Καλοκαιρινές διακοπές για πάντα
Γεια σου, πιτσιρίκο.
Δεν ξέρω πώς να ξεκινήσω. Έχω πολλά στο μυαλό μου. Θα σεβαστώ την διαταραχή προσοχής που ταλαιπωρεί τις σύγχρονες κοινωνίες που έχουν συνηθίσει σε βίντεο 30-60 δευτερολέπτων και θα γράψω σκόρπιες σκέψεις. Πιο εύκολο για εμένα, παρά να συνδέσω ιδέες άσχετες μεταξύ τους σε ένα εύπεπτο κείμενο.
Τα τελευταία 10 χρόνια ζω στην Μελβούρνη, στην Αυστραλία. Τον Αύγουστο ήρθα στην Ελλάδα. Τελευταία φορά ήταν πριν τρία χρόνια. Παρόλο που μεγάλωσα στην Αθήνα, πέρασα σχεδόν όλα μου τα καλοκαίρια σε ένα νησί από όπου κατάγονται οι γονείς μου. Αυτό το νησί έχει ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό: δεν είναι πολύ τουριστικό. Μάλλον, δεν ήταν πολύ τουριστικό. Πλέον κανένα παραθαλάσσιο μέρος δεν μπορεί να γλυτώσει από τον ιό του τουρισμού. Κι επειδή η Αθήνα το καλοκαίρι είναι μόνο για τους τουρίστες, προτίμησα φέτος να πάω κι εγώ στο νησί, να δω την οικογένειά μου.
Η Ελλάδα είναι μία χρεοκοπημένη χώρα και είναι αδύνατο αυτή η χρεοκοπία να μην επηρεάσει όλα τα μέλη της κοινωνίας. Η Ελλάδα μου θυμίζει ένα πολύ ωραίο αυτοκίνητο, αλλά αυτό το αυτοκίνητο έχει παλιώσει, δεν έχει συντηρηθεί ποτέ και τριγυρνάει βρόμικο και με φθαρμένα λάστιχα στους δρόμους. Είναι θέμα χρόνου πότε θα τρακάρει και πόσο κόσμο θα τραυματίσει.
Με εντυπωσιάζει όποτε ακούω ότι οι Έλληνες έχουν λεφτά και δεν έχουν ανάγκη, είναι τεμπέληδες και δεν θέλουν να δουλέψουν, οι καφετέριες είναι όλες γεμάτες κλπ.
Η έννοια του φτωχού έχει αλλάξει τα τελευταία χρόνια. Τα κινητά και ένα σωρό άλλες συσκευές τεχνολογίας είναι προσιτά σε όλους, και αρκετά χρήσιμα στον σημερινό κόσμο. Το ίδιο και τα ρούχα. Ο κόσμος μπορεί να αγοράσει στυλάτα ρούχα σε χαμηλές τιμές. Αυτό δίνει την ψευδαίσθηση ότι κάποιος που φοράει ωραία ρούχα και έχει smartphone και smartwatch δεν έχει κανένα οικονομικό πρόβλημα.
Η υπερπληροφόρηση μας έχει πείσει ότι φτωχοί είναι μόνο όσοι τρώνε από τα σκουπίδια και κοιμούνται στο δρόμο. Μου θυμίζει τους πρόσφυγες από την Συρία το 2011-2012, που ήταν καλοντυμένοι, ενημερωμένοι, με ακριβά υπάρχοντα και καλά κινητά. Αυτή η εικόνα ήταν αντίθετη με τους πρόσφυγες που περίμενε να δει ο κόσμος, δηλαδή σαν τους πρόσφυγες της Μικράς Ασίας και του 2ου Παγκοσμίου Πολέμου και ο κόσμος δεν μπορούσε να αποδεχτεί ότι οι πρόσφυγες είναι σαν τις οικογένειες της γειτονιάς μας.
Η Ελλάδα έχει γίνει μία τουριστική χώρα με όλα τα καλά και κακά. Κυρίως κακά. Έχω αποφασίσει να της συμπεριφέρομαι σαν μία τουριστική χώρα. Θα πηγαίνω, θα κάνω τα μπάνια μου, θα τρώω τα σουβλάκια μου και θα γυρίζω πίσω στην καθημερινότητα της Αυστραλίας. Εύκολο να το πεις, δύσκολο να το κάνεις όταν βλέπεις τόσους συγγενείς και φίλους να βασανίζονται.
Ας σκεφτούμε την Ταϋλάνδη, μία από τις πιο τουριστικές χώρες του κόσμου. Εκεί θα δεις μία απερίγραπτη φυσική ομορφιά και μία τουριστική βιομηχανία που έχει απλωθεί παντού. Εννοείται ότι αυτή η βιομηχανία στηρίζεται από τους ξένους και οι ντόπιοι είναι αυτοί που μαγειρεύουν, καθαρίζουν, σερβίρουν και οδηγούν. Υπάρχουν ντόπιοι τουρίστες αλλά η πλειοψηφία είναι ξένοι. Σας θυμίζει κάτι;
Παλιά υπήρχαν οι ταξιδιώτες και οι τουρίστες. Πλέον είναι όλοι τουρίστες. Και επειδή είναι τόσοι πολλοί, δεν χωράνε στους τουριστικούς προορισμούς και έχουν εξαπλωθεί σε λιγότερο τουριστικούς προορισμούς. Τέτοιοι προορισμοί λέγονται «εναλλακτικοί», «κρυμμένα διαμάντια», «αυθεντική εμπειρία» κλπ. Δεν καταλαβαίνω γιατί κάποιος νομίζει ότι θα έχει αυθεντική εμπειρία μέσα σε πέντε μέρες.
Η ζωή στις μεγάλες ελληνικές πόλεις είναι ανυπόφορη. Έχω στο μυαλό μου την Αθήνα και την Θεσσαλονίκη. Το απέραντο τσιμέντο τις έχει μετατρέψει σε φούρνους τα καλοκαίρια και, όταν βρέχει, σε χειμάρρους. Πιο πολύ μου θυμίζουν τις καυτές πλάκες στα εστιατόρια, που τις ανάβουν οι μάγειρες το πρωί και μένουν καυτές όλη μέρα. Έτσι και οι πόλεις, απορροφούν ακτινοβολία την ημέρα και μένουν ζεστές μέχρι το επόμενο πρωί. Μην πούμε για την κίνηση και την πολυκοσμία στα μέσα μεταφοράς.
Η Ελλάδα έχει γίνει πολύ ακριβή. Σαν κάθε μετανάστης που επιστρέφει για διακοπές στην χώρα του, ήθελα κι εγώ να κάνω τον πλούσιο. Δεν μπορούσα, όμως, γιατί οι υψηλές τιμές και η ισοτιμία αυστραλιανού δολλαρίου με ευρώ, με έκαναν να νοιώθω ότι πληρώνω τιμές Αυστραλίας. Αλλά εγώ είμαι με μισθό Αυστραλίας. Οι Έλληνες με μισθό Ελλάδας και τιμές Αυστραλίας πώς τα καταφέρνουν;
Ελληνικές παραλίες: αυτό είναι ένα θέμα που αξίζει κοινωνικές έρευνες και αναλύσεις. Επειδή πέρασα τα παιδικά μου καλοκαίρια σε όμορφες και ερημικές παραλίες, νόμιζα ότι όλος ο κόσμος βλέπει τις παραλίες όπως εγώ, δηλαδή ένα κομμάτι της φύσης όπου μπορείς να χαλαρώσεις, να κολυμπήσεις, να ψαρέψεις, να ακούσεις τα κύμματα. Έπρεπε να φτάσω στα 20 για να καταλάβω ότι για τον περισσότερο κόσμο, η παραλία είναι σαν μία καφετέρια, δηλαδή ένα μέρος όπου θα πας να δεις, να δειχτείς και μετά να πεις ιστορίες σε άλλους. Για αυτό πιστεύω ότι το «Κίνημα της Πετσέτας», όπως το ονόμασαν οι δημοσιογράφοι, ήταν καταδικασμένο από την αρχή. Λίγοι είναι αυτοί που θέλουν παραλίες χωρίς ομπρέλες και beach bar. Ακόμα χειρότερα, λίγοι ενοχλούνται από τα beach bar. Οι τιμές είναι που ενοχλούν! Αν ήταν χαμηλές οι τιμές, κανένα κίνημα δεν θα ξεκινούσε.
Τα αεροδρόμια είναι ένα δείγμα κοινωνικής παρακμής. Βλέπεις την αντίθεση των χαρούμενων ταξιδιωτών (εδώ θα χρησιμοποιήσω ταξιδιώτες και όχι τουρίστες, υπάρχει πολύς κόσμος που ταξιδεύει για προσωπικούς λόγους, όχι απαραίτητα τουρισμό) με τους σκυθρωπούς εργαζόμενους, και συνήθως ιδρωμένους. Στις πλούσιες αραβικές χώρες της Μέσης Ανατολής αυτό είναι ακόμα πιο έντονο, γιατί οι ντόπιοι δεν αρκούν για να δουλέψουν στα αεροδρόμια, και ούτε θα καταδεχτούν να δουλέψουν σε αεροδρόμιο. Αλλά τα αεροδρόμια του Ντουμπάι και του Κατάρ είναι από τα μεγαλύτερα και πιο πολυσύχναστα του κόσμου. Ποιοι θα εξυπηρετήσουν τόσους πελάτες; Ινδοί, Φιλιππινέζοι, Αφρικανοί και φτωχοί αραβόφωνοι.
Επαναλαμβάνω, είναι αδύνατο να μην επηρεαστεί ο πληθυσμός και οι υποδομές μίας χώρας που έχει χρεοκοπήσει. Ο κόσμος στα χωριά και στην επαρχία θα βιώσει διαφορετικά αυτή την χρεοκοπία από τον κόσμο στις πόλεις. Έχουμε ακούσει τόσα και τόσα για ελλείψεις νερού, διακοπές ηλεκτρικού και ελλιπή δημόσια υγεία και οδικά δίκτυα. Τα ξέρουμε αυτά εδώ και χρόνια. Αλλά όταν βλέπεις συγχωριανούς να πεθαίνουν από σχετικά απλές παθήσεις ή πρέπει να ταξιδέψουν σε πόλεις με νοσοκομεία για θεραπείες, είναι πολύ διαφορετικό από τις απρόσωπες ειδήσεις. Κάτι άλλο εντυπωσιακό είναι ότι δεν γεννιούνται μωρά στα χωριά, ειδικά στα μικρά νησιά. Όχι γιατί οι γονείς θέλουν να γράφει η ταυτότητα τόπο γέννησης την Αθήνα, αλλά επειδή δεν υπάρχουν γυναικολογικές κλινικές.
Έχω βαρεθεί να διαβάζω μίζερες και στενάχωρες ιστορίες. Έχω βαρεθεί να ακούω προβλήματα. Ακόμα και μερικές ευχάριστες στιγμές σύντομα βουλιάζουν σε ένα βούρκο από προβλήματα. Σε όποια παρέα κι αν βρεθείς, δεν θα αργήσει να έρθει η κουβέντα στα οικονομικά προβλήματα, την διαφθορά, την κακή πολιτική ηγεσία κλπ.
Σκέφτομαι ποιος είναι ο σκοπός αυτού του κειμένου. Να συμβάλλω κι εγώ στην μιζέρια; Να πω τα παράπονά μου σε αγνώστους; Να νοιώσω καλύτερα που ζω σε μία ανεπτυγμένη χώρα; Μόλις είπα ότι έχω βαρεθεί τη μιζέρια αλλά δεν έγραψα τίποτα ευχάριστο, μόνο παράπονα έκανα.
Νομίζω είναι η στεναχώρια και η απογοήτευση. Σκέφτομαι πώς θα μπορούσαν να είναι τα πράγματα αλλά όταν βλέπω από κοντά πώς είναι στην πραγματικότητα, με πιάνει μία στεναχώρια. Μπορεί να ζω στο εξωτερικό αλλά δεν σημαίνει ότι έχω ξεχάσει τόσους ανθρώπους που παραμένουν στην Ελλάδα.
Μερικές φορές αναρωτιέμαι αν υπάρχει λύση. Φυσικά και υπάρχει! Αλλά πρέπει να στηριχτούμε στους ξένους και πάλι. Οι ελληνικές κυβερνήσεις έχουν αποδείξει σε αμέτρητες περιπτώσεις ότι δεν ενδιαφέρονται καθόλου για τον κόσμο και την κοινή γνώμη. Αλλά ενδιαφέρονται πολύ για τους τουρίστες που έρχονται και μας αφήνουν τα λεφτά τους. Αυτή η κατάρρευση της χώρας θα διώξει τους τουρίστες ή ακόμα χειρότερα, αν χρειαστούν νοσοκομείο δεν θα υπάρχει πουθενά ή θα είναι υποστελεχωμένο. Αυτό θα βλάψει την υστεροφημία της χώρας και θα διώξει τους τουρίστες, οι οποίοι θα σταματήσουν να έρχονται και δεν θα μας αφήνουν τα λεφτά τους.
Με εκτίμηση,
Χρήστος
(Αγαπητέ Χρήστο, ο λόγος που η Ελλάδα μπήκε στην Ευρωπαϊκή Ένωση -τότε ΕΟΚ- ήταν επειδή οι μεγάλες ευρωπαϊκές χώρες χρειάζονταν κοντινό και φτηνό τουριστικό προορισμό για τους κατοίκους τους, και όχι το ελληνικό μεγαλείο και ο ελληνικός πολιτισμός όπως νομίζουν πολλοί Έλληνες. Έχουν σχέδιο οι κυβερνήσεις των μεγάλων ευρωπαϊκών χωρών, βλέπουν μπροστά. Βέβαια καμία χώρα στον κόσμο δεν μπορεί να βασιστεί στον τουρισμό, αφενός γιατί είναι ένα πολύ ευάλωτο προϊόν -βλέπε πανδημία, πολεμικές συγκρούσεις, οικονομικές κρίσεις, κλιματική κρίση κλπ- και αφετέρου οι τουριστικές υπηρεσίες δεν έχουν την ίδια προστιθέμενη αξία με τη βιομηχανία, την τεχνολογία ή την έρευνα. Είναι αδύνατο να πλουτίσει μια χώρα μόνο από δωμάτια και καφέδες. Οι περισσότερες δουλειές στον τουρισμό είναι εποχικές, χαμηλά αμειβόμενες και χωρίς προοπτικές επαγγελματικής εξέλιξης. Η μονοκαλλιέργεια είναι πρόβλημα για κάθε οικονομία, πόσο μάλλον ο τουρισμός που έχει γίνει η ραχοκοκαλιά της ελληνικής οικονομίας. Μια οικονομία χρειάζεται ποικιλία για να είναι ανθεκτική, οπότε καταλαβαίνουμε γιατί η Ελλάδα είναι χρεοκοπημένη. Για να μη μιλήσουμε για την καταστροφή του περιβάλλοντος, την πίεση στους φυσικούς πόρους, την υπερδόμηση, την εκτίναξη των τιμών που κάνουν τη ζωή στην Ελλάδα πανάκριβη για τους κατοίκους της, την αλλοίωση των τοπικών κοινωνιών και, βέβαια, για το τεράστιο ξέπλυμα μαύρου χρήματος που γίνεται μέσω των τουριστικών “επενδύσεων”. Επίσης, θα είχε ενδιαφέρον να μάθουμε πόσοι ξένοι έχουν αγοράσει σπίτια στην Ελλάδα και πόσοι εκμεταλλεύτηκαν την Golden Visa. Και, βέβαια, θα είχε ενδιαφέρον να μάθουμε πόσοι μαφιόζοι έχουν πάρει Golden Visa και σε μερικά χρόνια θα μπορούν να πάρουν την ελληνική υπηκοότητα. Χρήστο, η Ελλάδα είναι μια τελειωμένη υπόθεση. Η Ελλάδα δεν είναι ένα παλιό αυτοκίνητο με φθαρμένα λάστιχα, η Ελλάδα είναι ένα αυτοκίνητο που δεν έχει ούτε μηχανή, ούτε λάστιχα, ούτε τιμόνι. Αλλά μη στενοχωριέσαι. Καταλαβαίνω πως ξέρεις την Ιστορία του ελληνικού “κράτους”, οπότε ξέρεις πως πάντα αυτή ήταν η κατάσταση. Δεν υπήρχε ποτέ κράτος στην Ελλάδα, για να λέμε πως τώρα δεν υπάρχει κράτος. Απλά, υπήρχε η ελπίδα πως κάποτε η Ελλάδα θα γίνει κράτος, τώρα δεν υπάρχει καμία ελπίδα. Και όχι, η Ελλάδα δεν είναι ούτε για τουρισμό πια. Είναι θλιβερή, χωρίς χαρά. Ευτυχώς που και οι τουρίστες είναι χαπακωμένοι και δεν καταλαβαίνουν τίποτα. Να είσαι καλά. Την αγάπη μου.)
Το pitsirikos.net χρειάζεται τη βοήθειά σου
Στήριξε οικονομικά το pitsirikos.net, αν θεωρείς πως καλό είναι να υπάρχουν στην Ελλάδα και κάποιες φωνές που δεν δουλεύουν για τον Μαρινάκη, τον Αλαφούζο, τον Σαββίδη και τα άλλα παιδιά, οπότε μπορεί να διαβάσεις ή να ακούσεις κάτι διαφορετικό από αυτό που συμφέρει τους ολιγάρχες. Οι τρόποι στήριξης εδώ.