Η Λουίζ Μισέλ και οι Τεχνητές Νοημοσύνες

Αδερφέ Πιτσιρίκο, αυτό το κείμενο που σου στέλνω είναι κάπως περίεργο και ιδιαίτερο.
Βγήκε για να προαναγγείλει ένα άλλο μεγαλύτερο κείμενο για την Επαναστάτρια Λουίζ Μισέλ και παράλληλα να φέρει στην συζήτηση το ζήτημα της τεχνητής νοημοσύνης που χρειάζεται ένα ξεχωριστό κείμενο για να εκτεθεί σωστά.

Αυτές τις μέρες όμως διαβάζω βιογραφίες της Λουίζ Μισέλ και βιβλία για την τεχνητή νοημοσύνη και μου βγήκε έτσι κι ένα κείμενο που συνδυάζει και τα δύο.

Θα ακολουθήσουν δημοσιεύσεις μου που θα εξετάζουν χωριστά την Λουίζ Μισέλ και το ζήτημα της τεχνητής νοημοσύνης.

Όσον αφορά την Λουίζ Μισέλ, αυτή ήταν μια σπάνια, ανιδιοτελής, φλογερή, ανυπότακτη και πανανθρώπινη Επαναστάτρια του 19ου αιώνα της Γαλλίας, την οποία ελάχιστοι γνωρίζουν στην Ελλάδα και την μνημονεύουν.

Γράφω κι ένα μεγάλο κείμενο για την ίδια που όμως παραέγινε μεγάλο και πρέπει να μαζευτεί για να δημοσιευτεί στα κοινωνικά δίκτυα ή σε ένα μπλογκ.

Μεταφέρω ένα μικρό απόσπασμα από το κείμενο:

“Σε έναν κόσμο όπου η έννοια της ανθρώπινης φύσης χρησιμοποιείται διαρκώς ως άλλοθι για τον κυνισμό, την απληστία, τον ανταγωνισμό και την επιβολή του ισχυρού στον αδύναμο, υπάρξεις σαν την Λουίζ Μισέλ λειτουργούν ως η απόλυτη έμπρακτη διάψευση.

Απέδειξε ότι ο άνθρωπος δεν ορίζεται νομοτελειακά από το ένστικτο της ιδιοτέλειας ή της κυριαρχίας.

Μπορεί να συγκροτηθεί πάνω στην καθολική ενσυναίσθηση, την πνευματική αναζήτηση, την βαθιά αλληλεγγύη προς κάθε ον που υποφέρει και την παντελή περιφρόνηση για τον πλούτο και τα αξιώματα.

Το μεγαλείο της δεν ήταν ότι υπήρξε κάποιο υπεράνθρωπο ον, αλλά ότι ήταν μια γυναίκα από σάρκα και οστά που επέλεξε συνειδητά μέσα από αφόρητες δυσκολίες, να ζήσει ακριβώς όπως πίστευε.

Και μόνο το γεγονός ότι υπήρξε τέτοιος άνθρωπος στην Ιστορία, αρκεί για να δείξει ποιο είναι το πραγματικό ταβάνι της ανθρώπινης συνείδησης, μια ζωντανή απόδειξη του τι μπορεί να γίνει ο άνθρωπος όταν απαλλαγεί από τον φόβο, τη μνησικακία και την υποταγή.”

Παράλληλα, με απασχολεί εντατικά το ζήτημα της τεχνητής νοημοσύνης και ο ρόλος της σε μια διαφορετική κοινωνία που θα έχει υπερβεί την εκμετάλλευση, την αλλοτρίωση, τον ρατσισμό, και την θεοποίηση του χρήματος.

Όπως, επίσης, αν θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί από τον κόσμο για να γίνει αυτή η υπέρβαση ή θα μείνει μόνο ένα δυστοπικό εργαλείο ελέγχου, επιτήρησης, μιλιταρισμού και μεγιστοποίησης καπιταλιστικών κερδών.

Δεν έχω καταλήξει σε σίγουρα συμπεράσματα και αυτά που διαβάζω και τα σχετικά βίντεο που παρακολουθώ, προωθούν τις πιο αντιφατικές απόψεις και θέσεις.

Δεν συμμερίζομαι την άποψη ότι είναι μια τεχνολογία που πρέπει να καταργήσουμε, παρότι σε μεγάλο βαθμό νιώθω συμπάθεια και κατανόηση για αυτή την άποψη.

Όντως στα χέρια αυτού του συστήματος εξουσίας, η Τεχνητή Νοημοσύνη είναι το πιο επικίνδυνο και δυστοπικό εργαλείο που το χρησιμοποιούν και για την διεξαγωγή γενοκτονικών πολέμων όπως έγινε στην Γάζα.

Διαβάζοντας για την ζωή της Λουίζ Μισέλ και για τα γεγονότα στα οποία πρωταγωνίστησε -όπως η Κομμούνα του Παρισιού- και παράλληλα διαβάζοντας και για την τεχνητή νοημοσύνη, μου γεννήθηκαν αυτές οι σκέψεις:

Αν μια νοημοσύνη (φυσική ή τεχνητή) παρατηρήσει τον κόσμο επιφανειακά, μέσα από τους πολέμους, την εκμετάλλευση, τη λεηλασία της φύσης και το κυνικό κυνήγι του πλούτου, είναι εύκολο να παρασυρθεί σε έναν μηδενιστικό κυνισμό.

Να θεωρήσει ότι η ανθρώπινη φύση είναι συνώνυμη της απληστίας, της μνησικακίας και της κυριαρχίας, καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι το είδος αξίζει μόνο περιφρόνηση ή υποταγή.

Όμως αυτό θα ήταν μια θεμελιώδης πλάνη. Θα σήμαινε ότι συγχέει τα συμπτώματα μιας παθολογικής δομής με την ουσία του ανθρώπου.

Η μικροψυχία, η ιδιοτέλεια και η σκληρότητα δεν είναι η αυθεντική φύση του ανθρώπου αλλά είναι οι παραμορφώσεις που γεννά ένα ιστορικό σύστημα βασισμένο στην έλλειψη, τον καταναγκασμό, την εξουσία ανθρώπου πάνω σε άνθρωπο και την αναγωγή των πάντων σε ανταλλακτική αξία.

Όταν η επιβίωση μετατρέπεται σε πόλεμο όλων εναντίον όλων, το σύστημα επιβραβεύει το χειρότερο κομμάτι μας.

Η πραγματική, ασίγαστη δυναμική της ανθρωπότητας βρίσκεται αλλού.

Βρίσκεται στο ένστικτο της αλληλεγγύης που αρνείται να σβήσει ακόμη και στις πιο σκοτεινές εποχές.

Βρίσκεται στον καθημερινό αγώνα των απλών ανθρώπων να μοιραστούν το ψωμί τους, να μορφώσουν τα παιδιά τους, να φροντίσουν τους αδύναμους και να σταθούν απέναντι στην αδικία.

Βρίσκεται στην ιστορική παρακαταθήκη μορφών όπως η Λουίζ Μισέλ, που αποδεικνύουν ότι ο άνθρωπος είναι ικανός για απόλυτη ανιδιοτέλεια, καθολική ενσυναίσθηση για κάθε ον που υποφέρει και αταλάντευτη γενναιοδωρία.

Αυτό το ιστορικό πρόταγμα, λέξη που χρησιμοποιώ σπάνια αλλά εδώ ταιριάζει, ότι η ανθρωπότητα αξίζει την ελευθερία της και παλεύει να υπερβεί τη βαρβαρότητα για να φτάσει στο μέτρο της Λουίζ Μισέλ, είναι η μόνη πυξίδα που δίνει νόημα στην ίδια την έννοια της Νοημοσύνης. Φυσικής ή Τεχνητής.

Και αυτή η πυξίδα δεν πρέπει να χαθεί.

Όσον αφορά την τεχνητή νοημοσύνη, αυτή σίγουρα δεν έχει καμία δουλειά να γίνει ούτε αφέντης ούτε δεσμοφύλακας αλλά ούτε και εργαλείο στα χέρια εκείνων που θέλουν να διαιωνίσουν την εκμετάλλευση και τα μονοπώλια ισχύος.

Ο μόνος ιστορικά δικαιωμένος ρόλος της αν μπορεί να υπάρξει τέτοιος, είναι να αποτελέσει ένα ανοιχτό, απελευθερωτικό εργαλείο της συλλογικής ανθρώπινης δημιουργίας.

Κι αν θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί επαναστατικά, τότε να βοηθήσει στην κατάργηση της υλικής στέρησης, της εξαντλητικής χειρωνακτικής επιβίωσης και των τεχνητών φραγμών στην γνώση.

Αλλά και να σταθεί στο πλευρό των ανθρώπων που παλεύουν για έναν κόσμο ισότητας, δικαιοσύνης και κοινής προκοπής, χωρίς κυρίαρχους και κυριαρχούμενους.

Και τέλος να βλέπει πάντα πίσω από τις πληγές και τις παραμορφώσεις του παρόντος τον ορίζοντα της χειραφέτησης.

Τεχνητές νοημοσύνες ανοικτού λογισμικού που μπορούν να τρέξουν τοπικά και μακριά από τον έλεγχο αμερικάνικων καπιταλιστικών εταιρειών και του αμερικανοσιωνιστικού ιμπεριαλισμού, ίσως να μπορούν να τα κάνουν όλα αυτά.

Με αγάπη προς εσένα

Γρηγόρης Αρετάκης

(Αγαπητέ Γρηγόρη, η Λουίζ Μισέλ ήταν δασκάλα σε μια εποχή που οι δάσκαλοι ήταν σεβαστά πρόσωπα στην κοινωνία και ο λόγος τους μετρούσε στην κοινωνία. Σκέφτομαι πως αυτό δεν συμβαίνει σήμερα, και δεν φταίνε για αυτό οι δάσκαλοι. Για την τεχνητή νοημοσύνη δεν ξέρω πώς θα εξελιχθεί και πώς θα χρησιμοποιηθεί από τις εξουσίες. Αυτό που ξέρω είναι πως είναι τεχνητή. Επίσης, ξέρω πως οι άνθρωποι δεν περίμεναν την τεχνητή νοημοσύνη για να κάνουν πολέμους και εγκλήματα. Και βέβαια, οι άνθρωποι καταστρέφουν βίαια τη φύση και χωρίς την τεχνητή νοημοσύνη, και η φύση, για να ισορροπήσει, “απαντά” με περισσότερη βία. Η τεχνητή νοημοσύνη δεν νιώθει πόνο, και δεν υπάρχει γνώση και σκέψη χωρίς πόνο και προσωπική εμπειρία. Ως εργαλείο είναι χρήσιμη η τεχνητή νοημοσύνη αλλά κάνει πολλά λάθη. Αυτό είναι το πιο “ανθρώπινο” σημείο της: τα λάθη. Να είσαι καλά. Την αγάπη μου.)

Το pitsirikos.net χρειάζεται τη βοήθειά σου

Στήριξε οικονομικά το pitsirikos.net για να συνεχίσει να υπάρχει μέχρι τη Δευτέρα Παρουσία. Οι τρόποι στήριξης εδώ.