Χαμός γίνεται

(σε ελεύθερη μετάφραση: ήρθε η ώρα να τ΄αλλάξουμε όλα)
Κομπανιέρο Πιτσιρίκο,
Ο Τραμπ είπε ότι το Σικάγο είναι πιο επικίνδυνο από το Αφγανιστάν, αν και αυτό μάλλον είναι κάπως λογικό, ειδικά αν σκεφτεί κανείς πως τα μισά περίστροφα του κόσμου βρίσκονται στις ΗΠΑ.

Whatever dude.

Οπότε, μάλλον, εννοούσε το Σαντιάγκο -και όχι το Σικάγο- όπου γίνεται ψιλοπανικούλης.

Στη Χιλή κάθε μέρα είναι πιο ονειρική από την προηγούμενη.

Ο κόσμος δεν μασάει από τις αναδιπλώσεις του Πινέιρα, ενώ οι συγκρούσεις με τις δυνάμεις ασφαλείας είναι συνεχείς και όλο πιο βίαιες (όλο πιο τολμηρός ο κόσμος).

Περίεργο κιόλας που η χιλιανή κοινωνία δεν μιλάει για μπαχαλάκηδες ή που δεν ρωτάνε ο ένας τον άλλον «τίνος είσαι εσύ;», όπως συνηθίζεται έναν ωκεανό μακριά, στο στρουμφοχωριό.

Έχω δει κάμποσα βίντεο και πραγματικά μιλάμε πια για πολιτική ανυπακοή.

Εκατοντάδες κόσμου να κυνηγάει μια διμοιρία -που εγκατέλειψε όπλα, ασπίδες, γκλοπ- επί δυο, τρία τετράγωνα σε ρυθμό ολυμπιακής κούρσας των 100μ.

Άλλη μερίδα κόσμου να προσπαθεί να εγκλωβίσει περιπολικό που περίμενε στο φανάρι και του οποίου ο οδηγός αναγκάζεται να μπει στο αντίθετο ρεύμα και να περάσει με κόκκινο, ενώ δεχόταν καδρόνια και πέτρες.

Βανάκι των χιλιανών ΜΑΤ που κουβαλούσε δακρυγόνα να πολιορκείται επί ένα τέταρτο, να πέφτει δακρυγόνο από άλλη διμοιρία και ο κόσμος να το παίρνει και να το ρίχνει μέσα στο βαν, όπου οι επιβάτες του είχαν να διαλέξουν ανάμεσα στην ασφυξία και στο άγριο ξύλο.

Σουρεάλ καταστάσεις.

Και παρότι ο πρόεδρος της Χιλής «απέλυσε» όλο το υπουργικό συμβούλιο και ανακοίνωσε κοινωνικές μεταρρυθμίσεις, φαίνεται πως το παιχνίδι το έχει χάσει οριστικά και θεωρώ θέμα ημερών -μπορεί και ωρών- την παραίτηση του, ακολουθώντας το δρόμο του πρωθυπουργού του Λιβάνου που παραιτήθηκε εν μέσω αντίστοιχα μαζικών διαδηλώσεων.

Ε ρε, χαμός γίνεται.

Το μόνο που μένει να δούμε είναι μέχρι πού θα το φτάσουν οι Χιλιανοί, καθώς αρκετά μεγάλο κομμάτι των διαδηλωτών τα έχει βάλει με το σύστημα και όχι τόσο με το πρόσωπο των ημερών και μένει να δούμε πώς θα αντιδράσουν, μετά την αναπόφευκτη έξοδο του Πινέιρα.

Φυσικά, κάπου εδώ χρειάζεται μια σύντομη ιστορική αναδρομή της Χιλής.

Αλλά πριν ανατρέξουμε στο παρελθόν της Χιλής, πρέπει να ανατρέξει κανείς πρώτα στο παρελθόν των ΗΠΑ.

Δεν μπορείς, άλλωστε, να μιλήσεις για τη Χιλή χωρίς να αναφέρεις τα «ταξιδάκια» των ΗΠΑ, από το Μεξικό μέχρι την Παταγονία.

Οι ΗΠΑ από το 1870, στην απαρχή της 2ης Βιομηχανικής Επανάστασης, όταν και πέρασαν στην κορυφή των οικονομιών του πλανήτη, άρχισαν να ορίζουν όσο καμία άλλη χώρα τις τύχες της ηπείρου.

Κυρίως, όμως, ήταν στις αρχές του 20ου αιώνα, όταν κατέλαβαν την Κούβα, το Γκουάμ, τη Χαβάη, το Πουέρτο Ρίκο, τις Παρθένες Νήσους, τις Φιλιππίνες κ.α., μέχρι τις πρώτες δεκαετίες όπου ακολούθησε ο Παναμάς -πρώην επαρχία της Κολομβίας-, η Αϊτή κ.α., όταν δηλαδή οι ΗΠΑ ξεκαθάρισαν προς πάσα κατεύθυνση ποιος θα είναι το μεγάλο αφεντικό και ποιος θα φοράει τη στολή του αποικιοκράτη στην αμερικανική ήπειρο και ποιος θα εγκαθιδρύει καθεστώτα και τις δικτατορίες της μπανάνας.

Έκτοτε, ακολούθησαν κυριολεκτικά αμέτρητες επεμβάσεις σε όλο τον κόσμο, απαραίτητη προϋπόθεση για την παγκόσμια ηγεμονία της νέας υπερδύναμης, ενώ δεν υπάρχει τετραγωνικό χιλιοστό στην Λατινική Αμερική και στην Καραϊβική που να μην πατήθηκε από αμερικάνικη μπότα.

Το 1935, ο Smedley Butler, βετεράνος αξιωματικός του αμερικανικού στρατού είπε τα εξής και νομίζω δεν αφήνει πολλά περιθώρια για ξεχωριστές ερμηνείες:

«Υπηρέτησα 33 χρόνια και τέσσερις μήνες στο πιο επίλεκτο σώμα των Ενόπλων Δυνάμεων, τους Πεζοναύτες. Υπηρέτησα σε όλους τους βαθμούς από εκείνον του υπολοχαγού μέχρι στρατηγός. Και κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, ξόδεψα το μεγαλύτερο μέρος της θητείας μου υποδυόμενος το ρόλο του υψηλόβαθμου μπράβου των πολυεθνικών, της Wall Street και των τραπεζών. Με λίγα λόγια, ήμουν ένας απατεώνας, ένας γκάνγκστερ του καπιταλισμού. Εκείνη την περίοδο απλά υποψιαζόμουν ότι ήμουν μέρος της συμμορίας, αλλά τώρα πλέον είμαι σίγουρος. Όπως όλοι οι επαγγελματίες στρατιωτικοί, ποτέ δεν έκανα μια δική μου σκέψη, ώσπου να φύγω από την υπηρεσία. Οι διανοητικές μου ικανότητες παρέμεναν σε αναστολή, ενώ υπάκουα τυφλά τις εντολές των ανωτέρων μου. Αυτό είναι χαρακτηριστικό όλων των εν ενεργεία στρατιωτικών. Βοήθησα να καταστεί το Μεξικό, ειδικά το Tampico, ασφαλής ζώνη για τα αμερικανικά πετρελαϊκά συμφέροντα το 1914. Βοήθησα να γίνουν η Αϊτή και η Κούβα ένα αξιοπρεπές μέρος για τους ανθρώπους της National City Bank ώστε να εισπράττουν ανενόχλητοι. Βοήθησα στον βιασμό μισής ντουζίνας δημοκρατικών κρατών της Κεντρικής Αμερικής για λογαριασμό της Wall Street. Το ιστορικό των εγκλημάτων είναι ακόμα μεγαλύτερο. Βοήθησα να «καθαρίσει» η Νικαράγουα για τον διεθνή τραπεζικό οίκο Brown Brothers το 1909-1912. Έφερα τον ηλεκτρισμό στη Δομινικανή Δημοκρατία και μαζί του προώθησα την αμερικανική ζάχαρη το 1916. Στην Κίνα, συντέλεσα να κάνει ανεμπόδιστα τις δουλειές της η Standard Oil. Κατά τη διάρκεια αυτών των ετών, όπως θα έλεγαν τα παιδιά στο παρασκήνιο, υπήρξα ένας εξαιρετικά πετυχημένος κομπιναδόρος. Κοιτάζοντας τώρα πίσω στο παρελθόν, αισθάνομαι ότι θα μπορούσα να είχα δώσει μερικές πολύ καλές συμβουλές στον Αλ Καπόνε. Το καλύτερο που μπόρεσε να κάνει ήταν να επεκτείνει τις απατεωνιές του σε τρεις περιοχές. Εγώ έκανα κομπίνες σε τρεις ηπείρους».

Εντέλει, ελάχιστες χώρες μπόρεσαν να αποκρούσουν τη λύσσα των ΗΠΑ στη Λατινική Αμερική.

Για την ακρίβεια, μια και μοναδική: η Κούβα, όπου ανετράπη ο δικτάτορας -και μαριονέτα των ΗΠΑ- Μπατίστα, σε μια από τις σημαντικότερες επαναστάσεις της ανθρώπινης ιστορίας, κατά τις πρώτες μέρες του 1959.

Δεν είναι, επίσης, καθόλου τυχαίο, που ο Τσε Γκεβάρα ήταν Αργεντίνος ή που σκοτώθηκε στη Βολιβία μετά από επιχείρηση της CIA.

Κάθε ρανίδα αίματος που χύθηκε στην Λατινική Αμερική τα τελευταία 100 χρόνια, κρύβει τις ΗΠΑ από πίσω.

Οι ΗΠΑ, άλλωστε, είναι ίσως το αγαπημένο μαντρόσκυλο του καπιταλισμού.

Και η ανώτατη μορφή του καπιταλισμού είναι ο ιμπεριαλισμός, δηλαδή η αποικιοκρατία.

Το 1860, οι ευρωπαϊκές αυτοκρατορίες -κυρίως Ολλανδία, Βέλγιο, Βρετανία, Γαλλία, Γερμανία και Ισπανία- κατείχαν περίπου το 50% των εδαφών της Γης.

Το 1914, οι ίδιες χώρες ελέγχαν πλέον πάνω από το 85%.

Μην τρέφετε αυταπάτες πως στις μέρες μας δεν ελέγχουν τίποτα.

Ακόμα αντηχεί στα αυτιά -όσων θέλουν να το ακούσουν- η προειδοποίηση του Τσε για τον ιμπεριαλισμό (κάντε τον κόπο να το δείτε):

Θα μου πει τώρα κάποιος εύλογα πως ξεκινήσαμε για τη Χιλή και πήγαμε στις ΗΠΑ και την Κούβα, οπότε άντε να πεις και για την Κίνα, Άρη.

Μπορείς, όμως, να μιλήσεις για την επανάσταση του ’21 χωρίς να μιλήσεις για τους Τούρκους;

Μπορείς, να μιλήσεις για το έπος του ’40 χωρίς να μιλήσεις για τον φασισμό;

Εντάξει, η υπουργός Παιδείας του προτεκτοράτου μπορεί να το κάνει, όπως το μπορούν γενικότερα οι νεοδημοκράτες, που πρέπει να είσαι χαζός για να μην καταλαβαίνεις τι έκαναν οι πρόγονοί τους στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Ευτυχώς, για αυτούς, στην Ελλάδα έχει πολλούς χαζούς, υπερβολικά πολλούς.

Οπότε, πάμε πάλι πίσω στη Χιλή.

Έπειτα από δεκαετίες υποτακτικών στα αμερικανικά συμφέροντα κυβερνήσεων, το 1970 κερδίζει στις εκλογές ο σοσιαλιστής υποψήφιος Σαλβαδόρ Αλιέντε.

Ο τότε πρόεδρος των ΗΠΑ, Ρίτσαρντ Νίξον, που δεν είχε καμία πρόθεση να επιτρέψει στον λαό της Χιλής να απειλήσει τα αμερικανικά συμφέροντα, έδωσε την περίφημη εντολή στον Κίσινγκερ να ανατρέψουν το «παλιοκομμούνι», πριν ακόμα αναλάβει καλά-καλά την προεδρία ο Αλιέντε: «κάντε την οικονομία να ουρλιάξει (make the economy scream)».

Όπερ και εγένετο, 3 χρόνια αργότερα.

Με τη βοήθεια αντικαθεστωτικών τμημάτων του στρατού που δεν ήθελαν να κρατάει την τύχη της Χιλής ένας μαρξιστής, χιλιανά τανκς και αεροπλάνα πολιόρκησαν το Κοινοβούλιο της χώρας το 1973, ανέτρεψαν τον εγκλωβισμένο Αλιέντε, ο οποίος αυτοκτόνησε, αφού πρώτα εκφώνησε έναν τελευταίο “προφητικό» λόγο προς τον Χιλιανό λαό.

Και έτσι δόθηκαν τα κλειδιά της πολύπαθης χώρας στον Αουγκούστο Πινοσέτ, έναν λιμοκοντόρο στρατηγό, τον οποίο ερωτεύθηκε με πάθος σύσσωμη η φιλελέρα του πλανήτη.

Ο Πινοσέτ επέβαλε στρατιωτική δικτατορία, προχώρησε σε μια σειρά βίαιων «μεταρρυθμίσεων», ιδιωτικοποίησε τα πάντα και εξαφάνισε κάθε μορφή αντίστασης, διασκορπίζοντας κόκκαλα στην έρημο της Ατακάμα και στον Ειρηνικό.

Επειδή κάθε λιμοκοντόρος στρατηγός έχει ανάγκη έναν λιμοκοντόρο οικονομολόγο, ο Πινοσέτ τον βρήκε στο πρόσωπο του Μίλτον Φρίντμαν, του ανθρώπου που κάποτε κοκορευόταν πως το Χονγκ Κονγκ είναι το διαμάντι της ελεύθερης αγοράς· αχ πόσο θα ήθελα να δω την αλογομούρη του με αυτά που γίνονται φέτος στο «διαμάντι» και με «το θαύμα της Χιλής», αλλά την γλίτωσε ο καριόλης.

Με τη βοήθεια μιας ομάδας Χιλιανών -και όχι μόνο- οικονομολόγων της σχολής του Σικάγο -ευγενική χορηγία του μεγάλου αφεντικού- ακολούθησε κατά γράμμα ένα φιλόδοξο σχέδιο «αναδιάρθρωσης» της οικονομίας αυτό που αργότερα, σε συνδυασμό με την πολιτική αυταρχικότητα των …μεταρρυθμιστών, θα αποκαλούσαμε μονολεκτικά “νεοφιλελευθερισμό”.

Ο Πινοσέτ κυβέρνησε με σιδηρά πυγμή μέχρι το 1990, όταν η Χιλή επέστρεψε στην αστική δημοκρατία.

Πάντως, παρέμεινε αρχηγός του χιλιανού στρατού μέχρι το 1998, ενώ πέθανε το 2006 στην Αγγλία, όπου τον ξεσκάτιζε η φίλη του Μάργκαρετ Θάτσερ.

Η δε Χιλή δεν άλλαξε και πολύ, με εξαίρεση τα δεκάδες στρατόπεδα συγκέντρωσης που έκλεισαν τις πύλες τους μετά την πτώση της δικτατορίας.

Δεν είναι τυχαίο το σύνθημα των εξεγερθέντων σήμερα: «δεν ήταν 30 πέσος, αλλά 30 χρόνια».

Μιλάει για τα 30 χρόνια που ακολούθησαν την δικτατορία, όπου συνεχίστηκε να παίζεται το ίδιο έργο, απλά με άλλους ηθοποιούς, ενώ αφαιρέθηκαν οι σκηνές της βίας.

Εξάλλου, το Σύνταγμα της χώρας είναι ακόμα εκείνο του 1980, που συντάχθηκε επί Πινοσέτ.

Οι ίδιοι άνθρωποι έμειναν στα πράγματα και δεν μιλάω μόνο για τον στρατό της Χιλής.

Ότι έγινε άλλωστε, στην Ισπανία, την Πορτογαλία και την Ελλάδα, όπως και αλλού, αλλά μην τα ακούτε εσείς αυτά, ζήτω η Δημοκρατία!

Σκέφτομαι κιόλας -διαβάζοντας αυτά που είπε ο Butler πριν σχεδόν 100 χρόνια- πως καπιταλισμός χωρίς απατεώνες δεν είναι καπιταλισμός.

Και για να πετύχει μια κομπίνα, χρειάζεται πρωτίστως θύματα.

Η ελίτ προχωρά με κυρίαρχο σύνθημα «δουλεύετε εσείς και εμείς θα τα πίνουμε στην υγειά σας».

Και η κομπίνα δεν είναι καμία άλλη από την ανακατανομή του πλούτου από τα χαμηλά στρώματα που τον παράγουν προς τα υψηλά στρώματα που τον απολαμβάνουν.

Και αν θέλετε έναν σύντομο ορισμό του καπιταλισμού, δεν θα μπορούσε να είναι άλλος από αυτόν.

Το σύνθημα στον τοίχο, ένα μόνο από τα δεκάδες δημοφιλή συνθήματα των διαδηλωτών, δηλώνει ξεκάθαρα: «δεν ήταν καταπίεση, ήταν καπιταλισμός».

Δεν ξέρω αν θα μιλάμε αργότερα για τις άλλες 10 μέρες που τάραξαν τον κόσμο -OK, παραπήρα φόρα- ή για άλλη μια εξέγερση που «παραλίγο» να ρίξει το σύστημα -καλά, ούτε καν, το πιθανότερο- αλλά χαμένες δεν είναι ποτέ οι μάχες που δόθηκαν.

Αν θα το κάνουν ή όχι, κανείς δεν μπορεί να το πει με σιγουριά.

Για την ακρίβεια, σήμερα φαντάζει απίθανο.

Και αύριο και μεθαύριο.

Καλό θα ήταν, πάντως, αυτοί που σιωπούν όταν ο παπάς του χωριού παρενοχλεί τα παιδιά τους, να μην κάνουν ηρωικές δηλώσεις, πόσω μάλλον υποδείξεις στους άλλους.

Μπράβο, λοιπόν, στα κορίτσια στη Νέα Φιλαδέλφεια που παρέλασαν α λα Monty Python, προκαλώντας την οργή των μπατριωτών, ενώ κατάφεραν με μια τους κίνηση να απογυμνώσουν την «κανονικότατη» ελληνική κοινωνία.

Κατά τη γνώμη μου, ήταν μια από τις αποτελεσματικότερες και εξυπνότερες μορφές πολιτικής διαμαρτυρίας στην Ελλάδα, ever.

Βέβαια, στην χώρα της αιώνιας βλακείας νορμάλ θεωρούνται οι παρελάσεις με τα ρομποτάκια και τους ραγιάδες κλακαδόρους, τα συνθήματα «Κατσίφα ζεις, εσύ μας οδηγείς» και τα πρωτάκια που μπορεί να μην ξέρουν ακόμα να δένουν τα κορδόνια τους, αλλά τουλάχιστον ξέρουν απ’ έξω το Πάτερ Ημών και το Μακεδονία Ξακουστή, που θα τους φανούν εξαιρετικά χρήσιμα όταν θα ζουν στη Γερμανία, που μην γελιόμαστε και αυτή ήταν κάποτε ελληνική.
Στρατιωτάκια, αμίλητα, ακούνητα, αγέλαστα.

Παρελάστε και βγάλτε το σκασμό, με λίγα λόγια.

Επίσης, δεν ξέρω αν το καταλάβατε, ο μπουμπούκος… α, όχι αυτός είναι ο αντιπρόεδρος, ο άλλος, μωρέ, ο ζαβός που κάνατε πρωθυπουργό, είναι ολίγον νεοφιλελές και υπέρμαχος των πολιτικών που οδήγησαν τους Χιλιανούς σε μια έντονη -μέχρι τώρα- εξέγερση.

Με λίγα λόγια εκλέξατε τον Έλληνα Πινέιρα, απλά ούτε αυτός είναι Πινέιρα, ούτε εσείς Χιλιανοί.

Η όλη κατάσταση είναι περισσότερο στο στυλ «βάστα με να σε βαστώ, να σκοτωθούμε στο γκρεμό».

Πάλι οι άλλοι θα βγάλουν τα κάστανά σας από τη φωτιά.

Ή πώς να το πω αλλιώς, να μην σας έρθει απότομο;

Παίζει του χρόνου τέτοιον καιρό να λένε στη Λατινική Αμερική, «ευτυχώς που δεν γίναμε Ελλάδα».

Αν και σιγά μην ασχολούνται στη Χιλή με τα χαΐρια των εθελόδουλων, είτε έτσι είτε αλλιώς.

Επειδή βλέπουν και αυτοί Next Top Model, όχι τίποτε άλλο.

Εν πάση περιπτώσει -άντε γιατί δεν μπορώ όλη την ώρα να την λέω στους αήττητους της Ιστορίας που από νίκη σε νίκη πάνε τα καμάρια όλου του πλανήτη- το μόνο σίγουρο είναι πως θέλει αρετή και τόλμη η ελευθερία.

Τέλος, οποιαδήποτε ομοιότητα με πραγματικά πρόσωπα ή καταστάσεις είναι εντελώς σκόπιμη.

Αν πάλι τώρα κάποιος θιχτεί, θα του δώσω την συμβουλή που μου έδωσε κάποτε ο παππούς μου: «Άρη, αν σε σταματούν συνέχεια στο δρόμο και σου λένε να προσέχεις πού πηγαίνεις, πιθανότατα το καλύτερο για όλους θα ήταν να προσέχεις πού πηγαίνεις, αγόρι μου».

Με εκτίμηση,

Άρης

Υ.Γ.1 Τι Σικάγο, τι Σαντιάγκο, τι Καμπούλ και τι Βαγδάτη. By the way, πάνω από 250 νεκροί στις διαδηλώσεις στο Ιράκ, επισήμως, αλλά αν δεν είναι η Βενεζουέλα, who gives a shit. Σε καμία περίπτωση στο Ιράκ -και στις προαναφερθείσες χώρες του κειμένου- δεν κρύβονται πάλι οι Αμερικάνοι από πίσω.

Υ.Γ.2 Πιτσιρίκο, αν το ζήλεψα, λέει, το γραπτό του Κώστα; Γάτος είσαι. Και μανούλα να μας τσιγκλάς για να γράφουμε, αλλά δεν θα τσιμπήσω αυτή τη φορά χαχαχα. Παιδιά, να πω την αλήθεια, έχετε θέσει τόσα πολλά θέματα που δεν προλαβαίνω καλά-καλά να τα χωνέψω και περνάτε στο επόμενο. Άσε που νομίζω πως με την αποδοχή το παραφιλοσοφείτε. Αποδοχή είναι και να πατάς ένα reset επειδή άνοιξες πολλά παράθυρα και κόλλησε το pc. Με λίγα λόγια, τραυματίστηκα στην προπόνηση και ακολουθώ ατομικό χαχα.

(Φίλε Άρη, δίνε πόνο. Σκέφτομαι όλους αυτούς που θα διαβάζουν για Αλιέντε, Πινοσέτ κλπ και δεν θα έχουν ιδέα ποιοι είναι. Εδώ δεν έχουν ιδέα τι έχει συμβεί στη χώρα τους, τον Αλιέντε θα ξέρουν; Γράφε, Άρη, γράφε. Να είσαι καλά. Την αγάπη μου.)

H αναδημοσίευση των κειμένων του pitsirikos.net επιτρέπεται μόνο κατόπιν άδειας. Επικοινωνήστε στο pitsiriko@gmail.com.