Σκιά στον τοίχο

Φίλε Πιτσιρίκο, νομίζω πως ο Κομπανιέρο έθιξε στο τελευταίο του κείμενο ένα ζήτημα φετίχ για τους περισσότερους από εμάς που ζούμε πια στο εξωτερικό.

Την επίπτωση που μπορεί να έχει πια το brand name “Hellas” στις ζωές μας.

Πως είναι να ζεις στο εξωτερικό κουβαλώντας την ετικέτα μιας χώρας που έχει κατά πολύ απαξιωθεί και η οποία μπορεί σε μερικά χρόνια –ή μήπως μήνες;– από σήμερα να μην υφίσταται ως μια συγκροτημένη κρατική δομή.

Ένα failed state ή κάτι τέτοιο.

Υποθέτω ότι για πολλούς η νέα πραγματικότητα θα είναι λιγάκι σοκαριστική, ιδίως αν έχουν –με τον έναν ή τον άλλο τρόπο– γαλουχηθεί στο θεμελιώδες ψέμα της υποτιθέμενης ανωτερότητας του λεγόμενου «ελληνορθόδοξου» πολιτισμού, τον οποίο θαύμαζαν οι άλλοι λαοί στα πέρατα της οικουμένης.

Προσωπικά, δεν με άγγιξε ποτέ αυτό το παραμύθι.

Συνεργάστηκα και γνώρισα ανθρώπους από διάφορες «τριτοκοσμικές» χώρες -βλέπε Πακιστάν, Σρι Λάνκα, Μπανγλαντές, κλπ- με σπουδαία επαγγελματικά προσόντα, εργατικότητα και ακεραιότητα χαρακτήρα.

Κανείς δεν νοιάστηκε –τουλάχιστον στα φανερά– για την χώρα προέλευσής τους.

Τους εργοδότες τους ενδιαφέρει ένα κυρίως πράγμα: το πώς θα γίνει με τον καλύτερο και πιο οικονομικό τρόπο η δουλειά.

Βέβαια, οι Έλληνες τα τελευταία χρόνια έπεσαν κατηγορία κι αγωνίζονται στην Β’ Εθνική, αυτό όμως δεν σημαίνει ότι έγιναν και λιγότερο ανταγωνιστικοί.

Έχουν γίνει περισσότερο «ευκίνητοι» από τους Ευρωπαίους συναδέλφους τους που αγωνίζονται στα σαλόνια της πρώτης κατηγορίας και φαίνονται διατεθειμένοι για περισσότερους συμβιβασμούς και πιο σκληρή εργασία από τα «συντρόφια» του πρώτου κόσμου.

Στην πραγματικότητα, τώρα ξεφεύγουμε ξανά από την σκιά μας και μετράμε το αληθινό μας ύψος.

Μέχρι χθες, νομίζαμε πως ζούσαμε στο Κολωνάκι, τώρα ψάχνουμε τρόπους να επιβιώσουμε στον εντός ή εκτός των συνόρων Μπύθουλα.

Η διαμονή στο κοσμικό Κολωνάκι υπήρξε μια βραχύβια περίοδος, ένα μικρό μόνο διάλειμμα, στην ιστορία της χώρας μας.

Το πραγματικό ανάστημα της Ελλάδας, αυτό ήταν πολλά χρόνια πριν κι αυτό θα είναι πολλά χρόνια μετά.

Ονδούρα, Παναμάς, Ελ Σαλβαντόρ, Κόστα Ρίκα.

Και βέβαια, στην Κεντρική Αμερική πολλοί λαοί αισθάνονται μεγάλη περηφάνια που αποτελούν (???) προέκταση του πολιτισμού των Μάγιας, όμως ποιος αληθινά νοιάζεται σε ολόκληρο τον υπόλοιπο κόσμο;

Τι επίπτωση μπορεί να έχει η ιστορία τους –έξω από τα σαλόνια των καλλιτεχνών και των διανοουμένων– στην σημερινή γεωπολιτική τους θέση;

Καμία.

Ποιος θα σεβαστεί τα σημερινά τους δικαιώματα επειδή οι προγονοί τους έφτιαξαν έναν σπουδαίο πολιτισμό;

Κανένας.

Το ίδιο άλλωστε δεν έγινε με τον Κινέζικο ή τον Ινδικό πολιτισμό τον 18ο και 19ο αιώνα;

Πόσο σεβασμό έδειξαν οι ισχυροί του κόσμου στο μεγαλείο του Κινέζικου πολιτισμού κατά την διάρκεια των πολέμων για το όπιο;

Πόσο ασχολήθηκαν οι «σοφοί» με το εκπληκτικής ομορφιάς Ινδικό έπος «Μαχαμπαράτα» μέχρι το δεύτερο μισό του 20ου αιώνα;

Πόσο συχνά μνημονεύεται ο πολιτισμός των Αράβων κάθε φορά που οι Δυτικοί βομβαρδίζουν στην Μέση Ανατολή και στην Βόρεια Αφρική;

Μπορούμε να έχουμε όσες αυταπάτες θέλουμε σχετικά με την βαρύτητα που έχει η ιστορία του τόπου μας, στον τρόπο με τον οποίο οι ξένοι βλέπουν τους σύγχρονους Έλληνες.

Οι αυταπάτες άλλωστε δεν κοστίζουν καθόλου, είναι τσάμπα.

Για να την βγάλεις, όμως, καθαρή στον τόπο όπου λογαριάζεσαι για ξένος δεν έχει ιδιαίτερη σημασία η εθνική σου ταυτότητα αλλά το πόσο σκληρά θα εργαστείς και πόση παραπάνω εκμετάλλευση από τον ντόπιο μπορείς να καταπιείς.

Έλληνας, Πορτογάλος, Ιταλός, Ιρλανδός, Ινδός ή Αιγύπτιος μικρή διαφορά έχει.

Στο στομάχι είναι που κρίνονται όλοι.

Κι αν πάλι λογαριάζεσαι σαν ξένος στον δικό σου τον τόπο, ποιος να είναι άραγε ο τρόπος να την βγάλεις εκεί καθαρή;

Πόση απελπισία και πόση ήττα να αντέξεις για να επιβιώσεις πεσμένος στο χώμα, και για πόσο καιρό;

Χρόνια ολόκληρα προσδιορίζαμε το ύψος μας από το μέγεθος της σκιάς μας.

Τώρα η πελώρια σκιά μας έσπασε σε χίλια κομμάτια πάνω στον τοίχο.

Τα εφτά χρόνια της χρεοκοπίας αποδείχτηκαν –για κάποιους– πολύ διδακτικά.

Και, κυρίως, για εκείνους που συνειδητοποίησαν πως δεν γίναμε αυτό που είμαστε σήμερα μονάχα με τα μνημόνια, αλλά ήμασταν από πιο πριν.

Αν το παραδεχτούμε ίσως να καταφέρουμε να το αλλάξουμε.

Κι αν δεν καταφέρουμε να αλλάξαμε τα πράγματα, τουλάχιστον ας πετύχουμε να αλλάξουμε τον τρόπο με τον οποίο βλέπουμε τα πράγματα.

«Η καταστροφή δεν ζυγώνει ποτέ με το όπλο στο χέρι. Έρχεται ύπουλα, στις μύτες των ποδιών» λέει ο θεός Κρίσνα στο έπος του Μαχαμπαράτα, κι αυτό είναι ένα μάθημα που αν μη τι άλλο μπορούμε να πάρουμε από τα τελευταία επτά χρόνια της καταστροφής και από εκείνα που προηγήθηκαν.

Με τα εφόδια που είχαμε –trash TV και μπουζουκομάγαζα– πορευτήκαμε σαν λαός τα χρόνια της κρίσης σε μια ήττα σχεδόν προδιαγεγραμμένη από τότε.

Δεκαετίες ολόκληρες έχουμε μάθει να λατρεύουμε μια φαντασιακή πατρίδα και να μισούμε την πραγματική.

Να ζούμε στο ονειρικό μας παράδεισο και να ψηνόμαστε στο καζάνι της κόλασης όπου ζούμε και ζούσαμε.

Έρχεται, όμως, η στιγμή που η πραγματικότητα εκδικείται.

Έρχεται η στιγμή που συνειδητοποιούμε πως η πραγματικότητα είμαστε εμείς.

Χωρίς να αλλάξουμε εμείς δεν αλλάζει απολύτως τίποτα.

Και είναι τελικά εξίσου σκληρό –είτε ζεις εντός είτε εκτός των συνόρων– να καταλήγεις στο θλιβερό συμπέρασμα ότι δεν πρόκειται να αλλάξει κάτι.

Δεν είναι κυρίως το brand name, είναι το βάρος μιας προηγούμενης ζωής που αποδεικνύεται πως ήταν ψεύτικη.

Κι αυτό αποτελεί το μεγαλύτερο άλλοθι των Συνελλήνων σήμερα:

Οι αυταπάτες που γίνονται θρύψαλα, ήταν η ίδια η ζωή τους.

Φιλιά από την Εσπερία

Ηλίας

(Αγαπητέ Ηλία, όπως το έγραψες: Οι αυταπάτες που γίνονται θρύψαλα, ήταν η ίδια η ζωή τους. Και είναι πολύ δύσκολο να παραδεχτεί κάποιος πως η ζωή του ήταν ένα ψέμα. Ηλία, η χρεοκοπία της χώρας ήταν απελευθερωτική για πολλούς Έλληνες που αποφάσισαν να διεκδικήσουν τη ζωή τους σε άλλα μέρη του κόσμου. Θα μπορούσε να είναι απελευθερωτική και για τους Έλληνες που έμειναν στην Ελλάδα αλλά είναι προφανές πως οι περισσότεροι από αυτούς δεν μπορούν να αλλάξουν τίποτα. Δεν μπορούν, δεν θέλουν, δεν έχει σημασία. Το αποτέλεσμα μετράει. Και το αποτέλεσμα είναι ότι τους πήραν τη χώρα και αυτοί ακόμα τσακώνονται μεταξύ τους. Δεν θα αλλάξει τίποτα στην Ελλάδα. Τουλάχιστον δεν θα αλλάξει πριν γίνει η απόλυτη καταστροφή. Οπότε, ο καθένας μόνος του. Στην Ελλάδα ή άλλού. Θα μπορούσε να γίνει αλλιώς αλλά δεν υπήρχαν τα εφόδια. Ο δρόμος για τον φασισμό είχε στρωθεί. Να είσαι καλά, Ηλία. Την αγάπη μου.)

Το pitsirikos.net χρειάζεται τη βοήθειά σου

Στήριξε οικονομικά το pitsirikos.net, αν θεωρείς πως καλό είναι να υπάρχουν στην Ελλάδα και κάποιες φωνές που δεν δουλεύουν για τον Μαρινάκη, τον Αλαφούζο, τον Σαββίδη και τα άλλα παιδιά, οπότε μπορεί να διαβάσεις ή να ακούσεις κάτι διαφορετικό από αυτό που συμφέρει τους ολιγάρχες. Οι τρόποι στήριξης εδώ.