Ο Πάκο και μια πολιτική χωρίς οικονομία
Αγαπητέ πιτσιρίκο, τον ξέρεις τον Πάκο; Τον Paco Ignacio Taibo II εννοώ, Ισπανό συγγραφέα και αληθινό διανοούμενο που μένει στο Μεξικό από τα χρόνια της δικτατορίας του Φράνκο. Όλοι τον λένε Πάκο.
Τον Πάκο τον γνώρισα από το βιβλίο του “Το ποδήλατο του Λεονάρντο”, που είχα την τύχη να μου χαρίσουν δύο (Έλληνες) καθηγητές μου στο πανεπιστήμιο, γύρω στα δέκα χρόνια πριν, δύο καθηγητές απ’ τους λίγους, όπως μπορείς να φανταστείς.
“Το ποδήλατο του Λεονάρντο” βρίσκεται ανάμεσα στα τρία αγαπημένα μου βιβλία, απ’ αυτά που ξαναδιαβάζεις κάθε μερικά χρόνια με την ίδια και μεγαλύτερη κάθε φορά φούρια.
Κάπου μέσα στις σελίδες, ο κυνηγημένος αναρχικός κατά τον εμφύλιο της Ισπανίας λέει ότι το να είσαι αναρχικός είναι σαν να πιστεύεις στο μέλλον:
Σκέφτεσαι και δρας, ελπίζοντας ότι ο κόσμος θα γίνει πιο όμορφος, ακόμα κι αν ξέρεις ότι εσύ δε θα ζήσεις μέσα σ’ έναν τέτοιο κόσμο ποτέ. (Τα λόγια όχι με ακρίβεια.)
Ο Πάκο είναι απ’ αυτούς που δε λείπει από καμιά διαδήλωση στην πόλη του Μεξικού, τον έχω δει σε φωτογραφίες φίλων διαδηλωτών. Ο Πάκο υποστήριζε κι υποστηρίζει κάθε μορφή αντίστασης, ξεκινώντας από τα γεγονότα του ’68 στο Μεξικό μέχρι και σήμερα.
Γράφει για κείνη την εποχή: Γεννηθήκαμε για να χάνουμε […] Όχι για να παζαρεύουμε. […]
[…] φοιτητικό κίνημα […] γενική απεργία […] επίθεση […] κατάληψη […] τανκς αντιμέτωπα με νεαρούς […] οι συζητήσεις, οι ομαδικές αναγνώσεις, και προπαντός οι ομάδες εργασίας, οι μεγάλες διαδηλώσεις, οι μνήμες της λαϊκής αλληλεγγύης. Μα πού τη βρήκε τόση οργανωτική σοφία το κίνημα; Περιέργως, προέκυψε από την ανάγκη να εμποδιστεί ο σχηματισμός συγκεντρωτικής ηγεσίας.
[…] Στους μύθους δεν ρίχνουμε χώμα, δεν τους θάβουμε με κριτική. Είμαστε πολύ μεγαλόψυχοι όταν στρεφόμαστε προς το παρελθόν μας, ξεχνάμε τον σεχταρισμό που είχαμε κληρονομήσει από την παλιά αριστερά. […] Ξεχνάμε τη φτώχεια της πολιτικής γλώσσας μας. Λες και στους σχιζοφρενικούς εγκεφάλους μας δεν επιτρεπόταν στο μέρος που περιείχε τον Cortazar, την πρόζα του Τσε στα “Pasajes”… ή τα ποιήματα του Benedetti, να φτάσει στην άλλη πλευρά του μυαλού όπου βρίζαμε τον Δίας Ορδάς και τα σκυλιά του.
Θα μου πεις, πιτσιρίκο, ότι είμαι εκτός θέματος, τώρα που ετοιμαζόμαστε να διώξουμε τους φασίστες απ’ το να κρατάν τα ηνία του τόπου. Θα σου πω πως όχι.
Ετοιμαζόμαστε να διαλέξουμε αυτούς που θα ασκήσουν πολιτική για μας, και μας έχουνε συνηθίσει να μιλάμε κι εμείς μόνο με οικονομικούς όρους.
Όχι. Πολιτική δεν είναι το χρήμα, και το ‘χουμε βαθιά ξεχάσει αυτό.
Πολιτική είναι ο τρόπος να σκέφτεσαι και να πράττεις, και το χρήμα πρέπει να ‘ναι το τελευταίο που μπερδεύεται σε μια τέτοια συζήτηση. (Στη δικιά μου ουτοπική κοινωνία χρήμα δεν υπάρχει – δυστυχώς δεν υπάρχει ούτε και τέτοιος τόπος.)
Αντίθετα, πρέπει να μιλάμε για τέχνη και ποίηση, πρέπει να μιλάμε για τον τρόπο να κάνουμε καλύτερη την κοινωνία όπου ζούμε και το περιβάλλον που αποτελούμε μέρος του. Και πρέπει να αγαπάμε να ερωτευόμαστε να παθιαζόμαστε. Αλλιώς, δε μιλάμε για πολιτική, αλλά για τεχνικό έργο.
Πιτσιρίκο, βρίσκομαι στη νότια Αμερική, και αν και αναρχοάπλυτη που δε συνήθιζε να ψηφίζει, λυπάμαι που δε θα δώσω κι εγώ μια κλωτσιά να φύγουν οι φασίστες απ’ τη χώρα μου.
Λείπω σχεδόν δέκα χρόνια, και για πρώτη φορά νιώθω έτσι λίγο περήφανη, να πούμε. Περήφανη στην προσδοκία ότι καταφέραμε να διώξουμε το φόβο. Ελπίζω να μη διαψευστώ.
Αφήνω τους αντιπροσώπους μου: έπεισα τους γονείς μου κι όλη μου την οικογένεια να ψηφίσουν Ανταρσύα-Μαρς και Σύριζα.
Τους έπεισα με τον τρόπο που προσπαθεί η Κούνεβα:
Να ψηφίσετε για όλους αυτούς που δεν μπορούν, για τους ξένους μετανάστες στην Ελλάδα, για τους ανάπηρους που δεν μπορούν να φτάσουν στο εκλογικό τους τμήμα, για τους 18άρηδες που τεχνηέντως κατάφεραν να τους αποκλείσουν από τις εκλογές, και για μένα και όλους τους άλλους Έλληνες μετανάστες που έφυγαν/εκδιώχτηκαν από την Ελλάδα, ιδίως αυτούς που βρίσκονται λίγο πιο μακριά απ’ ό,τι η Βρετανία κι η Γερμανία.
Ξέρω πως δε θα ζήσω ποτέ σ’ αυτή την όμορφη κοινωνία, χωρίς χρήμα, αφεντικά, ραγιάδες, όπου η τέχνη θα είναι η κινητήριος δύναμη, αλλά από κάπου πρέπει ν’ αρχίσουμε.
Μερικά χρόνια πριν, θα αποκαλούσα μια τέτοια σκέψη ρεφορμιστική, αλλά μπορούμε πρώτα να αφήσουμε τον κόσμο ν’ ανασάνει, και μετά να κάνουμε την ανατροπή.
Αλλά, πάνω απ’ όλα, να διώξουμε τους φασίστες.
Πιτσιρίκο, σ’ ευχαριστώ που υπάρχεις. Ξέρεις για τι, να μην τα ξαναλέμε.
Venceremos!
Δ.Π.
(Αγαπητή φίλη, τον ξέρω τον Πάκο, τον έχω διαβάσει. Εγώ -που δεν είμαι αναρχικός- θα έλεγα πως το να είσαι αναρχικός είναι να σαν πιστεύεις πως υπάρχει μόνο το τώρα και πως αξίζει να αγωνίζεσαι για αυτό, αν και ξέρεις πως θα ηττηθείς. Αυτό που συγκινεί εμένα στους αναρχικούς είναι ότι ξέρουν καλά πως ποτέ δεν θα ζήσουν στην κοινωνία που οι ίδιοι πιστεύουν, αλλά δεν σταματάνε να το παλεύουν. Αυτός είναι ο λόγος που, πριν από δυο χρόνια, έγραψα πως “Οι νέοι αναρχικοί μου θυμίζουν τους πρώτους χριστιανούς”. Επίσης, με εντυπωσιάζει το πόσοι πολλοί άνθρωποι είναι αναρχικοί, χωρίς να το ξέρουν. Οι αναρχικοί υποφέρουν στην Ελλάδα και πολλές φορές διώκονται μόνο και μόνο για τις ιδέες τους, αν και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, οι αναρχικοί συμμετέχουν ακόμα και σε πολλές τηλεοπτικές συζητήσεις των κυρίαρχων ΜΜΕ. Στην Ελλάδα, στον τόπο που γεννήθηκε ουσιαστικά η αναρχία -εγώ δεν ξέρω κάποιον πιο αναρχικό από τον Διογένη-, οι αναρχικοί αντιμετωπίζονται σαν εξωγήινοι. Οι αναρχικοί δεν ψηφίζουν σε εθνικές εκλογές αλλά ξέρω πως, αυτή τη φορά, πολλοί αναρχικοί θα κάνουν μια εξαίρεση και θα πάνε να ψηφίσουν. Αυτό λέει πάρα πολλά. Venceremos! Αν και “γεννηθήκαμε για να χάνουμε”. Και στο τέλος, όλοι χάνουμε. Μπροστά στην τελική και οριστική ήττα του ανθρώπου, οι ήττες της ζωής είναι νίκες. Να είστε καλά.)
Το pitsirikos.net χρειάζεται τη βοήθειά σου
Στήριξε οικονομικά το pitsirikos.net, αν θεωρείς πως καλό είναι να υπάρχουν στην Ελλάδα και κάποιες φωνές που δεν δουλεύουν για τον Μαρινάκη, τον Αλαφούζο, τον Σαββίδη και τα άλλα παιδιά, οπότε μπορεί να διαβάσεις ή να ακούσεις κάτι διαφορετικό από αυτό που συμφέρει τους ολιγάρχες. Οι τρόποι στήριξης εδώ.