Δεν θέλει (ούτε μπορεί)
Γεια σου ξανά, Πιτσιρίκο, από τον παγωμένο Βορρά. Τουλάχιστον μέχρι και την Πέμπτη. Μετά, home sweet home κι ας είναι το home ολότελα διαφορετικό από αυτό που κάποτε θεωρούσα σαν «σπίτι μου».
Γράφουμε και λέμε πολλές φορές ότι οι Έλληνες είμαστε ένας πολύ συντηρητικός λαός που δεν θέλει ποτέ να αλλάξει τίποτα ουσιαστικό από τις συνήθειες και τις νοοτροπίες που αποτελούν και την βόλεψη του.
Απόλυτα σωστή η διαπίστωση, βέβαια, μόνο που ισχύει ακριβώς το ίδιο και για τους υπόλοιπους λαούς του πλανήτη.
Στην πραγματικότητα, κανένας λαός δεν επιζητά την πρόοδο και την εξέλιξη των πραγμάτων.
Ακόμα και στην διαδικασία της εξέλιξης των κοινωνιών και στο πέρασμα από το ένα σύστημα στο άλλο, η αδυναμία διαχείρισης των εσωτερικών αντιφάσεων ενός παρωχημένου παραγωγικού συστήματος μπορεί να φέρνει στο προσκήνιο εκείνη την κοινωνική ομάδα –τάξη– που θα το ανατρέψει τελικά, αλλά ακόμα και τότε η συντριπτική πλειοψηφία των ανθρώπων που αποτελούν αυτήν την τάξη μέχρι και την τελευταία στιγμή δεν θέλει να ανατρέψει και να αλλάξει απολύτως τίποτα.
Υπάρχουν -υπήρχαν τουλάχιστον- τα φωτισμένα εκείνα μυαλά –η πρωτοπορία που λέγαμε κάποτε– που αντιλαμβανόμενα πλήρως τις καταστάσεις οργανώνονταν και έθεταν σε κίνηση τον μεγάλο μύλο της ιστορίας και της κοινωνικής εξέλιξης που τα παρασέρνει και τα αλλάζει όλα.
Ομολογώ ότι δεν έχω βρει καλύτερη θεωρία που να ερμηνεύει την φύση και την λειτουργία του καπιταλισμού από τον Μαρξισμό.
Δεν είμαι, όμως, καθόλου βέβαιος ότι μπορεί ακόμα η θεωρία αυτή να δώσει κατευθύνσεις για τον τρόπο με τον οποίο το σύστημα αυτό θα ανατραπεί μια ώρα αρχύτερα.
Μεσουρανεί κι εδώ η λογική του «ώριμου φρούτου», θα σαπίσει δηλαδή από μόνος του ο καπιταλισμός και κάποτε θα πέσει.
Κι ενώ λοιπόν πάντοτε περιμέναμε να ξεσπάσει η επανάσταση στις πιο προηγμένες από τις καπιταλιστικές κοινωνίες βλέπουμε την «εργατική τάξη» -το λιγότερο ευνοημένο τμήμα της κοινωνίας– περισσότερο υπνωτισμένη και ελεγχόμενη σε αυτές ακριβώς τις χώρες.
Κι αυτό φυσικά δεν είναι καθόλου τυχαίο, ούτε τωρινό φαινόμενο.
Τις προάλλες είχα μια ενδιαφέρουσα συζήτηση με μια συνάδελφο, η οποία έχει εδώ και χρόνια σημαντικά διοικητικά καθήκοντα στο NHS της Σκωτίας και ενεργοποιείται πολιτικά στο τοπικό επίπεδο, η οποία με έκανε να σκεφτώ ορισμένα πράγματα.
Μιλούσαμε λοιπόν για την φτώχεια και το χαμηλό μορφωτικό επίπεδο πολλών από τους ντόπιους που χρησιμοποιούν τις υπηρεσίες του NHS.
Της είπα μάλιστα ότι την ίδια διαπίστωση είχα κάνει κι όταν εργαζόμουν στα Midlands και στο νότιο τμήμα της Αγγλίας.
Πρόσθεσα μάλιστα ότι η αποβιομηχανοποίηση πολλών περιοχών του Ηνωμένου Βασιλείου την εποχή της Θάτσερ ευθύνεται –κατά την γνώμη μου– σε σημαντικό βαθμό για την κατάσταση αυτή.
Παραδέχτηκε, βέβαια, ότι η πολιτική της Γηραιάς Κ@ριόλας έπαιξε κάποιο ρόλο, όμως μου εξήγησε ότι το πρόβλημα είχε ξεκινήσει δεκαετίες νωρίτερα, λίγο πριν κι αμέσως μετά τον Β-Παγκόσμιο Πόλεμο.
Υπάρχουν –μου είπε– ολόκληρες περιοχές, όπου για 3 και 4 γενιές τα μέλη μιας οικογένειας δεν εργάζονται καθόλου.
Ζουν από τα επιδόματα, κατοικούν στα council houses, χρησιμοποιούν for free τις υπηρεσίες του NHS και εξαρτώνται για την επιβίωση τους σε απόλυτο βαθμό από τα κάθε λογής κοινωνικά επιδόματα.
Εκατομμύρια άνθρωποι γεννιούνται, μεγαλώνουν και φυτοζωούν εξαρτώμενοι πλήρως από την επιδοματική πολιτική του καπιταλιστικού κράτους.
Παρακολουθούν trash TV από το πρωί μέχρι το βράδυ, γουστάρουν μπαλίτσα και τηλεπαιχνίδια του κώλου, πίνουν καθημερινά τον Βόσπορο, τσακώνονται και βρίζονται μεταξύ τους για την παραμικρή ασήμαντη μ@λακία.
Κι εμείς περιμένουμε -περιμέναμε- να εξεγερθούν! Να απαιτήσουν μια καλύτερη ζωή για αυτούς και τα παιδιά τους!
Η αλήθεια βέβαια –τραγική και σκληρή μαζί– είναι πως δεν δίνουν δεκάρα ούτε για την δική τους την ζωή ούτε για την ζωή των παιδιών τους.
Τους νοιάζει μονάχα η επόμενη μέρα, το επόμενο πιάτο φαΐ, η επόμενη μπύρα.
Όλα αυτά λοιπόν που εγώ –ο διαβασμένος!– αρχίζω να τα αντιλαμβάνομαι στα 45+ χρόνια μου, οι καπιταλιστές και οι υψηλόβαθμοι υπηρέτες του συστήματος τα έχουν αναλύσει εκατό φορές και τα έχουν εφαρμόσει στην πράξη άλλες τόσες.
Τα ίδια συμβαίνουν και στις ΗΠΑ, σε ακόμα μεγαλύτερο βαθμό. Ίσως να συμβαίνει κάτι παρόμοιο και στις Σκανδιναβικές χώρες, δεν το γνωρίζω.
Η ουσία είναι πως στις κατώτερες τάξεις παρέχεται μια virtual εκπαίδευση που δεν είναι εκπαίδευση και που κρατάει τους ανθρώπους στο τελευταίο σκαλοπάτι της αμορφωσιάς.
Η ουσία είναι πως έχουν δημιουργήσει ένα τόσο ισχυρό πλέγμα εξάρτησης που έχει μετατρέψει μεγάλο τμήμα του πληθυσμού από ανθρώπινα όντα και πολίτες σε οικόσιτα ζώα –pet– του σύγχρονου καπιταλιστικού συστήματος.
Σε απόλυτη αντίθεση με την ραγδαία τεχνολογική ανάπτυξη και την ύπαρξη δεκάδων εργαλείων για την προσωπική πνευματική ανάπτυξη του καθενός μας, η αμορφωσιά και η άγνοια θερίζουν σε ολόκληρο τον πλανήτη καταγράφοντας –όσο κι αν δεν είναι ορατό δια γυμνού οφθαλμού– επίπεδα ρεκόρ στην ανθρώπινη ιστορία.
Μονάχα με έναν ανελέητο και μακροχρόνιο αγώνα ενάντια στην αμορφωσιά θα μπορούσε ίσως κάποτε να ανατραπεί η υπάρχουσα κατάσταση.
Όμως, ποιος να κάνει αυτόν τον αγώνα και με τι μέσα;
Η πρόσφατη απόφαση των ΗΠΑ για την κατάργηση της «ουδετερότητας» του διαδικτύου ορθώνει ακόμα μεγαλύτερα –σχεδόν ανυπέρβλητα– εμπόδια στην όποια προσπάθεια και επιβάλλει μια άνευ προηγουμένου «κανονιστική» λογοκρισία.
Και φυσικά, οι νόμοι της κοινωνικής εξέλιξης – όπως διατυπώθηκαν από τους θεωρητικούς – συνεχίζουν να λειτουργούν και στις μέρες.
Ο καπιταλισμός δεν θα μπορεί επ’ άπειρον να επιλύει τις τρομακτικές εσωτερικές αντιθέσεις που τον χαρακτηρίζουν, έχει ήδη παρα-σαπίσει και θα καταρρεύσει.
Χωρίς κάποια μεγάλη σοσιαλιστική επανάσταση για την αντιμετώπιση της οποίας τόσο μεθοδικά προετοιμαζότανε.
Θα πέσει όπως έπεσε η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία.
Το αναπόφευκτο της κατάρρευσης θα φανεί σχετικά σύντομα και δεν πρόκειται να κινητοποιηθεί κανένας ούτε για να την αποτρέψει ούτε για να την επισπεύσει.
Η Ρώμη θα πέσει ένα πρωί μα δεν θα ανατείλει –τουλάχιστον άμεσα– κανένα καθεστώς σοσιαλιστικής ισότητας και δικαιοσύνης.
Θυμίζω μονάχα πως, όταν έχασε το στέμμα του -αλλά όχι και το κεφάλι του- ο αυτοκράτορας Ονώριος από τους Γότθους, ξεκίνησε μια μακρόχρονη και σκοτεινή περίοδος που έμεινε στην ιστορία με το όνομα Μεσαίωνας.
Μια προειδοποίηση ότι το βέλος της εξέλιξης των πραγμάτων δεν έχει πάντοτε ανοδική φορά, ακόμα κι αν το θέλουμε πολύ.
Μια προειδοποίηση που δεν την λάβαμε ούτε την λαμβάνουμε ακόμα και τώρα υπόψη μας.
Φιλιά πολλά από την Εσπερία,
Ο Ηλίας, ο Ισπανός.
(Αγαπητέ Ηλία, όλες οι κοινωνίες μισούν τις αλλαγές αλλά η Ελλάδα χρεοκόπησε. Οπότε, μάλλον στην Ελλάδα δεν έγιναν ούτε οι αλλαγές που επιβάλλει η εξέλιξη των πραγμάτων. Ηλία, δεν θα υπάρξει ποτέ εξέγερση στην Βρετανία. Οι Βρετανοί έχουν ακόμα βασίλισσα και δεν τους πειράζει ούτε ότι η βασίλισσα έχει μέρος των χρημάτων της -που είναι δικά τους- σε φορολογικούς παραδείσους. Με το να αποδέχεσαι βασιλιάδες, παραδέχεσαι αυτόματα πως εσύ είσαι κατώτερος. Φαντάσου να κάνουν πρωθυπουργό τον σοσιαλιστή Κόρμπιν και αυτός να πρέπει να σκύβει μπροστά στη βασίλισσα γιατί το λέει το πρωτόκολλο. Ηλία, η αμορφωσιά είναι παγκόσμιο φαινόμενο. Και βέβαια, πολύ βολικό για την εξουσία. Αλλά όποιος θέλει να μορφωθεί, θα μορφωθεί. Σήμερα, τουλάχιστον στον δυτικό κόσμο, αυτό είναι εφικτό. Να είσαι καλά, Ηλία. Και καλή επιστροφή στο σπίτι!)
Το pitsirikos.net χρειάζεται τη βοήθειά σου
Στήριξε οικονομικά το pitsirikos.net, αν θεωρείς πως καλό είναι να υπάρχουν στην Ελλάδα και κάποιες φωνές που δεν δουλεύουν για τον Μαρινάκη, τον Αλαφούζο, τον Σαββίδη και τα άλλα παιδιά, οπότε μπορεί να διαβάσεις ή να ακούσεις κάτι διαφορετικό από αυτό που συμφέρει τους ολιγάρχες. Οι τρόποι στήριξης εδώ.