Η αλήθεια δεν έχει χρώμα (Νο 7) (H παγκόσμια γεωστρατηγική σκηνή στην κρυστάλλινη σφαίρα)

Αγαπημένε πιτσιρίκο,
Τους τελευταίους μήνες έχω παρατηρήσει πως, στα μέσα ενημέρωσης, όσοι προσεγγίζουν την διεθνή κατάσταση με κάποια κριτική διάθεση, συχνά εκφράζουν απορία για το λάθος που διαπράττουν οι ΗΠΑ στην Ουκρανία, καθώς με τις ενέργειές τους εξωθούν τη Ρωσία σε συμμαχία με την Κίνα.

Μοιάζει πράγματι αξιοπερίεργο, καθώς οι ΗΠΑ έχουν κατονομάσει απερίφραστα την Κίνα ως τον νούμερο ένα εχθρό της Δύσης, οπότε δεν θα έπρεπε να επιθυμούν τη σύγκλισή της με τη Ρωσία που διαθέτει τεράστιο φυσικό πλούτο και τόσο ισχυρή πυρηνική δύναμη. Με το κείμενο αυτό, θα προσπαθήσω να εξηγήσω ότι οι ΗΠΑ διαπράττουν αυτό το λάθος εν γνώσει τους, απλά γιατί δεν διαθέτουν εναλλακτική λύση στο πρόβλημα που οι ίδιες δημιούργησαν στον εαυτό τους.

Για να γίνει ευκολότερα κατανοητή η προσέγγισή μου, είναι σημαντικό ο αναγνώστης να γνωρίζει τη βασική διάκριση μεταξύ πραγματικής οικονομίας και οικονομίας «του αέρα». Πριν από αρκετό καιρό είχες αναρτήσει ένα κείμενό μου, όπου έκανα μια πιο αναλυτική περιγραφή αυτών των δύο διακριτών κόσμων, οι οποίοι περιγράφονται στις ΗΠΑ ως «old money» και «new money».

Υπεραπλουστεύοντας, πάντως, μπορούμε να πούμε ότι στην πραγματική οικονομία ανήκουν π.χ. οι διάφορες παραγωγικές βιομηχανίες, ενώ για την οικονομία του αέρα χαρακτηριστικοί εκπρόσωποι είναι οι τράπεζες και τα διάφορα «επενδυτικά» hedge funds.

Φυσικά, οι δύο αυτοί κόσμοι είναι αλληλεξαρτώμενοι. Στη βάση αυτού του συστήματος, βρίσκεται η πραγματική οικονομία, της οποίας η ύπαρξη είναι απαραίτητη: κάποιοι πρέπει να χτίσουν ένα πραγματικό σπίτι και κάποιος να αγοράσει αυτό το πραγματικό σπίτι, ώστε να οικοδομηθεί πάνω σε αυτή τη συναλλαγή της πραγματικής οικονομίας ένα στεγαστικό δάνειο, μία κερδοφορία της τράπεζας που θα το χορηγήσει, η μετοχοποίηση της τράπεζας και το παιχνίδι των μετοχών της στο χρηματιστήριο, τα προϊόντα της δευτερογενούς και τριτογενούς αγοράς, και ότι άλλο συναπαρτίζει την οικονομία του αέρα.

Με το δολάριο να αποτελεί το κύριο παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα και το ευρώ να ακολουθεί, οι Η.Π.Α. και δευτερευόντως η Ευρώπη είναι οι κυρίως επωφελούμενοι από την οικονομία του αέρα. Άλλωστε η Wall street είναι το μεγαλύτερο χρηματιστήριο του κόσμου, τα αμερικανικά ομόλογα αποτελούν σχεδόν αναγκαστική επένδυση για όλες τις χώρες με πλεονάσματα, ενώ στο City του Λονδίνου γίνεται το συντριπτικά μεγαλύτερο μέρος των αγοραπωλησιών συναλλάγματος και της κίνησης κεφαλαίων από και προς τις off shore εταιρείες, όπου πλέον βρίσκεται αποθηκευμένη ποσότητα χρήματος μεγαλύτερη από το παγκόσμιο Α.Ε.Π. (το Λονδίνο δεν είναι λοιπόν ένας απλός κολαούζος των Η.Π.Α., όπως νομίζουν πολλοί).

Όμως, η οικονομία του αέρα αποτελεί πλέον το 82% της παγκόσμιας οικονομίας, ενώ η πραγματική οικονομία (αγαθών και υπηρεσιών) αντιπροσωπεύει μόλις το υπόλοιπο 18%.

Πώς τα καταφέρνουν άραγε οι Η.Π.Α., συγκριτικά με τον εχθρό τους, την Κίνα, σε αυτά τα δύο πεδία; Ουσιαστικά το γνωρίζουμε όλοι. Ρίξτε μια ματιά τριγύρω σας, και δείτε πόσα αντικείμενα made in China βλέπετε, και μετά κάντε το ίδιο αναζητώντας αντικείμενα made in USA. Η εικόνα που βλέπετε, πριν από πενήντα χρόνια ήταν ανεστραμμένη.

Αν λοιπόν σήμερα οι Η.Π.Α. είναι ισχυρές οικονομικά, αυτό το οφείλουν κυρίως στην οικονομία του αέρα. Στην πραγματική οικονομία έχουν ηττηθεί κατά κράτος, και αυτό αποτέλεσε δικιά τους επιλογή, όταν μετέφεραν σχεδόν το σύνολο της παραγωγής τους εκεί που υπήρχαν φτηνά εργατικά χέρια, και κυρίως στην Κίνα. Και το έκαναν αυτό, γιατί το παιχνίδι στο καζίνο των αγορών είναι πολύ πιο προσοδοφόρο, ειδικά όταν παίζεις με σημαδεμένα χαρτιά.

Όμως, καθώς το χρήμα είναι εξουσία, οι new money δισεκατομμυριούχοι είναι αυτοί που έχουν πλέον τη μεγαλύτερη πρόσβαση στα κέντρα εξουσίας της Ουάσιγκτον, και συνεπώς καθορίζουν τις εξελίξεις. Ενώ λοιπόν, όλοι αυτοί οι τύποι έχουν ανάγκη την ύπαρξη της πραγματικής οικονομίας, προκειμένου να στήσουν στην πλάτη της το καζίνο τους, ταυτόχρονα, λόγω του οικονομικού μεγέθους που έχουν αποκτήσει, στραγγαλίζουν την ίδια την αγελάδα που τους θρέφει.

Πράγματι, από την κρίση στις Η.Π.Α. το 2008 και μέχρι σήμερα, με διάφορες αφορμές έχουν τυπωθεί ατελείωτα τρισεκατομμύρια δολάρια, τα οποία τοποθετούνταν στο σύνολό τους στην οικονομία του αέρα, δηλαδή στα χρηματιστήρια, και όχι στην πραγματική οικονομία (για αυτό άλλωστε, δεν είδαμε ούτε κάποια, έστω πενιχρή, αύξηση μισθών, ούτε τον λογικά αναμενόμενο πληθωρισμό).

Όμως, αυτές οι χρηματιστηριακές φούσκες έφτασαν σε επικίνδυνο (non-sustainable) μέγεθος, οπότε εύλογα ολοένα μεγαλύτερο μέρος αυτού του χρήματος που παρήγαγε η οικονομία του αέρα άρχισε να τοποθετείται αναγκαστικά στην πραγματική οικονομία. Και τότε, ο πληθωρισμός άρχισε να εκδηλώνεται.

Αυτό ξεκίνησε πριν από δύο χρόνια περίπου, και ήταν ορατό για όσους παρακολουθούν π.χ. futures και options στο χρηματιστήριο εμπορευμάτων του Σικάγο.

Χρειάστηκε βέβαια λίγος χρόνος για να μετακυλήσει το φαινόμενο στην τσέπη του μέσου καταναλωτή, κι έτσι ο πληθωρισμός άρχισε να δείχνει τα δόντια του στο γενικό πληθυσμό το φθινόπωρο του 2021. (Όποιος θέλει, βέβαια, μπορεί να συνεχίσει να θεωρεί αποκλειστικό φταίχτη τον Πούτιν, και τον πόλεμο στην Ουκρανία που άρχισε μήνες αργότερα…)

Αν λοιπόν η πραγματική οικονομία είναι ένας ζωντανός οργανισμός, με τη δημιουργία του σύγχρονου καπιταλιστικού συστήματος πριν από μερικούς αιώνες, στο σώμα αυτού του οργανισμού άρχισε να αναπτύσσεται ο όγκος που λέγεται οικονομία του αέρα. Ο όγκος αυτός στην αρχή ήταν καλοήθης, με την πάροδο του χρόνου όμως μεταλλάχθηκε σε καρκινικό και πλέον μεγαλώνει ταχύτατα.

Καλοήθης ή κακοήθης όμως, ένας όγκος, όσο και αν μεγαλώσει, δεν θα αποκτήσει ποτέ αυτονομία. Ζει και αναπτύσσεται με θρεπτικά συστατικά που του παρέχει ο αρχικός οργανισμός. Και συνεχίζει να αναπτύσσεται, μέχρις ότου ο οργανισμός δεν μπορεί πια να τον θρέψει, οπότε επέρχεται ο θάνατος (τόσο του αρχικού οργανισμού, όσο και του όγκου).

Λογικό είναι λοιπόν, αν κάποιες χώρες έχουν ισχυρή πραγματική οικονομία και πιστεύουν ότι μπορούν να απαλλαγούν από τον όγκο, να προσπαθήσουν να το κάνουν και μάλιστα επειγόντως. Είναι για αυτές ζήτημα επιβίωσης.

Προς το παρόν, οι χώρες που το επιχειρούν άμεσα είναι δύο: η Κίνα, λόγω οικονομικού-πληθυσμιακού μεγέθους, αλλά και σημαντικότατες ένοπλες δυνάμεις που διαθέτουν και πυρηνικά όπλα, και η Ρωσία, λόγω του μεγάλου πυρηνικού οπλοστασίου και του πλούτου σε πρώτες ύλες.

Με τις κυρώσεις που η Δύση επιβάλλει στη Ρωσία, την εξωθεί να υποσκάψει το σύστημα της οικονομίας του αέρα που τροφοδοτεί τον καρκινικό όγκο.

Και πράγματι, με όση διορατικότητα διαθέτουν, Ρωσία και Κίνα προετοιμάζονται εδώ και καιρό για αυτή την εξέλιξη. Μεταξύ άλλων, έχουν συγκεντρώσει μεγάλα αποθέματα χρυσού και συναλλάγματος, και έχουν αναπτύξει δικά τους συστήματα συναλλαγών (αντί-swift). Η πρότασή τους για ένα εναλλακτικό σύστημα είναι πολύπλευρη και αξίζει να μελετηθεί. Αναλυτική παρουσίασή της μπορεί να βρει κανείς εδώ.

Πάντως, έχει πολύ ενδιαφέρον ότι το σύστημα αυτό προτείνει να γίνονται οι εμπορικές συναλλαγές με ένα κοινό virtual νόμισμα, του οποίου η ισοτιμία θα είναι συνδεδεμένη με ένα «καλάθι» είκοσι πραγματικών εμπορεύσιμων αγαθών, δηλαδή συνδεδεμένη με την πραγματική οικονομία. Προτείνουν δηλαδή κάποια αποσύνδεση της πραγματικής οικονομίας από την οικονομία του αέρα.

Προφανώς, όσο πιθανό είναι να αποφασίσει ο όγκος να σταματήσει να τροφοδοτείται από τον οργανισμό, τόσο πιθανό είναι να αποδεχτεί και το new money αυτή την αποσύνδεση.

Όμως, αυτό το εναλλακτικό παγκόσμιο σύστημα ήδη υλοποιείται σταδιακά, και μάλιστα οι όποιες κυρώσεις απανταχού στον πλανήτη επιταχύνουν την υλοποίησή του. Έτσι, στο άρμα της Ρωσίας και της Κίνας έχουν ήδη προσδεθεί περισσότερο ή λιγότερο χαλαρά αρκετές άλλες χώρες, ενώ ακόμα περισσότερες χώρες κρατούν λίγο-πολύ στάση αναμονής.

Μπροστά σε αυτό το σκηνικό, οι επιλογές για τις Η.Π.Α. είναι οι εξής:

Στροφή στην πραγματική οικονομία και εξισορρόπηση του τεράστιου εμπορικού ελλείματός τους, με στροφή στην εγχώρια παραγωγή και επαναπατρισμό της βιομηχανίας τους, αλλά και δασμούς στις εισαγωγές από την Κίνα. Παράλληλα, πολιτικο-οικονομική προσέγγιση με τη Ρωσία, της οποίας ο φυσικός χώρος είναι περισσότερο η Δύση παρά η Ασία (ο Ντοστογιέφσκι είναι Ευρωπαίος συγγραφέας, όχι Ασιάτης).

Αυτό ακριβώς προσπάθησε να κάνει ο Τραμπ, ο οποίος κάτι καταλάβαινε από όλα αυτά, ίσως γιατί δημιούργησε την περιουσία του κυρίως μέσα στην πραγματική οικονομία, με ακίνητα. (Αλίμονο, είμαστε αναγκασμένοι να παραδεχτούμε ότι ο κόσμος πλέον είναι τόσο τρελός ώστε ακόμη και ο πορτοκαλί κλόουν μοιάζει λογικός…).

Αυτός είναι ο λόγος που το κόμμα των Δημοκρατικών, περισσότερο συνδεδεμένο με το new money και την οικονομία του αέρα, με αιχμή του δόρατος τη χολωμένη από την ήττα Χίλαρι Κλίντον κατηγόρησε τον Τραμπ, ούτε λίγο ούτε πολύ, για πράκτορα των Ρώσων, και κάπως έτσι έκλεισαν αυτή την προοπτική.

Νέο σιδηρούν παραπέτασμα. Μπροστά σε αυτές τις δραματικές εξελίξεις, η εποχή του ψυχρού πολέμου μοιάζει πράγματι ελκυστική. Άλλωστε, με τον ψυχρό πόλεμο, στις δυτικές χώρες ο κόσμος αναπτυσσόταν και φιλελευθεροποιούνταν, γιατί λοιπόν να μη θέλουμε να επιστρέψουμε σε εκείνη την κατάσταση;

Όμως, παρότι αυτό το σενάριο υποστηρίζεται από πολλούς, φοβάμαι ότι αποτελεί ευχολόγιο και παρελθοντολαγνεία.

Μπορώ, βέβαια, να φανταστώ τη Ρωσία να εξαναγκάζεται να αποδεχτεί κάποια στιγμή την απομόνωσή της. Έχει δυνατότητα για αυτοδυναμία σε τροφή και ενέργεια και -ίσως σημαντικότερο- έχει την πρόσφατη εμπειρία της απομόνωσης: δυσάρεστη μεν, αλλά πάντως εφικτή. (Δεν εξωραϊζω την κατάσταση στη Ρωσία, όποιος το κάνει δεν έχει ιδέα για το τι συμβαίνει εκεί. Για παράδειγμα, σχεδόν το σύνολο των οχημάτων στη Ρωσία είναι δυτικής κατασκευής, και πλέον είναι δύσκολη η εισαγωγή ανταλλακτικών, με ότι αυτό συνεπάγεται).

Τα ίδια ισχύουν πάνω κάτω και για την Κίνα, με εξαίρεση την αυτοδυναμία σε ενέργεια, για την οποία, όμως, έχει φροντίσει για τις κατάλληλες συμμαχίες (Ρωσία, Ιράν, και όχι μόνο).

Δυσκολεύομαι όμως να φανταστώ να λειτουργεί το σενάριο του ψυχρού πολέμου για τις ΗΠΑ, διότι το σύστημα της οικονομίας του αέρα που τις κυβερνά πρέπει να συνεχίσει να απομυζά τον υπόλοιπο κόσμο, όχι από λαιμαργία, αλλά από ανάγκη.

Για το σύστημα αυτό, η παγκοσμιοποίηση είναι ζήτημα ύπαρξης και όχι επιλογής. Για την οικονομία του αέρα, η Τελική Αναμέτρηση δεν είναι μεν επιθυμητή, ίσως όμως αποτελεί αναπόδραστη εξέλιξη. Οπότε…

Πόλεμος (προς αυτή την επιλογή βαδίζουμε, για όσους δεν το έχουν καταλάβει…).

Άλλωστε, οι Η.Π.Α., από ιδρύσεως του κράτους τους, δεν έχουν γνωρίσει τον πόλεμο στο έδαφός τους.

Επίσης, η πρόσφατη ιστορία των παγκόσμιων πολέμων έβγαλε την Αμερική κερδισμένη. Έτσι, ο αμερικανικός λαός είναι πιο δεκτικός στην ιδέα του πολέμου συγκριτικά με την Ευρώπη. Δεν είναι τυχαίο ότι, σε σχετική δημοσκόπηση, το 35% των Αμερικανών υποστήριξε την άμεση εμπλοκή των Ηνωμένων Πολιτειών στον πόλεμο της Ουκρανίας και θα ρίσκαραν μία «λύση» της σύγκρουσης με χρήση πυρηνικών όπλων. Για όποιον εξακολουθεί να αμφιβάλλει, παραθέτω ένα σύνδεσμο με απόσπασμα από ομιλία του Biden σχετικά με το ζήτημα (η μετάφραση είναι δική μου):

«Ξέρετε, πιστεύω ότι η παγκόσμια οικονομία βρίσκεται σε σημείο καμπής. Ή μάλλον, όχι μόνο η οικονομία, αλλά ο κόσμος γενικά. Συμβαίνει κάθε τρεις–τέσσερις γενιές. Τις προάλλες, σε ένα μίτινγκ σχετικά με την ασφάλεια, ένας υψηλά ιστάμενος στρατιωτικός μου είπε ότι 60 εκατομμύρια άνθρωποι πέθαναν την περίοδο 1900-1946, οπότε και εγκαθιδρύσαμε μια φιλελεύθερη παγκόσμια τάξη. Έκτοτε, αυτό δεν έχει επαναληφθεί. Μπορεί να σκοτώθηκαν αρκετοί άνθρωποι, αλλά δεν πλησιάσαμε ποτέ εκείνο το χάος. Όμως, τώρα ήρθε η στιγμή που η κατάσταση μεταβάλλεται. Θα υπάρξει καινούρια παγκόσμια τάξη. Και εμείς πρέπει να ηγηθούμε. Και πρέπει να ενώσουμε τον υπόλοιπο ελεύθερο κόσμο σε αυτό τον κοινό σκοπό.»

Με άλλα λόγια, μας λέει ότι πάει πολύς καιρός που τη βγάλαμε χωρίς παγκόσμιο πόλεμο και, λυπάται, αλλά αυτό δεν μπορεί να συνεχιστεί.

Όμως, ένας παγκόσμιος πυρηνικός πόλεμος δεν θα έχει κανέναν κερδισμένο. Άρα, η άμεση σύγκρουση με πυρηνικές δυνάμεις όπως η Ρωσία και η Κίνα πρέπει, τουλάχιστον σε πρώτη φάση, να αποφευχθεί.

Έτσι, οι Η.Π.Α. είναι αναγκασμένες να κινηθούν γρήγορα, όσο ακόμη ένας συμβατικός πόλεμος με την αρκούσα έκταση και ένταση έχει πιθανότητες να φέρει το επιθυμητό για αυτές αποτέλεσμα.

Ο πόλεμος αυτός λοιπόν ξεκίνησε στην Ουκρανία. Το πώς προετοιμάστηκε είναι γνωστό, το είπε και ο …Πάπας άλλωστε: «ΝΑΤΟ was barking at the gates of Russia».

Διευρυνόμενος όμως, θα μπορούσε να πλήξει όλες τις χώρες της διαδρομής one belt one road, αρκεί να μη διαθέτουν πυρηνικά. Συνεπώς, θα μπορούσε να ξεσπάσει σε οποιαδήποτε χώρα δυτικά του πυρηνικού Πακιστάν, μέχρι τη Μέση Ανατολή, τη Βόρεια Αφρική και, γιατί όχι, τα Βαλκάνια, ακόμα και τη μη πυρηνική ανατολική και κεντρική Ευρώπη. (Για αυτό το ενδεχόμενο άρχισε να εξοπλίζεται πυρετωδώς η Γερμανία, ας μη γελιόμαστε.)

Σε όλες αυτές τις περιοχές, από την Ανατολική Ευρώπη μέχρι και το Αφγανιστάν, η Δύση έχει ήδη πατήσει το πόδι της με διάφορους τρόπους την τελευταία εικοσαετία, και αυτό δεν είναι τυχαίο.

Χρήσιμα εργαλεία για την πυροδότηση των συγκρούσεων υπάρχουν άφθονα: η προσέγγιση της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τη Γεωργία, οι κόντρες τόσων χωρών για το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο στην ανατολική Μεσόγειο, το εμπάργκο στο Ιράν, ο παντουρκισμός και τόσα άλλα.

Τέλος, θα ήθελα να βάλω στην κρυστάλλινη σφαίρα και το ενδεχόμενο του πυρηνικού πολέμου.

Σε αυτή τη διελκυστίνδα ΝΑΤΟ – υπόλοιπου κόσμου, ποια από τις δύο πλευρές θα μπορούσε να υπαναχωρήσει μπροστά στο φάσμα της ήττας σε συμβατικό πόλεμο, χωρίς να ρίξει πυρηνικά;

Σε ότι αφορά τη Ρωσία και την Κίνα είναι μεν δύσκολο αλλά όχι αδιανόητο, για τους λόγους που ανέφερα παραπάνω. Ίσως, μπροστά στο ενδεχόμενο να καταστραφεί ο πλανήτης κι αυτές μαζί, να μπορούσαν να κλειστούν στα σύνορά τους και να επιδιώξουν την αυτάρκεια έχοντας τουλάχιστον την ασφάλεια ότι κανείς δεν θα τολμήσει να τους επιτεθεί άμεσα.

Αντίθετα, για τη σημερινή new money ηγεσία των Η.Π.Α. η υποχώρηση είναι μάλλον αδιανόητη. Όπως εξήγησα, για την οικονομία του αέρα το ζήτημα είναι υπαρξιακό.

Σε ότι αφορά λοιπόν τις Η.Π.Α., ο πλανήτης μπορεί να εναποθέσει τις ελπίδες του μόνο στο old money το οποίο έχει κάπως μεγαλύτερη σχέση με τη realpolitik και κάπως μικρότερη με το twitter.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο εξηγείται και η «απρόσμενα» μετριοπαθής στάση του γερακιού του πολέμου, του Henry Kissinger, του οποίου η σκέψη διέπεται περισσότερο από την old money realpolitik. O Kissinger λοιπόν, στην ομιλία του στο Νταβός πριν λίγες εβδομάδες, υποστήριξε πως ο συμβιβασμός με τη Ρωσία είναι αναπόφευκτος, ότι είναι επιτακτικό να ολοκληρωθεί μέσα στους επόμενους δύο μήνες, και ότι η Ουκρανία θα πρέπει να συμβιβαστεί με την απώλεια μέρους του εδάφους της.

Τέλος, ίσως έχει σημασία να αναφερθεί ότι στο κινέζικο Σύνταγμα αναφέρεται ότι η χώρα θα προχωρήσει σε ρίψη πυρηνικών μόνο ως απάντηση σε πυρηνικό χτύπημα. Στο ρωσικό Σύνταγμα πάλι, αναφέρεται ότι θα χρησιμοποιηθούν πυρηνικά μόνο σε περίπτωση που απειλείται η ύπαρξη της χώρας. Στο αμερικανικό σύνταγμα, απ’ όσο το έψαξα, δεν αναφέρεται τίποτα. (Ελπίζω κάποιος να με διαψεύσει, θα χαρώ.)

Βέβαια, όλα αυτά δεν είναι παρά λόγια γραμμένα στο χαρτί, όμως και τα σύμβολα έχουν τη σημασία τους.

Με το κείμενο αυτό προσπάθησα να κάνω μια μακιαβελική ανάγνωση της κατάστασης, χωρίς δηλαδή να αναζητώ καλούς και κακούς, σωστό και λάθος.

Μπροστά στο ενδεχόμενο τέλος του πολιτισμού μας, δεν με ενδιαφέρει να διαλέξω πλευρά.

Αυτό δεν σημαίνει ότι θεωρώ πως τα συναισθήματά μας δεν έχουν σημασία. Αντίθετα, η συναισθηματική μας νοημοσύνη είναι το μόνο εργαλείο που διαθέτουμε ώστε να ανατρέψουμε τις εξελίξεις, και καλά είναι να τη χρησιμοποιήσουμε άμεσα για να βρούμε την έξοδο από αυτή την ατραπό. Πρωτύτερα όμως, είναι επιτακτικό να ξέρουμε ότι τα συναισθήματά μας τα προκαλεί η πραγματικότητα και όχι κάποιες μυθοπλασίες.

Κλείνοντας, σε ό,τι αφορά το ενδεχόμενο πυρηνικού ολέθρου (η κλιματικού, ή ότι άλλο), δυστυχώς η φυσική μας διδάσκει ότι αν κάτι μπορεί να συμβεί, κάποια στιγμή θα συμβεί.

Παρ’ όλα αυτά, μέχρι να συμβεί, μπορούμε να αναλογιστούμε ως πολίτες του κόσμου τουλάχιστον δύο πράγματα.

Πρώτον, λίγη περισσότερη ταπεινοφροσύνη δεν θα μας βλάψει. Δεν είναι έξυπνο να απαξιώνουμε ολόκληρους λαούς και τον πολιτισμό τους απλά και μόνο επειδή διοικούνται από ανελεύθερα καθεστώτα.

Στο κάτω κάτω της γραφής, ας θυμηθούμε ότι ολόκληρη η ευρωπαϊκή αναγέννηση, για την οποία είμαστε τόσο περήφανοι, συνέβη σε καθεστώτα ολιγαρχίας.

Καλύτερα είναι να συνειδητοποιήσουμε ότι έχουμε δεκαετίες να ακούσουμε στα κυρίαρχα ΜΜΕ απανταχού στη Δύση τη φωνή Ρώσου η Κινέζου ηγέτη να κάνει κάποια, οποιαδήποτε δήλωση.

Ακόμη κι αν οι ηγεμόνες αυτοί αποτελούν εχθρούς, ο Sun Tzu λέει στην Τέχνη του Πολέμου: «γνώριζε τον εχθρό σου καλύτερα από το φίλο σου».

Επομένως, δεν αποτελούμε ακριβώς τον «ελεύθερο κόσμο», όπως βαυκαλιζόμαστε.

Είμαστε, βέβαια, πολύ πιο ελεύθεροι συγκριτικά με τους Κινέζους, όμως είναι εύκολο να μοιάζεις άριστος όταν συγκρίνεσαι με τον πάτο. Ας παρατηρήσουμε προσεκτικότερα την ελευθερία του Τύπου, σε παγκόσμιο επίπεδο… Πριν από δέκα χρόνια υπήρχαν, αν θυμάμαι καλά, πάνω από 30 χώρες στη λευκή κατηγορία, και σήμερα βρίσκουμε μόνο τρεις. Αυτή είναι η πορεία του ελεύθερου κόσμου μας.

Δεύτερον, η βία γίνεται ευκολότερα αποδεκτή όταν ασκείται σε βάρος ανθρώπων που δεν γνωρίζουμε. Συνεπώς, ο αποκλεισμός του «εχθρού» από πεδία όπου μπορούμε ακόμη να συνομιλούμε (τέχνες, αθλητισμός, επιστήμη και ότι άλλο) αποτελεί είτε πολεμοχαρή επιλογή, είτε βλακώδη επιλογή.

Τέλος, θα ήθελα να αναφερθώ σε όσους λένε «θέλω να βρεθώ στη σωστή πλευρά της Ιστορίας». Η Ιστορία δεν έχει πλευρές, αν βέβαια ειπωθεί ολόκληρη. Το μόνο που έχει, αν βέβαια δεν γίνει ολοκληρωτική καταστροφή, είναι νικητές και ηττημένους. Αν είστε ειλικρινείς, θα πείτε «δεν με ενδιαφέρει τι είναι σωστό και τι λάθος, θέλω να βρεθώ με τους νικητές». Ανθρώπινο είναι, δεν θα σας κατηγορήσει κανείς.

I.Z.

(Αγαπητέ φίλε, κατά την ταπεινή μου γνώμη, είναι εξαιρετικό το κείμενό σας. Έχω τσακωθεί με την ελπίδα αλλά ελπίζω να μη γίνει παγκόσμιος πόλεμος. Ελπίζω γιατί δεν μπορώ να κάνω κάτι άλλο. Δηλαδή, είμαι απελπισμένος. Πάλι κατά την ταπεινή μου γνώμη, είναι ώρα για παγκόσμια συνεννόηση. Γίνεται. Αρκεί να το απαιτήσουμε συνειδητά. Η άλλη επιλογή είναι ο πόλεμος. Να είστε καλά. Την αγάπη μου.)

Το pitsirikos.net χρειάζεται τη βοήθειά σου

Στήριξε οικονομικά το pitsirikos.net, αν θεωρείς πως καλό είναι να υπάρχουν στην Ελλάδα και κάποιες φωνές που δεν δουλεύουν για τον Μαρινάκη, τον Αλαφούζο, τον Σαββίδη και τα άλλα παιδιά, οπότε μπορεί να διαβάσεις ή να ακούσεις κάτι διαφορετικό από αυτό που συμφέρει τους ολιγάρχες. Οι τρόποι στήριξης εδώ.

H αναδημοσίευση των κειμένων του pitsirikos.net επιτρέπεται μόνο κατόπιν άδειας. Επικοινωνήστε στο pitsiriko@gmail.com.