Ενιαίο Βασικό Εισόδημα (UBI – Universal Basic Income)

Αγαπημένε αδερφέ πιτσιρίκο,
Όπως είπε και ο Μάρκ ο Τουέιν, είναι πιο εύκολο να κοροϊδέψεις κάποιον παρά να τον πείσεις ότι τον έχουν κοροϊδέψει.

Εγώ το προσπαθώ, κι ας πάει στο βρόντο.

Να’σαι καλά.

Μακριά από το Αμστελόδαμο, πριν με παρασύρει η μαγεία της Μάνης, με αγάπη,

Κώστας

Ενιαίο Βασικό Εισόδημα (UBI – Universal Basic Income)

Σε ό,τι αφορά το Ενιαίο Βασικό Εισόδημα, είμαι πολύ καχύποπτος.

Είμαι καχύποπτος επειδή, για να εφαρμοστεί σωστά, αυτό σημαίνει ότι πρέπει να αλλάξουμε οικονομικό σύστημα.

Δεν το βλέπω να γίνεται κάτι τέτοιο στα κοντά.

Το Ενιαίο Βασικό Εισόδημα δεν είναι μια συγκεκριμένη πολιτική. Υπάρχουν πολλά είδη και με διάφορους τρόπους και παραλλαγές.

Το πιο δημοφιλές είναι αυτό που λανσάρουν οι Elon Musk και Jeff Bezos, που με τρομάζει και μόνο το γεγονός ότι το βρίσκουν καλή ιδέα.

Ένας από τους λόγους που είμαι καχύποπτος σε θέματα που αφορούν τέτοιου είδους ριζικές αλλαγές πολιτικής, είναι επειδή προϋποθέτουν τη συμβολή της κρατικής και επιχειρηματικής ηγεσίας για να πραγματοποιηθούν.

Το κράτος θα αποφασίσει το είδος της πολιτικής αυτής, σε συνεργασία με την Ένωση Βιομηχάνων και άλλων επιχειρηματικών θεσμών, θα το ψηφίσει στη Βουλή, και θα το επιβάλει στον κόσμο με τη βοήθεια της κρατικής και ιδιωτικής μηχανής προπαγάνδας.

Βλέπεις, υπάρχει ένα τρικ του μυαλού που μας παίζουν όταν συζητάμε για τέτοια θέματα.

Λέμε π.χ. “Τι θα κάνουμε σχετικά με αυτό το πρόβλημα;”

Λες και το “κάνουμε” εμείς. Λες και μας ρωτάει κανείς. Λες και ο λαός αποφασίζει για τις πολιτικές που επιβάλλονται.

Στη περίπτωση που δεν ανήκει κάποιος στη μειοψηφία της πολιτικής και επιχειρηματικής ηγεσίας του τόπου, των οποίων οι απόψεις επηρεάζουν άμεσα τις πολιτικές που εφαρμόζονται, απλά δουλεύουμε τους εαυτούς μας.

Ταυτιζόμαστε με τους εξουσιαστές και συζητάμε για ώρες το ένα και το άλλο, μαλώνοντας για το ποιός έχει τη καλύτερη λύση, τη στιγμή που είμαστε απλά οι δέκτες και όχι οι ιδιοκτήτες των πολιτικών αυτών.

Ο πλούτος είναι εξουσία.

Παρ’ όλα αυτά, θα ήταν μεγάλη παράλειψη να μην γίνει αναφορά στο Ενιαίο Βασικό Εισόδημα, όταν μιλάμε για το μέλλον της εργασίας.

Μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζει π.χ. το σχέδιο Ενιαίο Βασικό Εισόδημα όπως εφαρμόστικε σε κάποια χωριά της Ινδίας.

Ένα από τα πράγματα που παρατήρησαν οι ερευνητές που το εφάρμοσαν ήταν ότι τα φαινόμενα της οικογενειακής βίας μειώθηκαν δραματικά.

Λογικό, μιας και το 80% των οικογενειακών περιστατικών βίας ήταν αποτέλεσμα οικονομικών διαφωνιών.

Το πιο σημαντικό, όμως, ήταν ότι οι κοινωνικές αδικίες που είχαν ριζώσει εδώ και χιλιάδες χρόνια, άρχισαν για πρώτη φορά να κλονίζονται

Για παράδειγμα, για πρώτη φορά τα κορίτσια πληρώνονταν όσο τα αγόρια.

Οι συμπεριφορές των ανθρώπων προς τους ανάπηρους και τους φτωχούς άρχισαν να αλλάζουν, και οι άνθρωποι αυτοί άρχισαν να συμμετέχουν στις δραστηριότητες του χωριού.

Οι νεαρές γυναίκες σταμάτησαν να ακολουθούν τις κοινωνικές επιταγές της παράδοσης που τις ήθελαν ντροπαλές και χαμηλοβλεπούσες και άρχισαν να συχνάζουν στους δημόσιους χώρους όπως έκαναν τα αγόρια.

Οι γυναίκες άρχισαν να συμμετέχουν στα κοινά.

Πριν την εφαρμογή του Ενιαίου Βασικού Εισοδήματος, η συμμετοχή των γυναικών στις αποφάσεις του νοικοκυριού κυμαινόταν γύρω στο 9%.

Μετά την εφαρμογή του Ενιαίου Βασικού Εισοδήματος, το ποσοστό έφτασε στο 25%, και μια πρόσφατη έρευνα το βγάζει γύρω στο 33%.

Σε σχόλιό της, μια από τις δημιουργούς του σχεδίου, δήλωσε:

“Μετά από 4 χρόνια, επιστρέψαμε στα χωριά αυτά που συμμετείχαν στο πρόγραμμα του Ενιαίου Βασικού Εισοδήματος για έναν χρόνο, το 2012. Ήταν συγκινητικό να βλέπεις ότι ορισμένες από τις επιπτώσεις του προγράμματος συνεχίζονταν ακόμα. Τι δείχνει αυτό; Ότι οι άνευ όρων πληρωμές του Ενιαίου Βασικού Εισοδήματος άφησαν ένα βαθύ ψυχολογικό στίγμα, και ακόμα και αν το πρόγραμμα διήρκεσε μόλις για ένα χρόνο, οι επιπτώσεις συνεχίζουν να υπάρχουν για πολύ περισσότερο.”

Για να λειτουργήσει σωστά ένα ενδεχόμενο Ενιαίο Βασικό Εισόδημα, θα πρέπει να είναι αρκετό για να παρέχει τις βασικές ανάγκες ζωής και άνεσης. Θα πρέπει να είναι άνευ οποιωνδήποτε δεσμεύσεων.

Όλοι θα πρέπει να το λάβουν. Ακόμα και αυτοί που δεν το χρειάζονται.

Αξίζει τον κόπο, ακόμα και απλά για να εδραιώσει κατ’ αρχάς ότι στο θέμα των αναγκών διαβίωσης, όλοι είμαστε ίσοι, χωρίς την ανάγκη του να πληρούνται κριτήρια.

Αυτό θα το κάνει ανθρώπινο δικαίωμα, όχι φιλανθρωπία ή επίδομα.

Βέβαια αν υπάρχουν επιπρόσθετες ανάγκες, π.χ. για κάποιον που είναι ανάπηρος, τότε φυσικά θα υπάρχουν τα απαραίτητα κοινωνικά επιδόματα που θα προστίθενται σε αυτό.

Αλλά μόνο εφόσον έχει εξασφαλιστεί η ζωή και η αξιοπρέπειά του.

Τώρα θα μου πει κάποιος, “Καλά θα δώσεις π.χ. 20.000 ευρώ στον Λάτση ετησίως;”

Ναί. Όταν λέμε όλοι, εννοούμε όλοι. Οι εκατομμυριούχοι, κατ’ αρχάς, δεν είναι καν τόσοι πολλοί ώστε αυτό να αποτελέσει βάρος. Και σε τελευταία ανάλυση, αυτοί ας φορολογηθούν για τα εκατομμύριά τους και τις μετοχές τους και τα ακίνητά τους και όχι για τα €20,000.

Η ουσία του Ενιαίου Βασικού Εισοδήματος είναι το ότι προτείνει την αποσύνδεση του δικαιώματος στη ζωή από την εργασία.

Φυσικά, ένα μπόνους θα είναι η σημαντική μείωση της τερατώδους γραφειοκρατίας σε κάθε χώρα.

Ένα αρκετά μεγάλο μέρος του κράτους και των ημικρατικών ΜΚΟ αυτή τη στιγμή, υπάρχει μόνο και μόνο για να κάνει τους φτωχούς να αισθάνονται άσχημα για τη φτώχεια τους.

Δεν είναι μόνο οι δημόσιοι υπάλληλοι που δουλεύουν εκεί ή οι ιδιωτικοί των ΜΚΟ, είναι η κατασκευή και συντήρηση των κτιρίων που στεγάζονται, είναι οι διάφοροι θεσμοί που υπάρχουν για να τους ελέγχουν και να διασφαλίζουν ότι πληρούνται τα κριτήρια και οι προϋποθέσεις, είναι οι υπηρεσίες που αυτοί οι θεσμοί καταναλώνουν κλπ.

Φυσικά, υπάρχουν πολλοί που λένε ότι το Ενιαίο Βασικό Εισόδημα δεν πρόκειται να εφαρμοστεί ποτέ γιατί είναι αδύνατον. “Πού θα τα βρούμε τα λεφτά;”

Νομίζω πως ο λόγος που για μερικούς φαίνεται αδύνατο είναι επειδή έχουμε μεγαλώσει με λανθασμένες ιδέες σχετικά με το τι είναι το χρήμα, πώς παράγεται το χρήμα, τι είναι οι φόροι και ποια η χρησιμότητά τους και πολλά άλλα θέματα πολιτικής οικονομίας που καθορίζουν τη ζωή μας, αλλά των οποίων η φύση και η λειτουργία δεν μας έχουν απασχολήσει ιδιαίτερα.

Το θέμα φυσικά μπερδεύεται ακόμα περισσότερο από τις διαφορετικές απόψεις για το πώς πρέπει να εφαρμόστει το Ενιαίο Βασικό Εισόδημα.

Οι δεξιοί και αριστεροί φιλελέδες λένε π.χ. ότι ο σκοπός του πρέπει να είναι η αντικατάσταση του κοινωνικού κράτους και των επιδομάτων.

Οι ακραίοι δεξιοί συντηρητικοί το πάνε ακόμα πιο πέρα, θέλοντας να καταργήσουν την δωρεάν παιδεία, την δωρεάν υγεία και να παραδώσουν κάθε δημόσιο αγαθό στον ιδιωτικό τομέα, ώστε ένα μεγάλο μέρος του Ενιαίου Βασικού Εισοδήματος να πάει πίσω στα χέρια τους, αυξάνοντας τα κέρδη.

Υπάρχουν βέβαια και κάποιοι από τα αριστερά που υποστηρίζουν ότι το Ενιαίο Βασικό Εισόδημα θα πρέπει να λειτουργεί παράλληλα με το κοινωνικό κράτος.

Ο σκοπός είναι άλλωστε το Ενιαίο Βασικό Εισόδημα, η εξασφάλιση των βασικών αναγκών ζωής και άνεσης, να είναι το minimum, η κατώτερη δυνατή βάση για κάθε άνθρωπο.

Ακόμα και αν γινόταν παράλληλα με το κοινωνικό κράτος, ένα πολύ μεγάλο μέρος της κρατικής μηχανής θα έπαυε να υπάρχει.

Εκατοντάδες χιλιάδες εργαζόμενοι, είτε άμεσα, είτε έμμεσα, δε θα ήταν πλέον απαραίτητοι. Βέβαια, θα ήταν αποδέκτες του Ενιαίου Βασικού Εισοδήματος, οπότε κανένα πρόβλημα.

Ίσως, κάποιοι από αυτούς να έβρισκαν κάτι πραγματικά σημαντικό να κάνουν με τον χρόνο τους. Π.χ. να βάλουν κανα φωτοβολταϊκό ή να ανακαλύψουν το φάρμακο για τον καρκίνο.

Αλλά δεν έχει καμία σημασία.

Θα μπορούσαν απλά να φτιάξουν μια μπάντα ή να ανακαινίσουν κανά παλιό τους έπιπλο ή να αποφάσιζαν να αφιερωθούν στην αποκρυπτογράφηση των ιερογλυφικών των Μάγια ή να σπάσουν το ρεκόρ για τις περισσότερες ώρες σεξ σε προχωρημένη ηλικία.

Ας κάνουν ό,τι γουστάρουν!

Γιατί ό,τι και αν κάνουν, σίγουρα θα τους κάνει περισσότερο ευτυχισμένους απ’ ότι είναι τώρα.

(Αγαπητέ Κώστα, δεν βλέπω άλλη διέξοδο για το υπάρχον σύστημα από το Βασικό Εισόδημα. Τα χρήματα υπάρχουν. Αυτό το ξέρουμε. Όταν λιγότεροι από δέκα άνθρωποι έχουν ίδιο πλούτο με τον μισό πληθυσμό της Γης -3,5 δισεκατομμύρια ανθρώπους-, ξέρουμε ότι υπάρχουν. Το Βασικό Εισόδημα θα δημιουργήσει έναν νέο τύπο ανθρώπου, ο οποίος δεν θα είναι εξαρτημένος από την εργασία για να επιβιώσει. Οπότε, εγώ το βλέπω σαν βόμβα στα θεμέλια του συστήματος, με εξελίξεις που δεν μπορούν να προβλεφθούν. Να είσαι καλά. Την αγάπη μου.)

Το pitsirikos.net χρειάζεται τη βοήθειά σου

Στήριξε οικονομικά το pitsirikos.net, αν θεωρείς πως καλό είναι να υπάρχουν στην Ελλάδα και κάποιες φωνές που δεν δουλεύουν για τον Μαρινάκη, τον Αλαφούζο, τον Σαββίδη και τα άλλα παιδιά, οπότε μπορεί να διαβάσεις ή να ακούσεις κάτι διαφορετικό από αυτό που συμφέρει τους ολιγάρχες. Οι τρόποι στήριξης εδώ.

H αναδημοσίευση των κειμένων του pitsirikos.net επιτρέπεται μόνο κατόπιν άδειας. Επικοινωνήστε στο pitsiriko@gmail.com.