Αν δεν έχεις τι να φας, φάε έναν πλούσιο

Αγαπημένε μου Πιτσιρίκο,
Κανείς δεν μιλάει πια για την κλιματική κρίση, αλλά πίσω από κεκλεισμένες θύρες τα μεγάλα μυαλά φαίνονται να προετοιμάζονται για την νέα πραγματικότητα που θα δημιουργηθεί τις επόμενες δεκαετίες από τις επιπτώσεις της, και την ανάγκη για τον περιορισμό τους.

Μια από τις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης είναι και η ένταση των πολεμικών συγκρούσεων.

Η ένταση των γεωπολιτικών εχθροτήτων μεταξύ των μεγάλων παικτών είχε πάντοτε ως κίνητρο τον έλεγχο των πλουτοπαραγωγικών πόρων. Και φυσικά, σε μια πραγματικότητα που απαιτείται η μείωση της καύσης γαιανθράκων για την μείωση των εκπομπών του διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα, οι πιο πολύτιμοι πλουτοπαραγωγικοί πόροι είναι το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο, των οποίων η χρήση θα πρέπει να μειωθεί δραστικά τις επόμενες δεκαετίες.

Μάλιστα, αν είναι να πιάσουμε τους κλιματικούς στόχους -όχι αυτούς που απαιτούνται, αλλά αυτούς που τους βολεύουν-, τότε αυτό σημαίνει ότι οι εκπομπές αερίων πρέπει να μειωθούν κατά 43% μέχρι το 2030, ενώ οποιεσδήποτε νέες εξορύξεις θα πρέπει να σταματήσουν ολοσχερώς.

Αν περιμένεις, λοιπόν, ότι το εμπόρευμά σου θα βγει από τα ράφια αύριο, τι κάνεις; Αυτό που κάνεις είναι να εξασφαλίσεις ότι ελέγχεις όσο το δυνατόν περισσότερα αποθέματα από αυτό σήμερα, και να ανεβάσεις την τιμή του στα ύψη, σήμερα.

Και ενώ περιμένουμε τις νέες πυρκαγιές για να θυμηθούμε ότι ο πλανήτης έχει μπει στον φούρνο μικροκυμάτων που έχουν δημιουργήσει οι πετρελαϊκές εταιρείες δολοφόνοι και τα κράτη δολοφόνοι που τις στηρίζουν, το κερδοσκοπικό πανηγύρι που έχει στηθεί ως συνέπεια της νέας πολεμικής σύρραξης Ρωσίας-ΗΠΑ για την μελλοντική πελατεία των εξορυκτικών τους αποθεμάτων έχει χτυπήσει κόκκινο.

Πόλεμος μέσω τρίτων φυσικά, ήτοι της Ουκρανίας. Ξέρουν καλά οι ΗΠΑ από proxy wars. Έχουν δεκαετίες εμπειρίας.

Φυσικά, αυτός ο εγκληματικός πόλεμος θα μπορούσε να αποτελέσει χρυσή ευκαιρία για την αποδέσμευση της Ευρώπης από το φυσικό αέριο εν γένει, επιταχύνοντας τις επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας όπως ουρλιάζουν επί δεκαετίες οι κλιματικοί επιστήμονες, αλλά το θέμα των Ευρωπαίων πολιτικών είναι αν το αέριο που καίνε είναι ρωσικό ή αμερικανικό.

Αυτός ο νέος ενεργειακός πόλεμος θα μπορούσε να αποτελέσει μια ιστορική ευκαιρία για την ώθηση της ενεργειακής μετάβασης σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, αλλά, αντί αυτού, χρησιμοποιείται ως μια ακόμα ευκαιρία για τις εταιρείες γαιανθράκων να χεστούν στο τάληρο, είτε μιλάμε για την Gazprom, είτε για την Exxon Mobil.

Και κάποιοι περιμένουν από τον Μπάιντεν και τον Πούτιν, που έχτισαν τις καριέρες στον Ψυχρό Πόλεμο, να συμπεριφερθούν με γνώμονα το κοινό καλό της ανθρωπότητας ώστε να υπερισχύσει η διπλωματία αντί του πολέμου.

Καλά μάγκες, περιμένετε, όπου να ‘ναι.

Η διπλωματία με καλή πίστη προϋποθέτει ότι οι διπλωμάτες δεν είναι δολοφόνοι, γιατί, αλλιώς, είναι σαν το μπρα ντε φερ· επιτυγχάνεται λύση όταν λυγίσει ο αντίπαλος.

Την ίδια στιγμή, ο γεροξεκούτης Μπάιντεν παρακαλάει τον OPEC να αυξήσει την παραγωγή πετρελαίου, οπότε όποιος είχε απορία για το πώς θα πραγματοποιηθεί η “πράσινη ανάπτυξη με ανανεώσιμες πηγές ενέργειας”, μπορεί πλέον να είναι σίγουρος ότι δεν θα πραγματοποιηθεί ποτέ, παρά μόνο ως πράσινο πλυντήριο για τα δισεκατομμύρια των πλουσίων.

Την ίδια στιγμή, ο Μπάιντεν δίνει αβέρτα άδειες για νέες εξορύξεις στον κόλπο του Μεξικού και στις ΗΠΑ, και χρησιμοποιεί την ισχύ της μεγαλύτερης οικονομίας και πολεμικής βιομηχανίας του πλανήτη για να εδραιώσει την εμπορική του θέση στην νέα πολυπολική σκακιέρα των γαιανθράκων.

Η πραγματικότητα, φυσικά, είναι αμείλικτη. Τα δύο-τρίτα των συνολικών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα που ψήνουν τον πλανήτη είναι αποτέλεσμα της καύσης γαιανθράκων, οπότε όσα δέντρα και να φυτέψουμε, όσα ηλεκτρικά αυτοκίνητα και να αγοράσουμε και όσα πλαστικά καλαμάκια και να αντικαταστήσουμε με χάρτινα, είναι μια σταγόνα στον ωκεανό της ηλιθιότητας που μας δέρνει, και τίποτε παραπάνω.

Και όσο συμβαίνουν όλα αυτά, η εργατιά συνεχίζει να ψάχνει για δουλειά και αφεντικό, για να μην πεινάσει. Λες και τα λεφτά τρώγονται.

Μάγκες, όσα λεφτά και να έχουμε, αν τα ράφια είναι άδεια δεν θα φάει κανείς.

Η αναδιανομή του ιδιωτικού πλούτου προς τα κάτω μέσω της φορολόγησης των πλουσίων δεν φαίνεται να μας περνάει καν από το μυαλό. Αυτά είναι μαρξιστικά.

Βέβαια, αν κάτσει να διαβάσει κανείς την περίληψη της πρόσφατης έκθεσης του IPCC, γίνεται εύκολα κατανοητό ότι οι κλιματικοί επιστήμονες δεν ζητούν τίποτα λιγότερο από συνολική αλλαγή του οικονομικού μας συστήματος, δηλαδή, του καπιταλισμού.

Ο Κούλης θα την έλεγε “ολιστική αλλαγή”, αλλά ο Κούλης είναι ηλίθιος. Οπότε φαντάσου τι είναι αυτοί που τον ψήφισαν. Φαντάσου τι είναι αυτοί που θέλουν να τον ξαναψηφίσουν!

Μέσα σε αυτές τις έξι χιλιάδες σελίδες της έκθεσης, οι κλιματικοί επιστήμονες περιγραφούν πως θα πραγματοποιηθεί η αλλαγή του οικονομικού συστήματος με όσο επιστημονικό και αναλυτικό τρόπο είναι ανθρωπίνως και επιστημονικώς δυνατόν. Με μία λέξη: αποανάπτυξη.

Αλλά ο περισσότερος κόσμος ακούει αποανάπτυξη και φοβάται ότι δεν θα έχει δουλειά μεθαύριο, και θα μειωθεί το ήδη μειωμένο βιοτικό του επίπεδο. Λες και έχει σημασία αν είσαι άνεργος ή μισθωτός, την ώρα που καίγεται το σπίτι σου.

Αλλά επιμένουν οι κλιματικοί επιστήμονες, και μας λένε ότι η αποανάπτυξη δεν είναι τίποτε άλλο παρά η μεταστροφή των προτεραιοτήτων της οικονομίας από μια οικονομία που βασίζεται στην αέναη συσσώρευση κεφαλαίου από μερικούς πλούσιους σακαφλιάδες, σε μια οικονομία που θα έχει ως προτεραιότητα την διατήρηση της ζωής, ανθρώπινης και ζωικής, και της επιτακτικής αναβίωσης των οικοσυστημάτων που καταστρέφονται συστηματικά για να γεμίζουν τις τσέπες τους οι σχιζοφρενείς του Νταβός.

Αν καταστραφεί η βιόσφαιρα, χάνουμε τα πάντα. Μετά δεν θα έχει σημασία αν έχεις δουλειά ή είσαι άνεργος, αν είσαι νεοφιλελεύθερος ή κομμουνιστής, αν είσαι υπέρ ή κατά της ισότητας των φύλων, αν είσαι στρέιτ, γκέι, μπάι ή τρανς, γιατί μετά η προτεραιότητά μας θα είναι να βρούμε το επόμενό μας γεύμα, και όχι η πολιτική ορθότητα.

Και μια που ήρθε η κουβέντα στο φαγητό, ας πούμε πέντε πραγματάκια και γι’ αυτό, που πολλοί νομίζουν ότι είναι σιγουράκι, και ότι πάντα θα έχουν γεμάτο ψυγείο και γεμάτα ντουλάπια στην κουζίνα.

Θα πρότεινα σε όλους να αρχίσουμε να υιοθετούμε το επικουρικό διαιτολόγιο του Πιτσιρίκου, γιατί όσοι δεν έχουν το δικό τους μποστάνι και έχουν απαιτητικές διατροφικές συνήθειες, θα απογοητευτούν.

Για να σας δώσω ένα παράδειγμα, στα μέσα Απριλίου, η Ινδική κυβέρνηση υποστήριζε ότι μπορούσε να καλύψει το έλλειμμα τροφίμων ως αποτέλεσμα της εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία, και μόλις έναν μήνα μετά απαγόρευσε τις εξαγωγές σιτηρών μετά την παντελή κατάρρευσή τους, ως αποτέλεσμα του καταστροφικού καύσωνα που έπιασε τους 50 βαθμούς Κελσίου υπό σκιά.

Εδώ και αρκετά χρόνια, οι κλιματικοί επιστήμονες -αυτοί οι ενοχλητικοί που μας τα έχουν πρήξει- κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου στα κουφά αυτιά των πολιτικών αναφορικά με το πόσο ευάλωτο είναι το παγκόσμιο σύστημα παραγωγής τροφίμων εν καπιταλισμώ, το οποίο δείχνει να προσομοιάζει με τρομακτική ακρίβεια το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα, λίγο πριν καταρρεύσει το 2008.

Πολύς κόσμος, τρώγοντας τον σανό των ΜΜΕ, νομίζει ότι οι αυξήσεις στις τιμές των τροφίμων είναι αποτέλεσμα των επιπτώσεων της πανδημίας του COVID-19 και του πρόσφατου πολέμου στην Ουκρανία. Σε έναν βαθμό είναι, αλλά σε έναν μεγαλύτερο βαθμό, αυτοί οι λόγοι χρησιμοποιούνται για να κρύψουν την πραγματική αιτία των πληθωριστικών τάσεων στα τρόφιμα.

Οι αυξήσεις στις τιμές των τροφίμων δεν είναι τίποτε άλλο από το κερδοσκοπικό παιχνίδι των εταιρειών τροφίμων, όπως ακριβώς κάνουν και οι πετρελαϊκές με αφορμή τον πόλεμο στην Ουκρανία. Είναι το αποτέλεσμα ενός μη βιώσιμου συστήματος που λίγη σχέση με το να θρέψει τους πληθυσμούς του κόσμου και πολλή σχέση έχει με τις ιδιωτικές περιουσίες των πλουσίων που κερδοσκοπούν από αυτό.

Όταν ο πληθωρισμός, δηλαδή η ποσοστιαία μεταβολή του γενικού επιπέδου των τιμών, είναι μικρότερος από την αύξηση των τιμών στα τρόφιμα, τότε το πρόβλημα δεν είναι ο πληθωρισμός, αλλά η κερδοσκοπία.

Για να εξηγούμαι, εδώ και αρκετά χρόνια, τα πράγματα φαινόταν να βελτιώνονται αναφορικά με την παγκόσμια πείνα, αν και η όποια βελτίωση είδαμε πήγαινε με ρυθμούς χελώνας. Αλλά κανείς δεν μπορεί να μην παραδεχτεί ότι ενώ το 2005 υπήρχαν 811 εκατομμύρια υποσιτισμένοι άνθρωποι, το 2014 ο αριθμός είχε πέσει στα 607 εκατομμύρια.

Κάπου εκεί ήταν που οι περισσότεροι σταμάτησαν να κοιτούν τα νούμερα, θεωρώντας ότι αυτή η τάση θα συνεχιστεί και στο μέλλον. Αλλά από το 2015 και μετά η τάση αυτή άρχισε να αντιστρέφεται, αυξάνοντας τον αριθμό των υποσιτισμένων σε 650 εκατομμύρια το 2019, και πίσω στα 811 εκατομμύρια το 2020.

Δεν βρήκα στοιχεία για το 2021, αλλά κάτι μου λέει ότι το νούμερο αυτό συνεχίζεται να αυξάνεται.

Και τώρα μπαίνω στο ψητό. Ο λόγος που λέω ότι είναι άλλο ένα κερδοσκοπικό παιχνίδι, είναι ότι αυτή η αύξηση στον υποσιτισμό έρχεται σε μια εποχή που υπάρχει η μεγαλύτερη αφθονία τροφής στην ιστορία της ανθρωπότητας. Την ώρα που οι μάζες των υποσιτισμένων αυξάνονται, η παγκόσμια παραγωγή τροφίμων φαίνεται να αυξάνεται σταθερά εδώ και πενήντα χρόνια, ξεπερνώντας με άνεση την αύξηση του πληθυσμού, αναλογικά.

Την περασμένη χρονιά, η παγκόσμια παραγωγή σιτηρών έσπασε κάθε προηγούμενο ρεκόρ στην ιστορία της ανθρωπότητας.

Κοίτα να δεις σύμπτωση, που η αυξητική πορεία του υποσιτισμού ήρθε την ίδια εποχή που η παγκόσμια παραγωγή τροφίμων αυξανόταν άνετα αναλογικά με την αύξηση του πληθυσμού, κάτι που για όσους ξέρουν πέντε πράγματα στα οικονομικά, θα έπρεπε να μειώνει τις τιμές στα τρόφιμα, όχι να τις αυξάνει.

Η αιτία του πληθωρισμού δεν είναι οι ελλείψεις στα τρόφιμα, αλλά η απληστία τους.

Βλέπεις, οι κανόνες των οικονομικών πάνε περίπατο, όταν η αγορά ελέγχεται από καρτέλ.

Το 90% της παγκόσμιας εμπορίας τροφίμων ελέγχεται από τέσσερις εταιρείες. Ούτε πέντε, ούτε δέκα, ούτε εκατό. Τέσσερις. Είναι οι ίδιες εταιρείες που έχουν ξεσκιστεί να αγοράζουν σπόρους, χημικά εντομοκτόνα, εγκαταστάσεις επεξεργασίας τροφίμων, συσκευασίας, διανομής, και λιανικής πώλησης.

Αυτό έχει χωρίσει τις χώρες σε δύο στρατόπεδα, των υπέρ-παραγωγών και υπέρ-εξαγωγέων, και σε αυτές των αγοραστών και εισαγωγέων. Φυσικά, το μεγαλύτερο ποσοστό των τροφίμων περνά από συγκεκριμένα σημεία, τα οποία τυχαίνει να είναι εξέχουσας σημασίας για τις χώρες των υπέρ-παραγωγών και υπέρ-εξαγωγέων, όπως τα στενά της Τουρκίας, δηλαδή τα στενά των Δαρδανελίων και του Βοσπόρου -ένα σημείο που είναι πλέον προβληματικό εξαιτίας της εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία-, η διώρυγα του Σουέζ και του Παναμά, τα στενά του Χορμούζ, του Μπαλ-ελ-Μαντέμπ, και τα στενά του Μαλάκα.

Όχι, δεν είναι τυπογραφικό, έτσι λέγεται, Malacca.

Έτσι, φτάσαμε σε έναν ακόμα καπιταλιστικό παραλογισμό, όπου αν και η ποικιλία τροφίμων σε τοπικό επίπεδο φαίνεται να αυξάνεται, σε παγκόσμιο επίπεδο φαίνεται να μειώνεται, αφού το 60% των καλλιεργειών είναι σε μόλις τέσσερα είδη, σιτηρά, ρύζι, καλαμπόκι και σόγια, και η παραγωγή συντελείται σε μια χούφτα χώρες, ανάμεσά τους και η Ρωσία και η Ουκρανία, οι οποίες έχουν αλλά προβλήματα τώρα.

Όπως και στο θέμα των γαιανθράκων, έτσι και στο θέμα της παραγωγής τροφίμων, η λύση που απαιτείται είναι η ίδια: ριζική συστημική αλλαγή.

Χρειάζεται να σπάσουν τα καρτέλ των εταιρειών, να δημοσιοποιηθεί η παραγωγή, και με αυτόν τον τρόπο να μηδενιστεί η κερδοσκοπία σε τομείς που αφορούν την επιβίωση του ανθρώπινου είδους.

Ας παίξουν μπάλα αλλού, το πάρτι τελείωσε.

Αν ο υποσιτισμός συνεχίσει να αυξάνεται την στιγμή που διανύουμε την μεγαλύτερη περίοδο αφθονίας τροφίμων στην ιστορία της ανθρωπότητας, οι συνέπειες θα είναι καταστροφικές για όλους μας, όχι απλά για τα δισεκατομμύρια του παγκόσμιου νότου.

Και τότε, κανένα σύστημα στήριξης από την οικογένεια και τους φίλους δεν θα μας σώσει.

Τα περιθώρια στενεύουν. Το σύστημα έχει αποτύχει. Το σύστημα πρέπει να καταστραφεί.

Αλλά επειδή δεν πρόκειται να γίνει αυτό που χρειάζεται να γίνει, και επειδή ο περισσότερος κόσμος φαίνεται να πλέει σε πελάγη άγνοιας και ημιμάθειας, εγώ θα πάω να ρίξω μερικές βουτιές, και σας προτείνω να κάνετε το ίδιο, γιατί όπως έχει μαλλιάσει η γλώσσα μου να λέω, αυτές είναι οι καλές μέρες.

Από την μακρινή νύμφη του Θερμαϊκού, πάντα με αγάπη,

Κώστας

(Φίλε Κώστα, δίνε πόνο. Κώστα φέτος πρέπει να πετύχουμε πληθωρισμό βουτιών. Γιατί το αύριο δεν υπάρχει, υπάρχει μόνο το τώρα. Καλές βουτιές. Την αγάπη μου.)

Το pitsirikos.net χρειάζεται τη βοήθειά σου

Στήριξε οικονομικά το pitsirikos.net, αν θεωρείς πως καλό είναι να υπάρχουν στην Ελλάδα και κάποιες φωνές που δεν δουλεύουν για τον Μαρινάκη, τον Αλαφούζο, τον Σαββίδη και τα άλλα παιδιά, οπότε μπορεί να διαβάσεις ή να ακούσεις κάτι διαφορετικό από αυτό που συμφέρει τους ολιγάρχες. Οι τρόποι στήριξης εδώ.