Κούβα: μία σοσιαλιστική χώρα που ανθίζει ο καπιταλισμός (3)

Σχεδόν κάθε απόγευμα, περνούσα ένα δίωρο στο σαλόνι του Xavier με θέα το ξενοδοχείο Habana Libre (πρώην Hilton που μετονομάστηκε μετά την επανάσταση), συζητώντας μαζί του την ιστορία της Κούβας και το πώς βλέπει το παρόν και το μέλλον.

Κατά τον Xavier, στόχος των Αμερικανών ήταν να γίνει η Κούβα, Las Vegas.

Κέντρο διακοπών και διασκέδασης για Αμερικάνους, που θα προσέφερε τζόγο, ναρκωτικά, πoυτάνες και γενικά ό,τι δεν θα ήθελε κανένας Αμερικάνος να χτιστεί δίπλα στο σπίτι του.

Για να το πετύχουν αυτό οι γείτονες, αναγνώρισαν και στήριξαν με όπλα την δικτατορία του Φουλχένσιο Μπατίστα -τον οποίο ο Xavier, χαρακτήρισε ουκ ολίγες φορές ψυχοπαθή- και παρέδωσαν τη χώρα στη τότε μαφία της Αμερικής.

Όποιος διαφωνούσε με τον Μπατίστα και εναντιωνόταν στο καθεστώς, αν ήταν τυχερός τον εξόριζαν, διαφορετικά αναλάμβαναν είτε εκτελεστές του Μπατίστα, είτε του οργανωμένου εγκλήματος.

Νομίζω πως τα παραπάνω, για οποιον έχει διαβάσει για τη Κούβα, είναι λίγο πολύ γνωστά. Αυτό που έχει ενδιαφέρον είναι το τι ακολούθησε την επανάσταση.



Η φωτογραφία είναι από το Μαϊάμι, και το κτίριο ονομάζεται Freedom Tower. Σε αυτό συγκεντρώνονταν οι Κουβανοί που έφευγαν από τη Κούβα μετά την επανάσταση, γιατί διαφωνούσαν με το νέο καθεστώς.

Αυτοί που έφυγαν ήταν κυρίως εύποροι Κουβανοί, οι οποίοι πήραν μαζί τους, τους υπαλλήλους και τους εργάτες που βρίσκονταν στη δούλεψη τους.

Επίσης, διέφυγαν συνεργάτες του δικτάτορα Μπατίστα, και όσοι επωφελούνταν από τις συναλλαγές τους με το οργανωμένο έγκλημα.

Οι περιουσίες που άφηναν πίσω κατάσχονταν και ανήκαν πλέον στο κράτος.

Ενώ, όπως μου είπε ο Xavier, όσοι είχαν διαπράξει εγκλήματα, και δε κατάφερναν να διαφύγουν, συλλαμβάνονταν και εκτελούνταν.

Μέσα σε αυτούς που άφησαν τη χώρα, ήταν και 3.000 ιατροί.

Σύμφωνα με τον Xavier, τότε υπήρχαν σε όλο το νησί περίπου 5.000 ιατροί.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες, στην προσπάθειά τους να ρίξουν τον Κάστρο, τους προσέφεραν συμβόλαια με υψηλές αποδοχές, προσπαθώντας να κάνουν ζημιά στο σύστημα υγείας της χώρας και να το αφήσουν γυμνό.

Η αλήθεια είναι πως σε μεγάλο βαθμό το πέτυχε.

Το σύστημα υγείας σχεδόν διαλύθηκε, και το ιατρικό προσωπικό δεν έφθανε να εξυπηρετήσει τους ασθενείς.

Παράλληλα, ακολούθησε το εμπάργκο. Τα φάρμακα έγιναν είδος πολυτελείας και τα τρόφιμα δυσεύρετα.

Το εμπάργκο δεν αφορά μόνο την άμεση εισαγωγή ή εξαγωγή προϊόντων μεταξύ ΗΠΑ-Κούβας.

Εάν ένα προϊόν που παράγεται παραδείγματος χάρην στο Καναδά, χρησιμοποιεί κάποιο υλικό που έχει αγοραστεί από τη Κούβα, δεν μπορεί να πουληθεί στις ΗΠΑ.

Ο επόμενος στόχος ήταν ο τουρισμός.

Έγινε μεγάλη προσπάθεια να θεωρηθεί η Κούβα μη ασφαλής τουριστικός προορισμός και το καθεστώς επικίνδυνο, με σκοπό να τηΝ στραγγαλίσουν οικονομικά.

Υπήρξε τοποθέτηση εκρηκτικών μηχανισμών από σαμποτέρ σε ξενοδοχεία, που μάλιστα κόστισαν τη ζωή και σε ένα Ιταλό τουρίστα, και σε κτίρια.

Και φυσικά, ποιος θα μπορούσε να ξεχάσει τις αμέτρητες απόπειρες δολοφονίας του Κάστρο από τη CIA.

Μάλιστα έχει γίνει και ντοκιμαντέρ γι αυτό, 638 Ways to kill Castro.


Φωτογραφία από το εργοστάσιο παραγωγής του ποτού «La Occidental Guayabita del Pinar

Τα μέτρα:

Λόγω των προβλημάτων που δημιούργησε η φυγή των ιατρών και η έλλειψη φαρμάκων, ξεκίνησε αμέσως να δίνεται τεράστια βαρύτητα στην εκπαίδευση των νέων.

Αν δεν κάνω λάθος, η Κούβα ξοδεύει μεγαλύτερο ποσοστό του προϋπολογισμού της στην εκπαίδευση και την υγεία από κάθε άλλη χώρα.

Το όραμα ήταν το εκπαιδευτικό σύστημα να παράγει ιατρούς και επιστήμονες, ώστε να μη ξαναβρεθεί η χώρα ξεκρέμαστη.

Η εκπαίδευσηη ήταν και είναι υποχρεωτική για όλους και δωρεάν.

Ενώ οι δάσκαλοι, οι καθηγητές και οι γιατροί είναι οι πιο καλοπληρωμένοι.

Σε περίπτωση που κάποιος ανήλικος απουσίαζε από το σχολείο, υπάλληλοι του κράτους επισκέπτονταν το σπίτι της οικογένειας, για να βεβαιώσουν πως υπήρχε σοβαρός λόγος.

Σε διαφορετική περίπτωση, υποχρέωναν το παιδί να επιστρέψει στα θρανία, ενώ οι γονείς δεν είχαν δικαίωμα να επέμβουν.

Η οικονομία της χώρας στηρίχθηκε στο εμπόριο με κάποιες χώρες της Λατινικής Αμερικής, τα σοσιαλιστικά κράτη της Ευρώπης, τη Ρωσία, την Κίνα και τον Καναδά.

Εδώ να αναφέρω πως οι Κινέζοι πολέμησαν στο πλευρό της κουβανικής επανάστασης και υπάρχει και μνημείο προς τιμήν τους, στη περιοχή Vedado, που γράφει: «Δεν υπήρξε ούτε ένας Κινέζος που να πρόδωσε την επανάσταση»

Οι βιομηχανίες του νησιού και τα εργοστάσια κρατικοποιήθηκαν. Όπως και τα ξενοδοχεία και οι τουριστικές επιχειρήσεις. ‘Ολα περιήλθαν στην κυριότητα του κράτους.



Ο Κουβανός του οποίου τη φάρμα επισκεφθήκαμε στη περιοχή Vinales, μας είπε πως η φάρμα του ανήκει. Υποχρεούται όμως, να πουλάει το 90% της παραγωγής των πούρων στην κουβανική κυβέρνηση, ενώ το «10%» -το βάζω σε εισαγωγικά, γιατί μας έκανε με τα χέρια του τη γνωστή κίνηση-, είναι δικό του και μπορεί να το χρησιμοποιήσει όπως αυτός επιθυμεί.

Επίσης, να αναφέρω πως, εκείνη την εποχή -και ήδη από τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο-, η ζάχαρη ήταν η «βαριά» βιομηχανία της Κούβας και οι περισσότερες εκτάσεις χρησιμοποιούνταν γι αυτό το σκοπό.

Τα δύσκολότερα χρόνια που θυμάται να έζησε ο Xavier ήταν το διάστημα 1990-1994.

Με την κατάρρευση των σοσιαλιστικών χωρών της Ευρώπης και τα προβλήματα που αντιμετώπιζαν χώρες φιλικά προσκείμενες στον Φιντέλ Κάστρο, η οικονομία της Κούβας δέχτηκε ισχυρό πλήγμα.

Οι Κουβανοί έμειναν με τόνους ζάχαρη, αλλά χωρίς φαγητό.

Επίσης, δεν υπήρχε πετρέλαιο με αποτέλεσμα για μέρες, να μη κινείται τίποτα στους δρόμους.

Τότε πήγε να ανθίσει και το έγκλημα, αλλά, λόγω των αυστηρών ελέγχων, όσους παρέβαιναν το νόμο τους έβρισκαν πολύ γρήγορα και τους συλλάμβαναν, με αποτέλεσμα να μην επεκταθεί.

Τέλος, για να αποφευχθεί μία αντεπανάσταση και να αντιμετωπιστούν οι εναπομείναντες υπέρμαχοι της Αμερικής και οι πράκτορες που έστελνε η CIA, τα μέτρα που πάρθηκαν από το κομμουνιστικό κόμμα της Κούβας μου θύμισαν τις τηλεοθόνες του «1984».

Κάθε κτίριο στην Αβάνα, επιβλεπόταν από κάποιο μέλος του κόμματος, το οποίο κατέγραφε την ώρα που έφευγε κάποιος από το σπίτι του και την ώρα που επέστρεφε.

Σε συνδυασμό με το ότι η εργασία και το σχολείο ήταν υποχρεωτικά, δεν υπήρχε στιγμή της ημέρας που να μη γνωρίζουν που βρίσκεται κάποιος πολίτης. Ο έλεγχος ήταν ολοκληρωτικός.

Ο Xavier χαμογελούσε αμήχανα όταν μου μιλούσε για αυτό το Big Brother που είχε στηθεί, αλλά, ταυτόχρονα, αναρωτιόταν τι άλλο θα μπορούσαν να κάνουν για να προφυλαχθούν από τους εχθρούς της Κουβανικής επανάστασης.

(Συνεχίζεται)

Χαιρετίσματα από την κρύα Γερμανία

Γιώργος

(Αγαπητέ Γιώργο, τα ταξίδια και η επαφή με ανθρώπους που ζουν σε άλλες χώρες κάνουν τους ανθρώπους να ανθίζουν. Περιμένω τη συνέχεια και σου στέλνω χαιρετισμούς από τη ζεστή Αθήνα. Είμαι βέβαιος πως θα νοσταλγείς την Κούβα στην Γερμανία. Να είσαι καλά.)

(Το κείμενο είναι συνέχεια αυτών των δυο κειμένων με τις ταξιδιωτικές εντυπώσεις του Γιώργου από την Κούβα: 1, 2.)