Μας φεύγουν οι καλύτεροι

Αγαπητέ πιτσιρίκο
Διαβάζω χρόνια με ακόρεστο ενδιαφέρον τις διεισδυτικές αναρτήσεις σου και, καθώς σου γράφω πρώτη φορά, σ’ ευχαριστώ για την έμπνευση, την πνευματική τροφή και γενικά που …υπάρχεις!
Αφορμή τα μηνύματα των ξενιτεμένων συμπατριωτών μας.

Η ιδέα σου εξαιρετική! Τα μηνύματα το ίδιο!

Οι εμπειρίες που κατατίθενται, αν και όλες μοναδικές, συγκλίνουν στην περιγραφή ενός κοινού ανθρωπολογικού τύπου:

Ενας φιλόδοξος, μορφωμένος, συχνά και καλιεργημένος, φλεγόμενος απο όρεξη για δημιουργία και προκοπή Έλληνας, που, απογοητευμένος απο της δυνατότητες της πατρίδας και το «θεσμικό της πλαίσιο», αναγκάζεται να αναζητήσει την τύχη του εκτός αυτής.

Να επιχειρήσει δηλαδή την αυτοπραγμάτωσή του, πληρώνοντας το βαρύ τίμημα του ξεριζωμού του.

Πώς να μη συμμεριστείς τα βάσανα αλλά και να θαυμάσεις το σθένος και την αποφασιστικότητα του ανθρώπου που, εκτός όλων των δυσκολιών της προσαρμογής σε ανοίκεια, ανταγωνιστικά -ενίοτε εχθρικά- εργασιακά και κοινωνικά περιβάλλοντα, έχει να παλέψει και με την στέρηση αγαπημένων προσώπων, οικείου τόπου και, κυρίως, τρόπου του υπάρχειν;

Πράγματι, μας φεύγουν οι καλύτεροι!

Αυτό προκύπτει απ τα γράμματα των αποδήμων που δημοσιεύεις.

Κάθε φορά αυτοί φεύγανε. Στον μεσοπόλεμο, στις δεκαετίες ’50 – ’60, πάντα.

Είτε ήταν αγρότες, είτε είναι πιεϊντζντάδες.

Οι πιο ανήσυχοι, οι πιο γενναίοι. Οι πιο αποφασισμένοι να διεκδικήσουν ενα καλύτερο βιοτικό επίπεδο απο αυτό που η πατρίδα τους επέτρεψε να ελπίζουν.

Κι όπως πάντα, έτσι και τώρα, η πατρίδα μένει πίσω, ψυχορραγώντας εξ αιτίας αυτής της απώλειας των αρίστων, τόσο ζωτικής για το παρόν και το μέλλον της.

Τα καλύτερα, τα πιο ελπιδοφόρα τέκνα της, της γυρνάνε την πλάτη.

Όχι χωρίς πόνο, όχι απο επιλογή -βασικά λόγω έλλειψης επιλογής- αλλά φεύγουν.

Κι αν δε γυρίσουν πίσω σύντομα κι αρχίσουν να δημιουργούνται και να φτιάχνουν οικογένειες εκεί έξω, πάει, τους χάσαμε οριστικά.

Όμως, αν χάνουμε τους καλύτερους, ή έστω μεγάλο ποσοστό τους, πώς θα αλλάξει η πατρίδα;

Πώς θα διορθωθούν τα κακώς κείμενα του δημόσιου βίου, τα επαναλαμβανόμενα λάθη που καθιστούν απογοητευτική την καθημερινότητά μας;

Αρκούν οι παραμένοντες στα μετόπισθεν;

Για τη δουλειά που πρεπει να γίνει, ώστε να γυρίσει ο ήλιος μας, νοηματοδοτώντας
τις ζωές μας εκ νέου, τόσο της δικαιοσύνης όσο κι ο υπέροχα φωτεινός που νοσταλγούν οι φίλοι του εξωτερικού, δεν περισσεύει κανείς.

Πόσο μάλλον οι καλύτεροι εξ ημών.

Η χώρα εχει πάρει τελείως λάθος δρόμο, πιτσιρίκο.

Το έχεις περιγράψει με κάθε τρόπο.

Όπως έγραψες επίσης στην Πηνελόπη απ την Οξφόρδη πως «…όταν κάτι είναι λάθος, το αλλάζεις… Αν δεν θέλεις να το αλλάξεις, σταματάς τουλάχιστον να γκρινιάζεις και παραδέχεσαι πως το όνειρό σου ήταν να είσαι σκλάβος»!

Και για να αλλάξεις κάτι, πρέπει να συμμετέχεις στις διαδικάσιες διαμόρφωσής του.

Να είσαι, όσο μπορείς, δυναμικός πυρήνας και συνδιαμορφωτής αυτών των αλλαγών.

Οι αλλαγές στις οποίες προχωρούν οι συλλογικότητες ειναι προϊόντα αγώνων των ίδιων των συλλογικοτήτων.

Τα ποιοτικά χαρακτηριστικά αυτών των αλλαγών ειναι ευθέως ανάλογα της σύστασης κάθε συλλογικότητας και δεν ειναι άλλα απ’ την ιεράρχηση προτεραιοτήτων και το αξιακό της υπόβαθρο. Ηθικό και πολιτικό.

Οι ποιότητες του δικού μας αξιακού προτύπου ειναι μια μεγάλη και σίγουρα μια άλλη συζήτηση και εννοείται πως, σε καμία περίπτωση, δεν εύχομαι την επιστροφή στο καταστροφικό μοντέλο του πρόσφατου παρελθόντος.

Πάντως, δεν αλλάζεις κάτι που σ’ ενδιαφέρει, εγκαταλείποντάς το.

Ούτε όταν γκρινιάζεις για την πατρίδα που δε βελτιώνεται, ενώ εσύ τρυγάς ευκαιρίες καριέρας σ´ ένα αξιοκρατικό θεσμικό πλαίσιο που σου δίνει τη δυνατότητα να ζεις αξιοπρεπώς κάνοντας αυτο που αγαπάς, σε έναν τόπο που δεν αγαπάς, υιοθετώντας μια νοοτροπία που είναι μεν αποτελεσματική αλλά δεν παύει να σου ειναι απο ξένη ως ανυπόφορη.

Το κάλεσμά σου και η εντυπωσιακή ανταπόκριση των απανταχού συμπατριωτών μας, ειναι στη σωστή κατεύθυνση.

Αφυπνίζει, ενώνει, γεννά ελπίδα πως, αν επικοινωνήσουμε, ίσως καταφέρουμε κάτι, έχοντας πλέον διεθνή εμπειρία και μέτρο σύγκρισης, ώστε η νέα μετακένωση που θα επιχειρηθεί να ειναι ουσιαστικό κι αποτελεσματικό τόλμημα κι όχι εντυπώσεων ή άκριτου μιμητισμού.

Μακάρι!

Η ομογένεια αποτελεί σημαντικό κεφάλαιο που μπορεί και πρέπει να αξιοποιηθεί και γιατί όχι να επιστρέψει, συμβάλλοντας στην απελευθέρωση της πατρίδας απο τους νέους αποικιοκράτες της.

Προφανώς και δεν κρίνω κανένα για την απόφασή του να μεταναστεύσει, αναζητώντας καλύτερο μέλλον για τον εαυτό του και τους οικείους του.

Άλλωστε, συχνά συζητάμε το ενδεχόμενο με την σύζυγο και τους έφηβους γιούς μας.

Όμως, με θλίβει το άτιμο το brain drain, πιτσιρίκο.

Έχοντας μείνει πίσω κι αναζητώντας συμμάχους στην προσπάθεια για βελτίωση της κατάστασης, διαπιστώνω με τρόμο πως έχουμε απομείνει πολύ λίγοι.

Κι εδώ η ποσότητα μετράει.

Δεν ξέρω αν γεμίζουμε δυο-τρία λεωφορεία όλοι μαζί.

Και τόσο αποκαρδιωμένοι καθώς είμαστε, απέχουμε απ’ το να αποτελούμε την κρίσιμη εκείνη μάζα που θα συμπαρέσυρε και τους υπόλοιπους.

Τόσο λίγοι και με τέτοια δυσκολία συνεννόησης, ώστε να νιώθουμε ξένοι ανάμεσα σε ανθρώπους με τους οποίους μιλάμε την ίδια γλώσσα και ζούμε στην ίδια χώρα.

Τη χώρα μας.

Που, όπως εύστοχα λέει ο Βαρουφάκης, μετατρέπεται σε Κόσοβο με όμορφες παραλίες, που το μόνο που εξάγει είναι εργατικό δυναμικό.

Λυπάμαι διπλά για αυτούς που φεύγουν.

Για όσους ξενιτεύονται απο ανάγκη ή απογοήτευση, αλλά και για εμάς που μένουμε πίσω και τους κουνάμε τα ποτισμένα με δάκρυα αποχωρισμού μαντίλια μας.

Και φυσικά για την πατρίδα, που αιμορραγεί ξανά για τρίτη φορά μέσα σ’ εκατό χρόνια.

Και φοβάμαι πως αυτή η φορά θα ‘ναι κι η τελευταία.

Βασίλης
Ενταύθα.

(Αγαπητέ Βασίλη, ένας από τους λόγους που έκανα αυτό το κάλεσμα -πέρα από το ότι με θλίβει η φυγή χιλιάδων ανθρώπων χωρίς να είναι η πραγματική τους επιθυμία- είναι επειδή κανείς σχεδόν δεν μιλάει για αυτούς που έφυγαν. Λες και δεν συνέβη αυτό. Λες και δεν συνεχίζεται η φυγή. Αν είσαι πατριώτης -δηλαδή, αν αγαπάς την πατρίδα σου και δεν μισείς τις πατρίδες των άλλων αλλά τις σέβεσαι και τους αναγνωρίζεις το δικαίωμα να τις αγαπούν όπως αγαπάς εσύ την δική σου-, δεν γίνεται να μην σε ενοχλεί η μαζική έξοδος των Ελλήνων από την Ελλάδα. Απλά, δεν γίνεται. Είναι εθνικό θέμα το Σκοπιανό και δεν είναι εθνικό θέμα ότι δεν θα μείνει Έλληνας στην Ελλάδα; Δεν μπορεί να υπάρξει αλλαγή προς το καλύτερο στην Ελλάδα, χωρίς τους ανθρώπους της Ελλάδας. Δεν μπορεί να γνωρίσει ανάπτυξη η Ελλάδα χωρίς ανθρώπους. Πώς θα αναπτυχθεί μια χώρα χωρίς ανθρώπους; Επίσης, τι νόημα έχει η όποια ανάπτυξη μιας χώρας αν δεν αφορά τους ανθρώπους; Θα τρελαθούμε εντελώς; Πρέπει να μην χαθεί η επαφή των Ελλήνων που έφυγαν με τη χώρα. Μπορούν να κάνουν πολλά θετικά πράγματα για την Ελλάδα και από το εξωτερικό. Θα μπορούσα να κατηγορήσω αυτούς που έφυγαν, αν είχε αποδοθεί Δικαιοσύνη για την χρεοκοπία της χώρας. Αυτό δεν έγινε. Αν είχε αποδοθεί Δικαιοσύνη, θα μπορούσα να πω «μείνετε, για να αλλάξουμε τη χώρα». Όμως, τα λαμόγια που ξέσκισαν τη χώρα συνεχίζουν να κατέχουν θέσεις και αξιώματα, και φυσικά παραμένουν ατιμώρητοι. Η Ελλάδα διώχνει κόσμο. Κι εμένα με διώχνει. Βασίλη, δεν είναι ντροπή να πούμε πως φεύγουν οι καλύτεροι. Αλλά δύσκολα θα βρεις Έλληνα να παραδεχτεί πως ο άλλος είναι καλύτερος από αυτόν. Εγώ δεν είχα ποτέ τέτοια προβλήματα. Επίσης, νιώθω θαυμασμό για πολλούς από τους ανθρώπους που έφυγαν. Και ειλικρινά, νιώθω χαρά, όταν διαπιστώνω πως χιλιάδες Έλληνες διαβάζουν το μπλογκ από το εξωτερικό. Θα ήθελα να ήταν εδώ αλλά, αφού έφυγαν, χαίρομαι που με έβαλαν στις αποσκευές τους, ως ένα αγαπημένο κομμάτι της πατρίδας τους. Αν συνεχιστεί η φυγή των Ελλήνων, θα πρέπει να φτιάξω κι άλλο μπλογκ. Θα είναι ο Πιτσιρίκος εσωτερικού και ο Πιτσιρίκος εξωτερικού. Σαν το ΚΚΕ παλιά. Να είσαι καλά, Βασίλη. Μου άρεσε πολύ το κείμενό σου. Τις ίδιες ανησυχίες μοιραζόμαστε. Σε ευχαριστώ. Την αγάπη μου.)

H αναδημοσίευση των κειμένων του pitsirikos.net επιτρέπεται μόνο κατόπιν άδειας. Επικοινωνήστε στο pitsiriko@gmail.com.