Όσα ο άνθρωπος μπορεί να αντέξει
Φίλε μου Πιτσιρίκο, έγραφε ο Νίκος Καζαντζάκης –πιθανά κρατώντας τρυφερά από το χέρι την αγαπημένη του Ελένη– πως «μακάρι ο θεός να μην δώσει ποτέ στον άνθρωπο όσα μπορεί αυτός να αντέξει».
Τα χρόνια πάντα ήταν δύσκολα. Πάντα θα είναι δύσκολα.
Όμως, τα χρόνια είναι πάνω από όλα εμπειρίες.
Κάποιοι αντέχουν. Κάποιοι μαθαίνουν. Κάποιοι συντρίβονται.
Πολλοί είναι αυτοί που συντρίβονται ακόμα κι έχουν μάθει πολλά από τα βάσανα και τα εμπόδια που βρέθηκαν στον δρόμο τους.
Κι ίσως ο πόλεμος να είναι το χειρότερο μάθημα. Η εξορία και η φυγή. Η προσμονή και η λησμονιά μαζί.
Η κυνηγημένη γυναίκα από τον Πόντο που κατεβαίνει, κρατώντας από τα χέρια τα πεινασμένα και φοβισμένα παιδιά της, την σκάλα του πλοίου το μακρινό 1922.
Το παιδί της, που βγαίνοντας από τα «αναμορφωτήρια» του μετεμφυλιακού ελληνικού κράτους, ανεβαίνει τα σκαλιά του τρένου για την Γερμανία, σε ένα αγώνα επιβίωσης και με την ελπίδα της επιστροφής φυλαγμένη καλά μέσα στο στήθος.
Ο εγγονός της, που μόλις συνήλθε από τα πρώτα μεθύσια της εποχής του ευρώ, κάνει check in στο αεροδρόμιο και φορτώνει τις βαλίτσες του για ένα ακόμα ταξίδι επιβίωσης στις χώρες της Εσπερίας χωρίς πολλές προσδοκίες επιστροφής.
Το δισέγγονό της που γεννιέται αλλού και μεγαλώνει με δύο ή τρεις γλώσσες και την μυθολογία μιας μακρινής γιαγιάς που την λέγανε Ελλάδα.
«Στην κυρά μάνα μας μη δίνετε βοήθεια / ούτε μαγκούρα στο προσκέφαλο σιμά / γιατί θα δέρνει κάθε μέρα τα παιδιά της / κι όταν μιλάω θα με λέει αληταρά / κι αν δέρνει κάθε που γουστάρει τα παιδιά της / θα καταντήσουνε εμπόροι δουλικοί / τα νιάτα χάνονται στα βρόμικα σοκάκια / για να μετρήσουν με το μπόι τους τη γη / Λένγκω, Λένγκω, Λένγκω, πάψε να με κυβερνάς / Λένγκω, Λένγκω, Λένγκω, πάψε να με τυραννάς»
Πώς να συγκρίνεις τα δύσκολα τα χρόνια μεταξύ τους, όταν οι άνθρωποι και οι εμπειρίες που κουβαλούν στην πλάτη τους διαφέρουν τόσο πολύ από εποχή σε εποχή;
Τι είναι πιο δύσκολο για τον καθένα1 Και τι σημασία έχει τελικά;
Η ζωή μοιάζει να είναι πάντα σαν μια επέλαση ιππικού στις θέσεις του εχθρού.
Μια σφαίρα στον διπλανό αλλά το αποτέλεσμα της μάχης κρίνεται πάντα από εκείνους που συνεχίζουν να προχωράνε μπροστά.
Εκείνοι που ξεπερνούν τις δυσκολίες είναι πάντα κι αυτοί που δικαιώνονται, εκείνοι που θα λένε τις ιστορίες για αυτούς που έμειναν πίσω, για εκείνους που δεν τα κατάφεραν.
Είναι οι ίδιοι που μεταφέρουν στις επόμενες γενιές το μυστικό της επιβίωσης, το μυστικό της δημιουργίας και της επιτυχίας.
Keep going! Μην σταματάς! Είναι αυτοί που άντεξαν να κουβαλήσουν εκείνα που ο θεός τους φόρτωσε στην πλάτη.
«Αυτή παιδιά μου ήταν τότες η μανούλα / ο κήπος ύστερα εγέμισε ληστές / το κοριτσάκι μας το ντύσανε γριούλα / κι απ’τα κουρέλια φαινότανε οι πληγές / κι αν μας χτυπάει με μανία και φωνάζει
τη βάζουν άλλοι με συμφέροντα πολλά / το όνειρο που φεύγει τη τρομάζει / να αναζητάει μια χαμένη ελευτεριά / Λένγκω, Λένγκω, Λένγκω μάνα, στο καμίνι της φωτιάς / Λένγκω, Λένγκω, Λένγκω μάνα, πες μας πάλι τι ζητάς»
Θέλω με ετούτα και με τα άλλα να πω, ότι τα δύσκολα χρόνια ήτανε πάντα και θα είναι και τώρα το ταξίδι μας.
Μια ευκαιρία να δακρύσουμε και να γελάσουμε, να αγαπήσουμε και να αγαπηθούμε, να νικήσουμε και να νικηθούμε.
Μια ευκαιρία να ζήσουμε. Μια ευκαιρία που πολύ συχνά την χάνουμε.
Φιλιά από την Εσπερία
Ηλίας.
Υ.Γ. Θυμήθηκα την ιστορία που είχες διηγηθεί για τον Σύρο πρόσφυγα που κολύμπησε μέχρι τις ακτές κάποιου ελληνικού νησιού και σκέφτηκα τις δυσκολίες που μπορεί να έχει η ζωή. Θυμήθηκα επίσης την συγκλονιστική ιστορία της κοπέλας που μόνη αυτή μαζί με ένα μικρό μωρό επέζησαν από ένα φοβερό προσφυγικό ναυάγιο στα νερά της Μεσογείου ενάμιση χρόνο νωρίτερα. Έχασε τους δικούς της μέσα στην θάλασσα κι ήταν έτοιμη να αφεθεί κι αυτή στην μοίρα της, όταν άκουσε το κλάμα ενός μωρού. Τότε σκέφτηκε ότι έπρεπε να ζήσει για να σώσει αυτό μωρό και άντεξε έτσι δύο μερόνυχτα μέσα στην θάλασσα μονάχη. Μέχρι που βρήκαν και τις δύο λιπόθυμες μα ζωντανές. Σήμερα το μωρό έχει μεγαλώσει και ζει με τους συγγενείς του στην Σουηδία. Τα χρόνια είναι δύσκολα. Κάποιοι συντρίβονται. Κάποιοι αντέχουν και συνεχίζουν το δρόμο. Κάποιοι πολλά παθαίνουν και δεν μαθαίνουν τίποτα.
(Αγαπητέ Ηλία, το θέμα είναι να μην το βάζουμε κάτω. Αυτό ήταν το νόημα αυτών που έγραψα. Είναι βέβαιο πως στο τέλος θα ηττηθούμε και θα χρεοκοπήσουμε όλοι -τον θάνατο δεν τον νίκησε κανείς- αλλά να παλέψουμε όσο ζούμε, για να ζήσουμε. Οι προγονοί μας το πάλεψαν. Και πολλοί τα κατάφεραν. Δεν μπορεί να μην έχουμε κάτι από αυτούς τους ανθρώπους μέσα μας. Δεν φυτρώσαμε. Μας γέννησαν. Ηλία, οι σύγχρονοι δυτικοί άνθρωποι έχουν πολλά ψυχολογικά προβλήματα. Οι παλιότεροι δεν προλάβαιναν να έχουν ψυχολογικά· είχαν άλλα θέματα να λύσουν. Σήμερα οι άνθρωποι βαριούνται σχεδόν τα πάντα, παλιότερα δεν προλάβαιναν να βαρεθούν. Πρέπει να μας πει ο ψυχίατρος Βασίλης τι παίζει. Και οι Σουηδοί πρέπει να είναι τίγκα στα ψυχολογικά. Να είσαι καλά, Ηλία. Καλοκαίρι εδώ αλλά εσύ δούλευε σκληρά, γιατί εσύ θα με γηροκομήσεις. Φιλιά!)
Το pitsirikos.net χρειάζεται τη βοήθειά σου
Στήριξε οικονομικά το pitsirikos.net, αν θεωρείς πως καλό είναι να υπάρχουν στην Ελλάδα και κάποιες φωνές που δεν δουλεύουν για τον Μαρινάκη, τον Αλαφούζο, τον Σαββίδη και τα άλλα παιδιά, οπότε μπορεί να διαβάσεις ή να ακούσεις κάτι διαφορετικό από αυτό που συμφέρει τους ολιγάρχες. Οι τρόποι στήριξης εδώ.