Η απάθεια είναι συνενοχή

Αγαπημένε μου αδερφέ Πιτσιρίκο και αγαπητοί αναγνώστες, “η απάθεια είναι το αίσθημα που υποδηλώνει έλλειψη συναισθήματος, ενδιαφέροντος ή ανησυχίας για κάτι. Είναι μια κατάσταση στην οποία ο άνθρωπος είτε είναι αδιάφορος, είτε καταστέλλει τα αισθήματα που έχει μέσα του για κάτι, όπως για παράδειγμα ανησυχία, ενθουσιασμό, κίνητρο ή πάθος. Ένα απαθές άτομο έχει μια απουσία ενδιαφέροντος ή ανησυχίας για τη συναισθηματική, κοινωνική, πνευματική, φιλοσοφική, εικονική ή φυσική ζωή και τον κόσμο.”. Αυτά δεν τα λέω εγώ αλλά η Βικιπαίδεια.

Η απάθεια όμως που παρατηρείται και που όλο επεκτείνεται τα τελευταία χρόνια, σε μικρά -που αφορούν τα εγχώρια- ή σε μεγάλα παγκόσμια γεγονότα, δεν είναι απλώς αδυναμία ή μία ψυχολογική πάθηση. Είναι πολιτική επιλογή. Είναι στάση ζωής. Είναι συνενοχή στο έγκλημα.

Όταν βλέπεις π.χ. τη γενοκτονία στην Παλαιστίνη και δεν αντιδράς, δεν είσαι ουδέτερος. Είσαι συνεργός. Πόσο μάλλον να είσαι και υπέρ, επειδή μες στο κεφάλι σου έχεις σκατά. Δυστυχώς, δεν είναι λίγοι αυτοί.

Όταν βλέπεις παιδιά να διαμελίζονται από ισραηλινές βόμβες που χρηματοδοτούν οι ΗΠΑ και η Ε.Ε. και συνεχίζεις να βλέπεις “Big brother” και να είσαι στην καρακοσμάρα σου, είσαι ήδη χαμένος. Είσαι ήδη τέρας, σαν και αυτό που περιγράφει ο Μάνος Χατζιδάκις. “Όποιος δεν φοβάται το πρόσωπο του τέρατος, πάει να πει ότι του μοιάζει. Και η πιθανή προέκταση του αξιώματος είναι να συνηθίσουμε τη φρίκη, να μας τρομάζει η ομορφιά.”

Όταν αλλάζεις κανάλι λοιπόν, από τη φρίκη στο μαγειρικό σόου, ή στο τηλεριάλιτι, έχεις ήδη διαλέξει στρατόπεδο. Το στρατόπεδο της αδιαφορίας, της ιδιωτείας, της πνευματικής τύφλωσης.

Ο δρόμος για την απάθεια δεν στρώθηκε τυχαία. Στρώθηκε μεθοδικά, με σχέδιο, με συνέπεια. Από πολιτικές αποφάσεις, από κοινωνική μηχανική, από πολιτισμική αποβλάκωση.

Με υπουργούς Παιδείας που έκαναν τα σχολεία εξεταστικά κέντρα και όχι χώρους σκέψης.

Με τηλεοπτικά κανάλια που έθαψαν την ενημέρωση κάτω από τόνους σκουπιδιών, ζώδια, μαγειρικές, ξεκατινιάσματα, πρωινάδικα και βραδινάδικα.

Με δημοσιογράφους τομάρια που είναι γλείφτες της εξουσίας και ξεπλένουν εγκλήματα με χαμόγελα, ως γλοιώδη φίδια που έρπονται μες στις λάσπες και τα κόπρανα.

Με influencers που πουλάνε κώλoυς και προϊόντα, αλλά όχι λέξεις, όχι ιδέες, όχι αλήθεια.

Με πολιτικούς που έκαναν την πολιτική επάγγελμα, την εξουσία ιδιοκτησία και κάτω από την ομπρέλα της ατιμωρησίας πράττουν τα μεγαλύτερα πολιτικά εγκλήματα, μέχρι και τώρα, πάνω στο πτώμα της έρημης τούτης χώρας.

Από τον Μητσοτάκη, που, ωχ Παναγία μου, χρειάζομαι δύο υπολογιστές για να γράψω.

Από τον Τσίπρα που υπέγραψε μνημόνια ενώ θα τα έσκιζε, που ανέτρεψε ένα δημοψήφισμα ξεφτιλίζοντας κάθε έννοια δημοκρατίας, που αποδείχθηκε το μεγαλύτερο κωλόπαιδo της πολιτικής σκηνής, θάβοντας την ελπίδα κάτω από το χαμόγελο του ρεαλισμού.

Από τον Σαμαρά που άνοιξε τον δρόμο στη Χρυσή Αυγή για να τους ξεπλύνει όλους και από τον Βενιζέλο που νομιμοποίησε τη διαπλοκή.

Από τον Άδωνι, αυτό το σίχαμα που πουλάει βιβλία και μίσος με την ίδια ευκολία.

Από τον Πλεύρη που μιλάει για υγεία, ενώ κουβαλάει μέσα στο DNA του, τον μεγαλύτερο καρκίνο που υπάρχει, τον φασισμό. Και δεν είναι ο μόνος. Από τον Βορίδη καλή ώρα, που λυπηθήκαμε πολύ που έφυγε.

Και πόσοι ακόμα!

Από ΜΜΕ αγορασμένα από την μαφία, που παρουσιάζουν τη σφαγή ως αμυντική επιχείρηση και κάνουν ρεπορτάζ για τις βόλτες της Τούνη ενώ η Γάζα καίγεται (σ.σ. Όλες οι παροιμίες σωστές).

Από “καλλιτέχνες” που σιώπησαν για να μη χάσουν followers.

Από τον… που τραγουδάει για την αγάπη, ενώ δεν έχει πει λέξη για το μίσος που επικρατεί.

Από την… που μη χέσω, αν δεν τραγουδούσε στο Ισραήλ, θα έπεφτε η καλλιτεχνική της μπέσα.

Από τον… που κάνει ανθρώπινες συνεντεύξεις χωρίς να αγγίζει τίποτα ανθρώπινο.

Από την… που έγινε παρουσιάστρια επειδή χαμογελάει καλά και έχει ωραία πόδια.

Από τον… που κάνει χιούμορ με τη φρίκη και την αποχαύνωση.

Από τον.. που έγινε σύμβολο της τηλεοπτικής ασημαντότητας.

Από την… που πουλάει κρέμες, σώματα και σιωπή. Που μιλάει για ενέργειες και αυτοβελτίωση ενώ το αίμα τρέχει στους δρόμους.

Μπορείτε να προσθέσετε εσείς τα ονόματα, τους ξέρετε.

Από όλες αυτές τις τηλεβίζιτες που πουλάνε lifestyle ενώ ο κόσμος πάει ντουγρού για την κόλαση.

Από πολίτες που έμαθαν να μην σκέφτονται, να μην διαβάζουν, να μην αμφισβητούν. Που ξέρουν τα πάντα για το “Bachelor” αλλά δεν έχουν διαβάσει ούτε μία φράση του Orwell, για παράδειγμα. Που ξέρουν να κάνουν scroll αλλά όχι να κάνουν ερωτήσεις.

Η απάθεια είναι το πιο χρήσιμο εργαλείο της εξουσίας. Γιατί δεν χρειάζεται να σε πείσει. Αρκεί να σε κάνει να μη νοιάζεσαι.

Και το έχει καταφέρει.

Σε έκανε να πιστεύεις πως μπορείς να κάνεις…τίποτα.

Σε έκανε να γελάς με τα memes αντί να ουρλιάζεις για τα εγκλήματα. Σε έκανε να ντρέπεσαι να μιλήσεις πολιτικά, μην τυχόν και σε πουν γραφικό. Σε έκανε να φοβάσαι τη σύγκρουση, να αποφεύγεις τη θέση, να κρύβεσαι πίσω από την ουδετερότητα.

Η ουδετερότητα όμως σε αυτή την περίπτωση, είναι αρρώστια. Είναι βολική για τους ισχυρούς, αλλά είναι το άλλοθι των δειλών.

Η γενοκτονία στην Παλαιστίνη δεν είναι μακριά. Είναι εδώ, δίπλα σου. Στα μάτια σου, στα αυτιά σου, στην ψυχή σου. Και αν δεν αντιδράσεις, είσαι μέρος της.

Όλες οι αποτρόπαιες πράξεις αυτού του κόσμου είναι δίπλα σου και σε αφορούν. Και η απάθεια δεν είναι απλώς αδυναμία. Είναι επιλογή. Και κάθε επιλογή έχει συνέπειες.

Ο κόσμος δεν θα αλλάξει επειδή θα το αποφασίσουν οι Θεοί ή οι μοίρες. Θα αλλάξει μόνο αν εσύ σταματήσεις να είσαι απαθής στην “ασχήμια”. Αν σταματήσεις να είσαι θεατής στο έγκλημα. Αν σταματήσεις να είσαι βολικός, ή έστω, αν σταματήσεις να είσαι, στα αρxίδια σου για όλα.

Γιατί η απάθεια είναι φασισμός με άλλο πρόσωπο. Και το πρόσωπο αυτό, είναι το δικό σου.

Με εκτίμηση και αγάπη!
Δημήτρης Βαλαβάνης

(Φίλε Δημήτρη, εύγε! Μανιφέστο! Δημήτρη, όντως, η απάθεια είναι φασισμός με άλλο πρόσωπο. Και η απάθεια έχει πάρει διαστάσεις επιδημίας. Όπως και ο φασισμός. Η απάθεια ενοχλεί τους ανθρώπους μόνο όταν συμβεί κάτι στους ίδιους ή στα αγαπημένα τους πρόσωπα· τότε κατηγορούν την απάθεια. Όταν σκοτώνονται τα παιδιά των άλλων στα Τέμπη, στην Παλαιστίνη ή οπουδήποτε αλλού, δεν τους νοιάζει καθόλου. Δημήτρη, πριν από 13 χρόνια, στο κείμενο “Περισσεύετε”, έγραψα για τη “βία της αδιαφορίας”. Και έγραψα ξανά και ξανά για τη “Βία της αδιαφορίας”. Απάθεια και Αδιαφορία είναι σχεδόν συνώνυμες λέξεις -χρησιμοποιούνται συχνά ως συνώνυμες- αλλά η απάθεια σημαίνει την απουσία συναισθήματος και την ψυχρότητα, ενώ η αδιαφορία σημαίνει πως γνωρίζεις τι κακό έχει συμβεί σε κάποιον άλλον και δεν σε ενδιαφέρει. Από τη στιγμή που οι περισσότεροι άνθρωποι δεν είναι καθόλου απαθείς όταν κάτι άσχημο συμβεί σε αυτούς, σκέφτομαι πως η αδιαφορία είναι πιο ταιριαστή λέξη για να εκφράσει ότι γνωρίζουμε όλα τα άσχημα και απάνθρωπα πράγματα που συμβαίνουν σε άλλους ανθρώπους, και, απλά, δεν μας νοιάζει καθόλου. Βέβαια, σκέφτομαι πως τώρα πια η ανθρωπότητα δεν είναι ούτε σε κατάσταση απάθειας, ούτε σε κατάσταση αδιαφορίας, αλλά σε αφασία. Σε κάθε περίπτωση, το καταπληκτικό είναι πως εκατομμύρια άνθρωποι χωρίς κανένα αίσθημα αλληλεγγύης, κατανόησης και συμπόνιας, φοβούνται πως η τεχνητή νοημοσύνη θα τους πάρει -εκτός από τις δουλειές- και την …ανθρωπιά τους· δεν τους φοβίζει η γενοκτονία, τους φοβίζει η τεχνητή νοημοσύνη. Επίσης, φοβούνται πως η τεχνητή νοημοσύνη θα τους πάρει και τις υπέροχες σκέψεις τους, λες και είναι ο Χάιντεγκερ ή ο Καστοριάδης και όχι βλαμμένοι που δεν έχουν ανοίξει βιβλίο στη ζωή τους και ενημερώνονται αποκλειστικά από το TikTok. Φίλε Δημήτρη, αφασία. Να είσαι καλά. Την αγάπη μου.)

Το pitsirikos.net χρειάζεται τη βοήθειά σου

Στήριξε οικονομικά το pitsirikos.net, αν θεωρείς πως καλό είναι να υπάρχουν στην Ελλάδα και κάποιες φωνές που δεν δουλεύουν για τον Μαρινάκη, τον Αλαφούζο, τον Σαββίδη και τα άλλα παιδιά, οπότε μπορεί να διαβάσεις ή να ακούσεις κάτι διαφορετικό από αυτό που συμφέρει τους ολιγάρχες. Οι τρόποι στήριξης εδώ.