω να μην πέφτουμε στην παγίδα να ασχολούμαστε με τις ειδήσεις έγραψα ολόκληρο δοκίμιο για αυτό. Κανονικά πρέπει το σύμπαν να με εξαφανίσει σε ένα “πουφ” αυτοαναίρεσης.

Οπότε κάπου εδώ, σας χαιρετάω από το φθινοπωρινό Malmö

A.

Υ.Γ. Η φωτογραφία είναι από το δυτικό λιμάνι του Malmö, στον ορίζοντα αχνοφαίνονται κτήρια της Κοπεγχάγης

Υ.Γ.2 Αντί για χαμστεράκια, ίσως πρέπει να μιμηθούμε τα Capybara. Είναι το μεγαλύτερο τρωκτικό στη Γη, φιλικά με πολλά άλλα ζώα και δεν τα χαλάει σχεδόν τίποτα.
Επίσης πρόσφατα ένα κοπάδι από αναρχικά Capybara έκανε έφοδο στην Nordelta, ένα απο τα πλούσια γκέτο στην Αργεντινή, και κατέστρεψε κάποιες απο τις επαύλεις εκει.

Ενάντια και στον καπιταλισμό τα Capybara λοιπόν, θα φάνε τους πλούσιους και τα σχετικά…

(Αγαπητέ φίλε, ωραία τα γράψατε. Ζούμε εποχή τεχνητής σύγχυσης, σαπίλας και παρακμής. Είναι να απορείς πως όλοι αυτοί που εκφράζουν διαρκώς γνώμη για τα πάντα -από γάμους, θανάτους, βαφτίσια, σίριαλ, αθλητικά, πολιτικά, δηλώσεις και οτιδήποτε άλλο, ενώ παράλληλα θεωρούν πως πρέπει να μας ενημερώνουν και για το τι συμβαίνει στη ζωή τους, λες και μας αφορά – δεν αντιλαμβάνονται πόσο γελοίοι είναι. Επίσης, αναρωτιέμαι πότε ζουν όλοι αυτοί, αφού συνέχεια σχολιάζουν τα πάντα. Πρέπει να θερίζουν η μοναξιά και η κατάθλιψη. Ο Έκο ήταν πολύ ουσιαστικός αλλά πόσοι έχουν διαβάσει τον Έκο; Εδώ υπάρχουν πάρα πολλοί άνθρωποι που δεν έχουν ιδέα ποιος ήταν ο Μίκης Θεοδωράκης. Να είστε καλά. Την αγάπη μου.)

Το pitsirikos.net χρειάζεται τη βοήθειά σου

Στήριξε οικονομικά το pitsirikos.net, αν θεωρείς πως καλό είναι να υπάρχουν στην Ελλάδα και κάποιες φωνές που δεν δουλεύουν για τον Μαρινάκη, τον Αλαφούζο, τον Σαββίδη και τα άλλα παιδιά, οπότε μπορεί να διαβάσεις ή να ακούσεις κάτι διαφορετικό από αυτό που συμφέρει τους ολιγάρχες. Οι τρόποι στήριξης εδώ.

H αναδημοσίευση των κειμένων του pitsirikos.net επιτρέπεται μόνο κατόπιν άδειας. Επικοινωνήστε στο pitsiriko@gmail.com.