Match Point

Φίλε Πιτσιρίκο, να ξεκινήσω ομολογώντας ότι δεν γνώριζα/ω σχεδόν τίποτα για τον Παντελίδη. Δεν ήξερα για την ζωή του, την ταξική του προέλευση, τις προηγούμενες του απόπειρες να γλυτώσει από το μέλλον που είχε προδιαγράψει για αυτόν η ταξική του καταγωγή. Δεν έχω ακούσει ούτε καν τα τραγούδια του. Το μόνο που γνώριζα ήταν πως είχε κάνει μεγάλες επιτυχίες κι αποτελούσε το νέο είδωλο της αθηναϊκής -και όχι μόνο νύχτας.

Ο ξαφνικός του θάνατος δεν με έκανε να κλάψω ούτε να στενοχωρηθώ πολύ. Όμως το κείμενο που έγραψες για εκείνον μου έδειξε και μια άλλη πλευρά και με έκανε να σκεφτώ ορισμένα πράγματα.

Νομίζω λοιπόν ότι η σύντομη και περιπετειώδης ζωή αυτού του ανθρώπου που έφυγε τόσο νέος και τόσο άδικα – κάθε άνθρωπος που φεύγει νέος, για μένα φεύγει άδικα – μας αναγκάζει να σκεφτούμε πάνω σε ένα ζήτημα που καίρια έχει θίξει και ο Γούντι Άλεν σε μια παλαιότερη ταινία του, το Match Point. Αναφέρομαι στον παράγοντα, τύχη.

Πολλοί από εμάς δεν αποδίδουμε ιδιαίτερη σημασία στην τύχη. Ίσως γιατί έχουμε να μάθει να απομακρυνόμαστε από την κοντινή εικόνα της ζωής, συχνά σε τέτοια απόσταση όπου φαίνονται τα πάντα –ή έστω τα περισσότερα– ερμηνεύσιμα ως αποτελέσματα μια αλληλουχίας γεγονότων και καταστάσεων. Αίτιο και αιτιατό.

Όμως, όσο πλησιάζουμε με τον μεγεθυντικό φακό εγγύτερα στην μυρμηγκοφωλιά τόσο καλύτερα συνειδητοποιούμε πως μονάχα δύο «πράγματα» επιδρούν καθοριστικά στην ζωή του καθενός μυρμηγκιού.

Το ένα είναι ο «χαρακτήρας» έννοια που περιλαμβάνει το γενετικό και κοινωνικό υπόβαθρο του καθένα από μας αλλά και τις προσπάθειες που καταβάλει συνειδητά πια το άτομο να εξελιχθεί και να βελτιωθεί, δηλαδή γνώση, συναισθηματική εξάσκηση και κοινωνική συμπεριφορά.

Το άλλο είναι η «τύχη» όχι όμως γενικά αλλά πολύ συγκεκριμένα κι εξατομικευμένα. Αναφέρομαι δηλαδή σε αυτό που θα ονομάσω «η τύχη του καθενός». Γιατί εκείνο που για μένα είναι «τυχερό» για τον άλλο είναι «άτυχο». Και το ανάποδο.

Στην ταινία του Γούντι Άλεν υπάρχουν δύο εξαιρετικά κρίσιμα –για την ζωή του «ήρωα»- σημεία.

Στην αρχή ένα μπαλάκι του τένις αναπηδά πάνω στο φιλέ. Ιδρώτας, αγωνία, κομμένη ανάσα.

Είναι ο πόντος που θα κρίνει τον αγώνα. Είναι ο πόντος που θα βγάλει τον πρωταθλητή.

Όλα εξαρτώνται από την πλευρά του τερέν στην οποία θα σκάσει η μπάλα.

Εκείνος είναι σε μια ηλικία που δεν έχει άλλα περιθώρια για να προσπαθήσει. Είτε γίνεται πρωταθλητής τώρα ή ξεχνιέται για πάντα.

Ολόκληρο το είναι του παρακολουθεί εκείνο το μικρό, κίτρινο μπαλάκι.

Όλες οι προσευχές του σπρώχνουν την μπάλα στο αντίθετο τερέν.

Όμως όλα γίνονται αλλιώς.

Τα μάτια κλείνουν και τα γόνατα του λυγίζουν.

Κανονικά αυτή η ήττα θα έπρεπε να τον τελειώσει.

Ο παραλίγο πρωταθλητής γίνεται δάσκαλος κακομαθημένων πλουσίων. Αντί για συμβόλαια εκατομμυρίων, 50 λίρες την ώρα.

Κι όμως, οι πόρτες για την πλούσια κι εύκολη ζωή ανοίγουν για αυτόν μέσα από την μεγαλύτερη αποτυχία του.

Τον επιλέγει η πλούσια που τυχαίνει να είναι και καλή, που τυχαίνει να είναι και μεγαλόθυμη. Του προσφέρονται τα πάντα εκτός από τον έρωτα.

Κι όταν τελικά τον βρίσκει, αποφασίζει να τον έχει μονάχα ως διακοσμητικό στην πλούσια ζωή του. Την οποία ζωή δεν την αλλάζει με τίποτα.

Κι όταν αυτή απειλείται, δεν διστάζει να οργανώσει το έγκλημα, δεν δειλιάζει στιγμή και δολοφονεί εν ψυχρώ την υποτιθέμενη αγαπημένη του.

Το κάνει να μοιάζει με ληστεία.

Κι όταν πετάει τα «κλοπιμαία» στο βαθύ ποτάμι, χαμογελάει και φεύγει για την έπαυλή του.

Πίσω από το κεφάλι του όμως και μπροστά στην κάμερα παίζεται το δεύτερο μεγάλο Match Point της ζωής του.

Το δαχτυλίδι αναπηδά δύο και τρείς φορές πάνω στο κάγκελο.

Μπορεί να πέσει μέσα στο ποτάμι, μπορεί και να κυλήσει στο χώμα.

Πέφτει στο χώμα και εσύ, καθισμένος μέσα στην σκοτεινή αίθουσα, σκέφτεσαι πως τώρα είναι που την έχει γαμήσει – επιτέλους– ο πούστης.

Λίγο μετά, οι υποψίες της αστυνομίας πέφτουν πάνω του. Έχει τα μέσα και το κίνητρο για να κάνει το έγκλημα.

Κι εκεί που τον έχεις για τελειωμένο, στην τσέπη ενός πρεζάκια που σκοτώνεται σε μια άσχετη συμπλοκή βρίσκεται το δαχτυλίδι του θύματος. Το είχε βρει δίπλα στο ποτάμι και το κράτησε. Μπορεί και να το έκλεψε από το σπίτι εκείνου που το είχε βρει.

Τι σημασία έχει;

Το δεύτερο Match Point που λέγαμε.

Αθώος ο δολοφόνος που συνεχίζει την πλούσια ζωή του κανονικά.

Μένεις μαλάκας εσύ με την εξέλιξη του σεναρίου κι αναρωτιέσαι για το ηθικό δίδαγμα της ιστορίας μόλις ανάψουν τα φώτα και σηκωθείς από την θέση σου.

Ε, λοιπόν τα διδάγματα της ιστορίας – της κάθε ιστορίας – είναι απλά.

1] Η ζωή είναι άδικη κι απρόβλεπτη.

2] Η καλύτερη ευχή που μπορείς να δώσεις σε κάποιον είναι αυτή: «Καλότυχος». Τόσο απλά.

3] Είναι καθαρά δική σου επιλογή το αν θα είσαι σε αυτή την ζωή ένα σκατοκάθικο ή όχι. Καλότυχο ή κακότυχο δεν εξαρτάται τόσο πολύ από εσένα. Το ποιος θα είσαι, όμως, είναι δική σου υπόθεση και αποκλειστική σου ευθύνη. Οπότε, όλες τις δικαιολογίες φύλαξε τες για αλλού!

Φιλιά από την Εσπερία

Ηλίας

ΥΓ-1 Συλλυπητήρια στην οικογένεια του παιδιού. Σε όλους τους αγαπημένους που θα μείνουν πίσω να τον θυμούνται.

ΥΓ-2 Νιώθω, όμως, μεγάλο πόνο και πίκρα για το τετράχρονο προσφυγάκι που την προηγούμενη του τροχαίου, ξεψύχησε στην αγκαλιά των γονιών του. Έγραψα δυο λόγια για αυτό το έγκλημα στο «Νησί». Να προσθέσω μόνο πως το δικό του Match Point παίχτηκε την μέρα που γεννήθηκε στο ματωμένο Αφγανιστάν. Και το έχασε. Μαζί με εκατοντάδες χιλιάδες παιδιά που είχαν την «τύχη» να γεννηθούν στον αστερισμό της Αποικιοκρατίας με ωροσκόπο Καπιταλιστικό σε μια κοινωνία που λατρεύει όλους τους θεούς του θανάτου. Ο καθένας από αυτούς και ο μοναδικός.

(Αγαπητέ Ηλία, εξαιρετική ταινία το Match Point και εξαιρετικό το point σου . Για τον Γούντι Άλεν, ό,τι και να πω είναι λίγο. Είναι ιδιοφυΐα. Ηλία, εσύ κατάλαβες πως το κείμενό μου για τον Παντελίδη δεν ήταν μόνο για τον Παντελίδη. Άλλοι δεν μπορούν να το καταλάβουν. Κάποιοι μου έγραψαν γιατί γράφω για τον Παντελίδη και όχι για τα παιδιά που πνίγονται -λες και δεν έχω γράψει άπειρα κείμενα ή λες και το ένα αποκλείει το άλλο η λες και πως δεν μπορεί να σε στενοχωρεί ο χαμός όλων των ανθρώπων-, ενώ κάποιος μου έγραψε πως συγκρίνω τον Παντελίδη με τον …Καζαντζίδη. Πολλοί άνθρωποι δεν καταλαβαίνουν καν τι διαβάζουν. Δεν έχουν την …τύχη να τους βοηθάει το μυαλό τους. Ηλία, θέλει τύχη η ζωή. Το είπε και ο Ντέιβιντ Μπέκαμ, ο οποίος είναι ένα ακόμα παιδί της εργατικής τάξης που κατάφερε να γίνει λαϊκό είδωλο. Ποιες ήταν οι πιθανότητες του Μπέκαμ να τα καταφέρει να βρει μια θέση στον ήλιο στην πολύ ταξική Βρετανία, αν δεν ήταν ταλαντούχος ποδοσφαιριστής και όμορφος; Ο Μπέκαμ ήταν ο γιος μιας κομμώτριας και ενός τεχνίτη που τοποθετούσε κουζίνες . Η Βρετανία δεν φημίζεται για τις ευκαιρίες που δίνει στους νέους της εργατικής τάξης. Οπότε, ή με το τραγούδι ή με το ποδόσφαιρο θα ξεφύγεις από τη …μοίρα σου. Δεν θα ξεχάσω ποτέ πως η Ρεάλ Μαδρίτης προτίμησε τον Μπέκαμ από τον πολύ καλύτερό του Ροναλντίνιο -ο Μπέκαμ δεν μπορούσε να κάνει ντρίπλα, ο Ροναλντίνιο ήταν μάγος της μπάλας- επειδή ο Μπέκαμ ήταν όμορφος -και θα πουλιούνταν περισσότερες φανέλες της ομάδας με το όνομά του-, ενώ ο Ροναλντίνιο ήταν ασχημούλης με πεταχτά δόντια. Ξεχνάμε πως για κάθε λαϊκό κορίτσι που κατάφερε να γίνει Μαντόνα, υπάρχουν εκατομμύρια κορίτσια που όχι μόνο δεν το κατάφεραν αλλά είχαν άσχημη και άτυχη ζωή, και κάποια με πολύ κακό τέλος. Ο Παντελίδης δεν ήταν το μόνο παιδί που ανέβασε τα τραγούδια του με μια κιθάρα στο YouTube· το κάνουν εκατομμύρια νέοι με όνειρα και δεν ασχολείται κανείς μαζί τους. Ηλία, στενοχωριέμαι για κάθε άνθρωπο που χάνεται άδικα. Και για μένα στενοχωριέμαι. Χαμένος πήγα σε αυτή τη ζωή. Πόσο θα ήθελα να είχα την φωνή του Φρανκ Σινάτρα ή το ταλέντο του Μαραντόνα. Ή και τα δυο μαζί. Θα ήμουν θεός τώρα. Να είσαι καλά, Ηλία. Καλότυχος να είσαι.)

Το pitsirikos.net χρειάζεται τη βοήθειά σου

Στήριξε οικονομικά το pitsirikos.net, αν θεωρείς πως καλό είναι να υπάρχουν στην Ελλάδα και κάποιες φωνές που δεν δουλεύουν για τον Μαρινάκη, τον Αλαφούζο, τον Σαββίδη και τα άλλα παιδιά, οπότε μπορεί να διαβάσεις ή να ακούσεις κάτι διαφορετικό από αυτό που συμφέρει τους ολιγάρχες. Οι τρόποι στήριξης εδώ.