Ο χρήσιμος Καζαντζίδης
Μέσα σε ένα μήνα, η ταινία “Υπάρχω” έκοψε πάνω από 700 χιλιάδες εισιτήρια, έγινε η εμπορικότερη ελληνική ταινία της τελευταίας δεκαετίας και συνεχίζει, έφερε ξανά τα τραγούδια του Στέλιου Καζαντζίδη στο προσκήνιο -όχι ότι δεν ακούγονταν όλα αυτά τα χρόνια- και άνοιξε μια συζήτηση για το πρόσωπο Στέλιος Καζαντζίδης αλλά και για μια ολόκληρη εποχή.
Είναι προφανές πως η επιτυχία της ταινίας “Υπάρχω” -πέρα από την εξαιρετική δουλειά του Γιώργου Τσεμπερόπουλου, της Κατερίνας Μπέη και όλων των συντελεστών της ταινίας- βασίστηκε στο “από στόμα σε στόμα”, αφού ο Καζαντζίδης, η ζωή του και τα τραγούδια του δεν ταιριάζουν στα πρωινάδικα και στις τηλεοπτικές εκπομπές -αλλά ούτε και στο lifestyle της εποχής μας, όπως, για παράδειγμα, οι ταινίες του Χριστόφορου Παπακαλιάτη-, ενώ και οι δημιουργοί της ταινίας υπήρξαν εξαιρετικά μετρημένοι στις συνεντεύξεις τους και άφησαν την ταινία να μιλήσει και τους θεατές να αποφασίσουν.
Κάθε θεατής μπορεί να έχει την δική του άποψη για το “Υπάρχω” του Γιώργου Τσεμπερόπουλου -δεν υπάρχουν ταινίες που να αρέσουν σε όλους, ακόμα κι αν πρόκειται για τις ταινίες του Φελίνι, του Γκοντάρ, του Μπέργκμαν, του Χίτσκοκ, του Κιούμπρικ, του Σκορσέζε, του Κόπολα, του Αγγελόπουλου ή του Ντέιβιντ Λιντς- αλλά σκέφτομαι πως το “Υπάρχω” είναι μια πολύ χρήσιμη ταινία, για όποιον, Έλληνα ή ξένο την παρακολουθήσει.
Δεν θυμάμαι να έχω δει στη ζωή μου άλλη ταινία, όπου ο πρωταγωνιστής -που είναι μάλιστα υπαρκτό πρόσωπο- γυρνάει την πλάτη του στη φήμη και τα χρήματα στο απόγειο της δόξας του, επειδή θεωρεί πως θα πρέπει να κάνει συμβιβασμούς, που δεν ταιριάζουν με τις δικές του αξίες, με την δική του φιλοσοφία για τη ζωή. Από αυτή την άποψη, το “Υπάρχω” είναι μια πολιτική ταινία.
Σκεφτείτε ότι ζούμε σήμερα σε μια εποχή που οι περισσότεροι άνθρωποι είναι διατεθειμένοι να κάνουν τα πάντα για τα χρήματα και τη δόξα, να κάνουν άχρηστες δουλειές που τις απεχθάνονται, και να διάγουν αγοραίες ζωές με δημόσιες σχέσεις, κάνοντας ό,τι μπορούν για να παραμείνουν στα φώτα και κοντά σε ανθρώπους που θα τους εξασφαλίσουν την “επιτυχία”, ακόμα και αν νιώθουν αηδία τόσο για αυτούς τους ανθρώπους, όσο και για τον εαυτό τους και την κατάντια τους.
Συχνά ακούς το “με τα όχι προχωράς στη ζωή” αλλά δεν είναι και πολλοί αυτοί που λένε όχι.
Ο Στέλιος Καζαντζίδης ένιωσε αηδία για αυτό που είχε γίνει η νυχτερινή διασκέδαση, ένιωσε αηδία για τους ανθρώπους που είχαν την οικονομική δυνατότητα να είναι στα πρώτα τραπέζια των νυχτερινών κέντρων, ένιωσε αηδία για τις δισκογραφικές εταιρείες, και αποχώρησε, ώστε να μην αηδιάσει με τον εαυτό του.
Τίμια στάση, αν σκεφτείς πως μια φορά ζούμε, και καλό είναι να ζούμε τη μια και μοναδική ζωή μας με τις δικές μας αρχές, και όχι εκπoρνευόμενοι.
Υπάρχουν άνθρωποι που σιχαίνονται, και ένας από αυτούς ήταν ο Νίκος Καζαντζάκης -συμπτωματικά, το επίθετό του έχει κοινή ρίζα με το επίθετο του Καζαντζίδη· Καζαντζής, προέρχεται από την τουρκική λέξη kazançi = λεβητοποιός, κατασκευαστής καζανιών-, αφού ήταν η αηδία του για αυτό που είχε γίνει η Ελλάδα, που τον οδήγησε να πάει στην Αντίμπ το 1948 -εν μέσω εμφυλίου πολεμου- και να περάσει εκεί τα τελευταία χρόνια της ζωής του.
Το να σιχαίνεσαι ανθρώπους και καταστάσεις -εκτός του ότι απλά συμβαίνει σε κάποιους ανθρώπους, χωρίς να το προσπαθούν- δεν έχει να κάνει με το πόσο μορφωμένος είσαι. Ο Καζαντζάκης ήταν πολύ μορφωμένος, ο Καζαντζίδης είχε πάει μέχρι την Δ’ Δημοτικού, αλλά αυτό δεν τον εμπόδισε να έχει αξίες και φιλοσοφία ζωής. Είμαι αρκετά μεγάλος για να θυμάμαι πως, πριν από μερικές δεκαετίες, συναντούσες στα νησιά μας ψαράδες που μπορεί να ήταν αγράμματοι αλλά είχαν προσωπική φιλοσοφία ζωής.
Ο Στέλιος Καζαντζίδης ήταν πολύ χρήσιμος για τους συναδέλφους του, αφού ήταν ο πρώτος που διεκδίκησε ποσοστά από τις εταιρείες δίσκων, αλλά είναι χρήσιμος και σήμερα.
Εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι είδαν στους κινηματογράφους -και εκατομμύρια θα δουν στις οθόνες τους- έναν άνθρωπο που σιχάθηκε και γύρισε την πλάτη σε όλα αυτά που αυτοί κυνηγούν με μανία και πήγε για ψάρεμα.
Πολύ χρήσιμος ο Στέλιος Καζαντζίδης, ως παράδειγμα για το πώς έχεις χρέος να ζήσεις τη μια και μοναδική ζωή σου. Ελεύθερος.
Και βέβαια, ο Στέλιος Καζαντζίδης -και όλοι οι σπουδαίοι δημιουργοί και τραγουδιστές- μας θυμίζει πως, ακόμα κι αν ζεις σε ένα αυταρχικό καθεστώς, ακόμα και αν σε καταπιέζουν όλοι και όλα, ακόμα κι αν δεν έχεις καταφέρει στη ζωή σου αυτά που ονειρεύτηκες, ακόμα κι αν δεν αγαπήθηκες από αυτούς που αγάπησες, υπάρχει πάντα η μουσική. Υπάρχουν πάντα τα τραγούδια. Που μας σώζουν.
Το pitsirikos.net χρειάζεται τη βοήθειά σου
Στήριξε οικονομικά το pitsirikos.net, αν θεωρείς πως καλό είναι να υπάρχουν στην Ελλάδα και κάποιες φωνές που δεν δουλεύουν για τον Μαρινάκη, τον Αλαφούζο, τον Σαββίδη και τα άλλα παιδιά, οπότε μπορεί να διαβάσεις ή να ακούσεις κάτι διαφορετικό από αυτό που συμφέρει τους ολιγάρχες. Οι τρόποι στήριξης εδώ.