Μια μυθική αντιπαραβολή από τ’ ανοιχτά των Λαιστρυγόνων

Φίλε Πιτσιρίκο,
δεν ξέρουμε αν ο Αλέξης Τσίπρας επηρεάστηκε από τον Οδυσσέα του Τζέιμς Τζόις ή από τον πρωτεργάτη του, τον Όμηρο. Ας αφήσουμε, όμως, για την ώρα στην άκρη τις περιπέτειες του μοντερνισμού -που βρήκαν υπόσταση στο πρόσωπο του Λεοπόλδου Μπλουμ και εκτυλίχθηκαν μέσα σε μια μέρα- και ας ασχοληθούμε, για λόγους εντοπιότητας βρε αδερφέ, με τον πρωτόπλαστο Οδυσσέα ο οποίος περιπλανήθηκε για δέκα χρόνια έως ότου επιστρέψει στην πολυπόθητη Ιθάκη του. Ειρήσθω εν παρόδω, ο Οδυσσέας, όταν επέστρεψε, σκότωσε και τους 40 μνηστήρες που διεκδικούσαν, εκτός από την Πηνελόπη, τον θρόνο του.

Μιας και περί λογοτεχνίας ο λόγος, αν το καινούριο βιβλίο του Αλέξη ιδωθεί από “Μπαλζακική” σκοπιά, τότε, μοιραία, για να είμαστε “ρεαλιστές” θα λέγαμε ότι ο Αλέξης, εφόσον κατάγεται από την Άρτα, ψεύδεται ασυστόλως, καθώς το βιβλίο του, μεταξύ άλλων, περιγράφει βιωματικές εμπειρίες. Μολαταύτα, θα του κάνουμε την χάρη να τον αντιμετωπίσουμε συμβολικά και μεταφορικά, όπως άλλωστε φρόντισε ο ίδιος να μας προϊδεάσει με τον μυθικό τίτλο του, παρόλο που οι ιστορίες του είναι πέρα για πέρα αληθινές.

Χωρίς να έχει φτάσει το πόνημα στα χέρια μας, εικάζουμε ότι εκεί μέσα θα περιγράφονται λεπτομερώς, μία προς μία, οι περιπέτειες του Αλέξη στην Ευρώπη, όπου κλεισμένος μέσα σ’ ένα βρυξελλιώτικο μπουντουάρ, περιτριγυρισμένος από Μαρκήσιους και Δούκες, οι οποίοι απολάμβαναν το τσάι τους, προτού εισέλθει στη σκηνή ένας από τους λογοτεχνικούς γ@μιάδες από τα Σόδομα και Γόμορρα ή αλλιώς το σχολείο της ελευθεριότητας, που αποκρινόταν στο όνομα Ουρανόκαυλος, για να διακορεύσει αφειδώλευτα τον μικρό πρωκτo του Αλέξη, καθότι το στόμα του, προς λύπη των ακόρεστων ηδονοθήρων, έπασχε από έρπη. Αν και ο έρπης, για τον Μαρκήσιο Ντε Σαντ, αποτελούσε μορφή βίτσιου κατά την πεoλειχία.

Έτσι, λοιπόν, κι εμείς θα διαλέξουμε μια από εκείνες τις μυθικές περιπέτειες, όπως αυτή με τον Κύκλωπα, του ομηρικού Οδυσσέα, ώστε να επιχειρήσουμε να κάνουμε την μυθική σύνδεση με το τώρα.

Διαβάζοντας την “Γκέμμα” του αείμνηστου Λιαντίνη παρατηρούμε το εξής:

Ο Οδυσσέας όταν έφτασε στη σπηλιά και αντίκρισε τον Κύκλωπα -γνωστό και ως Πολύφημο- είδε ένα πελώριο κτήνος να καταπίνει έναν έναν τους συντρόφους του. Κάποια στιγμή ο Πολύφημος ρωτάει τον Οδυσσέα, που τον ξεχώρισε ανάμεσα από το υπόλοιπο κοπάδι, ποιο ήταν το όνομά του. Ο Οδυσσέας αποκρίθηκε ο Κανένας και τότε ο Κύκλωπας ξέσπασε σε πελώριο γέλωτα, συνεχίζοντας να του λέει ότι, ακόμα και αν ήσουν ανάμεσα από βλάκες, τουλάχιστον ένα όνομα της προκοπής θα το είχες.

Ο Οδυσσέας με την ασημαντότητά του κέρδιζε χρόνο, καθώς ο Κύκλωπας είχε ήδη αρχίσει να τρώει τους υπόλοιπους, επιλέγοντας να αφήσει τον Οδυσσέα τελευταίο. Κοντολογίς, ο Οδυσσέας, λέγοντάς του διάφορα χωρατά, μεθάει με κρασί τον Κύκλωπα ενόσω ακόνιζε για τα καλά το μυτερό κοντάρι. Πάνω στο ύπνο του Πολύφημου του μπήγει βαθιά στο μάτι το κοντάρι.

Ο Οδυσσέας, καθώς σαλπάριζε στ’ ανοιχτά, φώναξε δυνατά ώστε να τον ακούσει ο Κύκλωπας που έσκουζε από τους πόνους:
“Ε, Κύκλωπα, αν σε ρωτήσουν ποιος το έκανε, πες τους ο Οδυσσέας, ο γιος του Λαέρτη, ο καστροκαταλύτης.

Όλη η κυκλώπεια ουσία του Οδυσσέα βρίσκεται στην αποκάλυψη του ονόματός του. Στη ζωή ξεκινάμε ως κανένας και σε όλη την διαδρομή, που μας έλαχε από την ειμαρμένη, αγωνιζόμαστε για να γίνουμε Πρόσωπα. Οι σύντροφοι του Οδυσσέα αποτελούν τους απλούς ανθρώπους που σε όλη τους τη ζωή κυριεύονται βασανιζόμενοι από την Μέριμνα. Οι απλοί άνθρωποι μεριμνούν για να πετύχουν τους υλικούς σκοπούς τους (πτυχίο, γάμος, εξοχικό, καριέρα, ακριβό αυτοκίνητο..) δίχως να δίνουν σημασία για την άλλη όψη της ζωής: ποιοι είμαστε, από πού ερχόμαστε και ποιος είναι ο σκοπός μας;

Όσο για τον ίδιο τον Κύκλωπα αποτελεί τον λόγο της φύσης και τον ορισμό της μοίρας μας. Αν αφεθούμε στην κοινή συμβατική ζωή με όλο το βάρος μας ριγμένο από την πλευρά της μέριμνας μας τρώει το τέρας. Αντίθετα, ο Οδυσσέας από την σπηλιά της ανωνυμίας του βγήκε στο φως με τη βοήθεια της σκέψης του, δίνοντας υπόσταση στο εσωτερικό της ύπαρξής του, μετουσιωμένος τώρα σε Πρόσωπο.

Σε αντιπαραβολή με τον πρώην πρωθυπουργό μας, όπου, σε μια εκ των πολλών περιπετειών του, είχε μαζί του τους συντρόφους τού δημοψηφίσματος, πηγαίνοντας να τα βάλει με τα θηρία της Ευρώπης ως ηγέτης, ως πρόσωπο, ως Αλέξης Τσίπρας, ο γιος του Γιώργη. Γύρισε πίσω ως…

Κανένας.

Ευελπιστούμε, όταν διαβάσουμε τις πραγματικές περιπέτειες του Αλέξη, να μπορέσουμε να ανθολογήσουμε τις περισσότερες εξ αυτών, αν όχι όλες!

Μπιλάκος

(Αγαπητέ φίλε, αμφιβάλλω αν ο Αλέξης Τσίπρας έχει διαβάσει την Οδύσσεια. Η Ιθάκη του έχει να κάνει με το ποίημα του Καβάφη, και ό,τι “ηθικοδιδακτικό” θυμάται από το σχολείο. Ο Τσίπρας είναι η απόδειξη πως αν ένας άνθρωπος επιλέξει τον κατήφορο, δεν υπάρχει γυρισμός. Και, βέβαια, δεν είναι ο μόνος. Να είσαι καλά. Την αγάπη μου.)

Το pitsirikos.net χρειάζεται τη βοήθειά σου

Στήριξε οικονομικά το pitsirikos.net, αν θεωρείς πως καλό είναι να υπάρχουν στην Ελλάδα και κάποιες φωνές που δεν δουλεύουν για τον Μαρινάκη, τον Αλαφούζο, τον Σαββίδη και τα άλλα παιδιά, οπότε μπορεί να διαβάσεις ή να ακούσεις κάτι διαφορετικό από αυτό που συμφέρει τους ολιγάρχες. Οι τρόποι στήριξης εδώ.