Ζώνη Ενδιαφέροντος
Διάβαζα που λες, πολυαγαπημένε μου Πιτσιρίκο, για μια συγκλονιστική ταινία που προβλήθηκε πρόσφατα, το “Zone of interest”. Ζώνη Ενδιαφέροντος ονόμαζαν οι Ναζί μια περιοχή ακτίνας κάποιων χιλιομέτρων γύρω από τα στρατόπεδα συγκέντρωσης/εξόντωσης, μέσα στην οποία ίσχυαν ιδιαίτερες συνθήκες στην προσπάθεια να διαφυλάξουν το απόρρητο των επιχειρήσεων εξόντωσης των Εβραίων, Ρομά, ομοφυλοφίλων και λοιπών ανεπιθύμητων υπάνθρωπων.
Σοκ λοιπόν, με την οικογένεια του υψηλόβαθμου αξιωματικού των Ες Ες να απολαμβάνει τα αγαθά και την χλιδή που του προσφέρει απλόχερα η λεηλασία των περιουσιών των θυμάτων, ενώ δίπλα χιλιάδες άνθρωποι υποφέρουν, βασανίζονται και εξοντώνονται συστηματικά.
Φυσικά, φαντάζομαι πως, αν μια ομάδα Εβραίων ανταρτών τους επιτιθόταν, απήγαγε καμπόσους και σκότωνε άλλους τόσους, θα το θεωρούσαν φρίκη σε όλο τον πολιτισμένο κόσμο και θα άρχιζαν να εξοπλίζουν τους Ναζί για να απαντήσουν όπως πρέπει στην βάρβαρη και άνανδρη επίθεση των Εβραίων.
Τι, όχι;
Όχι έ;
Απλοϊκή σύγκριση; Ισοπέδωμα; Whataboutism;
Φίλε, χέστηκα. Μας έχουν πηδήξει με την ιστορία αυτή (και όχι μόνο) και, δεν το κρύβω, είμαι λίγο σκληροπυρηνικός στο τέλος της υπόθεσης. Πόσο σκληροπυρηνικός; Θα σου πω πόσο.
Δεν συμφωνώ με την έκφραση “εγκλήματα πολέμου”. Είναι σαν να λέμε “εγκλήματα βιασμoύ”, δηλαδή μπορώ να βιάσω έναν άνθρωπο αλλά μην και του πω “πάρ’τα ρε ανωμαλάρα, πονάς ρε ξεφτιλισμένο ψοφίμι;” και του ρίξω δυο χαστούκια και μια μπουνιά, και φεύγοντας πάρω το πορτοφόλι του, γιατί αυτό θα ήταν εγκληματικό.
Μου ήρθε αναγούλα και μόνο που το έγραψα, αλλά δεν το σβήνω. I am trying to make a point here.
Μας μάρανε ο πολιτισμός μέσα στον πόλεμο, η συνθήκη της Γενεύης, τα εγκλήματα πολέμου και τα διεθνή δικαστήρια. War is God, έγραψε ένας σοφός συγγραφέας. Πώς μπορείς να υποτάξεις τον θεό σε κανόνες και απαγορεύσεις;
Κάποιοι πιστεύουν πως η στρατηγική των Ισραηλινών θα έχει ως αποτέλεσμα να παράγει νέους αντάρτες. Χλωμό το βλέπω, στην περίπτωση που οι ίδιοι δεν χρηματοδοτήσουν μια καινούργια Χαμάς. Διαφορετικά, το πιθανότερο σενάριο είναι να κάνουν τους Παλαιστίνιους, όσους αφήσουν ζωντανούς δηλαδή, να σιωπάσουν για τις επόμενες δεκαετίες. Θα τους έχουν κάνει ξεκάθαρο πλέον πως, αν ξανακουνηθούν, θα εξοντώσουν άλλες τριάντα χιλιάδες ανθρώπους σε λίγους μήνες.
Γιατί; Γιατί ο πόλεμος που κάνουν είναι ολοκληρωτικός. Οι βιβλικές αναφορές της κυβέρνησης του Ισραήλ δεν είναι τυχαίες, κάνουν αναφορά σε ολοκληρωτικό πόλεμο όπως τον παλιό καλό καιρό, που δεν υπήρχαν αυτοί οι φλώροι που φωνάζουν συνέχεια να μην βομβαρδίζουν τα νοσοκομεία, να μην εκτελούν τα παιδιά και να μην βιάζουν τις γυναίκες. Καλά, δεν είχαν ούτε νοσοκομεία ούτε βόμβες, αλλά, αν είχαν, θα τα βομβάρδιζαν. Έδινε εντολή ο Γιαχβέ, δεν έμενε ρουθούνι.
Ωραίες εποχές.
Δεν ξέρω σε τι αποσκοπούσε η Χαμάς όταν άρχισε την ιστορία αυτή, αλλά μάλλον λάθος τα υπολόγισε. Δεν συζητάμε για στρατιωτική νίκη ή, όπως έλεγα αστειευόμενος στον Κώστα, ότι θα τους βομβαρδίσουν μαζικά οι υπόλοιποι Άραβες όταν μαζέψουν όλον τον στρατό τους στην είσοδο της Γάζας. Μιλάμε για μια υποτιθέμενη ευαισθητοποίηση των ίδιων των Ισραηλινών και της διεθνούς κοινότητας.
Τίποτα απ’ όλα αυτά δεν συνέβη. Το μοναδικό ηθικό δίδαγμα για τους Παλαιστίνιους, και όχι μόνο, είναι πως καλύτερα να βρίσκεσαι στην πλευρά που είναι το μαχαίρι αντί για αυτή που είναι η κοιλιά γιατί το μαχαίρι είναι κοφτερό και η κοιλιά μαλακή, όπως έλεγε και μια αρχαία ρωμαϊκή παροιμία.
Τόση Αλ Kάιντα, τόση Τζιχάντ, ούτε δυναμιτάκι δεν έχει πέσει σαν αντίποινα. ΓαμάVε οι αντιτρομοκρατικές υπηρεσίες παγκοσμίως! Ναι, πώς;
Τέλος πάντων, άλλο ήθελα να γράψω αλλά όπως συνήθως τα έκανα μπoυρδέλο στο μυαλό μου και αυτό βγήκε στο πληκτρολόγιο.
Ήθελα να γράψω πόσο ειρωνικό είναι να γυρίζονται ταινίες σαν την “Ζώνη Ενδιαφέροντος”, όταν μπορούμε μια χαρά να κοιτάξουμε γύρω μας και να δούμε τα ίδια πράγματα να διαδραματίζονται ζωντανά. Δεν προσπαθώ να μειώσω την σημασία του Ολοκαυτώματος, από την πρώτη φορά που κατάλαβα τι συνέβη τότε, είναι ένα θέμα που με στοιχειώνει αφάνταστα. Ενδεικτικό του τι μπορεί να κάνει ο άνθρωπος στον άνθρωπο. Όπως κάθε γενοκτονία.
Αυτό που φανταζόμουν πως θα με στοιχειώνει ακόμα περισσότερο από το Ολοκαύτωμα είναι πως τίποτα δεν θα αλλάξει ποτέ, από την στιγμή που υπάρχουν πάντα πρόθυμα χέρια να εκτελέσουν το σημερινό και το αυριανό ολοκαύτωμα, και πως οι υπόλοιποι δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτα παρά να συνεχίζουμε τις ζωές μας σαν να μην συμβαίνει τίποτα, σε μια διευρυμένη Ζώνη Ενδιαφέροντος στην οποία κάθε πράγμα που μας περισσεύει είναι κάτι που λείπει στα θύματα της εποχής μας, κάθε μπουκιά που αφήνουμε στο πιάτο είναι κλεμμένη από το στόμα κάποιου που πεινάει.
Με στοιχειώνει όμως πραγματικά; Μία στις τόσες, μία φορά περισσότερο από ό,τι τους περισσότερους και μία φορά λιγότερο απ’ ό,τι κάποιους λιγότερους, που βασανίζονται συνεχώς απ’ αυτά που συμβαίνουν γύρω τους.
Δεν βασανίζομαι πλέον. Σοκάρομαι ενίοτε, αλλά δεν βασανίζομαι. Την ίδια στιγμή που σου γράφω έχω μπροστά μου στην άλλη οθόνη, αυτή της δουλειάς, την καρτέλα του ασθενή που θα συναντήσω σε λίγα λεπτά. Ας τον πούμε Χουάν, ας πούμε από το Ελ Σαλβαδόρ, αν και δεν υπάρχει περίπτωση να αναγνωριστεί έτσι κι αλλιώς από κάποιον αναγνώστη του μπλογκ. Ο Χουάν λοιπόν, έχει στείλει καμπόσα μηνιάτικα από την Σουηδία στο εργαστήριο των ΗΠΑ (δεν έχει στην χώρα του) που αναλύει το DNA για να ταυτοποιηθούν οι συγγενείς του, τα λείψανά τους δηλαδή, που βρέθηκαν σε άλλον έναν ομαδικό τάφο στην χώρα του. Για ακόμα μια φορά, δεν είναι η πρώτη.
Τι να βασανιστώ; Πώς να πλησιάσω την αίσθηση που έχει ο Χουάν και ο κάθε Χουάν του κόσμου όταν χτυπάει το τηλέφωνο σε περίεργες ώρες; Η της μάνας από την Συρία που συνάντησα ένα βράδυ στα επείγοντα του Γκέτεμποργκ, που της είχαν κόψει το λαιμό της κόρης της μπροστά της και της πέταξαν το σώμα στα πόδια της;
Ενσυναίσθηση my ass.
Τελείωσε και η συνάντηση με τον Χουάν, που μου διηγήθηκε μεταξύ άλλων το επεισόδιο στο οποίο βρέθηκε δέκα χρονών, από την αλάνα που έπαιζε μπάλα με τον κολλητό του, σε ένα ασθενοφόρο να κοιτάζει τον άλλο πιτσιρικά που του έλειπε ένα χέρι, ένα πόδι και από την ανοιχτή πληγή στην κοιλιά του έβλεπε τα όργανά του. Αποτέλεσμα της βόμβας που εξερράγη στο παρκαρισμένο δίπλα από την αλάνα αυτοκίνητο.
Μιλούσε στα ισπανικά, και όταν τελείωσε η διήγηση το μόνο που κατάφερα να πω στην διερμηνέα ήταν “μην μεταφράσεις τίποτα, δυστυχώς τα κατάλαβα όλα λέξη προς λέξη”.
Ενσυναίσθηση my ass.
Τι σκατά να συναισθανθώ; Βαράω το δάχτυλό μου με το σφυρί και κλαίω δυο μέρες και τρεις νύχτες, τι να συναισθανθώ από αυτά που περνάει ο κόσμος; Τίποτα δεν συναισθάνομαι πλέον, ή μάλλον καλύτερα, έπαψα να έχω την ψευδαίσθηση ότι συναισθάνομαι. Σοκάρομαι απλά, αυτό είναι όλο. Μόλις περάσει το σοκ συνεχίζω αυτό που έκανα στη δική μου Ζώνη Ενδιαφέροντος.
Τίποτα δεν μας στοιχειώνει τους περισσότερους από εμάς. Να σου πω και κάτι; Καλά κάνει και δεν μας στοιχειώνει τελικά. Άντε να πρέπει να ζήσεις την περιορισμένη σε διάρκεια και ερεθίσματα ζωή σου με το βάρος από τα δεινά του κόσμου να σου συνθλίβει τους ώμους.
Μας έχουν γ@μήσει με την ενσυναίσθηση, Πιτσιρίκο μου, και εγώ όπως και πολλοί άλλοι την είχα φάει την φόλα για αρκετό καιρό.
Χρησιμεύει; Ναι.
Είναι ηθικό πλεονέκτημα/ηθική ανωτερότητα; Π@πάρια μάντολες.
Είναι σούπερ χρήσιμη για να ξέρεις, σαν ένας εξομοιωτής πτήσης, ένα είδος εικονικής πραγματικότητας. Σου λέει “Ψιτ, φίλε, έτσι είναι η πείνα και η δίψα, ο πόλεμος και η δυστυχία, κοίτα να μη βρεθείς εκεί. Κάνε τα κουμάντα σου, την προσευχή σου, κάνε ό,τι πιστεύεις πως λειτουργεί, για να μην σε πάρει ο διάολος και σε σηκώσει”.
Ενώ ο άλλος που δεν έχει ιδιαίτερα αναπτυγμένη ως και καθόλου ενσυναίσθηση διασχίζει τη ζωή με την βεβαιότητα πως γ@μάει και δέρνει, μέχρι που γκρεμίζεται η βεβαιότητα αυτή και τότε είναι αργά για να πάρει τα μέτρα του.
Αλλά ηθικό πλεονέκτημα δεν είναι, γιατί δεν εμποδίζει κανέναν από το να ζει στην Ζώνη Ενδιαφέροντος αφού δεν μπορεί να κάνει τίποτα για τον κόσμο που υποφέρει.
Προσοχή. Δεν γενικεύω, ότι δηλαδή αφού εγώ το σκέφτομαι έτσι δεν υπάρχει κάτι διαφορετικό. Υπάρχουν ήρωες και ανώτεροι άνθρωποι. Ένας στις εκατό χιλιάδες και πολλούς λέω, αλλά υπάρχουν. Αλλά επειδή ακριβώς είναι τόσοι λίγοι, έχει διευρυνθεί λίγο τεχνητά η έννοια του ήρωα, για να φαίνονται περισσότεροι.
“Πατέρας έχασε τη ζωή του στην ηρωική προσπάθεια να σώσει το δεκάχρονο παιδί του από τα κύματα.”. Όχι φίλε, ηρωική θα ήταν η προσπάθεια να σώσει το παιδί κάποιου άλλου. Απέναντι στο δικό του παιδί έκανε απλά το καθήκον του, τίποτα το ηρωικό.
“Ηρωικό coming out του τάδε πλούσιου καλλιτέχνη”. Ηρωικό είναι το coming out του Τάκη από τα Βέρτουρα στα τρίαντα του χρόνια (φανταστικό όνομα και μέρος πάλι, πραγματικά γεγονότα), που δουλεύει στο καμίνι και στα χωράφια, και που τον είχε ξεμοναχιάσει η ανωμαλάρα ο μπάρμπας του και τον κακοποίησε σεξoυαλικά στα δέκα του, και τον έπεισε πως τα ήθελε κιόλας γιατί είναι πουστ@κι.
Έχω αρκετές ημέρες που είμαι οργισμένος με τους πάντες και τα πάντα, και σαν να μην έφτανε αυτό χάσαμε και ένα από τα αγαπημένα μας ζώα από γηρατειά και δεν έγινε καλύτερα το πράγμα. Είναι φορές που ακόμα και η ερημιά του κόσμου μπορεί να μην φτάνει για να αισθανθεί κανείς ήρεμα. Ίσως γιατί δεν μπορεί ούτε καν αυτή να είναι έξω από την Ζώνη Ενδιαφέροντος.
Πού καταλήγω τελικά; Πως η φάση είναι ελεύθερη πτώση και πως μέχρι να σκάσουμε κάτω επαναλαμβάνουμε στον εαυτό μας “μέχρι εδώ όλα καλά”. Πως καλά κάνουμε που το κάνουμε αυτό, γιατί οι άλλες επιλογές φαντάζουν και είναι χειρότερες. Πως είναι κρίμα που μας τα δείχνουν όλα αυτά και βαραίνει η σκέψη μας, ενώ θα μπορούσαν να έχουν λίγα περισσότερα τηλεπαιχνίδια, μεσημεριανοπρωινάδικα, ριαλιτι τιβι και συνταγές μαγειρικής, να έριχναν και μια ωραία λογοκρισία στο δίκτυο όπως καλή ώρα στο ρωσικό κανάλι από την αρχή του πολέμου, να είμαστε όλοι μέγκλα.
Να μας λέει κανένας πως είχε γιο που σκοτώθηκε στα Τέμπη και να τον ρωτάμε αν έπεσε στο φαράγγι, να μην έχουμε πάρει είδηση για τρένα και συγκρούσεις. Τζάμπα άγχη.
Μέχρι μια μέρα που μας κάθεται η μπίλια στο κόκκινο και να ψάχνουμε και εμείς καραμπίνα να πάμε να τους καθαρίσουμε, όπως ο παππούς στο χθεσινό συμβάν. Είδες όταν δεν έχεις τίποτα να χάσεις; Βρέχει επί δικαίων όπως βρέχει επί αδίκων.
Τα είπα, ποια είπα, παραλήρησα λίγο, και ξεθύμανα.
Την αγάπη μας, από την Ερημιά του Κόσμου.
Βασίλης
(Φίλε Βασίλη, είδα κι εγώ τη Ζώνη Ενδιαφέροντος. Βαρέθηκα πολύ. Όντως, κι εγώ δεν καταλαβαίνω γιατί γυρίζονται ταινίες που δείχνουν αυτό που συμβαίνει γύρω μας, και γιατί πρέπει να το δούμε σε ταινία για να μας κάνει εντύπωση. Επίσης, δεν καταλαβαίνω γιατί είναι αριστούργημα μια ταινία που δείχνει αυτό που συμβαίνει γύρω σου. Είναι σαν την ταινία “Οι ζωές των άλλων” που συγκίνησε τους φιλελέδες επειδή έδειχνε πως οι πράκτορες της Στάζι παρακολουθούσαν τους κατοίκους του Ανατολικού Βερολίνου αλλά, όταν ο Έντουαρντ Σνόουντεν μας αποκάλυψε πως οι μυστικές υπηρεσίες των ΗΠΑ παρακολουθούν τους πολίτες των ΗΠΑ, παραβιάζοντας το Σύνταγμα, δεν πείραζε καθόλου, ενώ ο Σνόουντεν κυνηγήθηκε και βρήκε καταφύγιο στη Ρωσία. Καλά, σκέφτομαι πόσο αστεία ταινία μοιάζει πια το “Οι ζωές των άλλων”, αφού τώρα πια ο καθένας ανεβάζει τη ζωή του στο Διαδίκτυο αλλά, από την άλλη, κάνει υστερίες γιατί θέλει να προστατεύσει τα …προσωπικά του δεδομένα. Όπως σκέφτομαι τι αστείο που είναι να λες πως δεν υπάρχει ελευθερία της έκφρασης στη Ρωσία και να έχεις φυλακισμένο τον Τζούλιαν Ασάνζ 15 χρόνια, επειδή ήθελε να εκφράζεται ελεύθερα. Γενικά, έχει πολύ γέλιο η εποχή. Βασίλη, για τους Παλαιστίνιους και τα συμπεράσματά σου για αυτό που διαπράττει το Ισραήλ τώρα στην Παλαιστίνη, διαφωνώ. Δεν ξεκίνησε τώρα η γενοκτονία των Παλαιστινίων από το Ισραήλ. Ξεκίνησε πριν γεννηθούμε. Οπότε, ας αφήσουμε τους Παλαιστίνιους να βγάλουν τα δικά τους συμπεράσματα από αυτό που συμβαίνει στον δικό τους τόπο και στις δικές τους ζωές και αυτό που πληρώνουν με το δικό τους αίμα. Είναι προφανές πως έχουμε διαφορετικό κώδικα και διαφορετική αίσθηση του χρόνου από τους Παλαιστίνιους. Πάντως, το 2008, μετά από μια άλλη εισβολή του Ισραήλ στη Γάζα, έγραφα:
“Ο Χέλντερλιν έγραψε πως “εκεί που αυξάνεται ο κίνδυνος αυξάνεται επίσης και η δυνατότητα της σωτηρίας”.
Δεν χρειάζεται να ανησυχούμε για τους Παλαιστίνιους.
Οι Παλαιστίνιοι ξέρουν πολύ καλά γιατί πεθαίνουν.
Το πρόβλημα το έχουμε όλοι εμείς που δεν ξέρουμε γιατί ζούμε'”
Βασίλη, ο καθένας έχει το δικαίωμα να αισθάνεται ό,τι θέλει. Το πρόβλημα είναι όταν θέλει να επιβάλει στους άλλους την ενσυναίσθησή του, την ανθρωπιά του, την αλληλεγγύη του και άλλα τέτοια, ενώ προσπαθεί να σου δημιουργήσει και ενοχές. Όταν το βλέπω αυτό πια, γίνομαι καχύποπτος. Και απομακρύνομαι ταχύτατα.
Να είσαι καλά, Βασίλη. Την αγάπη μου.)
Το pitsirikos.net χρειάζεται τη βοήθειά σου
Στήριξε οικονομικά το pitsirikos.net για να συνεχίσει να υπάρχει μέχρι τη Δευτέρα Παρουσία. Οι τρόποι στήριξης εδώ.