Η ανεργία απελευθερώνει

Γεια σου αγαπητέ Πιτσιρίκο,
Αναρωτιέμαι αν έχεις προσέξει ένα ενδιαφέρον παράδοξο: Τα πράγματα που σε κάνουν να νιώθεις πιο ελεύθερος από ποτέ, είναι αυτά στα οποία νιώθεις ότι δεν έχεις καμία άλλη επιλογή.

Ο έρωτας, για παράδειγμα, που έρχεται ουρανοκατέβατος και που σε κάνει να νιώθεις ότι δεν έχεις υπάρξει πιο ελεύθερος, την ίδια στιγμή που νιώθεις ότι δεν μπορείς να κάνεις διαφορετικά.

Η απόλυτη ελευθερία δεν έρχεται όταν στέκεσαι μπροστά στο ράφι του σούπερ μάρκετ και προσπαθείς να διαλέξεις ανάμεσα σε 30 γεύσεις αναψυκτικών, αν και αυτό ακριβώς θέλει ο καπιταλισμός: να σε κάνει να πιστέψεις.

Καταναλωτικά γουρούνια, μας κρεμάσανε κουδούνια, που είπε κι ο αξέχαστος Τζιμάκος.

Η απόλυτη ελευθερία έρχεται όταν η ζωή σε σπρώχνει κάπου που μάλλον δεν είχες σκεφτεί να πας μόνος σου, κι εσύ όχι μόνο δεν φοβάσαι όταν βρεθείς εκεί, αλλά διαπιστώνεις πως είσαι ακριβώς όπου ήθελες πάντα να είσαι.

Αυτό δεν είναι εύκολο. Ο φόβος είναι μια φυσιολογική αντίδραση, κι ο φόβος της απροσδόκητης αλλαγής είναι ιδιαίτερος.

Το διαπίστωσα από πρώτο χέρι πριν κάτι χρόνια, όταν μου είπαν στο πανεπιστήμιο εδώ που δούλευα ότι δεν έχουν τη δυνατότητα να συνεχίσουν μαζί μου.

Η τότε κυβέρνηση -η κατά γενική ομολογία χειρότερη κυβέρνηση της Φινλανδίας τις τελευταίες 3 δεκαετίες και βάλε- αποφάσισε να κόψει την χρηματοδότηση για την Εκπαίδευση, κάτι που βέβαια επηρέασε τη δυνατότητα των πανεπιστημίων να προσλαμβάνουν προσωπικό.

Ήταν ένα σοκ, και το άγχος μεγάλο. Στην αρχή, σαν ηλίθιος, μπήκα στη διαδικασία να ψάχνω για δουλειά. Τη μισή μέρα έψαχνα για δουλειά, την άλλη μισή έγραφα και έστελνα βιογραφικά. Αυτό κράτησε κάμποσο καιρό.

Μετά ξύπνησα.

Ακριβώς πότε δεν είμαι εντελώς σίγουρος, ίσως η συνειδητοποίηση της ελευθερίας να έρχεται σταδιακά. Αλλά κάποια στιγμή ρώτησα τον εαυτό μου γιατί συνεχίζω να χάνω το χρόνο μου έτσι. Για το «και πώς θα ζήσω εγώ ρε φίλε;»

Μα εδώ υπάρχει τέτοιο δίχτυ ασφαλείας που δεν υπήρχε περίπτωση ούτε να πεινάσω ούτε να μην έχω στέγη. Υπάρχει από επίδομα ανεργίας και επίδομα ενοικίου, μέχρι επίδομα φοιτητικού δανείου: Το κράτος σου πληρώνει τους τόκους και τα έξοδα ενός φοιτητικού δανείου, αν δεν μπορείς να το πληρώσεις.

Γιατί λοιπόν, σκέφτηκα, συνεχίζω να ψάχνω για αφεντικό;

Η ανεργία απελευθερώνει!

Προτίμησα να αφιερώσω τον χρόνο μου διαβάζοντας, γράφοντας, και γενικά δημιουργώντας.

Πάω βόλτες στη φύση και παίρνω φωτογραφίες, πού και πού σε κανένα μουσείο, μέχρι που άρχισα να μαθαίνω και γιαπωνέζικα.

Η ειρωνεία είναι ότι με τόσο ελεύθερο χρόνο και διάθεση, κάποια στιγμή άρχισα να κάνω και μικροδουλειές διαδικτυακά -μόνο 1-2 ώρες τη μέρα, με πράγματα που μου αρέσουν- κάτι που συμπληρώνει τα επιδόματα.

Αν κανείς αναρωτιέται πώς θα είναι το Βασικό Εισόδημα, έτσι θα είναι.

Ποιος να το περίμενε, ότι οι άνθρωποι θα γίνονταν δημιουργικοί και θα ένιωθαν ελεύθεροι αν δεν ήταν σκλάβοι (έχουμε φτάσει σε σημείο η ταυτολογία να θεωρείται ανακάλυψη).

Θυμήθηκα και μια ιστορία που έγινε εδώ πριν δυο χρόνια, όταν ένας πρωτοεμφανιζόμενος συγγραφέας αποκάλυψε ότι δεν είχε δουλέψει ούτε μια μέρα στη ζωή του, και έπαιρνε επίδομα ανεργίας για 20 χρόνια. «Καλύτερα φυλακή, παρά να δούλευα», είπε.

Τι γίνεται όμως σε μέρη όπως η Ελλάδα, που επιδόματα δεν υπάρχουν;

Ο καθένας ας απαντήσει στην ερώτηση «και πώς θα ζήσω εγώ ρε φίλε;» με τον τρόπο που πιστεύει καλύτερα. Εγώ μόνο διαπιστώσεις κάνω.

Κι αν κάποιος μου πει ότι έχω την πολυτέλεια να κάνω διαπιστώσεις, θα συμφωνήσω μαζί του.

Μα, όμως, αυτό είναι και το όλο ζητούμενο.

Πρέπει να απαιτήσουμε όλοι να έχουν αυτή την πολυτέλεια, το να μπορούν να σκέφτονται και να δημιουργούν χωρίς το όπλο στον κρόταφο.

Όλοι, όμως.

Η ανεργία είναι κάτι που έρχεται με φόρα για όλο και περισσότερους ανθρώπους, παγκοσμίως, οπότε καλό θα ήταν να ψάξει ο καθένας για την απάντηση στο «πώς θα ζήσω;»

Πώς θέλεις να ζήσεις;

Κι η απάντηση πρέπει να δοθεί και ατομικά και συλλογικά (αν και γι’ αυτό το δεύτερο, δεν είμαι και πολύ αισιόδοξος).

Η υποκρισία, η ηλιθιότητα, η μοχθηρία, κι η εθελοδουλία είναι πολύ διαδεδομένα συστατικά.

Σαν αυτούς στις ΗΠΑ που μπουκάρουν στα κυβερνητικά κτίρια με όπλα και στολές παραλλαγής -γιατί όλοι ξέρουν πως χρειάζεται καμουφλάζ για να μπεις σε κτίριο- για να απαιτήσουν να έχουν την ελευθερία να γυρίσουν στη δουλειά τους. Ναι, είναι τόσο ηλίθιο όσο ακούγεται.

Ή σαν εκείνους που απαιτούν οι άνθρωποι να καθίσουν στις χώρες τους για να σκοτωθούν από τις βόμβες, όταν οι ίδιοι φοβούνται ότι τα πιτσιρίκια που μαζεύονται στις πλατείες θα αρχίσουν να μεταδίδουν τον ιό.

Τέρμα ηλίθιοι, ανίατες περιπτώσεις.

Η ανεργία απελευθερώνει, αλλά μόνο αυτούς που θέλουν να είναι ελεύθεροι. Είναι δύσκολο να ξυπνήσεις κάποιον που προσποιείται ότι κοιμάται.

Μόνο να θυμίσω, μιας που η ερώτηση είναι «πώς θα ζήσω;» και είναι και επίκαιρο να μιλάμε για θνησιμότητες, ότι η ζωή έχει 100% θνησιμότητα. Ούτε ένας δεν έχει επιζήσει, ούτε και πρόκειται.

Να είσαι καλά

Χρήστος

Υ.Γ.1 Τη φωτογραφία με το παπάκι την πήρα σε έναν από τους περιπάτους μου. Είχε μόλις βγει από το νερό και τιναζόταν. Για κάποιο λόγο, αυτή η φωτογραφία με κάνει πάντα να σκέφτομαι την ελευθερία, γι’ αυτό στην έστειλα.

Υ.Γ.2 Έχει ενδιαφέρον να αναφερθώ λίγο στην ανεκδιήγητη Φινλανδική κυβέρνηση της τετραετίας 2015-2019. Πριν τις εκλογές, κυκλοφόρησε στο διαδίκτυο η παρακάτω φωτογραφία, που δείχνει αριστερά τον αρχηγό των Κεντρώων και μέλλοντα πρωθυπουργό, και δεξιά τον αρχηγό των Συντηρητικών -η Φινλανδική ΝΔ δηλαδή- να ποζάρουν με παιδιά, σαν τον Σαντάμ Χουσεΐν, κρατώντας φυλλάδια που γράφουν πως δεν θα μειώσουν τις δαπάνες για την Εκπαίδευση, με το hashtag #ΥπόσχεσηΓιαΤηνΕκπαίδευση. Η υπόσχεση κράτησε λίγες βδομάδες, γιατί το πρώτο πράγμα που πετσόκοψαν μετά τις εκλογές ήταν ακριβώς αυτό. Οι Κεντρώοι καταποντίστηκαν στις περσινές εκλογές, οι Συντηρητικοί σχεδόν καθόλου. Τελικά η πιο ανίατη ασθένεια είναι να είσαι φιλελές. Ας το θυμηθούμε αυτό στις επόμενες εκλογές στην Ελλάδα, που έρχονται πολύ σύντομα.

(Φίλε Χρήστο, γράφεις τα προφανή αλλά οι περισσότεροι τα θεωρούν αυτά επιστημονική φαντασία. Αυτό συμβαίνει επειδή οι περισσότεροι άνθρωποι δεν θέλουν να είναι ελεύθεροι. Θέλουν αφεντικό. Επίσης, έχουν χαμηλή αυτοεκτίμηση. Ούτε καν έχουν σκεφτεί στη ζωή τους πόσο σημαντικό και μαγικό ον είναι ο άνθρωπος. Και τρελάίνονται, όταν βλέπουν ελεύθερους ανθρώπους. Τους μισούν. Πώς τολμάει αυτός; Γιατί δεν έχει αφεντικό; Χρήστο, να περνάς όμορφα. Την αγάπη μου.)

Το pitsirikos.net χρειάζεται τη βοήθειά σου

Στήριξε οικονομικά το pitsirikos.net, αν θεωρείς πως καλό είναι να υπάρχουν στην Ελλάδα και κάποιες φωνές που δεν δουλεύουν για τον Μαρινάκη, τον Αλαφούζο, τον Σαββίδη και τα άλλα παιδιά, οπότε μπορεί να διαβάσεις ή να ακούσεις κάτι διαφορετικό από αυτό που συμφέρει τους ολιγάρχες. Οι τρόποι στήριξης εδώ.

H αναδημοσίευση των κειμένων του pitsirikos.net επιτρέπεται μόνο κατόπιν άδειας. Επικοινωνήστε στο pitsiriko@gmail.com.