Χαιρετισμούς από Βρυξέλλες

Αγαπητέ Πιτσιρίκο,
Σε διαβάζω πολλά χρόνια, όμως αυτή είναι η πρώτη φορά που σου γράφω, με αφορμή το κάλεσμά σου για κείμενα από μετανάστες.
Αποφάσισα να σου γράψω διαβάζοντας τα πολλά κείμενα των αναγνωστών σου, θέλοντας να προσθέσω κι εγώ ένα λιθαράκι στη σκιαγράφηση της νέας γενιάς μεταναστών, αλλά και να μιλήσω για τον τόπο που μένω και τους ανθρώπους του.

Ζω 4 χρόνια στις Βρυξέλλες.

Ξέρω, το όνομα της πόλης την τελευταία δεκαετία είναι συνυφασμένο με την ΕΕ, τη λιτότητα, τις διαπραγματεύσεις, τα μνημόνια.

Όμως, εγώ είμαι εδώ για άλλο λόγο, δεν έχω σχέση με το πολιτικό -ή το στρατιωτικό – το ΝΑΤΟ είναι εδώ επίσης…- κομμάτι των Βρυξελλών.

Ένα μέρος αυτού του γράμματος, λοιπόν. αφορά και την «υπεράσπιση» αυτής της παρεξηγημένης, τουλάχιστον κατ’ εμέ, πόλης.

Αν και μπορώ να θεωρηθώ οικονομικός μετανάστης -άλλωστε όταν έφυγα από Ελλάδα ήμουν άνεργος για ένα μικρό διάστημα- ανήκω σε αυτούς που θα έφευγαν έτσι κι αλλιώς.

Σε αναζήτηση εμπειριών και γνώσης πάνω στο αντικείμενό μου.

Έτσι και έγινε λοιπόν, και το 2014 προσγειώθηκα στις Βρυξέλλες με όλη τη ζωή μου σε 2 βαλίτσες, έχοντας ήδη κανονίσει τη δουλειά μου σε ένα πανεπιστήμιο της πρωτεύουσας του Βελγίου.

Παρότι είχα βρει δουλειά πριν ακόμη έρθω, η προσαρμογή δεν ήταν εύκολη.

Αυτό δεν είχε να κάνει με τη συμπεριφορά των ντόπιων και την αποδοχή τους, που μπορώ να πω πως ήταν πολύ ζεστή· οι Γαλλόφωνοι Βέλγοι θεωρώ είναι από τους πιο ανοικτούς και ανεκτικούς ανθρώπους.

Είχε να κάνει με την προσαρμογή στο κλίμα του Βελγίου.

Αν κάποιος δεν ζήσει τη συννεφιά, τη βροχή και την ομίχλη αυτής της γωνίας (ή μάλλον του κέντρου;) της Ευρώπης -που στατιστικά είναι περισσότερα από αυτής του Λονδίνου- , δεν μπορεί να το νιώσει με τρείς γραμμές κείμενο.

Κι όσο κι αν το φως, τα τραγούδια και τους αγαπημένους μας τους κουβαλάμε μέσα μας, αυτός ο καιρός σε επηρεάζει.

Γιατί έτσι έχεις μάθει στην Ελλάδα, ο -σπάνια ομολογουμένως- κακός καιρός να σε μελαγχολεί.

Σταδιακά, όμως, προσπάθησα να αποκτήσω τη νοοτροπία των ντόπιων για τον καιρό. Να μη με στεναχωρεί η συννεφιά και η βροχή, μόνο να χαίρομαι όταν έχει λιακάδα.

“Τα καταφέρνεις;” θα μου πεις.

Όχι πάντα αλλά προσπαθώ…

Τόσο αγαπούν τον ήλιο οι άνθρωποι εδώ, που τον κυνηγούν σε κάθε ευκαιρία.

Όχι μόνο το σαββατοκύριακο· ακόμα και μια καθημερινή με καλό καιρό είτε θα πάρουν άδεια είτε θα βγουν στον ήλιο να φάνε το μεσημεριανό τους.

Και έχοντας μάθει να κυνηγάνε σε κάθε ευκαιρία τον ήλιο, πώς μετά να μην καούν από το μεσογειακό ήλιο την πρώτη φορά που θα έρθουν στην Ελλάδα και εκστασιασμένοι θα μένουν στο λιοπύρι όλη μέρα μέχρι να γίνουν κατακόκκινοι…

Θέλω να σου μιλήσω, Πιτσιρίκο, για τους Βέλγους, και για την πρωτεύουσά τους.

Το Βέλγιο αποτελεί ιδιόμορφο κράτος, αφού οι κάτοικοί του έχουν τρεις διαφορετικές μητρικές γλώσσες.

Γαλλικά στο νότο, Φλαμανδικά/Ολλανδικά στο Βορρά, ενώ υπάρχει και ένα μικρό κομμάτι στα σύνορα με τη Γερμανία που μιλάει Γερμανικά.

Οι Βέλγοι, λοιπόν, τουλάχιστον οι Γαλλόφωνοι που έχω γνωρίσει εγώ καλά, θεωρώ πως αποτελούν το βόρειο σύνορο της μεσογειακής Ευρώπης.

Μιλώντας Γαλλικά, ξέρουν να απολαμβάνουν το καλό φαγητό, και έχουν πολλές ευαισθησίες σε κοινωνικά και πολιτικά θέματα.

Δεν είναι τυχαίο ότι το Βέλγιο θεωρείται από τα πιο προοδευτικά κράτη στον κόσμο.

Οι Βέλγοι, λόγω γλωσσών λοιπόν, έχουν πολλές κυβερνήσεις, κάθε περιοχή έχει τη δική της, ενώ υπάρχει και μια κεντρική κυβέρνηση.

Συνολικά δηλαδή έχουν 4 κυβερνήσεις, ενώ η αυτοδιοίκηση έχει μεγάλη αυτονομία και αρκετά αυξημένες αρμοδιότητες.

Έτσι, οι Βέλγοι τα έχουν καταφέρει μια χαρά και χωρίς κυβέρνηση, 589 μέρες το 2010-11 !

Μάλιστα, είναι κοινή πεποίθηση μεταξύ τους πως η χώρα επηρεάστηκε λιγότερο από την κρίση γιατί, την περίοδο που όλες οι άλλες χώρες ψήφιζαν μέτρα λιτότητας, εδώ δεν υπήρχε κυβέρνηση να τα ψηφίσει!

Έχοντας γνωρίσει καλά αρκετούς Βέλγους, μπορώ να πω πως, μαζί με τις μπύρες και τη σοκολάτα, έχω εκτιμήσει ιδιαίτερα το βελγικό χιούμορ.

Ένα χιούμορ αρκετά αυτοσαρκαστικό, και πώς αλλιώς θα μπορούσε να είναι άλλωστε;

Και εξηγούμαι αμέσως:

Με γείτονες τους, περήφανους για την κουλτούρα τους, Γάλλους στα νότια -που κοιτάζουν με σνομπ ύφος προς τα εδώ, τους οργανωμένους και παραγωγικούς Γερμανούς στα δυτικά, τους πλούσιους και συντηρητικούς Ολλανδούς στα βόρεια, και με τη Μάγχη να τους χωρίζει από τους φλεγματικούς -και φευγάτους τελευταία- Βρετανούς, δεν νομίζω πως έμειναν πολλές επιλογές στους Βέλγους, παρά να το ρίξουν και λίγο στην πλάκα.

Στην πλάκα και στη συναίνεση, με τέτοιους γείτονες και τόσες γλώσσες που έχουν.

Δεν είναι τυχαίο που επιλέχθηκαν οι Βρυξέλλες για την έδρα της ΕΕ λοιπόν.

Σταυροδρόμι της Ευρώπης, ή το μέρος που, μόλις ξεκινήσει πόλεμος, αμέσως καταλαμβάνουν οι Γερμανοί για να επιτεθούν στη Γαλλία, όπως έλεγε κι ένας φίλος Βέλγος.

Να σημειώσω εδώ, πως στο Βατερλό, το νοτιότερο και πλουσιότερο προάστιο των Βρυξελλών σήμερα, 200 χρόνια πριν έγινε η μάχη που καθόρισε την Ευρώπη, όπως την ξέρουμε σήμερα.

Ολλανδοί, Άγγλοι και Γερμανοί νίκησαν τον Ναπολέοντα και έβαλαν φρένο σε μια γαλλική -και όχι μόνο- Ευρώπη.

Παρασυρόμενοι από την εποχή, που επιτάσσει διπολισμό, κάποιοι λένε πως οι σύγχρονες Βρυξέλλες έχουν 2 πρόσωπα:

Το ένα είναι το αυστηρό, καπιταλιστικό πρόσωπο των ευρωπαϊκών ινστιτούτων, και το δεύτερο είναι το παραδοσιακό πρόσωπο.

Δεν θα διαφωνήσω με την ύπαρξη αυτών των προσώπων στην πόλη -άλλωστε, η παγκοσμιοποίηση έχει αφήσει ανεξίτηλα τα σημάδια της στο κομμάτι της πόλης με τα ψηλά και ψυχρά κτίρια από χάλυβα και γυαλί που φιγουράρουν συχνά στους τηλεοπτικούς δέκτες των Ευρωπαίων, ενώ ευτυχώς υπάρχουν ακόμα πολλές γειτονιές με την πανέμορφη παραδοσιακή αρχιτεκτονική των Βρυξελλών- αλλά νομίζω πως όσοι ξέρουν την πόλη έχουν δει και άλλες τις πτυχές: την πολυπολιτισμική, την εναλλακτική, τη μοντέρνα, την underground.

Είναι μια πόλη ζωντανή -πολύ πιο ζωντανή από πολλά μέρη της κεντρικής Ευρώπης τριγύρω-, με εξαιρετική γαστρονομία, όπου μπορείς να βρεις σχεδόν τα πάντα.

Και αφού αράδιασα όλα αυτά τα θετικά για την τωρινή μου πατρίδα, θα σε ξαφνιάσω πιτσιρίκο.

Επιστρέφω Ελλάδα!

Μου παρουσιάστηκε μια πολύ καλή επαγγελματική πρόταση και αποφάσισα να γίνω μέρος του brain-gain!

Θα μου πεις, μα καλά αν όλα εκεί ήταν τέλεια, τι θέλεις και γυρίζεις;

Προφανώς και οι δικοί μου άνθρωποι μου έχουν λείψει, όπως και ο ήλιος, η θάλασσα, ο γαλάζιος ουρανός, αλλά δεν είναι μόνο αυτά.

Κάθε τόπος είναι διαφορετικός, με τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματά του.

Αλίμονο αν όλα τα μέρη ήταν ίδια, τότε ποιο θα ήταν το νόημα στο να ταξιδεύουμε;

Οπότε, αν πρέπει να βρω μειονεκτήματα λοιπόν στις Βρυξέλλες, πέρα από τον καιρό τους και την κακή τους πολιτική φήμη, η μόλυνση είναι αρκετά ψηλή, ο φόβος της τρομοκρατίας παραμένει -μάθαμε να ζούμε με το στρατό στους δρόμους 2 χρόνια τώρα, αλλά ας μη σταθώ σε αυτό ούτε στις μέρες των χτυπημάτων στο μετρό και στο αεροδρόμιο-, ενώ βλέπω πως κάποιοι άλλοι Έλληνες που ζουν για περισσότερα χρόνια εδώ έχουν αρχίσει να θέλουν να επιστρέψουν.

Νομίζω πρέπει να αναφερθώ και στο πολιτικό κομμάτι των Βρυξελλών.

Μαζί με τα διάφορα ινστιτούτα, από πίσω και οι διάφοροι παρατρεχάμενοι των ευρωβουλευτών, πολιτικών, επιτρόπων, κτλ.

Υπολογιζονται, μαζί με τους έμμεσα εμπλεκόμενους, σε 200.000 άτομα, δηλαδή το 1/6 της πόλης περίπου.

Και η κατάσταση σε αυτό το κομμάτι, πιτσιρίκο, ειναι ακριβώς όπως στην Ελλάδα.

Οι κανόνες της επιβίωσης στη ζούγκλα της πολιτικής, μου μοιάζουν να μην έχουν διαφορά μεταξύ Αθήνας και Βρυξελλών.

Αυτός, ίσως, είναι ένας λόγος που στις Βρυξέλλες νιώθω πως ποτέ δεν έφυγα πραγματικά μακρυά από όλα τα αρνητικά της Ελλάδας.

Αλλά ας επιστρέψω στους Έλληνες που έχουν πολλά χρόνια στις Βρυξέλλες.

Η αλήθεια είναι πως η ησυχία καμιά φορά δεν αντέχεται.

Οι Έλληνες δεν μπορούμε την ησυχία, και φροντίζουμε αυτό να φαίνεται παντού.

Στην αρχή εδώ, προσπαθώντας να προσαρμοστώ, σχεδόν ντρεπόμουν για τους Έλληνες φίλους μου που με επισκέπτονταν και τα έκαναν όλα με φασαριόζικο τρόπο.

Σε αντίθεση με την ηρεμία και την -οκ ψεύτικη πολλές φορές- ευγένεια των ξένων.

Ενώ αρχικά σου αρέσει πως δε θα βρεθεί ο μ@λάκας να σου χαλάσει τη μέρα, σταδιακά η ησυχία αρχίζει να σε πνίγει· από κάποια ηλικία και μετά, δύσκολα αλλάζουμε ριζικά πιτσιρίκο.

– Και καλά, θα την παλέψεις πάλι να προσαρμοστείς στην Ελλάδα;

Ναι, έτσι λέω.

Γνωρίζω καλά, όλοι μας γνωρίζουμε πολλά στραβά της Ελλάδας, κι εσύ, πιτσιρίκο, έχεις αναφέρει πάμπολα.

Έχω μόνο να πω 2 πράγματα που ένας καλός φίλος Βέλγος μου είπε.

Πρώτον, όλοι ξέρουμε πολύ καλά την κατάσταση, την πολιτική και την καθημερινότητα στην πατρίδα μας, ασύγκριτα καλύτερα σε σχέση με τις νέες μας πατρίδες.

Η τεράστια αυτή διαφορά μας κάνει να βλέπουμε πιο εύκολα -και πιο εντονα ίσως- τα αρνητικά της Ελλάδας σε σχέση με τις άλλες χώρες.

Είναι το ίδιο πράγμα με το να συγκρίνεις το άτομο που έχεις σχέση πολλά χρόνια με το νέο σου έρωτα (Θα μου πεις, βέβαια, εσύ, καλά, επιστρέφεις στην πρώην;).

Δεύτερον, πολλά από τα προβλήματα της Ελλάδας που έχω περιγράψει στο φίλο Βέλγο, αναξιοκρατία, διαφθορά, γραφειοκρατία κτλ, ήταν κι εδώ κάποτε προβλήματα, πιτσιρίκο.

Αλλά σταδιακά λύθηκαν, μου είπε, τουλάχιστον σε κάποιο βαθμό.

Όμορφες παραλίες και καλό καιρό δεν προβλέπεται να αποκτήσουν σύντομα στο Βέλγιο, όμως…

-Θα μου πεις, λύνονται τα προβλήματα στα χρεοκοπημένα προτεκτοράτα με έλλειψη δικαιοσύνης;

Έτσι θέλω να ελπίζω.

Είμαι αισιόδοξος άνθρωπος, αλλά και ρεαλιστής, πιτσιρίκο.

Έχω όρεξη να προσπαθήσω από την πλευρά μου να αλλάξουμε την Ελλάδα.

Αλλά από την άλλη, τίποτα δεν είναι οριστικό, το διαβατήριο πάντα στο συρτάρι θα (ανα)μένει…

Χαιρετισμούς,

Χρήστος

(Αγαπητέ Χρήστο, πολύ όμορφα τα έγραψες. Λογικά και ψύχραιμα. Αλλά και με ψυχή. Θα σου γράψω κάτι που μου είπε σήμερα ένας Γερμανός που ζει στην Ελλάδα εδώ και δώδεκα χρόνια. Μου είπε “Δεν μπορούσα να δεχτώ πως θα τελειώσει η ζωή μου, χωρίς να ζήσω μερικά χρόνια στην Ελλάδα”. Αυτό μόνο. Σε ευχαριστώ. Καλή πατρίδα. Την αγάπη μου.)

Το pitsirikos.net χρειάζεται τη βοήθειά σου

Στήριξε οικονομικά το pitsirikos.net, αν θεωρείς πως καλό είναι να υπάρχουν στην Ελλάδα και κάποιες φωνές που δεν δουλεύουν για τον Μαρινάκη, τον Αλαφούζο, τον Σαββίδη και τα άλλα παιδιά, οπότε μπορεί να διαβάσεις ή να ακούσεις κάτι διαφορετικό από αυτό που συμφέρει τους ολιγάρχες. Οι τρόποι στήριξης εδώ.