Κραν Μοντανά

Στην Ελβετία, σε απόμακρο δρόμο της οποίας εάν τύχει και το χαρτάκι που πήγες να πετάξεις στο επιμελημένα τοποθετημένο καλάθι υποδοχής απορριμμάτων έπεσε έξω και εσύ βαρέθηκες να σκύψεις και να το μαζέψεις, να είσαι σίγουρος ότι μια κάμερα θα καταγράψει την αντικοινωνική αυτή συμπεριφορά και την επομένη θα σου σταλεί η ανάλογη κλήση.

Σε αυτή λοιπόν την χώρα, την Ελβετία, που το κάπνισμα απαγορεύεται όχι μόνο σε κλειστούς χώρους, αλλά ακόμη και έξω από αυτούς σε απόσταση διακοσίων μέτρων από το πλησιέστερο κτήριο, και αλίμονο, φυσικά, στον αδαή που θα τολμήσει και θα σβήσει μια γόπα κάτω στο δρόμο, γιατί κάμερες υπάρχουν παντού που τα πάντα παρακολουθούν, σε ένα χειμερινό θέρετρο συγκέντρωσης επισκεπτών υψηλού εισοδήματος καμία κάμερα δεν υπήρχε να καταγράφει την είσοδο και την έξοδο ανηλίκων σε ένα από τα κέντρα διασκέδασης των νεαρών σκιέρ, που έσπευσαν να εορτάσουν την αλλαγή του χρόνου.

Δεν είμαι γνώστης της ελβετικής νομοθεσίας που αφορά την πυροπροστασία των χώρων διασκέδασης και το δικαίωμα χρήσης αλκοόλ από ανηλίκους, αλλά, αναλύοντας το δυστύχημα, τόσο με την επαγγελματική μου ιδιότητα ως μηχανικού, όσο και με την ερασιτεχνική μου ιδιότητα ως κειμενογράφου, διαπίστωσα ότι στην πίσω πλευρά των αιτιών η παραλείψεων που προκάλεσαν ένα δυστύχημα -το τεχνικό μέρος είναι αυτό που θα εστιάσουν οι πραγματογνώμονες- με θλιβερό απολογισμό, κρύβονται οι πολιτικές και κοινωνικές αιτίες που πυροδοτούν αναπόφευκτα ανάλογα συμβάντα με όχι ευτυχή κατάληξη.

Για να κατανοήσει ο αναγνώστης το πλέγμα των αιτιών που προκάλεσε ένα δυστύχημα με μεγάλο αριθμό νεκρών δημιούργησα το πλέγμα (Flow chart) των καταστάσεων, γεγονότων η ενεργειών που προηγήθηκαν μέχρι το καταληκτικό πέρας του δυστυχήματος.

Τρεις είναι οι βασικοί παράγοντες που συνετέλεσαν μέσω μιας διαδοχής εσφαλμένων η εκουσίων πράξεων και αντιλήψεων, πολιτικών και κοινωνικών, που προηγήθηκαν χρονικά του συμβάντος, στο αρνητικό αποτέλεσμα της απώλειας ζωής άνω των σαράντα νεαρών παιδιών και στον τραυματισμό, σωματικό και ψυχικό, πολλών περισσοτέρων.

Είναι η πολιτεία, η επιχείρηση και η οικογένεια.

Για να μελετήσουμε την αλληλουχία των ενδιάμεσων καταστάσεων και να ξεδιπλώσουμε το νήμα που κόπηκε στον χρόνο καταμέτρησης των θυμάτων, ας ξεκινήσουμε από την πολιτεία της Ελβετίας -δεν έχει σημασία ο τρόπος διοίκησης με τα καντόνια– η οποία θεωρείται ότι προβάλει την τάξη και την ηρεμία του περιβάλλοντος, τα οποία θέλει να διασφαλίσει με κάθε τρόπο στους κατοίκους και τους επισκέπτες της.

Δεν πα΄ να’ ναι τουριστικό θέρετρο το Κραν Μοντανά, που συγκεντρώνει χιλιάδες κάθε χρόνο επισκέπτες υψηλής εισοδηματικής στάθμης, και να είναι εύλογο οι σκιέρ που, όλη μέρα ανεβοκατεβαίνουν χιονοδρομικές πίστες και πληρώνουν ένα σκασμό χρήματα για διαμονή και άλλες υπηρεσίες, να θέλουν το βράδυ να πιούν και να χορέψουν;

Να πιούν και να χορέψουν όσο θέλουν αυτοί που αφήνουν το συνάλλαγμά τους, όχι μόνο στις τράπεζες αλλά και στις τοπικές επιχειρήσεις, αλλά να μην διαταράξουν και την ησυχία ούτε των κατοίκων της περιοχής, ούτε των τουριστών , οι οποίοι μετά το dinner, που πάνε κατά τις επτά το απόγευμα, επιθυμούν να απολαύσουν την ηρεμία του αλπικού περιβάλλοντος.

Πανηγύρια και λαϊκές συναυλίες στην ύπαιθρο με κλαρίνο και νταούλια είναι για του Βαλκάνιους, οι οποίοι ξενυχτούν μαζί με τους επισκέπτες τους, χορεύοντας όλοι μαζί και πίνοντας εγχώρια φθηνά ποτά.

Έτσι λοιπόν, στην Ελβετία, αλλά και στην Ευρώπη γενικότερα, clubs, bars και disco είναι σε υπόγειους χώρους, σχεδιασμένα με ανάλογες προδιαγραφές για την ηχοπροστασία των περιοίκων και των επισκεπτών.

Υπόγεια bars σημαίνει -από τεχνικής πλευράς- ηχομόνωση, σχεδιασμός εξόδων κινδύνου και πρόβλεψη μέγιστου αριθμού θαμώνων του καταστήματος.

Τεχνολογικά, δεν έχω καμία αμφιβολία ότι τα μέτρα και τα μέσα που προβλέπει το καντόνι η ή ομοσπονδιακή κυβέρνηση θα είναι σωστά, εφόσον πρόκειται για υπόγειους χώρους.

Πολιτικά, όμως, είναι πολύ πιθανόν αφού διανύουμε την εποχή της οικονομικής ελευθερίας και της ατομικής ευθύνης, η λειτουργία της επιχείρησης να γίνεται με ευθύνη του επιχειρηματία, όπως ακριβώς γίνεται και στην πατρίδα μας, αφού οι μελέτες πυροπροστασίας και η λειτουργία καταστημάτων εγκρίνονται χωρίς αυτοψία των αρμόδιων αρχών.

Λειτουργία μιας επιχείρησης με ευθύνη του ιδιοκτήτη της και έλλειψη ελέγχου από την Πολιτεία σημαίνει ευκαιρία μεγιστοποίησης των κερδών του επιχειρηματία.

Πώς επιτυγχάνεται αυτό;

1) Με τη χρήση ακατάλληλων η φθηνών υλικών για την ηχοπροστασία που εξασφαλίζουν μεν την ηχομόνωση, για να αποφεύγονται οι καταγγελίες, αλλά δεν διασφαλίζεται η αντιπυρική ικανότητα της ηχομόνωσης.

2) Με αποκλεισμό των οδών διαφυγής για τον περιορισμό της απώλειας εσόδων από κακοπληρωτές θαμώνες, και

3) Με την υπέρβαση του επιτρεπόμενου αριθμού των θαμώνων για την αύξηση των εσόδων.

Την παραπάνω ασυδοσία επικουρεί η έλλειψη ελέγχων από το καντόνι (είχε να πραγματοποιηθεί έλεγχος στο bar “Le Constellation” πάνω από πέντε χρόνια) ή, σε περίπτωση που οι έλεγχοι πραγματοποιούνται με την χρήση αθέμιτων μέσων (πχ δωροδοκία), οι τυχόν αποκλίσεις μεταξύ μελέτης και εφαρμογής μέτρων να καλύπτονται.

Και να μην ξενίζει τον αναγνώστη ότι, σε μια χώρα υψηλού επιπέδου ζωής, σαν την Ελβετία, υπάρχουν υπάλληλοι που κάνουν τα στραβά μάτια σε παρατυπίες.

Όταν σε μια χώρα οι white collar Managers τραπεζών δέχονται, χωρίς κανένα έλεγχο προέλευσης, καταθέσεις από δικτάτορες, λαθρέμπορους, ναρκέμπορους και κάθε λογής μαφιόζους, για ποιο λόγο οι τοπικοί ελεγκτές καταστημάτων να μην αφήσουν ένα bar να απορροφά συνάλλαγμα από τουρίστες και να αυξάνουν τα δημόσια έσοδα;

Ήταν γνωστό, από τότε που ξεκίνησε την λειτουργία το μαγαζί « Le Constellation”, ότι η πελατεία του ήταν ανήλικα το πολύ μέχρι δεκαοχτώ χρόνων.

Ένα κράτος που ελέγχει με κάμερες τα φανάρια, μαζεύει τους άστεγους από τους δρόμους και τους στέλνει σε κοινοτικά καταστήματα για διανυκτέρευση και καταγράφει με ακρίβεια την διαδρομή του κάθε πολίτη, είναι αδύνατον να μην γνώριζε ότι στο συγκεκριμένο bar σερβίρονταν αλκοόλ σε παιδιά ακόμη και δεκατριών χρονών.

Το θέμα, ως εκ τούτου, αγαπητοί αναγνώστες, για την αρμόδια αρχή δεν ήταν η κατανάλωση αλκοόλ από ανηλίκους, αλλά η απόδοση των φόρων από την κατανάλωση και η με κάθε τρόπο διευκόλυνση της επιχειρηματικής δραστηριότητας.

Και όταν δεν ενδιαφέρεσαι, σαν Πολιτεία, εάν ένας ανήλικος, ακόμη και με την συγκατάθεση των γονέων του, πηγαίνει σε τέτοια μαγαζιά, δεν θα με ξένιζε να μην είχε πραγματοποιηθεί κανένας έλεγχος στα μέσα και τα μέτρα προστασίας που αφορούσαν την πρόληψη του συμβάντος μιας πυρκαγιάς.

Από τη μέχρι στιγμής ανάλυση, φαίνεται ότι κράτος και επιχείρηση είχαν μια πολύ καλή συνεργασία με σκοπό το μεν Κράτος να εξυπηρετήσει την βιομηχανία του χειμερινού τουρισμού και να αποκομίσει τα αναλογούντα σε αυτό έσοδα, ο δε επιχειρηματίας να λειτουργήσει το μαγαζί του μεγιστοποιώντας το κέρδος.

Ο κύκλος των παραγόντων που προκάλεσαν το δυστύχημα ολοκληρώνεται με τον τρίτο πυλώνα του σύγχρονου νεοφιλευθερισμού, την ευημερούσα οικογένεια που αγνόησε τις αρχές διαπαιδαγώγησης των παιδιών.

Αποφεύγοντας τον λαϊκισμό του οικονομικού διαφορισμού μεταξύ οικογένειας που έχει την δυνατότητα αρωγής απολαύσεων στα μέλη της και οικογένειας που στερείται της ανάλογης δυνατότητας, το συγκεκριμένο θέρετρο, το Κράν Μοντανά, ήταν τόπος συνάντησης ιδιαίτερα εύπορων οικογενειών.

Τα παιδιά των οικογενειών αυτών -και δυστυχώς θύματα- είχαν την προσφερόμενη από τους γονείς τους δυνατότητα να συχνάζουν σε ένα πανάκριβο bar και να καταναλώνουν επιδεικτικά σαμπάνια.

Μπορεί να μιλάω σαν μπάρμπας, αλλά, καλώς η κακώς, είναι θέμα μετάδοσης παιδείας ο καθορισμός ορίων στην διασκέδαση σε συνάρτηση με την ηλικία του παιδιού.

Τα παιδιά – μέχρι μιας ορισμένης ηλικίας- είναι μηχανές αναπαραγωγής γονεϊκών συμπεριφορών.

Η αλαζονεία, ο τρόπος κοινωνικής συμπεριφοράς και η απληστία των γονιών, αργά η γρήγορα και με σπάνιες εξαιρέσεις, μεταφέρεται στα παιδιά.

Ένα παιδί που βλέπει η ακούει περιγραφές από τους γονείς του που διασκεδάζουν σε ακριβά κέντρα και ανοίγουν σαμπάνιες με βεγγαλικά στα στόμια, είναι σίγουρο ότι, εάν έχει την οικονομική δυνατότητα, από τους γονείς του εννοείται, να διασκεδάσει έξω, τα ίδια ακριβώς πράγματα θα κάνει.

Αυτό ακριβώς έγινε και στο Κραν Μοντανά.

Τα νεαρά παιδιά, ενθουσιασμένα με την προσφερόμενη από τον επιχειρηματία προσκόμιση φιαλών με βεγγαλικά στο στόμιο του μπουκαλιού, με την μουσική σε ένταση ώστε να ευνοεί την κατανάλωση, ζούσαν μοναδικές , για αυτά, στιγμές διασκέδασης.

Οι σερβιτόροι μετέφεραν τις φιάλες σαμπάνιας δυο-δυο για να καταναλωθούν από ανήλικους, με το κόστος -που φαντάζομαι ότι μπορεί η κάθε μία να κοστίζει όσο το μηνιάτικό ενός υπαλλήλου- να είναι καλυμμένο από κάποιο γονιό η και παππού.

Στο TikTok και στο Instagram τα stories ανέβαιναν το ένα πίσω από το άλλο.
Νόμιζαν, τα παιδιά, ότι ζούσαν την ευτυχία μοναδικά ιδιαίτερων στιγμών, προορισμένων μόνο για τους εκλεκτούς του κοινωνικού συνόλου.

Πίστευαν, ότι αυτοί που έβλεπαν τις φωτογραφίες τους θα τους εκτιμούσαν περισσότερο.

Ο οικογενειακός πλούτος -δεν είναι το θέμα μας πώς αποκτήθηκε, αν και μπορούμε να φανταστούμε πώς- και η έλλειψη ορίων από τους γονείς, τους έδινε τα κλειδιά για την είσοδο σε μια διαφορετική κοινωνία, από αυτή της πλειοψηφίας των συνομηλίκων τους.

Ο ιδιοκτήτης του bar δεν είχε κανένα λόγο να αποτρέψει την κατανάλωση αλκοόλ εφόσον αυτή βοηθούσε στην αύξηση των επιχειρηματικών κερδών.

Η εκδήλωση της φωτιάς στην ακατάλληλη από πλευράς υλικών οροφή, θεωρήθηκε αρχικά σαν ένα αποκορύφωμα του προσφερόμενου show.

Το ποτό είχε ήδη επιδράσει στην νοητική λειτουργία των νεαρών θαμώνων, οι οποίοι εξακολουθούσαν να διασκεδάζουν αγνοώντας τον επερχόμενο κίνδυνο, τον οποίον και αδυνατούσαν να αξιολογήσουν.

Το θέαμα με τη φλεγόμενη οροφή ήταν μοναδικό και πρόσφερε την ευκαιρία για τον αποθανατισμό της και το ανέβασμα ενός ακόμη story.

Για σαράντα ανήλικα παιδιά έμελλε να είναι το τελευταίο story.

Όταν ο κίνδυνος έγινε αντιληπτός, η διαφυγή ήταν σχεδόν αδύνατη.
O δαιμόνιος επιχειρηματίας για να αποφύγει την έξοδο ατόμων χωρίς να τακτοποιήσουν τον λογαριασμό, είχε φράξει μεγάλο τμήμα της εξόδου διαφυγής.

Στην πραγματικότητα η έξοδος προς την ελευθερία που ζητούσαν απεγνωσμένα τα σαράντα θύματα του Κραν Μοντανά είχε κλείσει από τους τρεις μεγάλους ευαγγελιστές της ελεύθερης οικονομίας.

Την πολιτεία με το νομοθετικό πλαίσιο της επιχειρηματικής διευκόλυνσης, την επιχείρηση με την μεγιστοποίηση του κέρδους, και την ευημερούσα οικογένεια -νεοφιλελεύθερο πρότυπο επιτυχίας- που θεωρεί τον πλούτο ως μέσο διάκρισης των γόνων από την μίζερη κοινωνική μάζα.

Γ.Κ.

Υ.Γ. Είναι κοινωνική υποκρισία να επιτρέπεις σε ανήλικο 13 χρονών να πηγαίνει ασυνόδευτος σε bar και να καταναλώνει ανεξέλεγκτα σαμπάνια και να καταγγέλλεις το συναινετικό επανειλημμένο σeξ μιας καθηγήτριας με ένα δεκαεπτάχρονο μαθητή της.

(Αγαπητέ φίλε, όποιος έχει πάει στην Ελβετία, ξέρει πολύ καλά πως είναι μια πολύ οργανωμένη χώρα. Είναι όπως την περιγράφετε. Πλούσια, καθαρή και οργανωμένη. Όπως μας έλεγε ο Παναγιώτης, μεταξύ αστείου και σοβαρού, όποιος Ελβετός πολίτης δεν έχει ένα εκατομμύριο σε καταθέσεις, αισθάνεται πως είναι φτωχός. Και στην ερώτησή μου αν υπάρχουν άστεγοι στη Ζυρίχη -γιατί δεν είχα δει άστεγους- ο Παναγιώτης απάντησε “υπάρχουν, αλλά λένε πως είναι ηθοποιοί. Συμφωνώ με τα όσα γράφετε. Και ξέρω πως κι εγώ, στη νεότερη ηλικία μου, έχω βρεθεί σε χώρους διασκέδασης, που ήταν εντελώς ακατάλληλοι. Θυμάμαι ένα υπόγειο κλαμπ στην Πλάκα, που πηγαίναμε όταν ήμασταν στο Γυμνάσιο, το οποίο λειτουργούσε και μέρα. Θυμάμαι και πολλούς ακόμα ακατάλληλους χώρους διασκέδασης που, αν συνέβαινε το παραμικρό, θα σκοτωνόμασταν όλοι. Μου έλεγε μια φίλη που ζει στην Ελβετία πως στη δουλειά κάποιος συνάδελφός της της είπε πως “αυτό που συνέβη στο Κραν Μοντανά οφείλεται στην παρακμή του πολιτισμού μας”. Σκληρό ακούγεται -ειδικά όταν αφορά τόσων νέων ανθρώπων- αλλά είμαστε πολύ σκληροί οι άνθρωποι πια. Σκληροί και κυνικοί. Και όλα είναι χρήμα. Το διαπιστώνουμε από την καθημερινότητά μας, το διαπιστώνουμε στη γενοκτονία των Παλαιστινίων, το διαπιστώνουμε από την επίθεση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα, το διαπιστώνουμε παντού. Βέβαια, δεν είναι όλα χρήμα -και η ζωή θα το αποδείξει αυτό σε όλους αργά ή γρήγορα- αλλά δεν μπορώ να κάνω κάτι για να πείσω τους ανθρώπους πως δεν είναι όλα χρήμα. Αλλά μπορώ να αποφεύγω αυτούς τους ανθρώπους. Γιατί, αν όλα είναι χρήματα, έτσι βλέπουν και τους άλλους ανθρώπους, έτσι βλέπουν κι εσένα. Να ξέρετε πως έχω σβήσει τσιγάρο κάτω στη Ζυρίχη -όχι στο κέντρο της πόλης- και δεν με έπιασε καμία κάμερα. Βέβαια, δεν ήθελα να το πετάξω -όταν κάπου είναι πεντακάθαρα, δεν πετάς εύκολα κάτι κάτω- αλλά αφενός δεν υπήρχε κάδος τριγύρω και αφετέρου ένας Έλληνας που ζει εκεί μου είπε “να θα πετάξω εγώ το δικό μου τσιγάρο εδώ που το έχει πετάξει και κάποιος άλλος, και μετά θα πετάξεις κι εσύ το δικό σου εκεί που το πέταξα εγώ”. Αχ, πόσο αστείο μου φαίνεται τώρα που το γράφω. Επίσης, σκέφτηκα πως, αν η τραγωδία δεν είχε γίνει στο Κραν Μοντανά αλλά στο Σας Φε, όπου γυρίστηκε το βίντεο του “Last Christmas”, θα έγραφαν χιλιάδες δημοσιογράφοι σε όλον τον κόσμο κείμενα με τον τίτλο “It was the Last Christmas”. Να είστε καλά. Καλή χρονιά, με γαλήνη, αν γίνεται. Την αγάπη μου.)
.

Το pitsirikos.net χρειάζεται τη βοήθειά σου

Στήριξε οικονομικά το pitsirikos.net, αν θεωρείς πως καλό είναι να υπάρχουν στην Ελλάδα και κάποιες φωνές που δεν δουλεύουν για τον Μαρινάκη, τον Αλαφούζο, τον Σαββίδη και τα άλλα παιδιά, οπότε μπορεί να διαβάσεις ή να ακούσεις κάτι διαφορετικό από αυτό που συμφέρει τους ολιγάρχες. Οι τρόποι στήριξης εδώ.