Λαβύρινθος

no way outΚαλημέρα Πιτσιρίκο. Νομίζω ότι ένα από πιο ενδιαφέροντα –σίγουρα πάντως ένα από τα πιο χρήσιμα – κείμενα αναγνωστών που έχεις φιλοξενήσει στο μπλόκ σου είναι εκείνο του Μάρκου που μιλά για την «Απελευθέρωση». Πολλά από αυτά είχαν περάσει από το μυαλό μου όμως διαβάζοντας τα βρήκα εκείνο το νήμα που συνενώνει τις σκόρπιες σκέψεις και φτάνει στην εξαγωγή συμπερασμάτων με βάση τους κανόνες της λογικής σκέψης. Σήμερα διάβασα και το κείμενο του Κώστα από την γειτονική και όμορφη Βάδη. Πολλές από τις διαπιστώσεις του με βρίσκουν σύμφωνο, θα προσπαθήσω, όμως, να προσθέσω κάποια στοιχεία χρήσιμα ελπίζω στην ερμηνεία τους.

Νομίζω καταρχήν πως δεν υπάρχουν λαοί περισσότερο προικισμένοι από τους άλλους.

Υπάρχουν όμως κοινωνίες περισσότερο οργανωμένες και εξοπλισμένες καταλληλότερα από άλλες στο να αντιμετωπίζουν τις προκλήσεις των καιρών και να περιορίζουν τις ανισότητες μεταξύ των μελών τους.

Δεν είναι απλά αυτό που στην Ελλάδα ονομάζουμε «κράτος» που λειτουργεί καλύτερα, είναι η ίδια η κοινωνία στα πιο εμβρυϊκά της κύτταρα που διαθέτει τις δομές προσαρμογής και διαχείρισης των δύσκολων καταστάσεων και της υιοθέτησης των απαιτητικών αλλαγών όπου αυτές χρειάζονται.

Η ελληνική κοινωνία υπήρξε από ιδρύσεως του νεολληνικού κρατικού μορφώματος μια κοινωνία στην βάση της δυσλειτουργική και αντιφατική, μια κοινωνία που δεν της έχουν φτάσει τα πρώτα 200 χρόνια από την στιγμή της «παλιγγενεσίας» για να επιλύσει τις δύο βασικές αντιθέσεις που ταλανίζουν την ύπαρξή της.

Πρώτα την ιδεολογική και πολιτική διάκριση της κρατικής διοίκησης από την Χριστιανική Ορθοδοξία και την αρχαιοελληνική μυθολογία.

Και δεύτερον, μιας κρατικής διοίκησης απόλυτα εχθρικής και ανταγωνιστικής με την υπόλοιπη κοινωνία.

Το τελευταίο ήταν πάντοτε φανερό από την εποχή της επανάστασης του ’21 και δημιουργίας του νεολληνικού κράτους, ξεθώριασε λίγο με την είσοδο της χώρας στο ευρώ και τον φθηνό δανεισμό που ακολούθησε και επανήλθε δριμύτερα μετά από την χρεοκοπία της χώρας.

Το κράτος πια υπηρετεί απροκάλυπτα τα συμφέροντα των ξένων –στην πραγματικότητα σαν τον επιστάτη που οι ξένοι διόρισαν στον τόπο μας– με τρόπο ληστρικό απέναντι στην ελληνική κοινωνία, περιορίζοντας την «προστασία» του σε μια μικρή ομάδα συνεργατών-υπηρετών, παπάδων, τραπεζιτών και executive υπαλλήλων του.

Στην μεταμνημονιακή Ελλάδα, το κράτος μοιάζει με ορδή ατάκτων που λαφυραγωγεί συστηματικά και χωρίς κανέναν ενδοιασμό τον βιο και τις ζωές των άτυχων υπηκόων του.

Το κράτος λοιπόν αυτό έχει φροντίσει μέσα στην 7ετία των μνημονίων να οδηγήσει χιλιάδες συμπατριώτες στην αυτοκτονία, εκατοντάδες χιλιάδες στην κατάθλιψη και στον κοινωνικοοικονομικό αφανισμό, εκατοντάδες χιλιάδες στην παραίτηση και στην εξαθλίωση και άλλους 600.000 στην μετανάστευση.

Απέναντι στους νεομετανάστες, η κρατική προπαγάνδα θυμίζει την μεσοπολεμική καλοκουρδισμένη μηχανή του Γκέμπελς.

Ο νεομετανάστης φεύγει γιατί δεν αντέχει (να ζει μέσα στα μνημονιακά σκατά), γιατί δεν έχει την διάθεση να παλέψει άλλο (συμμετέχοντας στις 24ωρες της ΓΣΕΕ του Παναγόπουλου), και το πιο φοβερό από όλα, γιατί θέλει να εργάζεται και να βγάζει χρήματα από την εργασία που κάνει (αντί να ζει ως μακροχρόνια άνεργος ή να αμείβεται με 400 ευρώ τον μήνα και όποτε κάνει κέφι στον εργοδότη του).

Στην χρεοκοπημένη Ελλάδα ριψάσπις είναι εκείνος που δραπετεύει από το προτεκτοράτο και πατριώτης εκείνος που μένει πίσω και συνεργάζεται με την εξουσία.

Το ενδιάμεσο που είναι και το συντριπτικό κομμάτι της κοινωνίας συνθλίβεται από τους φόρους και τον πλήρη εκφυλισμό των όποιων δημοκρατικών διαδικασιών και θεσμών υπήρχανε. Οι ηττημένοι. Οι παραιτημένοι. Οι ανεπίδεκτοι μαθήσεως.

Κι όμως, όσους εγώ έχω δει Έλληνες στο εξωτερικό – και τον εαυτό μου βάζοντας μέσα – μια χαρά προσαρμόζονται και πολύ εύκολα μαθαίνουν να σέβονται και να ακολουθούν τους νόμους και τους κοινωνικούς κανόνες συμβίωσης που ισχύουν στις χώρες εγκατάστασης.

Το ίδιο φυσικά συμβαίνει και με ανθρώπους που έρχονται από τις λεγόμενες «υποανάπτυκτες χώρες» του τρίτου κόσμου, Ινδία, Πακιστάν, Μπαγκλαντες, Αφρική, Μέση Ανατολή.

Όλοι ακολουθούν και σέβονται τους κανόνες όχι γιατί υπάρχουν χιλιάδες χωροφύλακες που τους αναγκάζουν να συμμορφώνονται με αυτούς.

Ακολουθούν τους κανόνες γιατί αυτό κάνει ο γείτονας, αυτό κάνουν οι περισσότεροι.

Ακολουθούν τους κανόνες γιατί υπάρχουν κανόνες.

Στην Ελλάδα οι κανόνες υπάρχουν μονάχα στα χαρτιά· από το παρκάρισμα και την απαγόρευση του καπνίσματος μέχρι την ανακύκλωση των σκουπιδιών.

Όλα για να γίνει το «τικ» στα κιτάπια της ΕΕ.

Στην ουσία, το κράτος βρίσκεται απέναντι στους πολίτες και οι πολίτες απέναντι στο κράτος.

Ο ένας προσπαθεί να κλέψει τον άλλο όσο καλύτερα μπορεί, αφού αυτός είναι ο μοναδικός τρόπος επιβίωσης και των δύο πλευρών.

Η Ελλάδα βρίσκεται σε πλήρη αδιέξοδο αφού συμβαίνει κάτι που κανένα βιβλίο δεν είχε περιγράψει μέχρι σήμερα.

Στην Ελλάδα, θα έλεγε ο σύντροφος Ουλιάνοφ, οι από πάνω δεν μπορούν πια να κυβερνούν φυσιολογικά και οι από κάτω δεν γουστάρουν πια να κυβερνώνται όπως πριν, την ίδια στιγμή όμως δεν θέλουν και να αλλάξει τίποτα από όσα ίσχυαν πριν.

Θα μου πεις, βέβαια, πως υπάρχει «η ανάγκη» και θα συμφωνήσω μαζί σου.

Όμως, τις περισσότερες φορές δεν αρκεί η ανάγκη· θα είχε ξεσηκωθεί όλος ο τρίτος κόσμος αν αρκούσε αυτό.

Χρειάζεται η συνειδητοποίηση της ανάγκης, μαζί και της πιθανότητας να καλυφθεί αυτή ακολουθώντας έναν συγκεκριμένο δρόμο.

Η Ελλάδα βρίσκεται πια σε αδιέξοδο.

Η Ευρώπη βρίσκεται σε αδιέξοδο.

Μόνο που στην Ελλάδα οι τελικές απαντήσεις στα δύσκολα ερωτήματα και οι αναγκαίες υπερβάσεις αποκτούν επιτακτικό χαρακτήρα, γίνονται πια υπόθεση ζωής και θανάτου.

Σχεδόν παντού πια στην Ευρώπη δίνονται οι λάθος απαντήσεις.

Εθνικισμός κι ακροδεξιά ρητορική απομονωτισμού.

Στην Ελλάδα αποφεύγουν, προς το παρόν, να πάρουν θέση οι πολίτες.

Δεν θα είναι όμως για πάντα έτσι τα πράγματα.

Ο ΣΥΡΙΖΑ βρώμισε –δίκαια ή άδικα δεν έχει πια ιδιαίτερη σημασία– με την ατιμία του ολόκληρη την αριστερά.

Πιστεύω ότι όταν η οργή και το μίσος όλων εναντίων όλων εκραγεί, το παλιρροϊκό κύμα που θα ξεσπάσει θα αναδείξει τους φασίστες κυρίαρχη δύναμη σε μια χώρα ερειπίων που θα τους ταιριάζει γάντι.

Για μας «του εξωτερικού», η Ελλάδα που ξέραμε δεν υπάρχει πια.

Και έχει δίκιο ο Μάρκος όταν γράφει ότι η συνειδητοποίηση πως δεν υπάρχει πια επιστροφή αποτελεί το πρώτο βήμα για την προσωπική απελευθέρωση του μετανάστη.

Το νιώθω εδώ στην Βασιλεία που όλα τα βρίσκω πιο χαλαρά από την Αγγλία, ακόμα κι αν αντικειμενικά είναι πιο δύσκολα τα πράγματα εδώ από ότι εκεί.

Πολλές φορές λέω στον εαυτό μου ότι είναι πιο χαλαρά γιατί είναι πιο όμορφα και γιατί εδώ έχω πια νέους ενδιαφέροντες φίλους.

Ίσως όμως όλα αυτά συμβαίνουν γιατί πια γνωρίζω πως οι δρόμοι για την Ελλάδα είναι πια κλειστοί και πως πρέπει να μάθω να ζω στο εξωτερικό και όχι απλά να επιβιώνω.

Κι είναι απόλυτα σωστή η άποψη που κάποιος είπε πως η δίψα για την ζωή είναι εκείνο που κρατά τον άνθρωπο ζωντανό και δημιουργικό και όχι ο αγώνας για την επιβίωση του.

Ενδιαφέρομαι αληθινά για την πατρίδα μου και δεν επιθυμώ να λοιδορήσω τους συμπολίτες που έχουν μείνει πίσω.

Είναι σκληρά πιεσμένοι από τις αντιξοότητες και βαθιά ηττημένοι από τις ελπίδες και τις αυταπάτες που υπήρξαν για λίγο και μετά συντρίφτηκαν βάναυσα.

Όμως, εδώ υπάρχει ένα τεράστιο έλλειμμα σωστής συμπεριφοράς. Εδώ υπάρχει μια καταδίκη εις θάνατο που μένει μονάχα να εκτελεστεί.

Μου λένε φίλοι στην Ελλάδα, «μας έχουν κρεμάσει στον σταυρό, τι μπορούμε στα αλήθεια να κάνουμε;».

Μα κι αν δεν υπάρχουν πια άλλες ελπίδες, μονάχα να κατέβεις από τον σταυρό μπορείς και ματωμένος να ψάξεις μέσα στην νύχτα, ψαχουλεύοντας να βρεις την έξοδο του λαβυρίνθου μέσα στον οποίο αφέθηκες.

Μένοντας πάνω στον σταυρό, το πρωί θα σε βρούνε νεκρό.

Φιλιά από την Εσπερία

Ηλίας

Υ.Γ. Στην Ελβετία χθες ηττήθηκε κατά κράτος το δημοψήφισμα για το «βασικό εισόδημα». Για μένα ήταν αναμενόμενο το αποτέλεσμα. Όλα τα κόμματα υπέρ της απόρριψης, το ίδιο και όλες οι τράπεζες και οι πολυεθνικές που θα έβλεπαν τα μισθολογικά τους κόστη να αυξάνονται μετά από λίγους μήνες, ως συνέπεια της εφαρμογής του νόμου. Εσύ, Πιτσιρίκο, γνωρίζω ότι είσαι υπέρμαχος της ιδέας, όμως στην φάση της κοινωνικής εξέλιξης όπου βρισκόμαστε το σημαντικό δεν είναι το ότι απορρίφθηκε αλλά το ότι τέθηκε για πρώτη φορά επισήμως το ερώτημα. Το μέλλον προμηνύεται ενδιαφέρον.

(Αγαπητέ Ηλία, το κείμενο του Μάρκου ήταν εξαιρετικό. Ηλία, το πιο τραγικό από όλα στη σημερινή Ελλάδα είναι η άρνηση πολλών Ελλήνων να δουν την πραγματικότητα. Θέλουν να ακούνε “καλά νέα”. Κι ας μην υπάρχουν. Η σημερινή Ελλάδα μου θυμίζει τηλεοπτικό πρωινάδικο, όπου όλοι χορεύουν και γελάνε -χωρίς λόγο, όταν το μόνο αστείο που υπάρχει είναι οι ίδιοι. Ηλία, το μίσος πολλών Ελλήνων για αυτούς που έφυγαν -και δεν έμειναν για να είναι κι αυτοί δούλοι-, λέει πάρα πολλά. Επίσης, υπάρχει μια κατηγορία Ελλήνων που νομίζει πως το να μένεις στην Ελλάδα προσκυνημένος, αδιάφορος και δούλος είναι αντίσταση και επανάσταση. Οι ψευδαισθήσεις συνεχίζονται. Η άρνηση της πραγματικότητας δεν οδηγεί ποτέ σε κάτι καλό. Ούτε η θυματοποίηση. Όλο και πιο πολύ θυμάμαι εκείνο το ωραίο βιβλίο του Πασκάλ Μπρυκνέρ, “Ο πειρασμός της αθωότητας”. Ηλία, θα έχεις καταλάβει πως έχω περάσει σε άλλη φάση στην αντιμετώπιση του θέματος της Ελλάδας. Είναι για να προφυλάξω την ψυχική μου υγεία. Επίσης, παρατηρώ πως αυξάνονται οι αναγνώστες -όλοι από την Ελλάδα- που θέλουν να μου υποδείξουν τι θα σκέφτομαι και τι θα γράφω. Το πρόβλημα μεγαλώνει. Ηλία, είναι όντως θετικό ότι έγινε το δημοψήφισμα για το βασικό εισόδημα στην Ελβετία, κι ας μην ψηφίστηκε. Το θέμα τέθηκε. Οι Ελβετοί υποστηρικτές του βασικού εισοδήματος είναι ευχαριστημένοι που ξεκίνησε η συζήτηση για το θέμα. Ξέρω πως το βασικό εισόδημα είναι μονόδρομος. Είναι θέμα χρόνου. Όπως φαίνεται από υποθέσεις όπως τα Panama Papers, υπάρχει η δυνατότητα για να εφαρμοστεί το βασικό εισόδημα παγκοσμίως. Άλλωστε, είναι μια ιδέα της δεκαετίας του ’60. Πάντως, είναι ενδεικτικό πως μια πολύ πλούσια χώρα, όπως είναι η Ελβετία, θέτει πρώτη σε δημοψήφισμα το θέμα του βασικού εισοδήματος. Ξεχνάμε πως, ακόμα και η θεωρία του κομμουνισμού, ήταν υπόθεση φωτισμένων αστών. Ο Ένγκελς ήταν βιομήχανος. Κι όμως, πολλοί νομίζουν ακόμα πως το να είναι κάποιος πλούσιος τον κάνει απαραίτητα ύποπτο. Τι χαζός κόσμος. Να είσαι καλά, Ηλία. Την αγάπη μου.)

Το pitsirikos.net χρειάζεται τη βοήθειά σου

Στήριξε οικονομικά το pitsirikos.net, αν θεωρείς πως καλό είναι να υπάρχουν στην Ελλάδα και κάποιες φωνές που δεν δουλεύουν για τον Μαρινάκη, τον Αλαφούζο, τον Σαββίδη και τα άλλα παιδιά, οπότε μπορεί να διαβάσεις ή να ακούσεις κάτι διαφορετικό από αυτό που συμφέρει τους ολιγάρχες. Οι τρόποι στήριξης εδώ.

H αναδημοσίευση των κειμένων του pitsirikos.net επιτρέπεται μόνο κατόπιν άδειας. Επικοινωνήστε στο pitsiriko@gmail.com.