Ανθρωπότητα, μια απροσδόκητα αισιόδοξη ιστορία

Γεια σου, πιτσιρίκο!
Μέρες που είναι είπα να θυμηθώ κάτι όμορφο. Πριν από τρία χρόνια είχα διαβάσει το βιβλίο του Ρούτγκερ Μπρέγκμαν ‘’Ανθρωπότητα, μια απροσδόκητα αισιόδοξη ιστορία’’. Όπως ομολογεί και ο τίτλος του βιβλίου, ο Μπρέγκμαν, αρνούμενος τον κυνισμό του Τόμας Χομπς, τάσσεται με το μέρος του Ρουσσώ και πιστεύει στην καλή φύση του ανθρώπου.

Πρόκειται για ένα έργο απολαυστικό, παρηγορητικό, αλλά και ρεαλιστικό, με αναφορές σε αληθινά γεγονότα, ανθρώπινες συμπεριφορές, παραδειγματικούς ανθρώπους, ψυχολογικά πειράματα, που αποδεικνύουν, σύμφωνα με τον Μπρέγκμαν, ότι οι περισσότεροι άνθρωποι βαθιά μέσα τους είναι έντιμοι και αξιοπρεπείς- αρκεί να το πιστέψουμε και να εμπιστευτούμε ο ένας τον άλλον.

Ένα από τα φαινόμενα που αποτρέπουν την εκδήλωση της ανθρώπινης καλοσύνης είναι η πλουραλιστική άγνοια, δηλαδή, όταν σε επείγουσες ή απρόσμενες καταστάσεις ο ένας επηρεάζεται από την αδράνεια του άλλου και τελικά κανείς δεν κάνει τίποτα.

Πιστεύει ότι η αντίσταση και η ηθική απαίτηση είναι μεταδοτικές, δεν καθορίζονται από ψυχολογικές παραμέτρους, αλλά κυρίως κοινωνιολογικές.

Γράφει ο Μπρέγκμαν:

‘’Κι αν οι αρνητικές μας ιδέες για την ανθρώπινη φύση είναι στην πραγματικότητα μια μορφή πλουραλιστικής άγνοιας; Θα μπορούσε ο φόβος μας πως οι περισσότεροι άνθρωποι θέλουν να μεγιστοποιήσουν το κέρδος τους να έχει γεννηθεί από την υπόθεση ότι αυτό πιστεύουν οι άλλοι; Και να υιοθετούμε μια κυνική στάση, ενώ κατά βάθος οι περισσότεροι λαχταρούμε μια ζωή με περισσότερη καλοσύνη και αλληλεγγύη;

Θυμάμαι μερικές φορές πώς μπορούν τα μυρμήγκια να παγιδευτούν βαδίζοντας σε κύκλο. Τα μυρμήγκια είναι προγραμματισμένα να ακολουθούν το ένα τα ίχνη φερομόνης του άλλου. Αυτό συνήθως οδηγεί σε τακτικές σειρές από μυρμήγκια, αλλά περιστασιακά συμβαίνει μια ομάδα να ξεφύγει και να καταλήξει να ‘’ταξιδεύει’’ σε έναν αέναο κύκλο. Δεκάδες χιλιάδες μυρμήγκια μπορούν να παγιδευτούν, γυρνώντας σε κύκλους με διάμετρο δεκάδων μέτρων. Συνεχίζουν τυφλά, ώσπου να πεθάνουν από την εξάντληση και την ασιτία.’’

Είναι οδυνηρή η εικόνα των παγιδευμένων μυρμηγκιών στον λάθος δρόμο, αλλά ακόμη πιο τραγική και παράλογη η προσομοίωσή της στον κόσμο των ανθρώπων. Είμαστε, άραγε, μυρμήγκια παγιδευμένα στον φαύλο κύκλο της τυφλής διαδρομής μας;

Όσοι δίνουμε θετική απάντηση στο καθόλου ρητορικό ερώτημα, ας την κρατήσουμε για τον εαυτό μας. Μπορεί να ‘χει δίκιο ο Μπρέγκμαν.

Καλά Χριστούγεννα και …καλή αγάπη!

Φιλιά

Μερόπη

Η ιερότητα είναι σαν την ομορφιά. Θα σώσει αυτούς που μπορούν να τη δουν [νιώσουν].

Υ.Γ. Δίνω πάσα στην ινφάντα Μαρία ντε λα Μπάρτσα να μιλήσει για το νέο βιβλίο του Μπρέγκμαν.

Υ.Γ. Ο πίνακας της Ναταλία Γκοντσάροβα [μία ακόμη γυναίκα της ρωσικής πρωτοπορίας, φυσικά😊]

(Αγαπημένη Μερόπη, μακάρι να έχει δίκιο ο Μπρέγκμαν. Σίγουρα έχει δίκιο ο Μπιουνγκ Τσουλ Χαν για το τι έχει συμβεί στους ανθρώπους στα χρόνια του νεοφιλελευθερισμού. Βέβαια, τα μακελειά συνεχίζονται επί αιώνες, δεν είναι κάτι καινούργιο. Διάβασα με στοχοπροσήλωση τα βιβλία του Ρούτγκερ Μπρέγκμαν, και τον έχω υπερασπιστεί με πάθος πριν από μερικά χρόνια, όταν, σε ένα νησί του Αιγαίου, ένας Ολλανδός -που με είδε να διαβάζω το βιβλίο που αναφέρεις- μου είπε πως ο Μπρέγκμαν είναι “ρηχός”. Ρηχός ήταν μάλλον ο Ολλανδός που μου το είπε αυτό, ο Μπρέγκμαν είναι υπέροχος. Και, ίσως, δεν είναι τυχαίο που είναι Ολλανδός, δηλαδή ζει στη φωλιά του ατομικισμού και του παρτακισμού. Πάντως, στο πέρασμα των αιώνων, η ανθρωπότητα κάνει βήματα προς τα εμπρός, αλλά κάνει -ενίοτε- και βήματα προς τα πίσω. Οι μικρές ζωές μας δεν μας επιτρέπουν πάντα να βλέπουμε την πρόοδο της ανθρωπότητας. Να είσαι καλά, καλές γιορτές. Την αγάπη μου.)

Το pitsirikos.net χρειάζεται τη βοήθειά σου

Στήριξε οικονομικά το pitsirikos.net, αν θεωρείς πως καλό είναι να υπάρχουν στην Ελλάδα και κάποιες φωνές που δεν δουλεύουν για τον Μαρινάκη, τον Αλαφούζο, τον Σαββίδη και τα άλλα παιδιά, οπότε μπορεί να διαβάσεις ή να ακούσεις κάτι διαφορετικό από αυτό που συμφέρει τους ολιγάρχες. Οι τρόποι στήριξης εδώ.