Πώς αποφασίζεις εσύ αν θα φορέσεις μάσκα;

Αγαπητέ Πιτσιρίκο,
Πώς αποφασίζεις εσύ αν θα φορέσεις μάσκα;
Η πρόσφατη πανδημία στάθηκε αφορμή για πολλά δύσκολα ερωτήματα. Ίσως, αν τα αναλύσουμε στα συστατικά τους στοιχεία και τα ανασυνθέσουμε σε ζητήματα στα οποία οι άνθρωποι κατάφεραν να συμφωνήσουν, τότε και το αρχικό ερώτημα να γίνει πιο εύπεπτο.

Ταυτόχρονα, ελπίζω πως μπαίνοντας σε μια διαδικασία ενδοσκόπησης, ο καθένας μας θα μπορέσει να ακυρώσει τις επιλογές του σε πιο σταθερή βάση, αντί για το κάθε τυχαίο δελτίο τύπου.

Το πρώτο ερώτημα που θέλω να εξετάσω είναι αν πρέπει κανείς να φοράει μάσκα.

Η μάσκα θεωρείται εν γένει ένας αποτελεσματικός τρόπος καταπολέμησης της διασποράς μεταδοτικών μέσω του αέρα ασθενειών.

Αν και δεν είναι 100% αποτελεσματική και ο βαθμός αποτελεσματικότητάς της εξαρτάται από κατασκευαστικές πρακτικές και στάνταρ, γενικά είναι αποδεκτό ότι μειώνει ραγδαία τις πιθανότητες εξάπλωσης ασθενειών. Πολίτες ασιατικών χωρών σε πυκνά αστικά κέντρα τις χρησιμοποιούν εδώ και δεκαετίες, κυρίως στα μέσα μεταφοράς.

Από την άλλη, όπως όλοι μας παρατηρήσαμε πρόσφατα, οι μάσκες είναι πολύ άβολες.

Εμποδίζουν τον φρέσκο αέρα. Ανεβάζουν τη θερμοκρασία του, κάνοντάς τον ακόμα πιο αφόρητο στα ζεστά κλίματα. Προκαλούν δυσφορία. Παγιδεύουν άσχημες μυρωδιές. Κάνουν τα γυαλιά να θολώνουν.

Ό,τι κι αν κάνουμε είναι πιο δύσκολο και λιγότερο ευχάριστο όταν φοράμε μάσκα. Δεν εξετάζω το κόστος τους, γιατί οι αναγνώστες του μπλογκ θα απαντήσουν αμέσως ότι θα έπρεπε να είναι δωρεάν.

Κρατώντας την ουσία της αρχικής ερώτησης, πρέπει ο καθένας μας να ασκεί μία υγειονομική πρακτική που από τη μία προστατεύει την υγεία και μειώνει την αβεβαιότητα για το προσωπικό μέλλον άμεσα, ενώ από την άλλη είναι άβολη, μας εμποδίζει να ευχαριστηθούμε πολλές δραστηριότητες και απαιτεί επαγρύπνηση για την ορθή χρήση της;

Μπορούμε να βρουμε μια αντίστοιχη πρακτική για την οποία έχουμε περισσότερη πείρα;

Ο πρώτος παραλληλισμός που μου έρχεται στο μυαλό είναι το προφυλακτικό:

Είναι ευρέως δεκτό ότι το προφυλακτικό αποτρέπει την εξάπλωση νοσημάτων και, προφανώς, τη σύλληψη παιδιού. Μη επιθυμητές παρενέργειες, δηλαδή, που είναι αποτέλεσμα στενών ανθρώπινων επαφών.

Τα προφυλακτικά, αν και όχι 100% αποτελεσματικά, είναι ο πιο αποδεκτός τρόπος για να σιγουρευτεί κανείς (να μειώσει την αβεβαιότητα) ότι δεν θα νοσήσει ή ότι δεν θα γίνει γονιός.

Το προφυλακτικό δηλαδή έχει θετικά χαρακτηριστικά και όντως συνίσταται σε όλες τις αυτοαποκαλούμενες προοδευμένες χώρες και είναι διαδεδομένο ανάμεσα στους πολίτες τους.

Από την άλλη όμως, όπως όλοι οι άντρες θα συμφωνήσουν, το προφυλακτικό μειώνει την απόλαυση στο σeξ ή κάποιες φορές μπορεί και να την μηδενίσει εντελώς.

Θα κρατηθώ ξανά και δεν θα εξετάσω ούτε το κόστος του προφυλακτικού, αφού και πάλι θα συμφωνήσουμε όλοι ότι θα έπρεπε να είναι δωρεάν και αυτό. Ας μην ξεχνάμε όμως τη σημαντικότητα του παράγοντα αυτού, γιατί σε φτωχότερες χώρες ο βασικός λόγος διάδοσης σεξoυαλικών νοσημάτων είναι όντως το κόστος.

Μετά από τον παραλληλισμό αυτόν λοιπόν, λίγες ακόμα ερωτήσεις προκύπτουν:

-Ποιος επωφελείται περισσότερο όταν χρησιμοποιεί προστασία;

Νομίζω δεν θα διαφωνήσει κανείς με την απάντηση “αυτοί που συναντούν πολύ κόσμο”. Ταμίες, υπάλληλοι λιανικής και γενικά εργαζόμενοι που έρχονται σ’ επαφή με μεγάλο αριθμό ατόμων διατρέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο να κολλήσουν κάποια ασθένεια και έχουν το μεγαλύτερο κίνητρο να φορέσουν μάσκα.

Μια άλλη απάντηση θα μπορούσε να ήταν “αυτοί που δεν τους παίρνει ν’ αρρωστήσουν”, όπως οι ηλικιωμένοι, άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό και κόσμος που είναι πραγματικά τόσο φτωχός που δεν μπορεί να χάσει ούτε ένα μεροκάματο. Οι ομοιότητες με το προφυλακτικο και τους εργαζόμενους στον αγοραίο έρωτα και τους μπερμπάντηδες είναι εμφανής.

Θα μπορούσε κανείς να ισχυριστεί ότι ο παραλληλισμός μάσκας-προφυλακτικού καταρρέει στις περιπτώσεις των ηλικιωμένων και των αρρώστων: δεν έχουν ανάγκη το προφυλακτικό ενώ έχουν μεγάλη ανάγκη τη μάσκα.

Όμως οι ηλικιωμένοι δεν έχουν ανάγκη το προφυλακτικό επειδή δεν έχουν ορμές ή έχουν αποκλειστικά ένα ταίρι.

Με άλλα λόγια, δεν είναι η ηλικιακή ομάδα καθεαυτή που δεν χρειάζεται προφυλακτικό, αλλά ο τρόπος που ζει. Αν οι ηλικιωμένοι δεν είχαν καμία κοινωνική επαφή, δεν θα χρειάζονταν ούτε μάσκα. Φυσικά, είναι αδύνατον να είναι κανείς εντελώς κοινωνικά αποκλεισμένος.

Το ίδιο ισχύει και για τους αρρώστους κι εκεί είναι πιο εμφανές ότι η μη ανάγκη προφυλακτικού κρατά μόνο όσο ο άρρωστος δεν είναι σε θέση να κάνει έρωτα. Μόλις γίνει καλύτερα, έχει και πάλι ανάγκη από προστασία, γιατί έρχεται εκ νέου σε επαφή με κόσμο.

Βλέπουμε, όντως, λοιπόν ότι οι κοινωνικές ομάδες που έχουν ανάγκη από προστασία και οι πρακτικές τους είναι αρκετά όμοιες.

-Πώς αποφασίζει κανείς αν θα χρησιμοποιήσει προστασία;

Πρέπει λοιπόν οι εργαζόμενοι που έρχονται σ’ επαφή με πολύ κόσμο, οι ηλικιωμένοι και οι άρρωστοι να φοράνε μάσκα; Και ο υπόλοιπος κόσμος; Πώς θα αποφασίσουν επί του θέματος;

Και πάλι, ας φέρουμε στο νου μας το προφυλακτικό. Το φοράει όλος ο κόσμος; Κατά την εμπειρία μου, σαφώς και όχι. Τι οδηγεί λοιπόν στην απόφαση αυτή;

Πρώτα απ’ όλα, υπάρχει εκείνη η ομάδα ατόμων που δεν το φοράει γιατί είναι ήσυχοι πως ο ερωτικός τους σύντροφος είναι υγιής αλλά και πως μπορούν να διαχειριστούν το ρίσκο μιας εγκυμοσύνης (χάρη στις άρτιες σεξoυαλικές τους ικανότητες είτε απλά αντιμετωπίζοντας με χαρά τις συνέπειες).

Δεν προκαλεί λοιπόν έκπληξη το γεγονός ότι ο κόσμος συνήθως δεν φορά μάσκα μέσα στο ίδιο του το σπίτι, αφού έχει τη σιγουριά πως θα το μάθει αν κάποιος συγκάτοικος αρρωστήσει. Μπορεί μάλιστα να είναι και πρόθυμος να προστρέξει αν κάποιος συγκάτοικος αρρωστήσει, ακόμα κι αν αυτό σημαίνει πως ίσως αρρωστήσει κι ο ίδιος εντέλει. Έχουμε ακούσει βέβαια και περιπτώσεις ανθρώπων που φορούν μάσκα εν παρουσία μελών της οικογένειας, γιατί δεν είναι πρόθυμοι να πάρουν αυτό το ρίσκο.

Τέλος, ας εξετάσουμε την περίπτωση των ανθρώπων που επιλέγον να μην φορούν προφυλακτικό επειδή μειώνει την απόλαυση στο σeξ, μη γνωρίζοντας τους κινδύνους που διατρέχουν. Τους ανθρώπους αυτούς συνήθως τους κατακρίνουμε για τη συμπεριφορά αυτή αλλά και για την άγνοια που επιδεικνύουν. Και το ίδιο κάνουμε για τον απλό άνθρωπο που δεν φορά μάσκα “όταν πρέπει”: τον κατακρίνουμε, ίσως και δικαιολογημένα, γιατί δεν λαμβάνει υπ’ όψιν τις συνέπειες των πράξεών του απέναντι στην υπόλοιπη κοινωνία.

– Είναι η χρήση προστασίας ευχάριστη;

Θα μπορούσαμε να επεκτείνουμε αυτή την τελευταία κατηγορία ώστε να συμπεριλάβει αυτούς που δεν χρησιμοποιούν προφυλακτικό από συνειδητή επιλογή: κατανοούν τους κινδύνους και αποφασίζουν ότι δεν αξίζει να κάνεις αφύσικο, φιμωμένο σeξ. Αυτοί κατακρίνονται ακόμη σκληρότερα (ειδικά στον δυτικό κόσμο), όπου τη σήμερον ημέρα τη ζωή πρέπει κανείς να την προγραμματίζει και να τη ζυγίζει.

Παρά όμως την απέχθεια της κοινωνίας απέναντι στα άτομα αυτά, νομίζω μπορεί κανείς να πει με ασφάλεια πως κανένας δεν απολαμβάνει τη χρήση προστασίας. Είναι ένας περιορισμός που επιβάλλουμε στους εαυτούς μας γιατί αποφασίζουμε ότι τα θετικά υπερτερούν της απόλαυσης που χάνουμε.

– Είναι η χρήση προστασίας προτεινόμενη, όταν συναντούμε καινούργιους ανθρώπους;

Όσον αφορά το προφυλακτικό, όχι μόνο συνίσταται, αλλά αυτή είναι ακριβώς η περίσταση που η χρήση του θεωρείται πιο απαραίτητη. Και μάλιστα κανένας δεν το θεωρεί αγένεια όταν ο νέος ερωτικός του σύντροφος θέλει να χρησιμοποιήσει προστασία, ίσως και το αντίθετο.

Πρέπει λοιπόν κατ’ αντιστοιχία η μάσκα να συνίσταται όταν συναντούμε καινούργια άτομα; Όταν τα χαιρετάμε στο γλέντι ενός γάμου; Όταν καλούμε τους γείτονές μας για πρώτη φορά για καφέ στο σπίτι; Ή όταν συναντούμε για πρώτη φορά τα πεθερικά; Πρέπει πάντα να ζητάμε κι από τους άλλους να φορέσουν μάσκα στις περιπτώσεις αυτές;

-Εσύ πρέπει να φοράς μάσκα;

Η ερώτηση αφήνεται σαν άσκηση προς τον αναγνώστη. Αναλογιστείτε τα παραπάνω και αποφασίστε μόνοι σας.

Bonus: Πρέπει οι κοινωνίες να κάνουν τη χρήση του προφυλακτικού υποχρεωτική; Πρέπει να είναι η χρήση της μάσκας υποχρεωτική; Λάβετε υπ’ όψιν την στάση σας απέναντι στην (πλέον κατηργημένη) πρακτική της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας όπου ήταν παράνομο να αποκτά κανείς παραπάνω από ένα παιδί, ουσιαστικά προωθώντας τη χρήση προστασίας καθιστώντας εκτός νόμου τις συνέπειες της μη χρήσης. Εάν κάποιος υποστηρίζει ότι η χρήση μάσκας πρέπει να είναι επιβεβλημένη επειδή το μέσο μετάδοσης των ασθενειών και οι ίδιες οι ασθένειες είναι αόρατοι και μη άμεσα ελέγξιμοι από τον άνθρωπο (σε αντίθεση με το σeξ), να θυμίσω πόσα παιδιά συλλαμβάνονται κατά λάθος, υπό συνθήκες που κατά τ’ άλλα θεωρούνται ελέγξιμες.

Γιώργος Ζ.

(Αγαπητέ Γιώργο, θα περάσει κι αυτή η κατάσταση που δημιούργησε ο ιός. Δεν πρέπει να σκοτωθούμε μεταξύ μας ΚΑΙ για τις μάσκες. Όπως δεν πρέπει να χωριστούμε σε νέους και γέρους. Φοράμε μάσκα σε κλειστούς χώρους -ή και σε εξωτερικούς όταν υπάρχει πολυκοσμία- και περιμένουμε το εμβόλιο ή το φάρμακο, για να τις βγάλουμε. Είναι μια εξαιρετικά δυσάρεστη κατάσταση, που θα περάσει. Να είσαι καλά. Την αγάπη μου.)

Το pitsirikos.net χρειάζεται τη βοήθειά σου

Στήριξε οικονομικά το pitsirikos.net, αν θεωρείς πως καλό είναι να υπάρχουν στην Ελλάδα και κάποιες φωνές που δεν δουλεύουν για τον Μαρινάκη, τον Αλαφούζο, τον Σαββίδη και τα άλλα παιδιά, οπότε μπορεί να διαβάσεις ή να ακούσεις κάτι διαφορετικό από αυτό που συμφέρει τους ολιγάρχες. Οι τρόποι στήριξης εδώ.