Η αυτοκτονία δεν μεταδίδεται μόνο από τις αυτοκτονίες

Με αφορμή την αυτοκτονία των δυο 17χρονων κοριτσιών στην Ηλιούπολη -αυτοκτονία στην πόλη του ήλιου-, άνοιξε ξανά ο δημόσιος διάλογος για το πώς πρέπει να καλύπτονται οι αυτοκτονίες από τα μέσα ενημέρωσης, ώστε να μην εξιδανικεύεται η αυτοκτονία και έχουμε το Werther effect ή Suicide contagion, δηλαδή τη μιμητική αυτοκτονία.

Σύμφωνα με τις έρευνες των ειδικών, όταν μια αυτοκτονία προβάλλεται και αναλύεται υπερβολικά από τα ΜΜΕ, υπάρχουν άνθρωποι που θεωρούν πως έχουν κοινά στοιχεία με το πρόσωπο που αυτοκτόνησε και μιμούνται την πράξη του, ενώ, αν το πρόσωπο που αυτοκτόνησε ήταν διάσημο, τόσο περισσότερο προβάλλεται η είδηση, οπότε υπάρχει ακόμα μεγαλύτερη έξαρση αυτοκτονιών.

Δεν έχω πρόθεση να αμφισβητήσω τους ειδικούς επιστήμονες ως προς τη μιμητική διάθεση των ανθρώπων ακόμα και στις αυτοκτονίες -είναι απόλυτα λογικό, αφού από τον Αριστοτέλη και το “Περί Ποιητικής” ξέρουμε ήδη πως η μίμηση είναι έμφυτη στον άνθρωπο από τα παιδικά του χρόνια και τώρα ξέρουμε πια από την επιστήμη (κατοπτρικοί νευρώνες) πως αυτό οφείλεται σε βιολογικούς λόγους- αλλά θέλω να θέσω ένα ερώτημα:

Είναι μόνο οι αυτοκτονίες που πρέπει να καλύπτονται προσεκτικά από τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης;

Δηλαδή, το μόνο επικίνδυνο πρότυπο μίμησης στα ΜΜΕ είναι οι αυτοκτονίες;

Στα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης, υπάρχουν, κυρίως, ξεπουλημένοι άνθρωποι που έχουν πουλήσει την ψυχή τους στον διάολο και είναι μπουκωμένοι με τα αρxίδια των αφεντικών τους.

Αυτοί είναι θετικά πρότυπα για μίμηση;

Στα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης, κυριαρχούν αμόρφωτοι, θεόχαζοι, βίζιτες -αρσενικές και θηλυκές- και άνθρωποι που θεωρούνται “επιτυχημένοι” -δηλαδή, έχουν βγάλει χρήματα και δεν έχει σημασία πώς τα έβγαλαν-, ενώ οι διαφημίσεις στοιχημάτων και τυχερών παιχνιδιών πέφτουν βροχή.

Αυτοί είναι θετικά πρότυπα για μίμηση;

Επίσης, περιμένεις από ανθρώπους που ζουν μέσα στους βόθρους των ΜΜΕ -και το χαίρονται- να δείξουν ευαισθησία στο πώς θα προβάλλουν μια αυτοκτονία; Συγγνώμη αλλά είσαι ηλίθιος.

H μίμηση δεν λειτουργεί μόνο στην αυτοκτονία.
Η μίμηση είναι ολόκληρη η βάση της κοινωνικής ζωής.

Οι άνθρωποι μιμούνται διαρκώς συμπεριφορές, πρότυπα, γλώσσα, αξίες, επιθυμίες, φιλοδοξίες. Και τα ΜΜΕ είναι εργοστάσια παραγωγής προτύπων.

Όταν, λοιπόν, τα ΜΜΕ προβάλλουν ασταμάτητα ανθρώπους κυνικούς, άπληστους, ξεπουλημένους, ηλίθιους, τηλεοπτικές μαριονέτες, “επιτυχημένους” απατεώνες, influencers του κενού και κάθε λογής βίζιτες ως εικόνες κοινωνικής καταξίωσης, αυτό δεν παράγει μίμηση;

Όταν ένα παιδί μεγαλώνει βλέποντας ότι η επιτυχία σημαίνει:

να πουλάς τον εαυτό σου,
να λες ψέματα χωρίς ντροπή,
να γίνεις διάσημος χωρίς κανένα περιεχόμενο,
να κάνεις τα πάντα για χρήμα και προβολή,

αυτό δεν είναι contagion;

Όταν βομβαρδίζεσαι καθημερινά με διαφημίσεις στοιχήματος, τζόγου, εύκολου χρήματος, χρηματιστηριακής λαγνείας και “ζήσε σαν εκατομμυριούχος”, δεν δημιουργείται κοινωνική μίμηση αυτοκαταστροφικών συμπεριφορών;

Γιατί η αυτοκτονία θεωρείται επικίνδυνη για μίμηση αλλά ο εθισμός στον τζόγο όχι;

Γιατί η αυτοκτονία θεωρείται “ευαίσθητο θέμα”, αλλά η καθημερινή λατρεία της απληστίας θεωρείται φυσιολογική;

Η αλήθεια είναι πως τα ΜΜΕ δεν φοβούνται τη μίμηση.
Τα ΜΜΕ ζουν από τη μίμηση.

Η διαφήμιση είναι οργανωμένη μίμηση.

Η celebrity culture είναι οργανωμένη μίμηση.

Ολόκληρη η βιομηχανία της τηλεόρασης βασίζεται στην ανθρώπινη ανάγκη να αντιγράφει πρότυπα.

Απλώς, στην περίπτωση της αυτοκτονίας, το αποτέλεσμα είναι τόσο ωμό και ορατό που δεν μπορεί να κρυφτεί εύκολα.

Και υπάρχει και μια τεράστια υποκρισία: πολλοί από αυτούς που σήμερα μιλούν για “ευθύνη στην κάλυψη των αυτοκτονιών” εργάζονται καθημερινά μέσα σε ένα σύστημα που κανονικοποιεί την απανθρωπιά, την πνευματική εξαθλίωση, τον κοινωνικό κυνισμό και την ψυχική αποσύνθεση.

Δεν γίνεται να παρουσιάζεις επί χρόνια έναν κόσμο χωρίς νόημα, χωρίς ηθική, χωρίς αλληλεγγύη, χωρίς συντροφικότητα, χωρίς αξιοπρέπεια, χωρίς μέλλον, και μετά να σοκάρεσαι όταν κάποιοι νέοι άνθρωποι καταρρέουν και αυτοκτονούν.

Η αυτοκτονία δεν μεταδίδεται μόνο από την είδηση μιας αυτοκτονίας.

Η αυτοκτονία μεταδίδεται και από μια κοινωνία που μαθαίνει στους ανθρώπους πως αξίζουν μόνο αν καταναλώνουν, αν πετυχαίνουν, αν πλουτίζουν, αν εκμεταλλεύονται κυνικά τους άλλους ανθρώπους ή αν γίνονται θέαμα.

Και αυτό το “μάθημα” τα ΜΜΕ το διδάσκουν κάθε μέρα, όλη μέρα.

Η αυτοκτονία των δύο κοριτσιών, ή οποιουδήποτε ανθρώπου, δεν συμβαίνει στο κενό. Συμβαίνει μέσα σε ένα συγκεκριμένο κοινωνικό και πολιτισμικό πλαίσιο, το οποίο τα κυρίαρχα ΜΜΕ συνδιαμορφώνουν καθημερινά.

(Με τόση ευαισθησία για την αυτοκτονία των δυο κοριτσιών, σκέφτομαι πως τα ΜΜΕ δεν προβάλλουν καθόλου τη γενοκτονία των Παλαιστινίων από το Ισραήλ, όχι επειδή οι μαφιόζοι εφοπλιστές ιδιοκτήτες τους πλουτίζουν κάνοντας μπίζνες με το Ισραήλ και τις ΗΠΑ, αλλά επειδή είναι ευαίσθητοι και σκέφτονται πως, αν προβάλλουν τη γενοκτονία των Παλαιστινίων, μπορεί να ωθήσουν και άλλους να μιμηθούν τους Ισραηλινούς και να γίνουν κι αυτοί γενοκτόνοι. Σαπίλα. Και αφόρητη υποκρισία.)

Το pitsirikos.net χρειάζεται τη βοήθειά σου

Στήριξε οικονομικά το pitsirikos.net, αν θεωρείς πως καλό είναι να υπάρχουν στην Ελλάδα και κάποιες φωνές που δεν δουλεύουν για τον Μαρινάκη, τον Αλαφούζο, τον Σαββίδη και τα άλλα παιδιά, οπότε μπορεί να διαβάσεις ή να ακούσεις κάτι διαφορετικό από αυτό που συμφέρει τους ολιγάρχες. Οι τρόποι στήριξης εδώ.