Η κοινωνία της επιβίωσης

Αγαπημένε μου πιτσιρίκο, αγαπημένες φίλες και φίλοι του μπλογκ,
Πρόσφατα βρισκόμουν στο Ναύπλιο, οπότε ήθελα να σας ενημερώσω ότι όσοι από εσάς ψάχνετε να δείτε πού πάνε οι φόροι σας, και αναρωτιέστε πώς γίνεται να εκτινάχθηκε πάλι το δημόσιο χρέος, κάντε μια βόλτα στην μαρίνα του Ναυπλίου και θα σας λυθούν οι απορίες. Τα λεφτά σας είναι όλα εκεί, μπαρκαρισμένα με ελληνικές σημαίες.

Αλλά, δεν είναι αυτός ο λόγος του παρόντος, κάτι άλλο έχω στο μυαλό μου να σας πω.

Είναι γνωστό, εδώ και πολλές δεκαετίες, ότι το λίκνο της δικτατορίας είναι ο φόβος.

Αυτό, είναι άλλωστε αυταπόδεικτο για πολλές χώρες του κόσμου, αν κοιτάξει κανείς τις εκλογικές αναμετρήσεις μετά την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση του 2008, συμπεριλαμβανομένης, φυσικά, και της Ελλάδας.

Ο λόγος είναι, ότι ο φόβος είναι το συναίσθημα που κυριεύει όλους μας σε μια περίοδο κρίσης. Οι πολιτικοί απατεώνες το γνωρίζουν αυτό, και το εκμεταλλεύονται.

Την κρίση του παγκόσμιου καπιταλισμού, τα συμπτώματα της οποίας εξακολουθούν να ταλαιπωρούν τις κοινωνίες ακόμα και σήμερα, 14 χρόνια μετά, διαδέχτηκε η προσφυγική κρίση του πολέμου στη Συρία, και αλλού, κυρίως στην Μέση Ανατολή και την Αφρική, τα συμπτώματα της οποίας εξακολουθούν να ταλαιπωρούν τις κοινωνίες ακόμα και σήμερα.

Μέσα σε αυτές τις κρίσεις, ήρθε να προστεθεί και η παγκόσμια υγειονομική κρίση της πανδημίας του Covid-19, τα συμπτώματα της οποίας εξακολουθούν να ταλαιπωρούν τις κοινωνίες ακόμα και σήμερα, δύο χρόνια μετά. Μέσα σε αυτές τις κρίσεις, σαν κερασάκι στην τούρτα, ήρθε να προστεθεί και η κρίση που προκάλεσε η πρόσφατη πολεμική σύρραξη μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας, τις επιπτώσεις της οποίας ζούμε ήδη, και θα συνεχίσουμε να ζούμε, όσο οι μεγάλες δυνάμεις συνεχίζουν να την τροφοδοτούν με όπλα και φράγκα.

Και όλες αυτές οι κρίσεις, πάνω σε μια εξελισσόμενη κλιματική κρίση, που όταν ο περισσότερος κόσμος την πάρει χαμπάρι, θα είναι πια πολύ αργά.

Κρίση, πάνω σε κρίση, πάνω σε κρίση, πάνω σε κρίση.

Και πού είσαι ακόμα.

Σε περιόδους κρίσης, ο φόβος οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια τους ανθρώπους στο να αναζητήσουν προστασία, ασφάλεια. Συνήθως, οι προστάτες είναι αυτοί που επιδεικνύουν την μεγαλύτερη σκληρότητα και οι πολιτικοί απατεώνες.

Πολλές φορές, αυτά τα δύο συνδυάζονται.

Οι σκληρότεροι από αυτούς, είναι γνωστοί σε όλους μας ως φασίστες, πολλοί από τους οποίους την σήμερον ημέρα ντύνονται με κοστούμι και γραβάτα, παρά με στρατιωτική στολή συνοδευόμενη από παράσημα.

Και όπως γνωρίζουμε από την ιστορία, ο φασισμός γεννήθηκε και ο ίδιος σε μια περίοδο καπιταλιστικής κρίσης, ως απάντηση των πλούσιων Ευρωπαίων καπιταλιστών στις διεκδικήσεις των απλών ανθρώπων για μια καλύτερη, πιο ανθρώπινη ζωή, οδηγώντας την Ευρώπη και τον κόσμο στον 2ο Παγκόσμιο Πόλεμο.

Τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο των καπιταλιστών, γιατί ένας δεν ήταν αρκετός.

Οι κρίσεις, όμως, πέραν της ανάγκης των απλών ανθρώπων για προστασία, για ασφάλεια, δίνουν και το απόλυτο άλλοθι στις πολιτικές ελίτ για να προκηρύξουν “κατάσταση έκτακτης ανάγκης”. Δηλαδή, να δημιουργήσουν ένα νομικό και θεσμικό πλαίσιο που να τις επιφορτίσει με έκτακτες αρμοδιότητες, χωρίς καμία δημοκρατική διαβούλευση.

Οι καταστάσεις έκτακτης ανάγκης είναι το τέλος της δημοκρατίας. Ακόμα και αυτής της πρόφασης δημοκρατίας στην οποία ζούμε.

Και όπως μας δίδαξαν οι ΗΠΑ και η Γαλλία, όταν θεσμοθετηθεί μια κατάσταση έκτακτης ανάγκης, συνήθως, έρχεται για να μείνει.

Η κρίση της πανδημίας του κορονοϊού, ήταν ένας καθρέφτης για την κοινωνία στην οποία ζούμε, για πολλούς λόγους. Ένας από αυτούς ήταν η συνειδητοποίηση ότι ζούμε σε μια κοινωνία της επιβίωσης. Μια κοινωνία επιβίωσης που βασίζεται πάνω στον θεμελιώδη φόβο του ανθρώπου για τον θάνατο.

Φυσικά, μια κοινωνία επιβίωσης χάνει οποιαδήποτε έννοια της καλής ζωής.

Η διαρκής και αδιάκοπη παρουσία του θανάτου στις οθόνες μας, έξυπνες ή μη, μας διατηρεί σε μια διαρκή κατάσταση άγχους και φόβου. Η καλή ζωή, η ευδαιμονία, η ικανοποίηση που αισθανόμαστε τις στιγμές ευτυχίας -που είναι συνήθως αποτέλεσμα των σχέσεων μεταξύ μας- θυσιάζονται στον βωμό της επιβίωσης, της αποφυγής του ενδεχόμενου πόνου, και του θανάτου.

Έτσι και στην πανδημία του κορονοϊού, η υγεία, από εκεί που ήταν ένα μέσο για την καλή ζωή, μετατράπηκε σε τέλος, σε αυτοσκοπό.

Πάνω από όλα η υγεία.

Τι να την κάνεις όμως την υγεία, χωρίς αγάπη; Τι να την κάνεις την επιβίωση, αν δεν ζεις;

Η υστερία της επιβίωσης κατά την περίοδο της πανδημίας του κορονοϊού, κατέστρεψε τα τελευταία ψήγματα ανθρωπιάς που μας είχαν απομείνει από τις προηγούμενες κρίσεις. Ο γείτονας μας, ξαφνικά, μετατράπηκε από απλά αντιπαθητικός, σε πιθανό φορέα θανάτου, κάποιος που πρέπει να αποφεύγεις, και με αυτόν τον τρόπο, η όποια κοινωνικοποίηση μας είχε απομείνει, θυσιάστηκε στον βωμό της κοινωνικής αποστασιοποίησης.

Στήθηκε στο 1,5 μέτρο, και εκτελέστηκε με συνοπτικές διαδικασίες.

Η κοινωνία της επιβίωσης μας κάνει να ξεχνάμε τον λόγο για τον οποίο έχουμε κοινωνίες εξ αρχής, που δεν είναι άλλος, από την επιδίωξη της καλής ζωής. Της ζωής μακριά από την οδύνη της επιβίωσης υπό τον φόβο των απειλών της ανήλεης φύσης.

Η ανάγκη για επιβίωση, στην εποχή μας, οδήγησε τους περισσότερους ανθρώπους στο να θυσιάσουν ό,τι κάνει την ζωή καλή και όμορφη, ενώ, φυσικά, έθεσε σε αναστολή κάθε θεμελιώδες δικαίωμα -το οποίο είχε πρότινος κατακτηθεί με πολύ αίμα- χωρίς την παραμικρή αμφισβήτηση.

Δίχως να ανοίξει καν ρουθούνι.

Και μη μου μιλήσει κανείς για κοινωνική ευθύνη, γιατί οι πατέντες των εμβολίων εξακολουθούν να βρίσκονται ερμητικά κλειστές, όσο οι φτωχοί πεθαίνουν στα σπίτια τους, και στα ράντζα. Το κίνητρο δεν ήταν η κοινωνική ευθύνη απέναντι στον συνάνθρωπο, τον γέρο, ή τον άρρωστο. Βλέπουμε πόσο μας ενδιαφέρουν οι ζωές των συνανθρώπων μας σε καθημερινή βάση. Ας μην δουλευόμαστε πια.

Το κίνητρο ήταν ο φόβος.

Λίγοι ήταν αυτοί που δεν ξέχασαν, ότι όλα αυτά συμβαίνουν μέσα σε ένα παγκόσμιο καπιταλιστικό σύστημα. Ένα σύστημα, δηλαδή, που η προτεραιότητα του είναι η μεγιστοποίηση του ιδιωτικού κέρδους, και όχι του δημόσιου καλού.

Απόδειξη γι’ αυτό, είναι ότι τα εταιρικά κέρδη των καπιταλιστών κατά την διάρκεια της πανδημίας εκτινάχθηκαν. Το ίδιο και η ανισότητα. Η εκτίναξη των κερδών τους συνεχίζεται και κατά την διάρκεια του πολέμου στην Ουκρανία, όσο κάποιοι τρέχουν να κάνουν διακανονισμό για να πληρώσουν το ρεύμα, για να μην τους το κόψουν.

Το κεφάλαιο, βέβαια, δεν έχει καμία σχέση με την ζωή, πόσο μάλλον με την καλή ζωή. Ούτε καν με την επιβίωση έχει σχέση. Το κεφάλαιο είναι εγγενώς μισανθρωπικό, αφού, για να αυξηθεί, αυτό προϋποθέτει ότι χρειάζεται να καταστρέψει, τόσο πόρους, όσο και ανθρώπινες ζωές, οι οποίες για τον καπιταλισμό είναι επίσης πόροι.

Άνθρωπος είσαι για την μάνα σου. Για τον καπιταλισμό είμαστε όλοι ανθρώπινοι πόροι, human resources, HR. Πόροι που πρέπει να γίνουν προϊόντα εκμετάλλευσης, ή να καταστραφούν, ώστε να δημιουργηθούν εταιρικά κέρδη.

Σε μια καπιταλιστική κοινωνία, η ατομική ελευθερία είναι προέκταση του κεφαλαίου. Όσο περισσότερο κεφάλαιο κατέχει κανείς, τόσο πιο ελεύθερος είναι.

Σε προηγούμενες εποχές, σε προηγούμενες μορφές του καπιταλισμού, η εκμετάλλευσή μας ήταν αποτέλεσμα φυσικού καταναγκασμού, της βίας της εξουσίας των αριστοκρατών, των κυβερνήσεων και των καπιταλιστών. Δηλαδή, των ιδιοκτητών κεφαλαίου.

Στις μέρες μας, δεν χρειάζεται ούτε καν αυτός ο φυσικός εξαναγκασμός, αφού είμαστε απόλυτα ελεύθεροι να εκμεταλλευτούμε τον εαυτό μας, με την πεποίθηση της αυτοεκπλήρωσης και της έκφρασης της ατομικής μας ταυτότητας. Της εκπλήρωσης των στόχων μας, των φιλοδοξιών μας, των ονείρων μας, που για να πραγματοποιηθούν απαιτούν πάντα πολλά πολλά λεφτά, και μπόλικη κατανάλωση.

Και επειδή τα λεφτά δεν φυτρώνουν στα δέντρα, αυτό προϋποθέτει ότι χρειάζεται να δουλέψουμε, και να δουλέψουμε σκληρά. Και επειδή ούτε οι δουλειές φυτρώνουν στα δέντρα, χρειάζεται να επιλέξουμε τις δουλειές που προσφέρει η αγορά εργασίας. Και τι είναι η αγορά εργασίας, παρά η προσφορά εργασίας. Και ποιοι είναι αυτοί που προσφέρουν εργασία, παρά οι ιδιοκτήτες κεφαλαίου, δηλαδή, οι καπιταλιστές.

Όλα μας τα όνειρα, οι φιλοδοξίες και οι στόχοι που θέτουμε σε αυτή τη ζωή, είναι αγοραία, αποτέλεσμα της αέναης καπιταλιστικής τραμπάλας μεταξύ προσφοράς και ζήτησης, αγοράς και πώλησης. Και για να τα πραγματοποιήσουμε, χρειάζεται πρώτα να ζήσουμε το μεγαλύτερο κομμάτι της ζωής μας ως υπηρέτες.

Μόνο που ο αφέντης μας είναι πλέον το ίδιο μας το μυαλό.

Ο Κάφκα το περιέγραψε πολύ εύστοχα, όταν αναφέρθηκε στο παράδοξο της αυτοεκμετάλλευσης και της εθελοδουλείας μας: το ζώο καταφέρνει να πάρει το μαστίγιο από τα χέρια του αφέντη του, και αυτομαστιγώνεται ώστε να γίνει το ίδιο αφέντης του εαυτού του.

Αυτή είναι η ζωή μας υπό το καθεστώς του νεοφιλελεύθερου καπιταλισμού. Ένας καφκικός πύργος βασισμένος στην εθελοδουλία.

Ο κόσμος καίγεται, όχι απλά μεταφορικά, αλλά και στην κυριολεξία μάλιστα, και εμείς ξυπνάμε κάθε μέρα και πηγαίνουμε στην δουλειά σαν να μην τρέχει τίποτα. Και δεν μας περνάει καν από το μυαλό, ότι ο βασικός λόγος που ο κόσμος καίγεται, μεταφορικά και κυριολεκτικά, είναι ακριβώς επειδή ξυπνάμε κάθε μέρα και πηγαίνουμε στην δουλειά, σαν να μην τρέχει τίποτα.

Και η παράνοια μας δεν σταματά εκεί, αφού περιμένουμε τους εμπρηστές που άναψαν το φυτίλι, να σηκώσουν τις μάνικες και να σβήσουν τη φωτιά.

Και αν ρωτήσεις κάποιον, “γιατί το κάνεις αυτό;”, θα σου απαντήσει καλοκουρδισμένα με την γνωστή σε όλους μας απάντηση: για τα παιδιά μου!

Οι γονείς θα έκαναν τα πάντα για τα παιδιά τους. Αν τους ζητούσες να πηδήξουν από το παράθυρο για να ζήσουν τα παιδιά τους, θα το έκαναν χωρίς δισταγμό.

Αλλά μην τυχόν και τους ζητήσεις να κάνουν γενική απεργία διαρκείας. Είπαμε, μην τρελαθούμε κιόλας.

Φυσικά, η κοινωνία την επιβίωσης, η κοινωνία που θυσιάζει κάθε τι καλό και όμορφο στην ζωή στον βωμό της ασφάλειας, καταστρέφει τις σχέσεις μεταξύ μας και σε έναν βαθύτερο βαθμό από την αποξένωση και την καχυποψία που καλλιεργεί.

Καταστρέφει τον έρωτα.

Γιατί, ο έρωτας προϋποθέτει το ρίσκο του να πληγωθείς, του να ζεις διαρκώς σε μια ευάλωτη κατάσταση, του να είσαι διαρκώς τρωτός απέναντι στο υποκείμενο του πόθου σου.

Πώς γίνεται να ερωτευτείς, αν αποφεύγεις, όχι απλά τον πόνο, αλλά ακόμα και το ενδεχόμενο του πόνου, επιζητώντας διαρκώς την ασφάλεια;

Αποφεύγουμε τον έρωτα, γιατί ο έρωτας πονάει, έχει τεράστιο ρίσκο, και έχοντας καλλιεργήσει μέσα μας την ανάγκη να επιζητούμε διαρκώς την ασφάλεια, θυσιάζουμε διαρκώς το πάθος.

Ο έρωτας απαγορεύεται στην εποχή του “Like”. Υπάρχει λόγος που δεν υπάρχει “Dislike” στο Facebook. Γιατί, το “Like”, σε αντίθεση με το “Dislike”, προάγει την επικοινωνία, και επομένως τα κέρδη της εταιρείας ως αποτέλεσμα της αυξημένης επικοινωνίας μέσω της πλατφόρμας της.

Άλλα, τι να τον κάνεις τον έρωτα από έναν άνθρωπο, όταν μπορείς να είσαι αρεστός σε εκατοντάδες, σε χιλιάδες ανθρώπους;

Έρωτας; Πφφ, swipe left.

Ο έρωτας προϋποθέτει και την δέσμευση. Αλλά στις μέρες μας γνωρίζουμε ότι η δέσμευση μας κάνει ευάλωτους, και την αποφεύγουμε. Η αλλεργία μας απέναντι σε οποιαδήποτε δέσμευση, εμφανίζεται επίσης και σε έναν χώρο που είναι στο αντίθετο άκρο από τον έρωτα: την πολιτική.

Οι πολιτικοί στις μέρες μας αποφεύγουν τις δεσμεύσεις περισσότερο από ό,τι οι βρικόλακες το σκόρδο, ή ο διάολος το λιβάνι. Η ουσία της πολιτικής που ασκούν οι πολιτικοί στις μέρες μας, έχει απομακρυνθεί πλήρως από την ανάγκη να εκπληρώσουν τις δεσμεύσεις τους, και με αυτόν τον τρόπο να κερδίσουν την εμπιστοσύνη των ψηφοφόρων πολιτών. Γιατί, επιτυγχάνουν το ίδιο ακριβώς αποτέλεσμα, απλά, με το να φροντίζουν να είναι αρεστοί.

Like χρειάζονται, όχι εμπιστοσύνη.

Ένας πολιτικός που δεν χρειάζεται να δεσμευτεί, δεν χρειάζεται φυσικά ούτε ιδανικά, ούτε αξίες, ούτε όραμα, για να κυβερνήσει. Αυτό που χρειάζεται, είναι μια στρατιά από παπαγαλάκια και επικοινωνιολόγους. Αυτό που χρειάζεται να κάνει, είναι να παρακολουθεί την πορεία της κοινής γνώμης, και όταν αυτή μετατοπίζεται, να μετατοπίζεται και αυτός αντίστοιχα, εξασφαλίζοντας ότι πάντα θα παραμένει αρεστός.

Γι’ αυτό και οι φωτογραφίες των πολιτικών με την τρίχα στο στήθος πάντα πουλάνε. Φανταστείτε τώρα να άνοιγε το πουκάμισό του ο πάλαι ποτέ μονόφρυδος εθνάρχης τι θα γινόταν!

Φυσικά, οι πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης όπως το Facebook και το Twitter, μπορούν να προσφέρουν την υπηρεσία της σφυγμομέτρησης της κοινής γνώμης στους πολιτικούς, και μάλιστα σε πραγματικό χρόνο! Στις μέρες μας, μπορούν μάλιστα και να την κατευθύνουν.

Όχι αφιλοκερδώς, φυσικά. Είτε με χρήμα, είτε, περισσότερο, με χάρες, οι εταιρείες αυτές εξαργυρώνουν στο έπακρο τις υπηρεσίες που προσφέρουν στους πολιτικούς. Τις υπηρεσίες αυτές που θα ήταν αδύνατο να προσφέρουν, αν οι χρήστες των κοινωνικών δικτύων δεν παρείχαν οι ίδιοι, αυτοβούλως και οικειοθελώς, τα στοιχεία τους και τις αποψάρες τους σε καθημερινή βάση, 24 ώρες το 24ωρο, 7 μέρες την εβδομάδα, 365 μέρες τον χρόνο.

Ξεχνάμε, ότι οι μόνοι που αναφέρονται στους πελάτες τους ως “χρήστες”, είναι οι εταιρείες κοινωνικών δικτύων και οι έμποροι ναρκωτικών.

Αλλά, η πολιτική, η πραγματική πολιτική δράση, προϋποθέτει όραμα, προϋποθέτει ιδανικά, και φυσικά, προϋποθέτει την δυνατότητα κάποιοι να πληγωθούν, κάτι που όπως είπαμε απαγορεύεται, ειδικά για όσους έχουν την δύναμη και το χρήμα να το αποφύγουν.

Αυτό που κάνουν οι πολιτικοί στις μέρες μας, είναι να βάζουν χανζαπλάστ στον καρκίνο, και έτσι, να καλλιεργούν την πεποίθηση ότι δεν υπάρχει καμία εναλλακτική, και ότι όλο αυτό που ζούμε είναι αδύνατο να αποφευχθεί. Μην ανησυχείτε, όμως, γιατί όλα είναι υπό έλεγχο.

Αλλά, τι είναι η πολιτική που δεν προσφέρει εναλλακτικές, παρά δικτατορία.

Καλώς ήρθατε στην δικτατορία του νεοφιλελευθερισμού. Μια νέα μορφή δικτατορίας, μασκαρευόμενη την ελευθερία. Την ελευθερία της ασυδοσίας, την ελευθερία του να καταστρέφεις χωρίς επιπτώσεις.

Και φυσικά, δεν υπάρχει πιο ελεύθερος άνθρωπος σε μια δικτατορία, από τον ίδιο τον δικτάτορα και αυτούς που τον υπηρετούν.

Ο Μαρξ, μπορεί να μην είχε σε όλα δίκιο, αλλά κάτι είχε καταλάβει. Δυστυχώς, δεν είναι ικανός να δώσει απαντήσεις στις σύγχρονες παθογένειες του νεοφιλελευθερισμού, αφού, όταν ζούσε ο Κάρολος, ο νεοφιλελευθερισμός δεν υπήρχε καν ως ιδέα. Τουλάχιστον, όχι με την μορφή που υπάρχει σήμερα.

Στην εποχή του Καρόλου, η οικονομία αποτελείτο από ιδιοκτήτες εργοστασίων και εργάτες εργοστασίων, και από μια μπουρζουαζία που συντηρούσε τους μεν, εις βάρος των δε. Υπήρχε φυσικός καταναγκασμός υπό την απειλή των όπλων, της φυλάκισης, του βασανισμού, της εκτέλεσης, δηλαδή, της φυσικής εξόντωσης όποιου τολμούσε να αντισταθεί.

Στις μέρες μας, για ένα μεγάλο κομμάτι των εργαζομένων στην Δύση, ο καταναγκασμός και η απειλή της εξόντωσης είναι περισσότερο πνευματικός και ψυχολογικός. Είναι, δηλαδή, στο μυαλό μας. Τον πιο αδίστακτο αφέντη.

Η πάλαι ποτέ εξωγενής εκμετάλλευση από τους καπιταλιστές, έχει μετατραπεί σε εσωτερική αυτοεκμετάλλευση των εργαζομένων απέναντι στους ίδιους τους εαυτούς.

Εκμεταλλευόμαστε τους εαυτούς μας, απλά υιοθετώντας τις αρχές και τις αξίες του καπιταλιστικού συστήματος στο οποίο ζούμε, κυνηγώντας διαρκώς το χρήμα, τις δουλειές, την ασφάλεια και την επιβίωση.

Όσα και να αποκτήσουμε, δεν φαίνεται να είναι ποτέ αρκετά. Δεν γνωρίζω κανέναν που να είπε, “όταν βγάλω τόσα λεφτά, θα σταματήσω”.

Τα λεφτά, όμως, δεν προσφέρουν την ασφάλεια, όπως λανθασμένα νομίζουμε, αλλά την ανασφάλεια. Και όσα περισσότερα έχεις, τόσα περισσότερα έχεις να χάσεις. Όσα περισσότερα έχεις να χάσεις, τόσο περισσότερο φοβάσαι ότι θα τα χάσεις. Και όσο περισσότερο φοβάσαι ότι θα τα χάσεις, τόσα περισσότερα είσαι διατεθειμένος να θυσιάσεις για να τα διατηρήσεις.

Ακόμα και όταν έχεις λίγα, ο φόβος παραμένει, γιατί πάντα υπάρχουν στρατιές ανθρώπων που δεν έχουν τίποτα, για να σου θυμίζουν ότι πάντα υπάρχουν και τα χειρότερα.

Εκμεταλλευόμαστε τους εαυτούς μας, απλά κυνηγώντας τις ατομικές μας ταυτότητες, και τα αγοραία μας όνειρα, τους αγοραίους μας στόχους και τις αγοραίες μας φιλοδοξίες. Απλά, εκφράζοντας την διαφορετικότητα μας, αλλά χρησιμοποιώντας τα ίδια μέσα για να το κάνουμε.

Τα δικά τους μέσα.

Ένας σκλάβος, όμως, που δεν μπορεί να δει τις αλυσίδες του, δεν θεωρεί τον εαυτό του σκλάβο.

Η ελευθερία είναι το αντίθετο του εξαναγκασμού. Αν, όμως, υποσυνείδητα, ταυτίσεις τον εξαναγκασμό με την ελευθερία, την εργασία και τον μισθό με την ασφάλεια, τότε αυτό είναι και το τέλος της ελευθερίας.

Η μεγαλύτερη κρίση δεν είναι καμία από αυτές που περιέγραψα παραπάνω, γιατί όλες αυτές είναι αποτέλεσμα της κρίσης της ελευθερίας, που προηγείται όλων αυτών. Γι’ αυτό ζούμε σε μια διαρκή κατάσταση κρίσης, σε μια διαρκή κατάσταση έκτακτης ανάγκης, γιατί αν ταυτίσεις τον εξαναγκασμό με την ελευθερία, η αντίσταση γίνεται αδύνατη.

Αν με εξαναγκάσεις να κάνω κάτι, τότε μπορώ να αντισταθώ σε αυτόν τον εξωγενή καταναγκασμό. Αν όμως ο καταναγκασμός είναι εσωτερικός, αν αυτός που με εξαναγκάζει να σηκώνομαι κάθε μέρα και να πηγαίνω στην δουλειά σαν να μην τρέχει τίποτα, και να συνυπογράφω στην εκμετάλλευση μου από το αφεντικό που με πληρώνει, παρακαλώντας τον μάλιστα να με προσλάβει για να με εκμεταλλευτεί, τότε απέναντι σε ποιον θα αντιδράσω, απέναντι στον ίδιο μου τον εαυτό;

Δύσκολο.

Η ψηφιακή κοινωνία στην οποία ζούμε, γιατί στον πραγματικό κόσμο δεν ζούμε, απλά επιβιώνουμε, είναι πολλά πράγματα, αλλά δεν είναι μια αταξική κοινωνία όπως την ονειρεύτηκαν οι πρωτεργάτες του ίντερνετ. Κι ας έχουμε όλοι μας πρόσβαση σε αυτή.

Καλά, όχι και όλοι. Εδώ έχεις σχεδόν ένα δισεκατομμύριο ανθρώπους που δεν έχουν καν πρόσβαση στο ρεύμα.

Πάρτε για παράδειγμα την εταιρεία Axciom. Μια εταιρεία δεδομένων η οποία χωρίζει τους ανθρώπους σε κατηγορίες, με την τελευταία κατηγορία να ονομάζεται “waste”, δηλαδή, σκουπίδια. Η εταιρεία αυτή εμπορεύεται τα προσωπικά δεδομένα 300 εκατομμυρίων αμερικανών πολιτών, οι οποίοι τα παρέχουν δωρεάν με την δραστηριότητα τους στο διαδίκτυο.

Δηλαδή, η εταιρεία αυτή διατηρεί τα προσωπικά δεδομένα σχεδόν του συνόλου του πληθυσμού των ΗΠΑ.

Με τα δεδομένα που έχει συλλέξει, η Axciom γνωρίζει περισσότερα γι’ αυτούς και από τους ψυχιάτρους τους τους, και σίγουρα περισσότερα από την NSA και το FBI μαζί, αφού καμία υπηρεσία πληροφοριών δεν έχει τόσο εκτενές δίκτυο. Ενδιαφέρον, αφού η Axciom και η NSA είναι γνωστό πως συνεργάζονται στενά.

Οι μυστικές υπηρεσίες και η αγορά, πάντα σε αγαστή συνεργασία.

Οι 70 κατηγορίες στις οποίες έχει κατατάξει τους 300 εκατομμύρια αμερικανούς πολίτες, είναι, φυσικά, προς πώληση, και προσφέρονται όπως ακριβώς προσφέρονται τα προϊόντα στα ράφια.

Αν θέλεις να αγοράσεις την κατηγορία “Shooting Stars”, παραδείγματος χάρη, πληρώνεις το αντίτιμο και έχεις πρόσβαση στα προσωπικά δεδομένα των ανθρώπων μεταξύ 26 και 45 ετών, δυναμικούς, από αυτούς που σηκώνονται νωρίς το πρωί και πάνε για τρέξιμο, που δεν έχουν παιδιά, αλλά ίσως είναι παντρεμένοι, που είναι βίγκαν, τους αρέσει να ταξιδεύουν, και βλέπουν Netflix κάθε βράδυ.

Απ’ ό,τι φαίνεται, οι παραδοσιακοί μαρξιστικοί ταξικοί διαχωρισμοί είναι πια ξεπερασμένοι. Στην εποχή μας, οι ψηφιακές μας ζωές έχουν 70 κατηγορίες, 70 ψηφιακές κοινωνικές τάξεις.

Εσύ, σε ποιά ανήκεις; Είσαι “ανερχόμενο αστέρι”, ή είσαι “σκουπίδι”;

Αυτά γίνονται στον ψηφιακό μας κόσμο. Στον πραγματικό κόσμο, η αλήθεια είναι ότι ζούμε σε ένα σύστημα που έχει εξαφανίσει τις αλυσίδες μας, και προσποιούμαστε ότι είμαστε ελεύθεροι επειδή έχουμε μερικές ώρες ελεύθερο χρόνο κάθε μέρα, και μερικές μέρες άδεια τον χρόνο.

Ελεύθερο χρόνο που σπαταλάμε καταναλώνοντας αυτά που παράγουν κάποιοι άλλοι φουκαράδες, που προσποιούνται επίσης ότι είναι ελεύθεροι, αλλά είναι απλώς πιο άτυχοι, και ονειρεύονται κάποια στιγμή να γίνουν όσο ελεύθεροι είμαστε εμείς.

Ελεύθεροι, αλλά ποτέ αρκετά ελεύθεροι ώστε να σταματήσουμε να δουλεύουμε.

Θα σταματήσουμε όταν πεθάνουμε, μια και καλή.

Αγόρια, κορίτσια, και φίλοι κάθε απόχρωσης του ουράνιου τόξου, σας εύχομαι ένα καλό καλοκαίρι. Σας εύχομαι να απολαύσετε στιγμές ελευθερίας, και στιγμές αγάπης.

Και επειδή δεν προβλέπω να γίνει κανένας ξεσηκωμός μέχρι τον Σεπτέμβριο, βγείτε έξω, πιείτε, φάτε, συζητήστε, τραγουδήστε, κάντε βουτιές στη θάλασσα, χορέψτε, αγκαλιαστείτε, φιληθείτε, κάντε έρωτα, γνωρίστε νέους ανθρώπους, γλείψτε ένα παγωτό, γλείψτε πολλά παγωτά, και γενικά, κάντε ό,τι κάνει την ζωή μας όμορφη και καλή.

Ας αποφασίσουμε να ζήσουμε λιγάκι, γιατί αυτοί οι πoύστηδες δεν πρόκειται να μας αφήσουν ποτέ σε ησυχία, όσο τους αφήνουμε.

Από την μακρινή Αιτωλοακαρνανία, με το βλέμμα στο πέλαγο, σας στέλνω την αγάπη μου.

Αγάπη μόνο, παιδιά.

Κώστας

(Φίλε Κώστα, πάλι τα έγραψες όλα. Κώστα, ο κήπος είναι ανθισμένος, τα παιδιά παίζουν και στο βάθος βλέπω την θάλασσα. Θα φάω και παγωτό. Αυτά είναι η ζωή, όχι το διαδίκτυο και οι “ειδήσεις”. Καλές τσάρκες στην ανοιξιάτικη Ελλάδα, που είναι υπερπαραγωγή. Την αγάπη μου.)

Το pitsirikos.net χρειάζεται τη βοήθειά σου

Στήριξε οικονομικά το pitsirikos.net, αν θεωρείς πως καλό είναι να υπάρχουν στην Ελλάδα και κάποιες φωνές που δεν δουλεύουν για τον Μαρινάκη, τον Αλαφούζο, τον Σαββίδη και τα άλλα παιδιά, οπότε μπορεί να διαβάσεις ή να ακούσεις κάτι διαφορετικό από αυτό που συμφέρει τους ολιγάρχες. Οι τρόποι στήριξης εδώ.