Κούβα: μία σοσιαλιστική χώρα που ανθίζει ο καπιταλισμός (2)

Το ταξί που πήραμε ήταν ένα σκουρόχρωμο μπλε Lada, που ήταν πιο παλιό και από αυτό που είχε ο παππούς μου τη δεκαετία του ’80. Αγχώθηκα λίγο στη διαδρομή γιατί δεν είχε καθρέφτη συνοδηγού και ζώνες ασφαλείας, και στις στροφές έγερνε σαν φουσκωτή παιδική βάρκα, αλλά ήμουν τόσο απορροφημένος από τις εικόνες που γρήγορα ξεχάστηκα.

Κατά τη διάρκεια της διαδρομής, απλάνονταν φοίνικες δεξιά και αριστερά του δρόμου και έβλεπες παλιά αμερικάνικα αυτοκίνητα σε διάφορα χρώματα και άλλα τόσα Lada.

Αν δεν υπήρχαν και κάποια καινούρια μοντέλα, νομίζω πως θα χανόσουν σε άλλες δεκαετίες που μόνο σε ταινίες έχεις δει.

Ανά τακτά χρονικά διαστήματα, πάνω στα διαζώματα και τις πλατείες υψώνονταν πινακίδες, με φωτογραφίες του Fidel Castro και του Che Guevara -νομίζω είδα και του Jose Marti- με κάποιες φράσεις τους για την επανάσταση και το σοσιαλισμό.

Μετά από περίπου 20 λεπτά, βρισκόμαστε στην Αβάνα και στη περιοχή Vedado.

Τη πόλη θα την περιέγραφα με δύο λέξεις: ζωντανή και θορυβώδης

Κόσμος παντού! Στις πλατείες, στα πεζοδρόμια, στις στάσεις των λεωφορείων, στα φαγάδικα.

Νόμιζες πως για κάποιο λόγω έχουν βγεί όλοι έξω από τα σπίτια τους.

Το σκηνικό το συμπλήρωνε η κίνηση στους δρόμους, τα κορναρίσματα, και ο θόρυβος των λεωφορείων, που μου θύμιζε τα λεωφορεία της Αθήνας τη δεκαετία του ’90.

Σε συγκεκριμένα σημεία της πόλης, έβλεπες δεκάδες κόσμο συγκεντρωμένο, με smartphone, tablet και laptop στα χέρια.

Σε αυτά τα «hot spot», μπορούσαν οι Κουβανοί, αγοράζοντας μία κάρτα των 2cuc (για τους τουρίστες 3cuc), να συνδεθούν στο ίντερνετ για μία ώρα.

Σε αυτά τα «hot spot» συγκεντρωνόταν κυρίως η νεολαία της Αβάνας, στην οποία δεν θα έλεγα πως της έλειπε η τεχνολογία.

Δεν αργήσαμε πολύ, και τώρα βρισκόμαστε στη διεύθυνση που είχαμε από το airbnb.

Εκεί βρίσκεται ένα τριώροφο κτίριο, αρκετά παλιό, που κάποια σημεία του έχουν χάσει λίγο σοβα, αλλά γενικά βρίσκεται σε καλή κατάσταση.

Κουδούνι δεν υπάρχει να χτυπήσουμε, και, με τον παλιό παραδοσιακό τρόπο, αρχίζουμε να ψάχνουμε τους ιδιοκτήτες, ρωτώντας τους γείτονες και στο κατάστημα που βρίσκεται στο ημιυπόγειο.

Μετά από κανά δεκάλεπτο, μας ανοίγει την εξώπορτα ο Javier, ο οποίος μιλάει αρκετά καλά αγγλικά και προσφέρεται να μας βοηθήσει με τις βαλίτσες.

Θα έλεγα πως με τον Javier, έκανα τις πιο ενδιαφέρουσες συζητήσεις για τη Κούβα, τους Κουβανούς και το καθεστώς.

Ο Javier είναι γύρω στα 50 και ζει με τη γυναίκα του και την έφηβη κόρη τους. Το σπίτι τους βρίσκεται στο τρίτο όροφο, είναι όμορφο και μοντέρνο, και δεν θυμίζει σε τίποτα την εξωτερική όψη της πολυκατοικίας.

Αφου γνωριστήκαμε και με τη γυναίκα του, αφήσαμε τα πράγματα μας και μας φώναξε για να μας κάνει μία γρήγορη ενημέρωση για ότι χρειάζεται να γνωρίζουμε.

Πέρα από τις οδηγίες προσανατολισμού, κράτησα δύο πράγματα:

-Δεν υπάρχει εγκληματικότητα, και μπορούμε να πάμε όπου θέλουμε ό,τι ώρα θέλουμε.

-Να προσέχουμε όμως, όσους προσπαθούν να μας αποσπάσουν χρήματα.

Μετά την ενημέρωση, ήταν η ώρα του φαγητού.

Ο Javier μας σύστησε ένα εστιατόριο στο οποίο τρώει και ο ίδιος με τους φίλους του, και βρισκόταν σε απόσταση δέκα λεπτών με τα πόδια από το σπίτι μας.

Έτσι λοιπόν και κάναμε.

Το εστιατόριο δεn θύμιζε σε καμία περίπτωση Κούβα. Νόμζα πως ήμουν κάπου στη Νέα Υόρκη. Χλιδάτο στυλ,αριστοκρατικά διακοσμημένο, πορτιέρης κοστουμαρισμένος και σερβιτόροι στη «πένα». Το κόστος του πιάτου ήταν γύρω στα 15 cuc.

Δε το λες ακριβό γι’ αυτό που προσφέρει, αλλά είμαι σε μία χώρα με μισθό 20 cuc το μήνα.

Αφού φάγαμε, στο γυρισμό για το σπίτι, και έξω από το πανεπιστήμιο της Κούβας, βρίσκουμε ένα παγωτατζίδικο. Με τόση ζέστη, και μετά από το αλμυρό, ο οργανισμός ζητάει το παγωτό του.

Το παγωτατζίδικο θύμιζε κυλικείο σχολείου. Ήταν χωμένο σε ένα τοίχο, με ένα παράθυρο ανοιχτό από το οποίο εξυπηρετούσε το κόσμο.

Κοιτώντας τις τιμές, παρατηρώ πως μία μπάλα παγωτό σε χωνάκι κοστίζει 10 cup. Δηλαδή 40 λεπτά του cuc.

Επηρρεασμένος από τις τιμές που έχω συναντήσει μέχρι στιγμής, σκέφτομαι πως κάτι δε καταλαβαίνω.

Ρωτάω λοιπόν το νεαρό που εργαζόταν εκεί και πριν προλάβει να μου απαντήσει, ένας παππούς γύρω στα 80, που περιμένει πίσω μας, με ένα τεράστιο χαμόγελο μου λέει πως όντως τόσο κοστίζει.

Εκεί αρχίζω τις πράξεις. Δηλαδή, έχω πληρώσει για φαγητό 15 cuc=360 cup, και εδώ μπορώ να φάω παγωτό με 10 cup= 0,4cuc.

Οι διαφορές είναι πέρα από κάθε φαντασία.

Σκέφτομαι πως όποιος ασχολείται με τουρισμό εδώ, έιναι πλούσιος και όποιος όχι, απλά τα φέρνει βόλτα.

Μπορεί προς το παρόν να μην έχουν χτιστεί οι οικονομικές διαφορές των δυτικών κοινωνιών, αλλά έχω την εντύπωση πως σε κάποια χρόνια δε θα διαφέρουν και πολύ.

Για την ιστορία, δεν έφαγα καν παγωτό γιατί δεν είχαν να μου δώσουν ρέστα από το μικρότερο χαρτονόμισμα των 10 cuc=240 cup που τους έδινα.

Οι παραπάνω εμπειρίες είναι πολλές.

Στο φαγητό, τα ταξί, στα προϊόντα, μέχρι και στη παραλία που είχαν ομπρέλες και ξαπλώστρες που τις νοίκιαζαν σε τιμές Ελλάδας, ενώ σε πολλές περιπτώσεις, για το ίδιο προϊόν, ήταν άλλες οι τιμές αν ήσουν ξένος, από αυτές που πλήρωναν οι ντόπιοι.

Μαζί με κάποια άλλα περιστατικά, όπως η προσπάθεια από πλανόδιους να σε εξαπατήσουν για να πουλήσουν πχ πούρα, ρούμι σε «καλές» τιμές ή να προσφερθούν να τραβήξουν κάποια φωτογραφία, ζητώντας χρήματα μετέπειτα, διαμορφώνουν τη μία Κούβα.

Την Κούβα του καπιταλισμού και της αγοράς.

Την Κούβα που διαμορφώνει ανισότητες.

Την Κούβα που διψάει για χρήμα και υλικά αγαθά.

Την Κούβα που δημιουργεί φτωχούς και πλούσιους.

Την Κούβα που αλλοιώνεται και μετατρέπεται σε ένα σύγχρονο καπιταλιστικό κράτος.

(Συνεχίζεται)

Αυτή τη φορά, φιλιά από Γερμανία. Δυστυχώς επέστρεψα!

Γιώργος

Υ.Γ.1. Πιτσιρίκο καταλαβαίνω απόλυτα αυτά που λες και γι’ αυτό η Κούβα με γοήτευσε. Στο επόμενο κείμενο θα γράψω για τις συζητήσεις μου με τον Javier και για αυτά που έμαθα για την οικονομία της Κούβας και τα χρόνια που ακολούθησαν μετά την επανάσταση. Αυτά που πέτυχε σε αντίξοες συνθήκες, όπως και την οπτική γωνία που βλέπει ο Javier τη σημερινή Κούβα και το μέλλον της και που διαφωνούσε με τη γυναίκα του. Αυτό που δεν περίμενα να συναντήσω και με απογοήτευσε ήταν το πάθος των Κουβανών για το χρήμα. Ένιωσα κάποια στιγμή πως ο Κουβανικός λαός έχει ξεχάσει τι πέρασε και τι έχει καταφέρει αυτά τα χρόνια. Ένιωσα την αλλοίωση στη συνείδησή του. Σε λίγα χρόνια, θα γιορτάζεται η επανάσταση, ο Fidel Castro και ο Che Guevara, όπως γιορτάζεται στην Ελλάδα η 28η Οκτωβρίου, η 25η Μαρτίου και οι ήρωες τoυς. Θα είναι κενές γιορτές χωρίς κανένα νόημα. Στο τέλος, πολύ φοβάμαι, πως θα αλλοιωθεί και η ιστορία τους, όπως έχει αλλοιωθεί η δική μας, μόνο και μόνο για να εξυπηρετεί τα συμφέροντα των μαφιόζων που θα λυμαίνονται τον τόπο.

Υ.Γ.2 Φώτο από Santa Maria, παραλία λίγα χιλιόμετρα έξω από την Αβάνα.

(Αγαπητέ Γιώργο, έχει μεγάλο ενδιαφέρον το πώς είδες την Κούβα. Το ενδιαφέρον είναι ότι ένας Έλληνας που δεν μετανάστευσε στην Γερμανία -επειδή η πατρίδα του δεν μπορούσε να τον ζήσει- πάει διακοπές στην Κούβα και περιγράφει αυτό που βλέπει. Γιώργο, όπως πάνε τα πράγματα, και στην Ελλάδα θα είναι πλούσιοι μόνο όσοι ασχολούνται με τον τουρισμό. Πριν τους τον πάρουν κι αυτόν οι ξένοι. Και στην Ελλάδα υπάρχουν -σε πολλά μέρη- άλλες τιμές για τους τουρίστες και άλλες για τους Έλληνες. Βέβαια, οι περισσότεροι Έλληνες δεν κάνουν διακοπές τα τελευταία χρόνια, οπότε θα έχουν …ενοποιηθεί οι τιμές. Το ενδιαφέρον είναι πως οι Κουβανοί μάλλον απολαμβάνουν την χώρα τους περισσότερο από όσο απολαμβάνουν οι Έλληνες την δική τους. Μην στενοχωριέσαι για τους Κουβανούς. Δεν ξέρω αν ο Xavier ήταν λευκός ή μαύρος αλλά οι μαύροι τουλάχιστον Κουβανοί δεν θα ξεχάσουν και τόσο εύκολα τι ήταν πριν την Επανάσταση. Η Κούβα είναι η μόνη χώρα του κόσμου που δεν ξέρουμε πόσοι είναι λευκοί και πόσοι μαύροι επειδή δεν επιτρέπονταν οι διακρίσεις. Περιμένω τη συνέχεια και σε ευχαριστώ. Να είσαι καλά. Κούβα και ΗΠΑ εσύ, Καλιφόρνια ο Βασίλης, χάλια τα περνάτε στην Γερμανία και στη Σουηδία.)

(Το πρώτο μέρος από την επίσκεψη του Γιώργου στην Κούβα εδώ και η συνέχεια αυτού του κειμένου, εδώ.)

H αναδημοσίευση των κειμένων του pitsirikos.net επιτρέπεται μόνο κατόπιν άδειας. Επικοινωνήστε στο pitsiriko@gmail.com.