Με τον Αλέξη

Γεια σου, πιτσιρίκο.
Η περίπτωση του Αλέξη Τσίπρα – η άνοδος, η πτώση και η επιστροφή του – μου θυμίζει το ανέκδοτο, με το οποίο ο Γούντι Άλεν κλείνει την ταινία του «Ο νευρικός εραστής» (αγγλ. «Αnnie Hall»). Πάει κάποιος στον ψυχίατρό του και του λέει «Γιατρέ, ο αδερφός μου είναι παλαβός. Νομίζει ότι είναι κότα». «Να τον πάτε σε κλινική», απαντά ο γιατρός. «Το σκέφτηκα», συνεχίζει ο άλλος. «Το πρόβλημα, όμως, είναι ότι έχουμε ανάγκη τα αβγά».

Η Ελλάδα έχει, από καιρό, εισέλθει στο βασίλειο της παράνοιας, όπου καμιά σημασία δεν έχουν η γνώση και η παραδοχή, όπου κυριαρχούν οι (ευσεβείς) πόθοι, στην υπηρεσία των οποίων, εξάλλου, επιστρατεύονται ένα σωρό απωθητικοί μηχανισμοί και άμυνες εναντίον της πραγματικότητας. Η φαντασία στην εξουσία – κυριολεκτικά. Μαζί με κάθε λέξη του Συντάγματος…

Κάτι που βρίσκω εξαιρετικά διασκεδαστικό στην όλη ιστορία με τον Αλέξη Τσίπρα είναι η γενική συναίνεση -και συνεχής υπόμνηση- για το πόσο ομορφόπαιδο (και νυν ομορφάντρας) είναι. Πρόκειται, μάλλον, για μια ακόμα εθνική μας λόξα, πλάι στις τόσες άλλες. Απόδειξη, για παράδειγμα, ότι στο βιβλίο του «Οι αρχιτέκτονες του πολιτεύματος», ο διαπρεπής συνταγματολόγος Νίκος Αλιβιζάτος, αφού πληροφορεί τον αναγνώστη ότι θεωρεί τον Κωνσταντίνο Καραμανλή (τον Α΄) τον πιο χαρισματικό πολιτικό της νεότερης ελληνικής ιστορίας, δεν παραλείπει, με κάθε ευκαιρία, να εξάρει τη θωριά και το επιβλητικό παρουσιαστικό του ανδρός, τονίζοντας πόσο γόης και καρδιοκατακτητής ήταν.

Μακράν, πάντως, το πιο ξεκαρδιστικό δείγμα της σχετικής φιλολογίας αποτελεί ένας λόγος του Μακαριστού Χριστοδούλου για τον μακεδονομάχο επίσκοπο Καβάλας Γερμανό Καραβαγγέλη. Πώς είχε βρεθεί στα χέρια μου το κείμενο αυτό δεν το θυμάμαι. Θυμάμαι, όμως, πόσο δυνατά είχα γελάσει, καθώς πάνω από το μισό αναλωνόταν στην εμφάνιση του ιεράρχη, ο οποίος, κατά τον γράφοντα, είχε, πραγματικά, τις χάρες όλες: ψηλός, πλατύστερνος, πλούσια κώμη, ωραία γαλανά μάτια – σωστός Απόλλωνας! Τέτοιο παραλήρημα ούτε ο Αλέξης Κωστάλας, όταν παρουσίαζε τον Γεβγκένι Πλούσενκο στο ατομικό ανδρών του καλλιτεχνικού πατινάζ.

Φαίνεται πως στην Ελλάδα διαβάζουμε πολύ Ντοστογιέφσκι και έχουμε πάρει τέρμα στα σοβαρά τον περίφημο αφορισμό του «Η ομορφιά θα σώσει τον κόσμο». Οπότε, είναι να μη δούμε σωτήρα (επίδοξο και μη, πραγματικό ή κατά φαντασία). Τι κι αν πρόκειται, στην πλειονότητα των οικείων περιπτώσεων, για κατσαπλιάδες, για ημίτρελους, για κοινούς χλαπάτσες ή και για όλα αυτά μαζί σε συσκευασία του ενός; Εμείς θα τους πλάσουμε στον νου μας «ωραίους κι αισθηματικούς», «με μια ονειρώδη συμπαθητική εμορφιά»…

Η συζήτηση, βέβαια, γύρω από τον Αλέξη Τσίπρα έχει και άλλες πλευρές, λιγότερο ανάλαφρες. Όπως αυτή για την προδοσία του. Έχω ακούσει, τόσες φορές, από φίλους κομμουνιστές τα σχετικά για «τον εχθρό στις γραμμές μας» που, πλέον, μόλις ξεκινά να παίζει η κασέτα, γέρνω το κεφάλι μου στον τοίχο και περιμένω υπομονετικά να τελειώσει. Είμαι σχεδόν σίγουρη ότι η λέξη «προδότης» είναι η αγαπημένη της Αριστεράς (περισσότερο από την «επανάσταση»), εξ ου και οι σύντροφοι τη χαρίζουν με τόση αβρότητα ο ένας στον άλλο.

Εκείνο, πάντως, που με αποσυντονίζει τελείως είναι πώς οι ίδιοι άνθρωποι που επισημαίνουν (και ορθά) ότι ο Αλέξης Τσίπρας συμπεριφέρεται σαν κακομαθημένος έφηβος, υποστηρίζοντας ότι για όλα φταίνε οι άλλοι, τον χαρακτηρίζουν, ταυτόχρονα και tout court, “προδότη”, χωρίς να τους περνάει από το μυαλό ότι, με τη στάση τους αυτή, ενδέχεται να γεννήσουν την υπόνοια ότι το αντικείμενο της χλεύης τους δεν είναι, στην πραγματικότητα, παρά το είδωλό τους αντεστραμμένο.

Ο Τσίπρας δεν ξύπνησε την επομένη του δημοψηφίσματος ως αριβίστας τακτικιστής, όπως ο Gregor Samsa, μια ωραία πρωία, κατσαρίδα. Είχε παρελθόν. Ήταν γνωστός ο τρόπος με τον οποίο ανήλθε στην ηγεσία του Συνασπισμού, εξοστρακίζοντας τον Αλαβάνο. Επίσης, ήταν πασίδηλο -για όποιον τουλάχιστον είχε στοιχειώδη αντίληψη- ότι ο άνθρωπος ήταν βαθιά αμόρφωτος και βαθιά επαρχιώτης. Παρ’ όλ’ αυτά, πολλοί από τους σημερινούς τιμητές του, τον στήριξαν στην είσοδό του στην πολιτική σκηνή, ενίοτε μάλιστα, και με πάθος. Ήταν οι ίδιοι άνθρωποι που ενθουσιάζονταν με εκείνα τα απίθανα που ξεφούρνιζε, όπως ότι θα κάναμε, τάχα μου, τις αγορές να χορεύουν. Έτσι απλά. Επειδή είχαμε δίκιο.

Ο Αντρέ Μαλρώ, υπουργός στην δεξιά κυβέρνηση ντε Γκωλ, έγραφε ύμνους στο βιβλίο του «Ανθρώπινη Μοίρα» για τους κομμουνιστές που τους έριχναν ζωντανούς στα φουγάρα των πλοίων, χωρίς εκείνοι να κάνουν τον παραμικρό μορφασμό αγωνίας. Πολλοί σύγχρονοι Έλληνες αριστεροί, από την άλλη, πίστευαν το 2015 ότι θα ρίχναμε τον καπιταλισμό -στην πιο έξαλλη φάση της εξέλιξής του- με χορούς κυκλωτικούς στην πλατεία Συντάγματος (ενώ δεν αποκλείεται κάποιοι να το πιστεύουν ακόμα). Και αλίμονο αν είχε κανείς αμφιβολίες. Ήταν ντεφετιστής, ρεβιζιονιστής, και δεν ξέρω τι άλλο. Α, ναι. Και προδότης.

Τον Μητσοτάκη και τη συμμορία του δεν μας τους κάθισε στο σβέρκο μόνο ο Αλέξης Τσίπρας, αλλά η ελληνική Αριστερά, ολότμητη και ακέραια. Με την ηθική της τής μη πραγματοποιημένης ουτοπίας, που, καθώς παλεύει να περάσει από τις συμπληγάδες της πραγματικότητας, μετατρέπεται συχνά σε κυνισμό. Με την εμμονή της να έχει στυλωμένο το βλέμμα της στο δάσος, την ίδια στιγμή που σπάει τα μούτρα της στο δέντρο. Ξανά και ξανά και ξανά. Με τη δειλία και τους συμβιβασμούς της. Και, φυσικά, με τη θυματοποίησή της. Διότι, ναι. Δεν υπάρχει άλλος χώρος που να έχει κάνει την ήττα όχι απλώς επάγγελμα, αλλά φιλοσοφία και τρόπο ζωής.

Η ελληνική Αριστερά μοιάζει, εδώ και χρόνια, να παλεύει να πάρει τη θέση των Ιαπώνων στο «Λεξικό των Κοινών Τόπων» του Φλωμπέρ, οι οποίοι, όπως σημείωνε ο Γάλλος συγγραφέας, «γενικώς αυτοκτονούν». Είναι, βεβαίως, κι αυτή μια στάσις. Νοιώθεται.

Φιλικά,
Ν.

Υ.Γ. Τα παραπάνω γράφτηκαν με αγαθή προαίρεση. Και με την απόσταση – και πιθανόν την αφέλεια – του ανθρώπου που δεν οργανώθηκε ποτέ πουθενά, δεν ήταν ποτέ στα πράγματα και ούτε και επεδίωξε να γνωρίσει πρόσωπα που ήταν.

(Αγαπητή φίλη, τα πιο πολλά βρισίδια που έχω φάει για αυτά που γράφω για τον Τσίπρα μετά το 2015, είναι από γυναίκες κάποιας ηλικίας, οπότε μάλλον δεν είναι ούτε τυχαίες, ούτε άσχετες οι αναφορές στην εξωτερική εμφάνιση του Αλέξη Τσίπρα, του Κωνσταντίνου Καραμανλή και άλλων πολιτικών …μορφονιών. Δεν είναι λίγοι οι άνθρωποι -κυρίως, γυναίκες- που ψηφίζουν με κριτήριο την εξωτερική εμφάνιση ενός πολιτικού ή με το αν μοιάζει “συμπαθητικός”. Και δεν τους κατηγορώ για αυτό, αφού η Ελλάδα είναι προτεκτοράτο και οι πολιτικοί είναι διακοσμητικοί. Ε, αφού οι πολιτικοί είναι διακοσμητικοί, ας εκλέγουμε όμορφους. Στο πρώτο κείμενο που είχα γράψει για τον Αλέξη Τσίπρα, το “I Love Alexis”, το 2008, όταν ο Τσίπρας είχε εκλεγεί πρόεδρος του τότε Συνασπισμού, έγραφα:
“Από την άλλη, σάμπως πρόκειται να κυβερνήσει ποτέ ο Τσίπρας; Άσ’ τον εκεί πέρα, να βλέπουμε και καμιά ωραία φάτσα. Πάντως, η αλήθεια είναι πως, βλέποντας τον κ. Τσίπρα ανάμεσα στους γηραλέους σύνεδρους του Συνασπισμού, είχες την εντύπωση πως έβλεπες πρόσκοπο που έχει επισκεφτεί Κυριακή πρωί τα ΚΑΠΗ με την κιθάρα του, για να δώσει λίγη χαρά στα τιμημένα γηρατειά.”
Βέβαια, μετά η Ελλάδα χρεοκόπησε, ΠΑΣΟΚ και Νέα Δημοκρατία έκαψαν τα χαρτιά τους ψηφίζοντας τα πρώτα Μνημόνια, οπότε η Γερμανία χρειαζόταν έναν νέο Έλληνα …ηγέτη για να περάσει το τρίτο Μνημόνιο, και έτσι έγινε ο Τσίπρας πρωθυπουργός με σύνθημα την ελπίδα και την ανατροπή.
Τώρα, με την Αριστερά, δεν βγάζεις άκρη. Οι περισσότεροι αριστεροί που γνώρισα στη ζωή μου, έλεγαν πολύ επαναστατικά λόγια, αλλά το μόνο που τους έλειπε ήταν το καρτελάκι με την τιμή στο λαιμό, γιατί ήταν ολοφάνερο πως έψαχναν κάποιον να τους αγοράσει. Και έτσι έγινε.
Να είστε καλά. Την αγάπη μου.)

Το pitsirikos.net χρειάζεται τη βοήθειά σου

Στήριξε οικονομικά το pitsirikos.net, αν θεωρείς πως καλό είναι να υπάρχουν στην Ελλάδα και κάποιες φωνές που δεν δουλεύουν για τον Μαρινάκη, τον Αλαφούζο, τον Σαββίδη και τα άλλα παιδιά, οπότε μπορεί να διαβάσεις ή να ακούσεις κάτι διαφορετικό από αυτό που συμφέρει τους ολιγάρχες. Οι τρόποι στήριξης εδώ.