Κάποιοι άνθρωποι μπροστά στη βιβλιοθήκη τους είναι όπως ο ευνούχος στο χαρέμι

Πιτσιρίκο, γεια σου!
‘’Κάποιοι άνθρωποι μπροστά στη βιβλιοθήκη τους είναι όπως ο ευνούχος στο χαρέμι”, μια φράση που αποδίδεται στον Β. Ουγκώ και είχα την τύχη να την ακούσω πολύ μικρή από αγαπημένο φίλο διανοούμενο -κανονικό – που στο σπίτι του κολυμπούσαν τα βιβλία, αφού είχαν πρώτα καταλάβει όλους τους τοίχους.

Πολύ τον θαύμαζα, και όνειρό μου ήταν κάποτε να μιλάω όπως εκείνος. Δεν τα κατάφερα. Δεν είμαστε όλοι οι άνθρωποι ίδιοι. Αυτό που προσπαθώ να καταφέρω, φτάνοντας στην ηλικία του, είναι να έχω μια ‘’ανοιχτότητα’’ στη σκέψη, να μην είμαι εμμονική σε ιδέες, θεωρικά σχήματα και πλαίσια ανάλυσης.

Η μόρφωση ενός ανθρώπου δεν περιέχει μόνο τα βιβλία που διάβασε, αλλά και τις αξίες και τις αρχές του, που δοκιμάζονται στην πράξη.

Αλλά και τα βιβλία που διάβασε… πώς τα διάβασε; Αναρωτιέμαι αναλογιζόμενη το απόφθεγμα του Ουγκώ. Τί έχει περάσει μέσα του και πώς; Τί κατάλαβε, τί ένιωσε, τί απέσυρε, τί στραμπούληξε, τί κακόραψε; Όχι εκ προθέσεως, ασυνείδητα.

Πολλοί άνθρωποι αρέσκονται να επικαλούνται σπουδαίους στοχαστές -κι εγώ μέσα σ’ αυτούς. Γιατί το κάνουμε; Για να προσθέσουν κύρος στα λεγόμενά μας; Μήπως είναι δίκοπο μαχαίρι; Δε νιώθουμε ότι μπορεί να εκθέσουμε και τον εαυτό μας και τον κακόμοιρο σοφό που επικαλεστήκαμε;

Ό, τι διαβάζουμε δεν καταχωρίζεται μέσα μας με τον τρόπο ενός υπολογιστή. Δεν έχουμε λογισμικά διαχείρισης μνήμης. Έχουμε λογισμούς. Μερικοί έχουν το χάρισμα μιας δαιμόνιας μνήμης. Στο σημείο αυτό μας έχει ξεπεράσει η Τεχνητή Νοημοσύνη.

Η αίσθησή μου είναι πως όλα τα έργα της ανθρώπινης σκέψης, που είχαμε την τύχη να περάσουν από τα χέρια μας και απ’ τα μάτια μας, δεν είναι σκαναρισμένες εικόνες που ανακαλούμε κατά το δοκούν για να κάνουμε φιγούρα -σαν τις φωτογραφίες και τα δανεισμένα ρητά που αναρτούμε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για να δείξουμε πόσο όμορφοι, ευτυχισμένοι και ευαίσθητοι είμαστε.

Η αληθινή γνώση είναι μέσα μας, ξεχασμένη σχεδόν, και μας διαμορφώνει.

Κατά μία έννοια η γνώση είναι ‘’λήθη’’. Ξεχνάμε ό, τι μάθαμε και …είμαστε. Ό,τι μάθαμε μας κάνει αυτό που είμαστε. Αλλιώς είναι ξύλινα λόγια, σκαλωσιές μιας άγονης ψυχής.

Είναι τόσο μεγάλος ο πλούτος-και αριθμητικά- όσων έχουν γραφτεί, που πάντα θα είναι απειροελάχιστο αυτό που έπεσε στα χέρια μας.

Υ. Γ.1 Με αφορμή μια κουβέντα που είχα με φίλο που νιώθει πως έχει διαβάσει λίγο, κατά τη γνώμη του. Μπορεί να έχεις διαβάσει δέκα αριστουργήματα και να έχεις βαθύτερη μόρφωση και ανθρωπιά από άλλους που καταναλώνουν αμέτρητα έργα για να αυνανίζονται με τις δικές του ιδέες εν τέλει, του είπα.

Υ. Γ.2 Ο Φραντς Μαρκ το 1911 ζωγράφισε τον δικό του σκύλο κουλουριασμένο στο χιόνι. Ένα έργο δροσερό για τον Αύγουστο που δροσίζει και την ψυχή μας. Μια εικόνα αγαπησιάρικη και γαλήνια. Μου αρέσει τόσο αυτός ο πίνακας!

Φιλιά

Μερόπη

(Αγαπημένη Μερόπη, το διάβασμα πρέπει να είναι η μεγαλύτερη ηδονή στη ζωή, αλλά πολλοί άνθρωποι δεν θα το μάθουν ποτέ αυτό. Δεν διαβάζουμε για να κάνουμε εντύπωση στους άλλους -άλλωστε, σήμερα θεωρείται σχεδόν εκκεντρικός κάποιος που διαβάζει- αλλά επειδή μας ευχαριστεί το διάβασμα. Στις μέρες μας, καλό είναι αυτοί που διαβάζουν να μην το πολυλένε και να μην το πολυδείχνουν, γιατί θα τους δυσκολέψει πολύ στις κοινωνικές τους συναναστροφές. Για παράδειγμα, υπάρχουν κάποια κλασικά βιβλία, που εσύ θεωρείς πως τα έχουν διαβάσει όλοι και τα αναφέρεις στις παρέες, αλλά, τελικά, συνειδητοποιείς πως τα έχουν διαβάσει ελάχιστοι. Δεν ξέρω τι καταλαβαίνουν οι άλλοι άνθρωποι από τα βιβλία που διαβάζουν και τι κρατάνε μέσα τους, αλλά, συνήθως, μπορείς να κάνεις μια ενδιαφέρουσα συζήτηση με ανθρώπους που διαβάζουν. Από την άλλη, έχω γνωρίσει ανθρώπους που διαβάζουν και έχουν δει και όλο το παγκόσμιο θέατρο, και είναι συντηρητικοί μικροαστούληδες που τους νοιάζει “τι θα πει ο κόσμος”. Και έχω γνωρίσει και ανθρώπους που δεν διάβασαν, μπορεί και να μην τελείωσαν καν το σχολείο, αλλά έχουν φιλοσοφία ζωής. Μερόπη, έγραψες για τα βιβλία, έγραψες και για τον σκύλο, και θυμήθηκα ένα κείμενο που είχα γράψει πριν από 19 χρόνια για ένα περιοδικό: “Το βιβλίο είναι ο καλύτερος φίλος του ανθρώπου και δεν δαγκώνει”. Να είσαι καλά. Την αγάπη μου.)

Το pitsirikos.net χρειάζεται τη βοήθειά σου

Στήριξε οικονομικά το pitsirikos.net, αν θεωρείς πως καλό είναι να υπάρχουν στην Ελλάδα και κάποιες φωνές που δεν δουλεύουν για τον Μαρινάκη, τον Αλαφούζο, τον Σαββίδη και τα άλλα παιδιά, οπότε μπορεί να διαβάσεις ή να ακούσεις κάτι διαφορετικό από αυτό που συμφέρει τους ολιγάρχες. Οι τρόποι στήριξης εδώ.