Οδηγός επιβίωσης στην Ολλανδία

Αγαπητοί επίδοξοι μετανάστες,
Η Ολλανδία είναι μια πολύ ιδιαίτερη χώρα. Είναι ίσως η μόνη χώρα που, ενώ ήταν δημοκρατία για αιώνες, επέλεξε να γίνει μοναρχία μετά. Τώρα είναι ένα μπουρδελέ σύστημα μεταξύ κοινοβουλευτικής δημοκρατίας και μοναρχίας. Τρέχα γύρευε.

Αλλά εδώ δεν θα μιλήσω για την Ολλανδία, αυτά θα τα ανακαλύψετε μόνοι σας.

Εγώ, απλά, θα σας πω κάποιες εισαγωγικές πληροφορίες για όσους από εσάς ενδιαφέρεστε να κάνετε το βήμα και να φύγετε από το ελληνικό μπoυρδέλο.

Το υπόλοιπο ψάξιμο είναι στο χέρι σας, ενώ υπάρχουν εκατοντάδες σελίδες που μπορούν να σας προσφέρουν αναλυτικές πληροφορίες.

Αν επιθυμείτε να μείνετε στην Ολλανδία για πάνω από 4 μήνες, τότε χρειάζεται να εγγραφείτε στο μητρώο του δημαρχείου της περιοχής στην οποία διαμένετε.

Ασχέτως αν είσαι ιθαγενής ή μετανάστης, όσοι ζουν στην Ολλανδία είναι υποχρεωμένοι να εγγραφούν επίσημα στην διεύθυνση κατοικίας τους.

Είναι σημαντικό, διότι με αυτόν τον τρόπο θα εκδοθεί ο προσωπικός σας “αριθμός κοινωνικής ασφάλισης” ή αλλιώς BSN (Personal Public Service Number), ο οποίος είναι απαραίτητος για κάθε γραφειοκρατική διαδικασία, είτε μιλάμε για άνοιγμα τραπεζικού λογαριασμού, είτε την λήψη του μισθού, την επίσκεψη σε γιατρό, τις υποθέσεις με την εφορία, την ασφάλεια υγείας, ή την ενδεχόμενη αίτηση για κάποιο επίδομα.

Οι περισσότεροι δήμοι ζητούν να εγγραφεί κάποιος μέσα σε 5 μέρες από την ημέρα άφιξης στην Ολλανδία. Αν δεν υπάρχει κάποια μόνιμη διεύθυνση, από κάποιον γνωστό, τότε χρειάζεται να εγγραφείτε με το πού θα ολοκληρωθεί το συμβόλαιο ενοικίασης του χώρου διαμονής σας.

Αν δεν είστε σίγουροι, μπορείτε να καλέσετε τις πληροφορίες του κεντρικού δήμου της πόλης και να τους ζητήσετε να σας εξηγήσουν πώς να το χειριστείτε καλύτερα. Ζητήστε να μιλήσετε στα αγγλικά και θα σας τα πουν όλα χαρτί και καλαμάρι. Αν δεν καταλάβετε, ζητήστε τους να είναι πιο αναλυτικοί.

Αν έχετε κάποια προσωρινή διεύθυνση, είναι παιχνιδάκι. Καλείτε τον δήμο και κλείνετε ένα ραντεβού για “εγγραφή από το εξωτερικό”.

Θα λάβετε επιβεβαίωση στο ταχυδρομείο ή στο email σας, στο οποίο θα αναφέρονται τα έγγραφα που πρέπει να προσκομίσετε στο ραντεβού.

Όταν πάτε εκεί, η διαδικασία κρατάει 10-15 λεπτά. Αν δεν σας δώσουν κάποιο χαρτί, μπορείτε να ζητήσετε βεβαίωση ότι έχετε υποβάλει την αίτηση εγγραφής.

Επειδή σχεδόν όλες σας οι υποθέσεις με το Ολλανδικό δημόσιο γίνονται ηλεκτρονικά, αφού εκδοθεί το BSN σας, θα χρειαστεί να τον συνδέσετε με το ψηφιακό σας προφίλ, το λεγόμενο DigiD, το οποίο δεν είναι τίποτα παραπάνω από ένα username και password που συνδέεται με το BSN σας και το οποίο μπορείτε να αποκτείσετε επισκεπτώμενοι την ιστοσελίδα https://www.digid.nl/en/ και ακολουθώντας τις οδηγίες.

Αφού ολοκληρώσετε την διαδικασία, θα σας αποσταλεί ένας κωδικός με γράμμα, και όταν τον λάβετε πρέπει να επισκεφθείτε την σελίδα ενεργοποίησης του DigiD, https://digid.nl/en/inloggen, και να κλικάρετε “ενεργοποίηση”, ακολουθώντας τις οδηγίες.

Έπειτα, χρειάζεται οπωσδήποτε να ανοίξετε έναν ολλανδικό τραπεζικό λογαριασμό, γιατί θα δυσκολευτείτε να βρείτε χώρο να νοικιάσετε χωρίς αυτόν.

Αν έχετε βρει δουλειά από την Ελλάδα, συνήθως οι εταιρία θα σας βοηθήσει σε αυτό και στις άλλες διαδικασίες, αλλά εξαρτάται και από την εταιρία.

Καλό θα ήταν να τσεκάρετε να βρείτε ποια τράπεζα καλύπτει καλύτερα τις ανάγκες σας, ή τις αξίες σας. Δεν υπάρχει καλύτερη και χειρότερη τράπεζα. Είναι τράπεζες. Ένα αναγκαίο κακό. Όλες ίδιες είναι πάνω κάτω, με τις ίδιες ετήσιες χρεώσεις, αλλά κάποιες, για παράδειγμα, δεν έχουν web banking στα Αγγλικά.

Εγώ επέλεξα την Triodos Bank, γιατί είναι από τις πιο ηθικές τράπεζες στον κόσμο και από τις πιο διαφανείς, αφού επενδύει μόνο σε περιβαλλοντικά και πολιτιστικά πρότζεκτ.

Το να ανοίξεις λογαριασμό είναι παιχνιδάκι. Κλείνεις ένα ραντεβού ή απλά μπαίνεις σε κάποιο υποκατάστημα, έχοντας μαζί σου το BSN -δεν χρειάζεται να έχεις κάποιο χαρτί που να αναγράφεται, τους λες ποιο είναι και σε πιστεύουν!-, το διαβατήριο και το συμβόλαιο κατοικίας.

Όλες οι τραπεζικές υποθέσεις γίνονται ηλεκτρονικά. Ο πιο κοινός τρόπος πληρωμής, είναι μέσω iDEAL, δηλαδή, αν παραγγείλετε φαγητό πχ, στην πληρωμή επιλέγεται iDEAL, την τράπεζα σας και σκανάρετε το QR code που θα σας βγάλει από την εφαρμογή της τράπεζας που έχετε εγκαταστήσει στο κινητό σας.

Αν δεν θέλετε να χρησιμοποιείτε την τραπεζική εφαρμογή στο κινητό, επειδή το ημερολόγιο σας έχει κολλήσει στο 1999, ζητήστε να σας δώσουν ένα ψηφιακό κομπιουτεράκι ταυτοποίησης (e.identifier), το οποίο θα σας βγάζει έναν κωδικό κάθε φορά που θα θέλετε να πληρώσετε κάτι ηλεκτρονικά.

Για τις μη ηλεκτρονικές πληρωμές, αν και μπορείτε να χρησιμοποιείτε μετρητά -υπάρχουν καταστήματα που διατηρούν το δικαίωμα να δέχονται μόνο ηλεκτρονικές πληρωμές και όχι μετρητά, αλλά είναι λίγα-, οι περισσότεροι εδώ ζουν στον 21ο αιώνα, οπότε απλά PIN-άρουν ανέπαφα με την καρτούλα ή την τραπεζική εφαρμογή στο κινητό.

Στην Ολλανδία επικρατεί μια σχετική έλλειψη ενοικιαζόμενων χώρων. Σχετική γιατί η ζήτηση είναι μεγαλύτερη της προσφοράς, πράγμα που εξηγεί εν μέρει την αυξημένη τιμή τους. Ο γενικός κανόνας είναι το ενοίκιο να μην υπερβαίνει πολύ το 30-35% του εισοδήματος σας.

Το ενοίκιο μπορεί να είναι από 300 ευρώ για ένα δωμάτιο, μέχρι και πάνω από 2.500 ευρώ για ένα διαμέρισμα στο κέντρο του Άμστερνταμ, και αποτελείται από δύο βασικά μέρη, το βασικό ενοίκιο και τα κόστη υπηρεσιών.

Το ενοίκιο μπορεί να είναι είτε inclusive -συμπεριλαμβάνοντας αυτές τις υπηρεσίες (αέριο, ηλεκτρικό, ίντερνετ, τηλεφωνική γραμμή, νερό, κοινόχρηστα)-, είτε exclusive.

Είναι στάνταρ πρακτική να χρειάζεται να δώσεις και κάποια εφάπαξ εγγύηση για την ενοικίαση, η οποία σου επιστρέφεται πριν ξενοικιάσεις τον χώρο.

Ο νοικάρης ενδέχεται να σας ζητήσει να αποδείξετε την ικανότητά σας να πληρώνεται το ενοίκιο. Αν έχετε εξασφαλίσει κάποια δουλειά, ίσως σας ζητηθεί το συμβόλαιο εργασίας. Αν σπουδάζετε, ίσως σας ζητηθεί μια κατάσταση του τραπεζικού σας λογαριασμού ή/και της οικογένειας σας.

Σε κάθε περίπτωση, θα πρέπει να παρουσιάσετε το BSN σας. Πάντα να κοιτάτε για χώρους στους οποίους μπορείτε να εγγραφείτε στον δήμο.

Υπάρχουν δύο βασικοί τομείς ενοικίασης, η κοινωνική κατοικία και η ιδιωτική κατοικία (ο λεγόμενος ελεύθερος τομέας – free sector). Καλό είναι να μάθετε τις διαφορές.

Αν είστε κάτω από μια συγκεκριμένη εισοδηματική βάση, το ολλανδικό κράτος παρέχει διάφορα επιδόματα, συμπεριλαμβανομένου και του επιδόματος ενοικίου (huurtoeslag).

Τα συμβόλαια ενοικίασης στην Ολλανδία είναι υπέρ του ενοικιαστή, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι επαφίεστε σε αυτό.

Είναι σημαντικό να ξέρετε τα δικαιώματά σας.

Το συμβόλαιο που θα κληθείτε να υπογράψετε χρειάζεται να συμπεριλαμβάνει ξεκάθαρα τα εξής:

-Το ποσό του ενοικίου.

-Πληροφορίες για την εγγύηση που ίσως σας ζητηθεί (ποσό, πότε θα σας επιστραφεί κλπ)

-Την διεύθυνση και περιγραφή του χώρου.

-Ημερομηνία έναρξης και λήξης.

-Συγκεκριμένους κανόνες, πχ για κατοικίδια, επινοικίαση, κάπνισμα κλπ.

-Περιγραφή του κόστους υπηρεσιών (αέριο, ηλεκτρικό, νερό, ίντερνετ, τηλέφωνο κλπ).

-Τα καθήκοντα του ιδιοκτήτη σχετικά με τη συντήρηση και τις επισκευές.

-Τον χρόνο ειδοποίησης για τον τερματισμό του συμβολαίου.

-Λίστα όλων των πραγμάτων που συμπεριλαμβάνονται, όπως έπιπλα, συσκευές κλπ.

-Την ημερομηνία κατά την οποία θα αυξάνεται το ενοίκιο κάθε χρόνο, αν δεν είναι σταθερό.

Για το τελευταίο, είναι σημαντικό να ξέρετε ότι στον ελεύθερο τομέα ενοικίασης, τα ενοίκια μπορεί να είναι απελευθερωμένα (liberalised), που σημαίνει ότι ο ιδιοκτήτης μπορεί να ζητήσει ό,τι τιμή γουστάρει.

Αν το ενοίκιο είναι ελεγχόμενο (controlled), η τιμή του είναι καθορισμένη από τον νόμο.

Μπορείτε να ελέγξετε την τιμή του ενοικίου στην ιστοσελίδα της επιτροπής ενοικίασης.

Αν η τιμή είναι κάτω από αυτήν που πληρώνετε, μπορείτε να το παρουσιάσετε στον ιδιοκτήτη και να ζητήσετε την μείωση του ενοικίου. Αυτό πρέπει να το κανονίσετε τους πρώτους 6 μήνες από την ενοικίαση. Αν το καθυστερήσετε πολύ, το ενοίκιο θα παραμείνει απελευθερωμένο.

Σε περίπτωση διαφωνίας με τον ιδιοκτήτη, πχ κάποια επισκευή για την οποία σας αγνοεί ή αρνείται να την κάνει, υπάρχουν τα εξής βήματα:

-Κατ’ αρχάς, να θέσετε το θέμα/παράπονο στον ιδιοκτήτη.

-Αν αυτό δεν λύσει το πρόβλημα, να υποβάλετε παράπονο στην επιτροπή των ιδιοκτητών (VVE).

-Αν ούτε τότε δεν λυθεί, μπορείτε να στείλετε παράπονο στο Δικαστήριο Ενοικίασης (Huurcommissie).

-Αν όλα αυτά αποτύχουν, υπάρχουν και οι δικηγόροι. Υπάρχουν και τσάμπα δικηγόροι που δίνουν συμβουλές.

Και φτάνουμε στο θέμα την υγείας. Η Ολλανδία έχει ένα ιδιωτικοποιημένο σύστημα υγείας.

Μπορείτε να επιλέξετε πόσα θα πληρώνετε κάθε μήνα για την ασφάλειά σας. Αν δεν έχετε προβλήματα υγείας και δεν αρρωσταίνετε συχνά, επιλέγετε το βασικό πακέτο, που είναι από 70-100 ευρώ τον μήνα.

Το πόσο που πληρώνετε εξαρτάται από το ρίσκο που αποδέχεστε. Εγώ, στην αρχή, είχα το βασικό, που σημαίνει ότι, αν χρειαζόταν πχ μια εγχείρηση που κάνει 1000 ευρώ, έπρεπε να καλύψω τα 300 ευρώ από την τσέπη μου. Αν χρειαζόμουν δύο εγχειρήσεις, πάλι τα 300 ευρώ θα κάλυπτα και από τις δύο εγχειρήσεις και τα υπόλοιπα η ασφαλιστική.

Οι επισκέψεις στον γιατρό καλύπτονται από την ασφαλιστική. Η οδοντιατρική φροντίδα δεν καλύπτεται από το βασικό πακέτο ασφάλισης, αλλά μπορείτε να την συμπεριλάβετε με ένα έξτρα κόστος.

Στην Ολλανδία υπάρχει πρωτοβάθμια περίθαλψη, που σημαίνει ότι για οποιοδήποτε θέμα υγείας, απευθύνεστε πρώτα στον γενικό σας παθολόγο (huisarts).

Είναι σημαντικό να εγγραφείτε σε κάποιον GP (general practitioner) το συντομότερο μετά την άφιξή σας. Υπάρχει ενδεχόμενο να αρρωστήσετε και να μην βρίσκετε κάποιον GP κοντά σας, γιατί μπορεί να είναι ήδη πλήρης από ασθενείς.

Για να βρείτε GP, μπείτε στην ιστοσελίδα της Doctena και βάλτε την διεύθυνση σας. Μπορείτε να πάτε και στον δήμο σας και να ζητήσετε ένα φυλλάδιο (gemeentegids), το οποίο εκδίδει ο δήμος με πληροφορίες για γιατρούς, αθλητικές ομάδες, παιδικούς σταθμούς κλπ, στο οποίο έχει τη λίστα όλων των GP.

Υπάρχει ενδεχόμενο να μην μπορείτε να εγγραφείτε με τον GP της πρώτης σας επιλογής, σε περίπτωση που είναι πλήρης και δεν δέχονται άλλους ασθενείς ή αν ζείτε πολύ μακριά από το ιατρείο. Για την εγγραφή θα χρειαστείτε το διαβατήριο, το BSN και τις πληροφορίες της ιατρικής σας ασφάλισης.

Τα ραντεβού σας με τον GP κρατάνε 10-15 λεπτά. Αν πιστεύετε ότι χρειάζεστε περισσότερο χρόνο, συζητήστε το με την βοηθό του όταν κλείσετε το ραντεβού.

Αν χρειάζεστε κάποιον γιατρό ειδικότητας, χρειάζεστε συνταγή από τον GP, την οποία θα χρειαστείτε ούτως ή άλλως για να σας καλύψει η ασφαλιστική τα έξοδα του ειδικού.

Τώρα, σε ό,τι έχει να κάνει με το θέμα δουλειάς, δεν έχω πολλά να πω. Η ανεργία στην Ολλανδία ήταν μέχρι πρόσφατα 2.98%, πράγμα που σημαίνει ότι σχεδόν όλοι είχαν δουλειά, εκτός από αυτούς που παίρνουν επίδομα ανεργίας και αράζουν μέχρι να χρειαστεί να βρουν μια άλλη δουλειά, τους μακροχρόνια άνεργους, και αυτούς που ήταν μεταξύ δύο δουλειών.

Ακόμα και αν διπλασιαστεί η ανεργία με την επερχόμενη ύφεση και πάει στο 6-7%, τρίχες κατσαρές. Το μόνο θέμα είναι η γλώσσα στην ουσία, αφού, αν δεν ξέρεις Ολλανδικά, έχεις πρόσβαση στην πλειοψηφία των θέσεων εργασίας, αλλά όχι στο 100%, αλλά αυτό εξαρτάται και από τον τομέα στον οποίο θέλετε να εργαστείτε.

Η γλώσσα δεν είναι υποχρεωτική. Εγώ είμαι στο Άμστερνταμ εδώ και 10 χρόνια και δεν μιλάω γρι Ολλανδικά. Δεν μου χρειάστηκε ποτέ, δεν απαιτείται, δεν μου αρέσει η γλώσσα, end of story.

Κάποιοι θα με πουν αχάριστο κτλ. Δεν χρωστάω τίποτα σε κανέναν. Δουλεύω και πληρώνω φόρους όπως κάνουν όλοι και σέβομαι τους κανόνες και τους νόμους της χώρας, αλλά, όπως δεν κουνάω σημαιάκι την Ημέρα του Βασιλιά και δεν μου αρέσει η ολλανδική μαγειρική, έτσι και αποφάσισα να μην μάθω την γλώσσα.

Είναι δικαίωμά μου.

Από την στιγμή που δεν είναι προϋπόθεση, όπως πχ στην Γερμανία, όλα τα υπόλοιπα είναι τρίχες. Αν κάποιος προσβάλλεται που δεν μιλάω Ολλανδικά, αυτό είναι δικό του θέμα. Ξυδάκι.

Προσοχή! Εκτός και αν είναι μεγάλη ανάγκη, αποφύγετε να δουλέψετε για Έλληνες.

Οι κυριότερες πλατφόρμες ευρέσεως εργασίας είναι το LinkedIn και το Monsterboard, ενώ έχει και πολλά γραφεία ευρέσεως εργασίας, ειδικά για τις μεγάλες πόλεις όπως Άμστερνταμ, Χάγη (οι δύο καλύτερες πόλεις για μετανάστες), Ρότερνταμ, Ουτρέχτη, Αϊντχόφεν, Ντέλφτ και Λάϊντεν. Περισσότερες πληροφορίες, εδώ.

Με τα πολλά πολλά, φτάσαμε και στη φορολογία, τον κουμπαρά του ολλανδικού κράτους. Το μότο της εφορίας (Belastingdienst) είναι “Δεν μπορούμε να το κάνουμε διασκεδαστικό, αλλά μπορούμε να το κάνουμε πιο εύκολο”, και αντικατοπτρίζει πλήρως την διαδικασία.

Αν έχετε ειδίκευση και βρείτε δουλειά πριν μετακομίσετε στην Ολλανδία, το κράτος σας παρέχει το κίνητρο του λεγόμενου 30% (30% ruling), που σημαίνει ότι σας φορολογεί μόνο για το 70% του εισοδήματός σας τα πρώτα 5 χρόνια.

Τσεκάρετε αν το δικαιούστε, γιατί είναι μεγάλο μπόνους.

Οι δηλώσεις γίνονται μεταξύ 1ης Μαρτίου και 30ής Απριλίου. Εγώ στην αρχή πλήρωνα ένα 50άρικο σε έναν λογιστή που μου σύστησαν οι συνάδελφοι μου, για να έχω το κεφάλι μου ήσυχο, μέχρι που ανακάλυψα πόσο εύκολο είναι να το κάνεις μόνος σου μέσω της πλατφόρμας της εφορίας, με την βοήθεια του Google Translate. Τα περισσότερα στοιχεία είναι προσυμπληρωμένα ήδη από την εφορία, και εσύ απλά κλικάρεις ΟΚ και Επόμενη Σελίδα.

Ο φόρος εισοδήματος παρακρατείται κάθε μήνα από τον εργοδότη.

Είναι σημαντικό να το έχετε κατά νου όταν συζητάτε τα μισθολογικά κατά την συμφωνία με τον εργοδότη, καθώς είναι σημαντική η διαφορά μεταξύ του μεικτού μισθού (bruto salaris) και του καθαρού μισθού (netto salaris) που μπαίνει στον λογαριασμό σας κάθε μήνα.

Μπορείτε να υπολογίσετε το καθαρό σας εισόδημα εδώ.

Το ότι ο φόρος παρακρατείται από τον μισθό σας κάθε μήνα, δεν σημαίνει ότι δεν είστε υποχρεωμένοι να κάνετε δήλωση κάθε χρόνο. Θα λάβετε ειδοποίηση από την εφορία για το πότε πρέπει να κάνετε δήλωση και πώς. Εδώ είναι που χρειάζεται και το DigiD σας.

Αυτό γίνεται ώστε να γίνει ο ισολογισμός μεταξύ της προπληρωμής του φόρου και άλλων χρηματοοικονομικών καταστάσεων όπως:

-Εισόδημα συζύγου.

-Δάνειο.

-Επιπρόσθετων εισοδημάτων, όπως αποταμιεύσεις και επενδύσεις.

-Άλλων φορολογικών ελαφρύνσεων όπως κόστος σπουδών ή κόστη υγείας.

Αν βρείτε δουλειά σε διεθνή οργανισμό, το εισόδημά σας είναι αφορολόγητο.

Τώρα, μερικά δικά μου σχόλια προς σκέψη και προβληματισμό.

Κάθε αρχή και δύσκολη. Καινούργια χώρα, καινούργιοι τρόποι, καινούργιες διαδικασίες που γίνονται όλα.

Ανοίξτε το μυαλό σας. Γνωρίστε νέο κόσμο από άλλες εθνικότητες και αποκτήστε νέες συνήθειες. Η μετανάστευση μπορεί να είναι μια υπέροχη ευκαιρία να επαναδημιουργήσετε τον εαυτό σας.

Η μετανάστευση είναι μια ριζική αλλαγή που σε βάζει στη διαδικασία να αντιμετωπίσεις πολλές προκαταλήψεις που μπορεί να έχεις και να αμφισβητήσεις πολλά από τα στεγανά της σκέψης που διατηρείς.

Πλέον οι κακές συνήθειές σου δεν μπορούν να καλυφθούν από τις κακές συνήθειες των άλλων γύρω σου.

Είσαι εκτεθειμένος.

Σε βάζει στη διαδικασία να σκεφτείς τη ζωή σου και τι θεωρείς σημαντικό και να ξεφύγεις από τον “Ελληνικό τρόπο ζωής”, από την πεπατημένη που λένε, και να χαράξεις τον δικό σου δρόμο, με τους δικούς σου όρους.

Μην ντρέπεστε να ζητήσετε βοήθεια. Όλοι λάβανε κάποιας μορφής στήριξη από κάποιον όταν ήρθαν στην Ολλανδία. Όταν ρώτησα την φίλη που με βοήθησε πώς θα της το ξεπληρώσω, μου είπε “Δεν μου χρωστάς τίποτα. Αν θες να ξεπληρώσεις την βοήθεια μου, βοήθα κάποιον άλλον.”

Το πρώτο πράγμα που σας συμβουλεύω να κάνετε όταν βρείτε μια στέγη να βάλετε το κεφάλι σας από κάτω, είναι να αγοράσετε ποδήλατο. Είναι ο καλύτερος σας φίλος.

Εγώ δεν έχω αμάξι και δεν πρόκειται να πάρω όσο μένω στην πόλη. Η μεγαλύτερη απόσταση που μπορώ να διανύσω από το ένα άκρο της πόλης στο άλλο, είναι 20 λεπτά με το ποδήλατο. Άντε 30 αν κοιτάζω τις πάπιες στα κανάλια.

Θα γνωρίσετε πολλούς Έλληνες που κάθε μέρα ασχολούνται με το αν βρέχει, με το ότι τους λείπει η φέτα κλπ κλπ.

Επειδή, αν και μου αρέσει ο ήλιος και η φέτα πολύ, ποτέ δε τα είχα συνδέσει με την ευτυχία στη ζωή μου ή ως προϋποθέσεις ποιότητας ζωής, η απουσία τους δεν με επηρέασε τόσο.

Αυτά είναι στην προσωπική φιλοσοφία του καθενός. Δεν υπάρχει σωστό και λάθος.

Αν και τα πράγματα με τον καιρό έχουν αλλάξει πολύ τα τελευταία χρόνια και δεν είναι τόσο τραγικά, όσο φαντάζεστε.

Αν ο ήλιος και ο φραπές είναι τόσο σημαντικά στη ζωή κάποιου ανθρώπου, όπου και να πάει, αν δεν τα έχει, θα μιζεριάσει.

Βέβαια, αυτά ίσως πρέπει να τα σκεφτεί κανείς πριν μεταναστεύσει, όχι μετά. Για να μην ξεβολευτεί άδικα.

Ρατσισμός υπάρχει παντού.

Όσο ανεκτική και να είναι μια κοινωνία, όσο πολυπολιτισμική, πάντα θα βρεις έναν ρατσιστή, έναν ξενοφοβικό.

Οι περισσότεροι Έλληνες μετανάστες, συνηθισμένοι από την εργασιακή τρομοκρατία στην Ελλάδα, διακατέχονται από έναν ιδιότυπο ραγιαδισμό στις σχέσεις τους με τα αφεντικά.

Αφεντικά υπάρχουν μόνο στο μυαλό μας.

Το να αποφασίσεις να αποτινάξεις οποιαδήποτε μορφή ραγιαδισμού, είναι το πρώτο βήμα προς την ελευθερία. Κάντε το.

Σε μια επαγγελματική συνεργασία, που είναι η εργασία σας σε μια εταιρία, εσείς είστε το αφεντικό του εαυτού σας, κανένας άλλος.

Υπογράφω συμβόλαιο εργασίας για συγκεκριμένες ώρες της ημέρας με ένα προσυμφωνημένο μισθό. Ως εκεί.

Άλλο το να έχω προϊστάμενο, δηλαδή κάποιον σε μεγαλύτερη βαθμίδα από μένα που παίρνει αποφάσεις και καθορίζει τη δουλειά μου και τις προτεραιότητες κλπ, και άλλο να θεωρώ τον εαυτό μου υποδεέστερο, να σκύβω το κεφάλι μου, να μην απαιτώ αυτά που δικαιούμαι και να φοβάμαι να ανοίξω το στόμα μου.

Αυτά.

Σας εύχομαι καλή τύχη σε ό,τι και αν αποφασίσετε να κάνετε, και να θυμάστε πάντα πως ο φόβος είναι ο χειρότερος σύμβουλος. Αν τα έχουν καταφέρει τόσες χιλιάδες άνθρωποι να φτιάξουν μια πιο ποιοτική ζωή εδώ, μπορείτε και εσείς.

Αγάπη μόνο. Και τουλίπες.

Κώστας

(Φίλε Κώστα, άψογος. Θα σου βάλω δέκα. Δεν σου βάζω δέκα με τόνο για να μην το πάρεις πάνω σου και πάψεις να προσπαθείς και να βελτιώνεσαι. Κώστα, τα ολλανδικά είναι άσχημη γλώσσα. Πάντως, δεν έχω γνωρίσει Ολλανδό που να μη μιλάει αγγλικά. Και τα μιλάνε άψογα. Και, για κάποιο λόγο που δεν μπορώ να εξηγήσω, μοιάζουμε πολύ σε κάποια πράγματα με τους Ολλανδούς, ενώ πολλοί Ολλανδοί είναι λάτρεις της Ελλάδας. Νομίζω πως ταιριάζει η Ολλανδία στους Έλληνες. Η Ελλάδα δεν ταιριάζει στους Έλληνες. Να είσαι καλά, Κώστα. Την αγάπη μου.)

Το pitsirikos.net χρειάζεται τη βοήθειά σου

Στήριξε οικονομικά το pitsirikos.net, αν θεωρείς πως καλό είναι να υπάρχουν στην Ελλάδα και κάποιες φωνές που δεν δουλεύουν για τον Μαρινάκη, τον Αλαφούζο, τον Σαββίδη και τα άλλα παιδιά, οπότε μπορεί να διαβάσεις ή να ακούσεις κάτι διαφορετικό από αυτό που συμφέρει τους ολιγάρχες. Οι τρόποι στήριξης εδώ.

H αναδημοσίευση των κειμένων του pitsirikos.net επιτρέπεται μόνο κατόπιν άδειας. Επικοινωνήστε στο pitsiriko@gmail.com.