Ο καλλιτέχνης που μεγάλωσε μαζί μας κι εμείς δεν το αντέξαμε

Μετά τον θάνατο του Διονύση Σαββόπουλου, διαπιστώνω πως πολλοί Έλληνες που τον αγάπησαν και τον θαύμασαν για το αδιαμφισβήτητα σπουδαίο έργο του, θεωρούν πως συμβιβάστηκε και τους “πρόδωσε” καθώς η ζωή του προχωρούσε.

Φυσικά, αυτό δεν συμβαίνει μόνο με τον Διονύση Σαββόπουλο. Το έχουμε δει να συμβαίνει με πολλούς καλλιτέχνες, και όχι μόνο στην Ελλάδα.

Οι άνθρωποι αγαπούν και θαυμάζουν έναν νεαρό και άγνωστο αρχικά καλλιτέχνη -σε σημείο λατρείας κάποιες φορές-, και μετά θεωρούν πως η επιτυχία, η δόξα και τα χρήματα τον “άλλαξαν”, ξεχνώντας πως αυτοί οι ίδιοι τον μετέτρεψαν από φτωχό και άγνωστο σε πλούσιο και σταρ.

Κατ’ αρχάς, κάθε καλλιτέχνης θέλει να γίνει γνωστός και να αγαπηθεί. Δεν ξέρω κάποιον καλλιτέχνη που να θέλει να παίζει μπροστά σε είκοσι ανθρώπους· οι καλλιτέχνες θέλουν να γεμίζουν θέατρα και στάδια. Οι συγγραφείς θέλουν τα βιβλία τους να διαβάζονται. Άρα, στον καλλιτέχνη και στον δημιουργό υπάρχει η φιλοδοξία και αυτό είναι κατανοητό.

Αυτό που αναρωτιέμαι, διαβάζοντας αυτούς που ασκούν κριτική στον νεκρό πια Διονύση Σαββόπουλο -αν και κάποιοι το έκαναν και όταν ήταν εν ζωή-, είναι “εσείς, παιδιά, δεν κάνατε συμβιβασμούς στη ζωή σας; Εσείς δεν κάνατε πράγματα μόνο και μόνο για τα χρήματα; Εσείς δεν κάνατε πράγματα που ο νεότερος εαυτός σας κατηγορούσε στους άλλους; Εσείς δεν ‘προδώσατε’ τον νεότερο εαυτό σας; Έχετε παραμείνει ο ‘αγνός’ έφηβος που ήσασταν κάποτε;”.

Γιατί οι άνθρωποι ζητούν από τους αγαπημένους τους καλλιτέχνες να είναι ακέραιοι και αδιάφθοροι, ενώ οι ίδιοι δεν είναι ακέραιοι;

Πού ξέρεις τι επιθυμίες έχει ο άλλος άνθρωπος, καθώς η ζωή περνάει και ο ίδιος αλλάζει -όπως αλλάζεις κι εσύ- ενώ οι κρίσεις ηλικίας, τα υπαρξιακά και ο φόβος του θανάτου του χτυπάνε την πόρτα, όπως συμβαίνει σε όλους μας;

Όταν αγιοποιείς έναν καλλιτέχνη, το σφάλμα δεν είναι δικό του, είναι δικό σου.

Είναι τέρμα εγωιστικό να ζητάς από τον καλλιτέχνη της νιότης σου να παραμείνει όπως ήταν στα 20 του χρόνια.

Ο καλλιτέχνης είναι άνθρωπος -όπως όλοι μας-, δεν είναι τοτέμ, δεν είναι εικόνα. Και ο ρόλος του πραγματικού καλλιτέχνη δεν είναι να γλείφει και να κολακεύει το κοινό του, είναι να σώσει την ψυχή του και να ζήσει τη ζωή του. Ακόμα και αν δεν τον ακολουθήσει κανείς.

Ο κόσμος αλλάζει και μαζί του αλλάζουν και οι άνθρωποι. Και οι άνθρωποι κάνουν τις επιλογές τους.

Θα ήταν πολύ απλό και εύκολο αν ήταν ο Σαββόπουλος -ή ο κάθε Σαββόπουλος- που είχε μεταλλαχτεί εν ζωή.

Κατά την ταπεινή μου γνώμη, πολλοί από τους ανθρώπους που κατηγορούν τον Σαββόπουλο για “προδοσία”, φιλαργυρία και κολλητιλίκια με την εκάστοτε εξουσία, έχουν κάνει ακριβώς αυτά τα πράγματα τα οποία του αποδίδουν.

Και οι κατηγορίες εναντίον του Σαββόπουλου είναι η νοσταλγία για τα χαμένα νιάτα τους και η άγρια διαπίστωση πως έζησαν μια ζωή γεμάτη συμβιβασμούς και υποκρισία.

Η αγιοποίηση ενός ανθρώπου -όσο σπουδαίος κι αν είναι ως καλλιτέχνης- οδηγεί αναπόφευκτα στην απομυθοποίηση. Η απογοήτευση του κοινού για τον «συμβιβασμένο» καλλιτέχνη είναι, στην ουσία, η απογοήτευση για τον συμβιβασμένο εαυτό του που αρνείται να αναγνωρίσει.

Ποτέ δεν είναι αργά να θυμηθείς τα όνειρά σου, το ποιος ήθελες να γίνεις, το ποιος ήθελες να είσαι, όταν ήσουν παιδί.

Και μπορείς να προσπαθήσεις να γίνεις αυτός ο άνθρωπος.

Αλλά αυτό είναι μια απόλυτα προσωπική υπόθεση. Και ξεκινάει από τον καθρέφτη. Όλα ξεκινούν από τον καθρέφτη. Στον καθρέφτη του θα πρωτοτραγούδησε και ο Διονύσης Σαββόπουλος.

(Για όποιον δεν το κατάλαβε, αυτό δεν είναι ένα κείμενο για τον Διονύση Σαββόπουλο. Αυτό είναι ένα κείμενο για εμάς.)

Το pitsirikos.net χρειάζεται τη βοήθειά σου

Στήριξε οικονομικά το pitsirikos.net, αν θεωρείς πως καλό είναι να υπάρχουν στην Ελλάδα και κάποιες φωνές που δεν δουλεύουν για τον Μαρινάκη, τον Αλαφούζο, τον Σαββίδη και τα άλλα παιδιά, οπότε μπορεί να διαβάσεις ή να ακούσεις κάτι διαφορετικό από αυτό που συμφέρει τους ολιγάρχες. Οι τρόποι στήριξης εδώ.