Όμορφος κόσμος
Γεια σου Πιτσιρίκο. Ζητάς να γράψουμε ένα «κείμενο -μικρό ή μεγάλο- για κάποιον άνθρωπο που κάνει κάτι καλό». Στην αρχή μου ήρθε στο μυαλό – σχεδόν αυτόματα – ο κυρ-Νίκος, ένας φούρναρης στα Καμίνια.
Ο κυρ-Νίκος είναι ένας γλυκύτατος άνθρωπος που έφτιαχνε καταπληκτικό ψωμί και νοστιμότατα κουλουράκια Θεσσαλονίκης, καθώς και κάτι περίεργα γλυκά που μοιάζανε με κρουασάν -αλλά δεν ήταν- και είχαν μέσα τους τριμμένο καρύδι.
Μετά όμως σκέφτηκα να μιλήσω για έναν ακόμα αρχαίο θεό. Το Ιανό.
Η μυθολογία τον θέλει αρχικά θνητό που έφτασε στο Λάτιο από την Θεσσαλία και παντρεύτηκε την όμορφη βασιλοπούλα του τόπου, κι όταν εκείνη πέθανε συνέχισε μόνος του να κυβερνά τον τόπο με δικαιοσύνη και σωφροσύνη.
Λέγεται πως έμαθε στους ντόπιους την οικονομία, την καλλιέργεια της γης και τον σεβασμό στους νόμους.
Η βασιλεία του έφερε μια άλλη εποχή για το Λάτιο.
Όταν ο Ιανός πέθανε έγινε θεός και μάλιστα από τους πιο σημαντικούς των Ρωμαίων.
Τον παρίσταναν με δύο πρόσωπα που το καθένα κοιτούσε σε διαφορετική κατεύθυνση και είχε ολότελα διαφορετική έκφραση από το άλλο.
Ήταν ο θεός της μετάβασης.
Ο θεός της αρχής και του τέλους.
Ο θεός του παρελθόντος και του μέλλοντος.
Ο θεός της αγάπης και του μίσους.
Ο θεός της ειρήνης και του πολέμου.
Οι Ρωμαίοι σκάλιζαν την μορφή του σε γέφυρες, πύλες και σε περάσματα.
Στα ιστορικά χρόνια ονομαστός ήταν ο ναός του Ιανού στην αρχαία αγορά της Ρώμης.
Οι πύλες του ναού παρέμειναν ανοιχτές όσο η Ρώμη βρισκόταν σε πόλεμο και έκλειναν μονάχα τις εποχές που βασίλευε η ειρήνη στην αυτοκρατορία.
Τότε οι πύλες έκλειναν ερμητικά για να κρατήσουν υποτίθεται φυλακισμένο τον αιμοσταγή θεό του πολέμου.
Προφανώς, δεν τα κατάφερναν και πολύ καλά, αφού λέγεται πως μονάχα τρεις φορές έκλεισαν οι πύλες του ναού καθ’ όλη την διάρκεια του Ρωμαϊκού Imperium, και μονάχα την τρίτη φορά παρέμειναν κλειστές για δώδεκα ολόκληρα χρόνια.
Καθόλου παράξενο αυτό, βέβαια, αφού η Ρώμη στην εποχή της, ήταν κάτι παρόμοιο με αυτό που σήμερα είναι οι ΗΠΑ.
Μια κατ’ επίφαση δημοκρατία που επενέβαινε στρατιωτικά κι απροσχημάτιστα σε όλο τον τότε γνωστό κόσμο.
Μια χώρα διαρκώς σε πόλεμο.
Βέβαια, η Ρώμη σάπισε και κατέρρευσε, όταν τα σύνορα τρύπησαν και ξεχύθηκαν οι ορδές των γεμάτων ζωή Βαρβάρων που έπνιξαν και συνέτριψαν την οκνηρία του τελειωμένου και κουρασμένου Ρωμαϊκού κόσμου.
Οι απόγονοι αυτών των Βαρβάρων κυριαρχούν ακόμα στην άνευρη Δύση κι ετοιμάζονται κι αυτοί με την σειρά τους για την επόμενη μεγάλη Πτώση.
Ξέφυγα, όμως. Μίλαγα για τον Ιανό. Τον διπρόσωπο θεό που πριν ήτανε θνητός.
Είναι αυτή ίσως η ψυχή και η φύση του ανθρώπου που εμπεριέχει το καλό και το κακό μέσα της, και φυσικά όχι σε ίσες δόσεις.
Ο κάθε άνθρωπος που κυκλοφορεί δίπλα μας είναι δυνητικά ένας άγιος κι ένας στυγνός εγκληματίας.
Εξαρτάται από την στιγμή που θα τον δεις, από τα αισθήματα που τρέφεις για αυτόν και από όλες εν γένει τις περιστάσεις.
Είμαστε όλοι ταυτόχρονα ο χειρότερος και ο καλύτερος εαυτός μας.
Ή τουλάχιστον μπορούμε να γίνουμε.
Έτσι κάποιος είναι ένας άγγελος στο νοσοκομείο όπου σώσει δεκάδες ζωές και το χειρότερο κτήνος στο σπίτι του και στην γειτονιά του.
Άλλωστε, ποτέ δεν ξεχνώ ότι κι ο Μένγκελε όπως κι άλλοι ναζί γιατροί υπήρξαν φιλεύσπλαχνοι και συγκαταβατικοί επαγγελματίες που έδειχναν εμπάθεια και συμπόνοια για τους ασθενείς τους πριν τον πόλεμο.
Κάποιοι μάλιστα ξαναφόρεσαν τον ίδιον ρόλο –και με μεγάλη επιτυχία μάλιστα– μετά από αυτόν.
Για αυτό είμαι της άποψης πως δεν πρέπει να χαρακτηρίζουμε τους ανθρώπους καλούς ή κακούς παρά μονάχα τις πράξεις τους.
Ίσως αν επαινούμε διαρκώς τις καλές τους πράξεις, ίσως και να μπορούμε να τους βοηθήσουμε να αλλάξουνε.
Κι αυτό είναι πέρα για πέρα πιο σημαντικό και πιο αποτελεσματικό όταν το κάνουμε με τα παιδιά.
Δυο πράγματα ίσως μπορούμε να κάνουμε σήμερα για το μέλλον.
Το ένα να φροντίσουμε υλικά και πνευματικά τα παιδιά όλου του κόσμου.
Το δεύτερο να διαφυλάξουμε ζωντανή την ιστορική Μνήμη.
Φιλιά από την Εσπερία
Ηλίας
(Αγαπητέ Ηλία, πολύ ωραία αυτά που έγραψες αλλά εγώ δεν έγραψα να μου γράψετε για “καλούς ανθρώπους”. Εγώ έγραψα πολύ επεξηγηματικά “Θα ήθελα λοιπόν να μου γράψετε για κάποιον άνθρωπο ή κάποιους ανθρώπους που κάνουν κάτι όμορφο. Ας είναι μια πρωτοβουλία ανθρώπων, ας είναι κάποιος που βοηθάει ανθρώπους ή ζώα, ας είναι κάποιος που έκανε μια μικρή επιχείρηση, ας είναι κάποιος που βγάζει τα δικά του προϊόντα, ας είναι κάποιος που φτιάχνει κοσμήματα ή αντικείμενα.”. Τώρα, αν οι φίλοι που γράφουν ή εσύ θέλετε να γράψετε για καλούς ανθρώπους, ή ανάλυση για το καλό και το κακό, αυτό είναι ένα άλλο θέμα. Αυτό δεν μπορώ να το αλλάξω. Και βέβαια, αυτό το ζήτησα γιατί ακριβώς δεν αντέχω άλλο την ανάλυση και την άρνηση. Πάντως, είναι ενδεικτικό πως η Ελλάδα έχει αφεθεί στην καλοσύνη. Εγώ συνεχίζω να περιμένω κάτι όμορφο, φρέσκο και ενδιαφέρον και ας μην το έχει κάνει “καλός άνθρωπος”. Άλλο “κάνω κάτι καλό” άλλο “καλός άνθρωπος”. Μου κάνει εντύπωση πως κανείς μέχρι τώρα δεν έγραψε για μια καλή ιδέα. Κανείς. Να είσαι καλά, Ηλία.)
Το pitsirikos.net χρειάζεται τη βοήθειά σου
Στήριξε οικονομικά το pitsirikos.net, αν θεωρείς πως καλό είναι να υπάρχουν στην Ελλάδα και κάποιες φωνές που δεν δουλεύουν για τον Μαρινάκη, τον Αλαφούζο, τον Σαββίδη και τα άλλα παιδιά, οπότε μπορεί να διαβάσεις ή να ακούσεις κάτι διαφορετικό από αυτό που συμφέρει τους ολιγάρχες. Οι τρόποι στήριξης εδώ.